Astronomowie potwierdzają istnienie samotnej czarnej dziury

Zespół astronomów z Instytutu Naukowego Teleskopu Kosmicznego, współpracując z kolegą z Centrum Nauki o Egzoplanetach Uniwersytetu w St Andrews oraz z innym naukowcem z Europejskiego Obserwatorium Południowego, potwierdził istnienie samotnej czarnej dziury. W swoim artykule opublikowanym w The Astrophysical Journal grupa opisuje, w jaki sposób przeanalizowała nowe dane dotyczące obiektu, który zaobserwowali kilka lat temu, aby potwierdzić jego tożsamość.

W 2022 roku członkowie w zasadzie tego samego zespołu poinformowali o odkryciu tak zwanego „ciemnego obiektu”, poruszającego się przez konstelację Strzelca. Zasugerowali wówczas, że może to być samotna czarna dziura. Niedługo później drugi zespół badawczy zakwestionował ten wynik, sugerując, że obiekt ten jest raczej gwiazdą neutronową.

Po dalszej analizie i obserwacjach tego obiektu pierwotny zespół badawczy zebrał więcej dowodów potwierdzających ich początkową hipotezę, że najprawdopodobniej jest to samotna czarna dziura.

Przed tym nowym odkryciem wszystkie zidentyfikowane czarne dziury miały również gwiazdę towarzyszącą — były odkrywane dzięki swojemu wpływowi na światło emitowane przez tę gwiazdę. Bez takiej gwiazdy towarzyszącej dostrzeżenie czarnej dziury byłoby bardzo trudne. Ta, którą zidentyfikował zespół, została zauważona tylko dlatego, że przeszła przed odległą, nietowarzyszącą gwiazdą, powiększając jej światło i na krótki czas przesuwając jej pozycję na niebie.

https://phys.org/news/2025-04-astronomers-lone-black-hole.html

#astronomia #czarnadziura #astrofizyka

#astronomia #gownowpis

Wracam sobie wieczorem na chate, patrze w niebo a tam wielki wóz. Pierwszy raz zobaczyłem na żywo gwiazdozbiór

Zdjęcie samsungiem s22, najlepsze jakie wyszło

Mgławica Kocie Oko, znana również jako NGC 6543, to jedna z najbardziej charakterystycznych mgławic planetarnych na niebie. Znajduje się w gwiazdozbiorze Smoka, w odległości około 3300 lat świetlnych od Ziemi. Jej jasność wynosi około 8,8 magnitudo, co czyni ją widoczną nawet przez amatorskie teleskopy, a jej zielonkawy odcień dodaje jej unikalnego charakteru.

Mgławica powstała w wyniku odrzucenia zewnętrznych warstw przez umierającą gwiazdę podobną do Słońca. Centralna część mgławicy otoczona jest rozległą otoczką gazową o średnicy ponad 3 lat świetlnych. Znana jest ze swojej skomplikowanej struktury, która dostarcza cennych informacji o procesach zachodzących pod koniec życia gwiazd.

#kosmos #nauka #ciekawostki #astronomia

Mówiłem że nie musicie mi przypominać bo obiecałem

#apod na dziś

https://apod.nasa.gov/apod/astropix.html

I to nawet z NASA, bo wyjątkowo wrzucili bardzo fajne zdjęcie

Gromada w Pannie i Łańcuch Markariana, oto co widzimy na poniższym zdjęciu.

Jak sam kiedyś napisałem przy swoim biedazdjęciu sprzed prawie równo dwóch lat, jest to jeden ze sztandarowych obiektów do astrofotografii wiosennej (przy okazji możecie porównać jak to wygląda w mocno amatorskim ujęciu xD)

Gromada galaktyk w Pannie składa się z około 2000 galaktyk, co w porównaniu z naszą Grupą Lokalną która zawiera "kilkadziesiąt (co najmniej 54)" galaktyki, czyni ją całkiem masywnym obiektem. Jest także najbliższą nam strukturą tego typu.

Gromada w Pannie wraz z Grupą Lokalną i około setką innych Grup i Gromad, tworzą strukturę o nazwie... Supergromada Lokalna bądź Supergromada w Pannie - no kto by się spodziewał (zdjęcie nr 2)

Nasza supergromada liczy blisko 1500 galaktyk rozciągniętych na obszarze 200 milionów lat świetlnych. Jej masę określa się na 2 ×10^46 kg czyli 10^15 mas Słońca. 1 000 000 000 000 000 - tyle gwiazd Słońcopodobnych mieściłoby się w naszej galaktyce - a że Słońce jest ogólnie przeciętną gwiazdą, średnia masa gwiazdowa to około 0,7-8 masy Słońca, a 75% gwiazd ma masę mniejszą niż Sol, to mniej więcej ta liczba może się pokrywać z faktycznym stanem gwiazdowym - margines błędu dalej mieści się poza zdolnościami poznawczymi ludzkiego rozumu XD

Nasza Supergromada jest jedną z około 10 milionów supergromad w Obserwowalnym Wszechświecie. Z czasem została zakwalifikowana jako część większej supergromady (czy już w zasadzie struktury) Laniakea (zdj 3), o łącznej masie 10^17 MS, zgrupowanych w 100 000 (STO TYSIĘCY) galaktyk.

Laniakea zaś jest częścią włókna w Rybach-Wielorybie (zdj 4, Laniakea zaznaczona na rzułto). Włókno zaś to "jedna z największych struktur Wszechświata. Włókna wyglądają jak ogromne nici tworzące granice pomiędzy ogromnymi pustkami." Nasze włókno ma około miliarda lat świetlnych długości (~300 megapaerseków) i 150 milionów ly szerokości.

Czy działa to na waszą wyobraźnię? Na moją przestało gdzieś w okolicy Supergromady w Pannie, potem to tylko liczby XD

#astronomia #astrofotografia #kosmos

Gromada Trapez, znana również jako θ Orionis, to młoda gromada otwarta znajdująca się w centrum Wielkiej Mgławicy w Orionie, w gwiazdozbiorze Oriona.Odkryta przez Galileusza w 1617 roku, początkowo została sklasyfikowana jako pojedyncza gwiazda.W 1931 roku Robert Trumpler zidentyfikował ją jako gromadę i nadał jej obecną nazwę.Jej cztery najjaśniejsze gwiazdy, oznaczone literami A, B, C i D, tworzą układ przypominający trapez.

#kosmos #astronomia #nauka #ciekawostki

#astronomia

Kanał mało znany więc wrzucę.

Próbki z asteroidy Bennu przywiezione przez misję OSIRIS-REx właśnie dostarczyły nam coś, co może być brakującym ogniwem w historii życia – aminokwasy, pierwotne cząsteczki, które budują nasze ciała.

Ale skąd dokładnie pochodzą? Co różni je od meteorytów, które spadają na nasz glob? I jak to możliwe, że ta kosmiczna skała może opowiadać historię sprzed miliardów lat?

W tym odcinku Podcasty Live rozmawiam z badaczką, która nie tylko zna się na asteroidach, ale potrafi opowiadać o nich z pasją. Będzie o Bennu, meteorytach, genezie życia i pytaniu, które od wieków dręczy ludzkość – skąd się wzięliśmy?

Agata Krzesinska Centre for Planetary Habitability PHAB (ex-CEED), University of Oslo

Dlaczego przywozimy skały z kosmosu? Asteroidy, Mars i ślady życia - dr Agata Krzesińska

We Need More Space

https://www.youtube.com/watch?v=gbbtPqRpDW8

#kosmos #geologia #nauka #astronomia

NGC 1232 (również PGC 11819) to galaktyka spiralna z poprzeczką (SBc), położona w gwiazdozbiorze Erydanu, około 65 milionów lat świetlnych od Ziemi. Odkryta 20 października 1784 roku przez Williama Herschela, jest częścią gromady w Erydanie. Uchwycona w szczegółach przez Bardzo Duży Teleskop, ukazuje wirujące spiralne ramiona pełne jasnych gwiazd i ciemnego pyłu. Ramiona te kryją gromady młodych, niebieskich gwiazd, a między nimi rozciągają się pasma gęstego pyłu. Poza tym widoczne są miliardy słabych gwiazd i obłoki gazu, których masa wpływa na dynamikę galaktyki.

#kosmos #astronomia #nauka #ciekawostki

Młode, masywne gwiazdy w gromadzie NGC 281 nadają mgławicy niebieską poświatę. Charakterystyczne kształty, powstały pod wpływem promieniowania i wiatrów gwiezdnych. Te struktury, jeśli przetrwają, mogą stać się miejscem narodzin nowych gwiazd. Mgławica, znana jako Pacman ze względu na swój kształt, znajduje się około 10 tysięcy lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Kasjopei i rozciąga się na ponad 80 lat świetlnych. Zdjęcie wykonano w 2024 roku w Hiszpanii i autorem jest Juan Montilla 

#kosmos #nauka #ciekawostki #astronomia

Wełniste galaktyki spiralne, takie jak NGC 4414, to typowe galaktyki o rozmytych ramionach spiralnych. Zdjęcie tej galaktyki, wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a, służy do badania ich masy. Obserwacje pokazują, że gwiazdy i gaz na obrzeżach takich galaktyk poruszają się zbyt szybko, by utrzymać je razem jedynie dzięki widzialnej materii. Konieczne jest uwzględnienie dużych ilości niewidocznej ciemnej materii. No chyba że coś nie tak jest z naszym rozumieniem galaktyk.

#nauka #astronomia #ciekawostki #kosmos

Kanadyjski astronom Paul Hickson wraz z zespołem odkrył około 100 ciasnych grup galaktyk, obecnie znanych jako zwarte grupy Hicksona. Jedną z nich jest grupa Hickson 44, oddalona od nas o około 100 milionów lat świetlnych i widoczna w gwiazdozbiorze Lwa.

Na teleskopowym zdjęciu tej grupy widać cztery główne galaktyki: spiralną NGC 3190, ustawioną krawędzią do nas, z wyraźnie zniekształconymi ramionami; spiralną, S-kształtną NGC 3187; eliptyczną NGC 3193 u góry po lewej; oraz NGC 3185 w prawym dolnym rogu. Te trzy pierwsze tworzą również układ znany jako Arp 316.

Galaktyki w grupie wykazują oznaki wzajemnych oddziaływań grawitacyjnych i wzmożonej aktywności gwiazdotwórczej, co wskazuje, że z czasem połączą się w jedną większą strukturę – zjawisko typowe w ewolucji galaktyk, również naszej Drogi Mlecznej.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

Za 10 minut centralnie nad głowami przeleci nam Dragon od #spacex z misją FRAM2, czyli załogowe przeloty nad biegunami. Nigdy wcześniej nie było takiej misji.

https://isstracker.pl/?satId=63427

#astronomia #rakiety

Mgławica planetarna Abell 7, oddalona o około 1 800 lat świetlnych, znajduje się w gwiazdozbiorze Zająca, niedaleko Oriona. Ma niemal idealnie kulisty kształt o średnicy 8 lat świetlnych i otoczona jest gwiazdami Drogi Mlecznej oraz odległymi galaktykami tła. Jej struktura ujawnia się dzięki filtrom wąskopasmowym – emisja wodoru i azotu ma czerwonawe odcienie, a tlenu niebiesko-zielone. Abell 7 to mgławica powstała po odrzuceniu zewnętrznych warstw przez umierającą gwiazdę, proces, który za 5 miliardów lat czeka też nasze Słońce. Ma około 20 000 lat, a jej centralny biały karzeł jest znacznie starszy – liczy 10 miliardów lat.

Jeśli masz chwilę to zachęcam do ⚡zapiorunowania poniższego komentarza w związku z #hejtowyzwanie

#kosmos #astronomia #nauka #ciekawostki

Mialem troche czystego nieba po zachodzie Slonca, niestety za wczesnie na droge mleczna, wiec zdecydowalem sie na Oriona, niestety tylko na 135mm, udalo sie zebrac cale 11m(xD) materialu zanim sie zachmurzylo

Imho jak na 135mm to "not great, not terrible"

#astronomia #fotografia

W centrum tej malowniczej mgławicy w kształcie klepsydry, sfotografowanej przez teleskop Jamesa Webba, skrywają się dwie protogwiazdy. Tworzący się tam układ gwiazdowy znajduje się w obłoku molekularnym Lynds 483, oddalonym o 650 lat świetlnych w gwiazdozbiorze Węża. Protogwiazdy wyrzucają w przestrzeń potężne strugi materii, kształtując spektakularne wypływy. 

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

Galaktyka Bodego, znana również jako Messier 81 (M81) lub NGC 3031, to galaktyka spiralna znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest częścią grupy galaktyk M81 i należy do najczęściej badanych obiektów tego typu ze względu na swoją stosunkowo niewielką odległość od Ziemi, duże rozmiary oraz aktywne jądro. Jej jasność wynosi 6,9 magnitudo, co sprawia, że jest chętnie obserwowana przez astronomów amatorów.

Obiekt ten został odkryty 31 grudnia 1774 roku przez niemieckiego astronoma Johanna Elerta Bodego. Galaktyka oddalona jest o około 12 milionów lat świetlnych od naszej planety i ma wymiary około 84 × 46 tysięcy lat świetlnych. Należy do najjaśniejszych galaktyk spiralnych widocznych z półkuli północnej. Można ją dostrzec nawet przez niewielkie teleskopy, a w wyjątkowo sprzyjających warunkach—nawet gołym okiem jako niewielką, szarą mgiełkę.

W jej centrum znajduje się supermasywna czarna dziura, której masa szacowana jest na 70 milionów mas Słońca.

Źródło i prawa autorskie zdjecia : Lorand Fenyes

#astronomia #ciekawostki #kosmos #nauka

Timelapse wczorajszego zaćmienia, materiał z 3 minut wykonany metodą afokalną, czyli "jak mądrze powiedzieć że nie stać mnie na kamerę do wyciągu, więc przytykam smartfona do okularu" xD. Teleskop systemu Newtona 150/750 z filtrem Baadera na montażu EQ3-2, bez prowadzenia, zorientowany metodą "dobra, bedzie", okular Svbony 68⁰ 15mm, ustawienia telefonu na pałę xD

https://streamable.com/z9s282

#astronomia #astrofotografia #zacmienie #teleskopy #nauka

Wczorajsze częściowe zaćmienie Słońca. Zdjęcie wykonane podczas wspólnych obserwacji na Placu Litewskim w #lublin. Materiał nie był najlepszej jakości z racji przechodzących chmur, ale zrobiłem co się dało i jakaś pamiątka będzie.

#astronomia #astrofotografia #kosmos