#nauka

86
4348

Earthrise (z ang. Wschód Ziemi)– zdjęcie Ziemi wynurzającej się zza horyzontu Księżyca, wykonane na orbicie wokółksiężycowej 24 grudnia 1968 r. przez Williama Andersa podczas trwania misji Apollo 8. Zanim Anders zdążył wykonać to sławne zdjęcie (miał problem z odnalezieniem kolorowego filmu), dowódca misji Frank Borman zdążył zrobić czarno-białą fotografię pokazującą moment zetknięcia się ziemskiego terminatora z horyzontem. I właśnie to zdjecie w wersji zremasterowanej jest poniżej.

#kosmos #ciekawostki #astronomia #nauka

417a1af2-3a9a-4147-876b-b049d805ba3f

Zaloguj się aby komentować

@4pietrowydrapaczchmur nie mam zamiaru nabijać wyświetleń, zacytuję w ciemno siebie z poprzedniego tematu z tą panią:


https://www.hejto.pl/wpis/zdrowie-dieta-medycyna-bardzo-ciekawy-wywiad-z-prof-grazyna-cichosz-nt-syfu-w-je


ten wywiad jest idealnym przykładem, że profesura nie powinna być tytułem - tylko stanowiskiem. Nie ma sensu wnikać, czy pani w swoim szczycie umysłowym była bardziej ogarnięta czy nie - w tej chwili niestety zwoje zlasowane na gładko...


A najgorsze jest to, że pi⁎⁎⁎⁎li jak typowy Janusz/Grażyna "hurr durr kiedyś to było" xD


Ja pi⁎⁎⁎⁎lę. Ha tfu.


https://portalstatystyczny.pl/krotsze-zycie-w-polsce/ tak było. Blisko zeru mierzalny postęp w długości życia przez większość trwania PRLu.


dochodzi jeszcze aspekt czasu - postęp napierdala w wielu dziedzinach, zwłaszcza na szerokim świecie, że są ludzie którzy otrzymywali tytuły dawno, a potem słabo z aktualizacją wiedzy (czy brak chęci, czy znajomości języków, czy własne poglądy "ja/my wiem(y) lepiej hurr durr") to jak to się mówi: wolałbym rozmawiać z magistrem z MIT niż z profesorem polskiej politechniki...


przede wszystkim produkty nie podlegały realnej kontroli, a ludzie umierali bo nie żyli, więc często nie oczywiste powikłania po zatruciach z jednej strony, a niedożywieniu z drugiej, nie były kwalifikowane odpowiednio jako przyczyniające się do zgonu. Teraz jakość żywności stoi na wyższym poziomie i nie handluj z tym nawet. I mówię to jako gość którego rodzina była za PRL częściowo rolnicza, a częściowo z branży spożywczej na kierowniczych stanowiskach.


Masz dostęp do wysoko przetworzonej żywności, która przy złym zestawieniu diety przyczyni się do różnych schorzeń - a i tak będziesz żył dłużej i lepiej niż za komuny. A z drugiej strony masz dostęp do wysoko jakościowej żywności i pół-produktów, o które za PRLu trzeba było walczyć znajomościami/rodziną (w zakładach lub u rolnika), sklepami dla partyjniaków lub ich po prostu nie było bo nie było.

Teraz jakość żywności stoi na wyższym poziomie i nie handluj z tym nawet.

Jeśli uważasz że:

  • kury karmione bylejaką paszą, stłoczone i zamknięte w wielkich "oborach" w których dzień trwa 12 godzin więc nie znoszą 150 tylko 300 jaj rocznie znosza bardziej pożywne i bogate w makroelementy jajka.

  • Bydło z natury roślinożerne karmione wysokobiałkową karmą, sterydami, lekami i hormonami by szybciej rosło daje lepszej jakości mięso. A mięso to nastrzykiwane jeszcze różnymi solami i chemikaliami by jak najdłużej zachowało ładny kolor, zapach, konsystencje oraz powiększyło swe rozmiary / wagę jest lepsze od tego co jedli ludzie za PRL.

  • Krowy karmione paszami i lekami daja lepszej jakości mleko.

  • owoce i warzywa hodowane w wypłowiałej już ziemii ale za to nawożone nie gnojem zdrowego zwierzęcia lecz różnymi chemikaliami pokroju roundap po to by jak najszybciej rosły pobierają z gleby należytej ilości składników mineralnych którymi powinien odżywiać sie człowiek

  • wysoko przetworzone produkty z różnymi ulepszaczami smaku, koloru, zapachu, konsystencji o niższej zawartości składników odżywczych to lepszy produkt

To tak. Masz racje. Obecnie odżywiamy sie znacznie lepiej niż za PRL (dodatkami do żywności).


Co do wcześniejszych twoich wywodów o tej osobie to też mam cytat:

Ale znajdą sie też hybrydy w społeczeństwie, takie połączenie owieczek z dziobami pelikanów które wierzą we wszystko i bez oporu wszystko ładnie łykają.

ponieważ obecny kapitalistyczny świat jest tak naprawdę rajem w którym nie istnieją chciwość, bezwzględność, egoizm, wyzysk, wyrachowanie, i absolutnie nigdy nie było w historii świata żadnych spisków, a już tym bardziej w celu uzyskania władzy czy korzyści majątkowych.

Natomiast możni tego świata oraz ich marionetki, politycy chca dla biednych, umęczonych życiem szarych ludzi wszystko co najlepsze.


Ignorancja, pycha oraz lenistwo to jedne z najgorszych cech obecnego społeczeństwa.

Nie wiem nic o temacie ale nie zamierzam sie dowiedzieć czegoś więcej bo moja bańka informacyjna mi starcza a ja jestem nieomylny. Idole przecież by nie okłamywali takiego łatwowiernego leniwca.

A ci od spisków to idioci bo spisków nie ma , nie było i nigdy nie będzie.

@4pietrowydrapaczchmur Napisałem trochę więcej niż jedno zdanie, ale widzę że poza tym ciężko ci ogarnąć wypowiedź, także odpowiem krótko:


spierdalaj.

Zaloguj się aby komentować

Działo mionowe - Roje pomocnych dronów - Neolityczna guma do żucia | Czytamy naturę 265


W 265. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

  • względnie małym (ale wciąż wielkim) urządzeniu generującym strumień mionów;

  • dronach przekazujących sobie narzędzia z rączki do rączki;

  • gumie do żucia i/lub kleju wykonanym 6 tys. lat temu z brzozowego dziegciu.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Zaloguj się aby komentować

Czy fantastyczna podróż do wspomnień rodem z Assasin Creed jest możliwa ? Pewnie nie, a jednak, traumy matek można wyssać z mlekiem i wpływają na charakter dzieci !


#siecbadawczalukasiewicz #nauka #ciekawostki #assassinscreed #dzieci


Naukowcy z wrocławskiego instytutu badawczego Łukasiewicz – PORT odkryli biologiczne powiązania między negatywnymi doświadczeniami z dzieciństwa kobiet a molekularnym składem ich mleka po porodzie.


https://dzienniknaukowy.pl/trauma-z-dziecinstwa-przekazywana-w-mleku-matki

aa671b5c-026c-4048-a45b-4e71df7e33d9

Zaloguj się aby komentować

Prowadzący noga, ale socjolog prof. Tomasz Szlendak wydaje się być naprawdę bystrzakiem.


Facet wydaje się znać dzisiejsze realia rynku matrymonialnego, nie tylko wiedza akademicka z czasów przed obecnym pierdolnikiem.


Jedyny wywiad o relacjach, którego musisz wysłuchać | socjolog prof. Tomasz Szlendak

Podcast Charyzmatyczny

https://www.youtube.com/watch?v=yU73oTTGhkw


#socjologia #zwiazki #psychologia #nauka

@cebulaZrosolu Samo sugerowanie czegoś takiego włącza u mnie czerwona lampkę, ponieważ muszę to się zesrać z rana bo mnie ciśnie, mimo to przesłucham ten podcast i porównam go z wiedzą którą nabyłem na kanale https://www.youtube.com/@musiszwiedziec33 który gorąco polecam, ale nikogo nie zmuszam do oglądnięcia bo mamy wolną wolę i każdy z nas robi to co uważa za słuszne.

Zaloguj się aby komentować

Abell 2390 to gromada galaktyk położona 2,7 miliarda lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Pegaza. Poniższe zdjęcie wykonane przez teleskop Euclid i pokazuje ponad 50 tysięcy galaktyk.


#nauka #ciekawostki #kosmos #astronomia

8bb958ba-daed-4a5e-bbb0-b092581b162d

Zaloguj się aby komentować

Wiry pyłowe (ang. dust devils) to zjawiska atmosferyczne na powierzchni Marsa. To jeden ze sposobów, w jaki pył jest unoszony do cienkiej atmosfery Czerwonej Planety i transportowany z jednego miejsca do drugiego.

Kamera stereoskopowa o wysokiej rozdzielczości (HRSC) na pokładzie sondy Mars Express należącej do ESA śledziła tego diabła pyłowego po powierzchni Marsa 20 listopada 2018 roku. Naukowcy wykorzystali 20 lat zdjęć z europejskich orbiterów Marsa, aby za pomocą diabłów pyłowych śledzić silne wiatry powierzchniowe na Czerwonej Planecie.

https://www.esa.int/var/esa/storage/images/esa_multimedia/images/2025/10/mars_express_sees_a_dust_devil_dancing_across_mars/26900419-1-eng-GB/Mars_Express_sees_a_dust_devil_dancing_across_Mars_pillars.gif

#ciekawostki #kosmos #astronomia #nauka

@Rzeznik Działa, pan panie rzeźniku jotpega wkleił.

Chociaż to już druga skarga w ciągu doby, być może coś jest na rzeczy.

Kotkaina:

670d08e8-5103-40fa-a5d0-41625cdebcde

@vredo @Rimfire dobra ogarnąłem. Gif miałem zapisany na telefonie i chciałem go wrzucić przez przycisk dodaj zdjęcie, ale to wrzuca tylko klatkę z gifa, dopiero jak w post wkleiłem link to zaskoczyło

Zaloguj się aby komentować

Fajny CPU co?

To IBM Telum z 2021 roku.


To nie x86/64,

nie ARM,

nie RISC-V.


To Telum (z/Architecture).

Autorska architektura od IBM.

Komputery oparte na tej architekturze nazywany "Mainframe".


Mogę tam windowsa? Nie.

Mogę tam linuxa? Owszem są dedykowane linuxy skompilowane pod Telum. Ale nie tędy droga.


IBM ma własny OS "z/OS".

Okej! Pewnie siedzą tam bazy danych MSSQL? Nope.

Mamy IBM DB2, lub IBM IMS wypuszczony w 1966 (59 lat temu).


IMS pod z/OS wciąż działa, firma nie ogłosiła dla niego daty EoL (End of Life).


Mam bazę danych pod IMS z 75 roku! Muszę sprawdzić czy wujek nie robił fraudów na kartach!

Tak, wgraj tę bazę do najnowszej wersji softu z 2025 roku, plug and play.

Niesamowita kompatybilność.


Na tych cackach wciąż pracują aplikacje napisane w COBOL.

COBOL powstał w latach 50., kiedy programy były wprowadzane głównie na taśmach perforowanych. Składnia COBOL-a — bardzo uporządkowana kolumnowo — wynika z ograniczeń kart: np. konkretne kolumny przeznaczone na numery sekwencyjne, kod instrukcji, komentarze. Dziś nikt już kart nie używa, ale COBOL zachował swój „kolumnowy” styl.


IBM się chwali że przy typowych zastosowaniach bankowych, zużycie energii jest o 75% mniejsze niż w przypadku x86.

Koszt energii elektrycznej to jedno, ale uproszczenie budowy serwerowni z uwagi na znacznie mniejszą ilość ciepła do odprowadzenia czy mniejsze moce wliczając zasilanie awaryjne (UPS) czy rezerwowe (agregaty prądotwórcze) biorąc pod uwagę czas podtrzymania to już zupełnie inna kwestia.


Ciekawy fragment z wątku na reddit (link do wątku w komentarzu).

Głównym problemem migracji z mainframe'ów jest konieczność przepisania WIELU kodów. Kodów napisanych przez osoby, które mogą już nie żyć. W większości przypadków, gdy rozmawiam z osobami utrzymującymi mainframe'y, nie mają one żadnej dokumentacji dla krytycznych procedur. Jak to chcesz przepisać?


Mój znajomy, który przeprowadził się do Wielkiej Brytanii, pracował nad projektem przepisania kodu mainframe HSBC na Javę. Pracowali nad tym 7 lat i udało im się zmigrować tylko 20% kodu. Niektóre procedury nawet wróciły.


Dzisiaj wszystkie duże banki i linie lotnicze polegają na z/OS, aby działać, a wszystkim brakuje ludzi do utrzymania tych systemów. Nie wspominając już o rządzie.


#ciekawostki #technologia #informatyka #komputery #nauka

dc2dc4d7-bc21-42c9-a87c-87934919ff94

@Marchew Audytowałem niegdyś pewien model pogodowy napisany w Fortranie i rozwijany od wielu (dziesiątek) lat. Zadano mi pytanie o możliwości przeniesienia tego na inny język/zestaw paradygmatów. Wyśmiałem to szczerze, bo to było setki tysięcy linii kodu (audytowanie tego, to była dzika zabawa, choć udało się ją zautomatyzować) w wielu modułach. To by szło w miliony, i to grube.

Zaloguj się aby komentować

NGC 1841 to gromada kulista w gwiazdozbiorze Góry Stołowej, odkryta przez Johna Herschela w 1836 roku. Choć na niebie leży z dala od Wielkiego Obłoku Magellana, znajduje się w podobnej odległości od Ziemi – około 160 tysięcy lat świetlnych. Prawdopodobnie jest z nim fizycznie powiązana i położona znacznie bliżej niego niż Drogi Mlecznej.

#kosmos #astronomia #ciekawostki #nauka

d92be517-b86a-4c54-a02f-b2f3847112ed

Zaloguj się aby komentować

Kolejna aktualizacja (wrzesień 2025) dobrze znanego wykresu ( ͡° ͜ʖ ͡°)

źródło:
RafalMundry na twiXer.

#demografia #psychologia #nauka #socjologia #spoleczenstwo #dzietnosc

7b1ce2cc-cfd4-4eae-80d1-147b7be90e96

@Marchew generalnie jeśli ktoś mówi, że zakaz aborcji nie wpłynął na decyzję to powiem wam, że ja się przez to całkowicie wycofałam z chęci posiadania dzieci bo mam 35 lat i jakieś tam swoje choroby. Szkoda, bo generalnie chcialabym mieć dzieci ale nie podejmę się teraz takiego ryzyka.

@DEATH_INTJ tego nie wiem ale znam kobiet w podobnej sytuacji co ja, bo paradoks em jest to, że obecnie jesteś na tyle stabilny zyciowo zeby myśleć o dzieciach w wieku 30+ co już dla wielu z nas jest mocno ryzykowne. W wieku 20+ to ja nadal z mamą pomieszkiwalam albo w kawalerkach 25m2 to nie są warunki na zakładanie rodziny. Teraz je mam ale tego nie zrobię, bo mam za duże obciążenia zdrowotne I nie chce mieć reszty życia zaoranej przez opiekę nad kaleką za 1500pln renty. Przykre to jest. I to się będzie pogłębiać Bo ludzie osiągają stabilizację życiowa coraz pozniej.

Zaloguj się aby komentować

Zaloguj się aby komentować

Jak działa fotolitografia EUV.

Czyli jak powstają nowoczesne CPU, GPU i wszelkiej maści inne krzemowe twory.


Fragmenty:

32:30 - 32:55

oraz

34:20 - 35:00


Czy ja rozumiem że ten wózek zasuwający w osiach X, Y zapewnia stabilność położenia wafla do kilku nm?

Te kilka nm to dokładność do około 15 atomów ಠ_ಠ


ps. Pokazano proces "wypalania" jednej warstwy, warstw jest kilkadziesiąt, czasami ponad sto.


Fotolitografia EUV

Branch Education

https://youtu.be/B2482h_TNwg


#nauka #technologia

@pacjent44 Obecnie TSMC na sprzęcie holenderskiego ASML zaczyna produkcję 2 nm : )

7 nm to klepał intel swoje 13 i 14 gen procków w swoich amerykańskich fabrykach.

Obecnie 15gen i mobilne klepią na Tajwanie u TSMC.

Chociaż 16gen zapowiadane na 2026 mają robić już u siebie w 1,8 nm.

@Marchew nie nazwałbym tego wózkiem a bardziej stołem.

Jak jest uzyskiwana wymagana dokładność? Za cholerę nie wiem i nie jestem w stanie sobie tego wyobrazić. W życiu miałem styczność wyłącznie z maszynami, gdzie dokładność pozycjonowania to było 0.0001 mm, a I to było zawsze w jakiś sposób naciągane, bo i jak to zmierzyć i sprawdzić, tak żeby pomiar był wiarygodny.

I właśnie dlatego ASML nie ma konkurencji. Nikt nie potrafi wyprodukować tak za⁎⁎⁎⁎ście dokładnych maszyn.

@Marchew temat mnie zaciekawił i pozwoliłem sobie zapytać AI o to. Wydaje mi się, że odpowiedź ma sens.

Świetne pytanie — i bardzo trafne, bo dokładność pozycjonowania w maszynach ASML to absolutny cud współczesnej inżynierii. Mówimy o dokładności rzędu pojedynczych nanometrów, czyli kontrola pozycji z precyzją mniejszą niż średnica atomu krzemu (!).Rozbijmy to krok po kroku: 🔧 1. Fundament: system mechatroniczny o ekstremalnej sztywności i izolacji Podstawą jest stół pozycjonujący wafer (wafer stage) i stół maski (reticle stage). Każdy z nich: porusza się bez kontaktu mechanicznego – unosi go poduszka powietrzna lub magnetyczna (tzw. magnetic levitation), znajduje się na granicie o masie kilku ton, który jest izolowany od drgań nawet od ruchu ulicznego kilometr dalej, cały układ działa w komorze próżniowej, bez turbulencji powietrza i bez wahań temperatury (stabilność na poziomie ±0,01°C).

⚙️ 2. Napęd i sterowanie ruchem Zamiast silników krokowych czy śrub pociągowych, ASML stosuje silniki liniowe: Działają na zasadzie cewek elektromagnetycznych i magnesów trwałych, Generują ruch bez żadnego kontaktu, a więc bez tarcia i luzu, Potrafią rozpędzać stół z przyspieszeniami do kilku g, zatrzymując go w pozycji z dokładnością 1–2 nm. Ruch kontrolują interferometry laserowe o rozdzielczości poniżej 0,1 nm — one śledzą pozycję w czasie rzeczywistym. 🧠 3. System pomiarowy i kontrola pętli sprzężenia zwrotnego Każdy ruch jest mierzony tysiące razy na sekundę przez interferometry. ASML wykorzystuje pętle sterowania z bardzo wysokim wzmocnieniem, które: kompensują błędy termiczne, drgania i minimalne odkształcenia, wykorzystują model fizyczny całego układu (z uwzględnieniem mikrodrgań i sprężystości konstrukcji), często działają na procesorach czasu rzeczywistego o opóźnieniu poniżej 1 μs. Dzięki temu system potrafi „wyprzedzać” ruch i korygować go zanim błąd zdąży się rozwinąć. 🌡️ 4. Kompensacja termiczna i materiałowa Każdy element maszyny: jest zbudowany z materiałów o ultraniskim współczynniku rozszerzalności cieplnej (np. zerodur, invar), ma wbudowane czujniki temperatury i system chłodzenia cieczą, pozycjonowanie jest ciągle korygowane o mikroskopijne zmiany wymiarów spowodowane ciepłem lasera i elektroniki.

🪞 5. Korekcja optyczna i oprogramowanie Pozycjonowanie to nie tylko ruch fizyczny — maszyna musi jeszcze „wiedzieć”, gdzie pada światło. Dlatego: używa układów optycznych z aktywną kompensacją błędów aberracji, system mapuje deformacje maski i wafla (bo one też się lekko wyginają), a oprogramowanie nanosi cyfrowe korekty wzoru (tzw. computational lithography), aby kompensować wszelkie odchylenia.

🪄 6. Synchronizacja stołu maski i wafla To najtrudniejszy element: obraz z maski musi być nałożony na wafel z dokładnością <1 nm. ASML rozwiązuje to przez: podwójny układ interferometryczny, który śledzi oba stoły, synchronizację optyczną (czasem z użyciem laserów femtosekundowych), mikrokorekcje w locie, nawet w trakcie ruchu.

🚀 Efekt Dokładność overlay (nakładania kolejnych warstw): ~1–2 nm. Dokładność pozycjonowania stołu: <0,5 nm RMS. Czas pełnego naświetlenia wafla 300 mm: ok. 1 sekunda (!). Jeśli chcesz, mogę pokazać schemat działania układu pozycjonowania (z nanometrową kontrolą interferometru i systemem aktywnej kompensacji) w formie obrazka — chcesz, żebym go wygenerował?

@KierownikW10 Przecież to jakieś voodoo xD

No i są też błędy, "naświetlania wafla 300mm ok 1 sekundy". To raczej naświetlenie jednego układu, tzn, jedno przejście maski. Cały wafel to znacznie więcej, zależnie od powierzchni układu.

Zaloguj się aby komentować

Zaloguj się aby komentować