Rozpoczynamy cykl kilku artykułów, które przybliżą dzieje Gniezna i jego okolic, w czasach starszych niż okres wczesnego średniowiecza.
W podręcznikach szkolnych Gniezno kojarzy się głównie z początkami państwa polskiego, rodem Piastów oraz katedrą na gnieźnieńskiej Górze Lecha, dawnej siedzibie...
Analizy starożytnego DNA wydobytego z kości i zębów 108 osób, które zmarły ponad 5 tys. lat temu na terenach północnej części Europy wykazały, że prawie 20 proc. tej grupy była zakażona bakterią wywołującą dżumę. Naukowcy sugerują, że choroba ta mogła przyczynić się do załamania neolitycznych...
Góra Zyndrama, wzgórze o wysokości 410 metrów położone jest w Maszkowicach w województwie małopolskim. To tutaj znajduje się jeden z najstarszych przykładów kamiennej architektury obronnej w Polsce, pochodzący z wczesnej epoki brązu, datowany na około 1750 roku p.n.e. Ta starożytna fortyfikacja...
Najstarsze znane igły z oczkiem pochodzą sprzed 40 tys. lat i zostały znalezione w Denisowej Jaskini na Syberii. Ich wynalezienie oznaczało początki mody, nową erę wytwarzania wyrafinowanej odzieży, będącej wyrazem tożsamości jej właściciela, przekonują naukowcy z University of Sydney w publikacji,...
W latach 90. świat obiegły zdjęcia tajemniczych mumii z Kotliny Kaszgarskiej. Owe mumie, odziane w żółte, czerwone i niebieskie okrycia, zostały doskonale zakonserwowane przez sól i niską wilgotność. Cechy fizyczne tych mumii – zadarte nosy, głębokie oczodoły, jasne włosy – zaskoczyły badaczy,...
Odkrycie dwóch patyków w jaskini Cloggs w Australii rzuciło nowe światło na historię aborygeńskich praktyk rytualnych, sugerując, że mogą one być najstarszym znanym na świecie rytuałem przekazywanym kulturowo. Znalezione patyki, datowane na około 11 000–12 000 lat, świadczą o niesamowitej ciągłości...
Królestwo Silla, które istniało od 57 p.n.e. do 935 n.e., było jednym z trzech głównych królestw starożytnej Korei, obok Goguryeo Baekje. Zlokalizowane na południowo-wschodnim krańcu Półwyspu Koreańskiego, Silla znane było z rozwoju kultury, sztuki oraz technologii, a jego stolica, Geumseong...
Norwescy archeolodzy poinformowali o unikatowym odkryciu. W ubiegłym roku w gminie Fredrikstad w południowo-wschodniej Norwegii, natrafiono na 41 okrągłych kamiennych formacji, a w centrum każdej z nich znaleziono skremowane ludzkie szczątki. Właśnie zakończono analizy resztek kości. Największe...
Paradygmat jaskiniowy archeologii Majów - hipoteza oparta na centralnej roli jaskiń w centrum świętego ożywionego krajobrazu Mezoameryki.
W kulturze europejskiej jaskiniowiec to osobnik nieokrzesany, postępujący wbrew ustalonym normom. Ma to źródło w przeszłości rodzaju ludzkiego, chroniącego się w...
Ofensywa Kartagińczyków na Półwyspie Iberyjskim przed ponad 2 tys. lat doprowadziła do popłochu w Katalonii. Na terenie wioski usytuowanej przy górze Tossal de Baltarga, w obawie przed wojskami Hannibala Barkasa, jeden z mieszkańców ukrył w ścianie złoty kolczyk. Archeolodzy niedawno odkryli go w...
Ponad pół miliona lat temu narzędzia kamienne stały się znacznie bardziej skomplikowane. Ich produkcja wymagała złożonej wiedzy i szlifowanych umiejętności. Co się stało? Zdaniem badaczy właśnie wtedy nasi praprzodkowie nauczyli się czerpać z doświadczeń poprzednich pokoleń. [...]
Do takich...
Wojna
Treść dla dorosłych lub kontrowersyjna
Badacze z Uniwersytetu w Tybindze przedstawili nowe dowody na wysoki poziom rozwoju kultury i zdolności umysłowe neandertalczyków. Na stanowisku archeologicznym La Moustier odkryli ślady narzędzi łączonych za pomocą złożonego spoiwa, którego skuteczność naukowcy potwierdzili...
Badania pokazują, że warunki do powstania życia – suchy ląd i świeża słodka woda – pojawiły się na Ziemi pół miliarda lat wcześniej niż dotąd zakładaliśmy. Badania kryształów z australijskich skał dostarczają dowodów na pojawienie się słodkiej wody i suchego lądu ponad cztery miliardy lat temu.
Aby...
W regionie Issyk-Kul w Kirgistanie dokonano niezwykłego odkrycia paleontologicznego, które rzuca nowe światło na faunę plejstoceńską tego obszaru. W piaszczystych wychodniach starożytnej równiny zalewowej rzeki Jyrgalan odnaleziono kieł mamuta. Znalezisko to, ogłoszone przez Ministerstwo Kultury,...
Na terenie półwyspu Dingle w zachodniej Irlandii po 200 latach poszukiwań został ponownie odkryty grobowiec klinowy sprzed 4 tys. lat, który miał ulec zniszczeniu 200 lat temu. Do tej pory jedynymi pozostałościami po tej starożytnej budowli był pochodzący z XIX wieku szkic.
Megalityczna...
Nasi przodkowie po opuszczeniu Afryki zaczęli wchodzić w intymne kontakty z neandertalczykami. Kiedy dokładnie? Właśnie pojawiła się odpowiedź.
Od czasu, gdy stało się jasne, że między naszymi przodkami, którzy opuścili Afrykę, a neandertalczykami dochodziło do seksualnych zbliżeń, trwa debata o...
John Belgrove zapłacił 20 funtów wpisowego, by wziąć udział we wspólnej zorganizowanej wyprawie grupy 50 detektorystów w hrabstwie Dorset. Mężczyznę tak pochłonęły poszukiwania, że nie zauważył, kiedy odłączył się od grupy. Wszedł więc wyżej, by się rozejrzeć za resztą i nagle jego wykrywacz dał...
W USA i Europie halucynogenne środki stały się popularne dopiero w latach 60. XX wieku. Mieszkańcy Amazonii od tysiącleci używali zsyłającej wizje ayahuaski.
Czym w ogóle jest bohaterka tekstu? Najprościej odpowiedzieć, że ayahuasca to rodzaj wywaru powstającego podczas gotowania kory i łodygi...
Długa Rachuba - jeden z trzech najważniejszych kalendarzy Majów, zliczających dokładną liczbę dni od stworzenia obecnej wersji wszechświata w 3114 r. p.n.e.
Konstrukcja sprawnego kalendarza, zgodnego z porami roku, uwzględniającego cykle Słońca i Księżyca, jest problemem rodzaju ludzkiego od...
