Uwaga, od wczoraj są nowe zasady ortografii!
Wrzucam pigułkę którą zrobił chatgpt bo jestem leniwy i muszę w końcu zająć się pracą za którą mi płacą XD
1. Wielka litera w nazwach mieszkańców
Pisownia wielką literą mieszkańców miast, wsi, dzielnic i osiedli, np.:
- Warszawiak, Krakowianka, Poznaniak, Gdańszczanin itd.
(Dopuszcza się także alternatywy małe/wielkie litery dla nieoficjalnych nazw etnicznych, np. kitajec/Kitajec).
2. Wielka litera także przy produktach i markach
Nazwy firm i marek oraz pojedyncze egzemplarze tych wyrobów piszemy wielką literą, np.:
- samochód marki Ford → zaparkował czerwony Ford.
3. Rozdzielna pisownia cząstek z „by”
Cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście piszemy rozdzielnie ze spójnikami np.:
- Zastanawiam się, czy by pojechać w góry.
4. Łączna pisownia „nie-” z imiesłowami
Bez wyjątków łączna pisownia nie- z imiesłowami (przymiotnikowymi i odmiennymi), np.:
- nieadekwatny, nieżyciowy, nienajlepiej.
5. Ujednolicenie pisowni przymiotników od nazwisk
Przymiotniki zakończone na -owski tworzone od nazw osobowych piszemy małą literą, np.:
-
szekspirowski, miłoszowski, chopinowski.
Archaiczne formy od imion lub nazwisk zakończone na -owy, -in, -ów/-yn można zapisywać małą lub wielką literą, np.: -
Jackowe dzieci / jackowe dzieci.
6. Nowa pisownia „pół-”
Cząstkę pół- łączymy w jedną całość, np.:
-
półzabawa, półnauka, półżartem,
a gdy człon odnosi się do osoby: -
pół-Polka, pół-Francuz.
7. Wieloformowy zapis wyrazów równorzędnych
W parach wyrazów zwykle występujących razem dopuszczone 3 formy:
-
z łącznikiem: tuż-tuż,
-
z przecinkiem: tuż, tuż,
-
rozdzielnie: tuż tuż.
8. Zmiany w użyciu wielkich liter w nazwach własnych
a) Komety – wszystkie człony wielką literą: Kometa Halleya.
b) Nazwy geograficzne – wszystkie człony wielką literą: Morze Marmara, Pustynia Gobi.
c) Obiekty publiczne – pierwszy człon wielką literą, np.: Aleja Róż, Park Kościuszki, Kopiec Wandy (ale ulica – małą literą).
d) Nazwy lokali usługowych – wszystkie człony wielką literą, np.: Kawiarnia Literacka, Hotel pod Różą.
e) Nagrody, odznaczenia, tytuły – każdy człon wielką literą, np.: Nagroda Nobla, Honorowy Obywatel Miasta Krakowa.
9. Zasady pisowni przedrostków
a) Przedrostki łączymy z wyrazami pisanymi małą literą; jeśli wyraz zaczyna się od wielkiej – stawiamy łącznik, np.:
-
super-Europejczyk.
b) Dopuszczalna jest rozdzielna pisownia cząstek typu: -
super pomysł, ekstra zarobki, mini wieża.
10. Łączna pisownia „niby-” i „quasi-”
Z wyrazami pisanymi małą literą:
-
nibyartysta, quasiopiekun,
z wyrazami wielką literą połączenie przez łącznik, np.: -
niby-Polak, quasi-Anglia.
#ortografia #jezykpolski #polska #wiadomoscipolska
