Podporządkowali sobie 40 procent ludności globu, a ich władcy nazywali się Królami Królów. Jak Persowie przejęli władzę nad starożytnym światem?

Starożytni Persowie, podobnie jak wiele innych kultur nomadycznych, pozostawili niewiele świadectw pisanych i nieliczne ślady swojej wielkości. Pragnąc...

Xunantunich (org: Kat Witz) to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych cywilizacji Majów na terenie dzisiejszego Belize. Leży nad rzeką Mopan, nieopodal granicy z departamentem Peten w dzisiejszej Gwatemali. Z inskrypcji odkrytych w Xunantunich wiemy, że rzeka nazywana była w przeszłości...

Erupcja Toba… Jedno z największych i najbardziej katastrofalnych wydarzeń wulkanicznych w historii naszej planety… Tak bardzo, że cząsteczki i gazy uwolnione do atmosfery spowodowały globalną zimę wulkaniczną, która trwała latami. Wydarzenie to umieściło zarówno rośliny, jak i zwierzęta w mrożącym...

Niewielkie zdobione motywami geometrycznymi płytki z kamienia znajdowane w setkach egzemplarzy na Półwyspie Iberyjskim przynajmniej od początków XIX wieku, wciąż stanowią prawdziwą zagwozdkę badawczą. Pierwsze teorie na temat ich przeznaczenia zaproponowano już w 1878 roku, widząc w nich amulety,...

Na stanowisku Charterhouse Warren w Anglii naukowcy zidentyfikowali największe na Wyspach Brytyjskich prehistoryczne miejsce przemocy interpersonalnej. We wczesnej epoce brązu zabito tutaj, rozczłonkowano i prawdopodobnie przynajmniej częściowo zjedzono co najmniej 37 osób. Następnie ich szczątki...

Choć archeolodzy dokonali tego odkrycia dwa lata temu, długo nie ujawniali szczegółów. Postanowili zachować to w tajemnicy, aż będą mogli dokładniej zbadać i i zabezpieczyć znalezisko. Obawiali się, że amatorzy z wykrywaczami metali mogliby się nim zainteresować. Choć miejsce kusiło, nie wiedzieli,...

Choć w Polsce to popularny deser, nie tylko przy Świętach Bożego Narodzenia, i niektórym wydaje się, że to wypiek typowo polski, to sernik w różnych formach jest popularny na całym świecie. Ale od jak dawna i właściwie kto wymyślił sernik? I jaka jest jego historia?

Mogłoby się wydawać, że sernik...

Najnowsze wyniki badań potwierdziły jedną z teorii dotyczących diety prehistorycznych mieszkańców Ameryki Północnej. Archeolodzy dokonali analizy diety matki na podstawie szczątków dziecka pochodzących sprzed ok. 12 800 lat.

Dotychczasowe teorie związane z dietą praprzodków Indian opierały się na...

Archeolodzy w Belize w Ameryce Środkowej znaleźli ogromną sieć starożytnych łowisk zbudowaną przez przodków Majów około 4000 lat temu. Odkryty system kanałów ziemnych ma ponad 640 kilometrów długości.

Na podmokłych terenach rezerwatu dzikiej przyrody Crooked Tree na północnym obszarze Belize...

Około 1,5 miliona lat temu na brzegu jeziora Turkana w Kenii dwa starożytne gatunki człowieka skrzyżowały swoje drogi. Ich skamieniałe ślady odkryto w 2021 roku. Naukowcy ustalili, że należały one do Homo erectus, przodka współczesnych ludzi, oraz do bardziej odległego krewnego Paranthropus...

Foccacia jest uznawana za włoski wypiek. To płaski chlebek, przypominający spód pizzy, ale znacznie grubszy, z solidną porcją (najczęściej) oliwy. Jak pokazują najnowsze badania, foccacię jedzono już w neolicie (a przynajmniej coś ją przypominającego).

Samo określenie foccacia (fugassa w dialekcie...

Na stanowisku La Prele w Wyoming (USA), gdzie paleolityczni mieszkańcy Ameryki Północnej zabili mamuta lub pożywili się na znalezionym martwym zwierzęciu, archeolodzy dokonali kolejnego interesującego odkrycia. Jak donoszą na łamach PLOS ONE stanowy archeolog Spencer Pelton i jego koledzy z...

Stanowisko archeologiczne Uxmal - architektoniczna stolica regionu Puuc na słynnej Ruta de Puuc. Archeoprzewodnik po ruinach i stylach architektonicznych Uxmal.

Uxmal to jedno z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych w Meksyku. Odwiedzającym Mezoamerykę znane było co najmniej od czasów...

W Alpach Włoskich dokonano przełomowego odkrycia archeologicznego. W rejonie Pizzo Tresero w Parku Narodowym Stelvio znaleziono petroglify na wysokości ponad 3000 metrów n.p.m. Stanowią one nie tylko najwyżej położone ryty naskalne w Europie, ale również ważne świadectwo obecności człowieka w...

W jednej z jaskiń na Gibraltarze, o której wiadomo, że była schronieniem dla neandertalczyków, archeolodzy odkryli palenisko o złożonej strukturze, które ich zdaniem służyło do wyrobu kleju. Na podstawie znalezionych w pobliżu paleniska artefaktów uczeni sądzą, że neandertalczycy wytwarzali w...

Tekstylia towarzyszą nam niemalże w każdym etapie życia codziennego. Cenimy je nie tylko za funkcjonalność, ale za ich aspekty wizualne. Kolorystyczny szał i moda nie są bynajmniej nowym fenomenem kulturowym. W Państwie Środka tradycja tkacka i farbiarska rozwijała się przez całe tysiąclecia, aby...

Prace wykopaliskowe wzdłuż planowanej trasy autostrady D35 między Krelovem a Neredinem w Czechach doprowadziły do odkrycia, które rzuca nowe światło na historię epoki brązu w Europie Środkowej. W rejonie Ołomuńca, w samym sercu Moraw, archeolodzy natrafili na największe dotąd cmentarzysko należące...

Herodot przedstawił ich jako morderców dzieci i królobójców. Oni sami mieli się za potomków Zeusa. Na polu bitwy uchodzili za niepokonanych. Kim byli Scytowie?

Pierwsi Scytowie, którzy pojawiają się na kartach Dziejów Herodota, potwierdziliby najgorsze obawy jego czytelników, ponieważ jedna z...

W 2021 roku chińscy naukowcy dokonali wyjątkowego odkrycia w prowincji Jiangxi, które wstrząsnęło paleontologicznym światem. W okolicach miasta Ganzhou, na terenie placu budowy, odkryto sześć skamieniałości jaj dinozaurów, datowanych na okres późnej kredy, czyli sprzed ponad 80 milionów lat. Jedno...