#gotowanie #random #dinozaury & źródło

FILMIK

DLACZEGO TYRANOZAURY MIAŁY TAK MAŁE ŁAPKI? [8 minut]

To nie ewolucyjna pomyłka, tylko skutek milionów lat zmian. A ich sens - jeśli w ogóle był - pozostaje zagadką.

Każde dziecko wie trzy rzeczy o Tyranozaurze: był ogromny, był straszny, i miał śmiesznie małe rączki. Ten król późnej kredy dominował tereny dzisiejszych zachodnich Stanów Zjednoczonych między 68 a 66 milionów lat temu i był największym lądowym drapieżnikiem swojego czasu. Ale mimo przerażającej reputacji, posiadał cechę, która od dekad bawi naukowców i dzieci - miniaturowe, dwupalczaste przednie kończyny, które miały zaledwie ułamek długości tylnych nóg i były pewnie tylko trochę większe od rąk przeciętnego człowieka. Dlaczego? I czemu ich w ogóle nie stracił, skoro były aż tak małe? Dla uproszczenia bedę nazywał tego dinozaura T. Rexem, tak jak prezenter w tym filmiku.

Od Guanlonga do Raptorexa

Najdawniejsi przodkowie T. Rexa - jak prosauropody z triasu - mieli przednie kończyny tak długie jak tylne. Ale z czasem zaczęli chodzić na dwóch nogach, a ręce zostały "uwolnione" do pełnienia innych funkcji. W wielu liniach ewolucyjnych drapieżnych dinozaurów ręce zakończone pazurami służyły do ataku. Ale w jednej z nich - Tyrannosauroidea - coś poszło inaczej, bo te zaczęły używać głównie szczęk. 150 milionów lat temu żył Guanlong, niewielki tyranozaur z Chin, który miał długie przedramiona i małą głowę. 25 milionów lat później pojawił się równie mały - około metr wysokości - Raptorex, o znacznie większej głowie i znacznie krótszych ramionach - wyglądał jak miniaturowy T. rex i był zapowiedzią tego, co miało nadejść. Przez 90 milionów lat w tej linii ewolucyjnej głowy robiły się coraz większe, a ręce coraz mniejsze. Gdy przyszedł czas na Tyrannosaurusa, jego czaszka była nie tylko ogromna, ale też uzbrojona w szczęki, które potrafiły miażdżyć kości z siłą do 57 000 niutonów (taki ziomek miażdżył kości jak zapałki). Przy takim arsenale pazury przestały być potrzebne. Co więcej, mogły wręcz przeszkadzać. Dinozaury nie musiały balansować rękami jak ludzie podczas biegu, bo to ich długie ogony działały jak przeciwwaga. Mniejsze ręce mogły więc po prostu ułatwiać poruszanie się. I faktycznie - wiele skamielin przedstawia tyranozaury z ramionami przyciśniętymi do tułowia, co pasuje do ich budowy mięśni i kości. Co ciekawe, wiemy też, że nie mogły obracać nadgarstków w dół - więc jeśli ktoś naśladuje T. Rexa z rękami skierowanymi w dół, robi to źle. Ręce były złożone jak do modlitwy, skierowane ku sobie.

Miłość, walka, czy ewolucyjna pozostałość?

Skoro te rączki były takie bezużyteczne, czemu ewolucja się ich nie pozbyła? Długo sądzono, że są po prostu szczątkową pozostałością - jak ogon u człowieka. Ale dobrze zachowane skamieniałości pokazały, że ramiona T. Rexa miały mięśnie i były zdolne do ruchu. Może nie były silne, ale działały. Pojawiły się więc teorie. Jedna z najczęstszych mówi, że ręce służyły do… przytulania. Dosłownie. Ruch zwany addukcją - czyli zbliżanie kończyn do siebie - był u T. Rexa całkiem sprawny. Może więc samiec chwytał samicę podczas godów? Może "ramiona miłości" były niezbędne, by nie spaść w kluczowym momencie. Inna hipoteza sugeruje funkcję bojową - krótkie, ale umięśnione kończyny zakończone pazurami mogły ranić ofiarę wspomagając atak szczęk. Albo były formą "śmiertelnego uścisku", podczas którego tyranozaur wbijał zęby, ale jednocześnie unieruchamiał zdobycz. Tyle że… pazury były malutkie - mniejsze niż jeden z jego zębów. To raczej wsparcie niż broń. I tak naprawdę - jest też opcja, że ręce nie służyły do niczego. Czasem ewolucja zostawia po sobie ślady, które nie mają sensu same w sobie. Takie "spandrele", czyli produkt uboczny zmian, które zaszły gdzie indziej. Może, gdyby nie wyginęły, przyszłe tyranozaury pozbyłyby się ich zupełnie?

Na dziś jednak nie wiemy. Może kiedyś znajdziemy skamielinę z ofiarą, która ma ślady po tych pazurach. Albo - co byłoby rewelacyjne - skamielinę z dwoma tyranozaurami w trakcie kopulacji. Dopóki czegoś takiego nie wykopiemy, na ten moment możemy tylko zgadywać.

W ramach ciekawostki, z takich najnowszych propozycji w kwestii skrócenia ramion u T. Rexów pojawiła się hipoteza która sugeruje bardziej grupową funkcję. Gdy kilka Tyranozaurów ucztowało przy jednej ofierze, posiadanie długich rąk mogło ułatwiać odgryzienie ich przez innego Tyranozaura, co nie jest raczej niczym przyjemnym.

Postanowiłem streszczać te filmiki, choć nadal warto obejrzeć, jak zainteresuje was taki temat, bo tam są grafiki.

JAK MIEĆ POLSKIE NAPISY? - nie zawsze będą piękne, ale powinny wystarczyć.

Więcej tego typu wpisów znajdziesz w społeczności Oglądaj z DZIWENEM

#ciekawostki #dinozaury #filmikdokumentalny #minidokument #ogladajzdziwenem #pbseons #prehistoria

FILMIK

POMPEJE KREDY [12 minut]

W prowincji Liaoning w Chinach, 125 milionów lat temu, dinozaury układały się do snu – i nigdy się nie obudziły. Od lat 90. XX wieku w skałach Lujiatun odkrywane są perfekcyjnie zachowane szkielety prehistorycznych zwierząt. Nie są to przypadkowe szczątki – to kompletne ciała w realistycznych pozycjach: dinozaur z głową wtuloną w ciało niczym współczesny ptak, młode hadrozaury skulone ze sztywnymi ogonami, a nawet scena brutalnego polowania, gdzie drapieżny ssak Repenomamus dosłownie wbija zęby w żebra małego ceratopsa Psittacosaurus, trzymając go pazurami za pysk. Wydaje się, że ich śmierć nastąpiła nagle – nic nie wskazuje, że próbowały uciekać. To, co je zabiło, musiało być szybkie, ciche i bezlitosne. I co ważne – nie zniszczyło ich ciał.

Pompeje kredy? Nie do końca

Początkowo badacze sądzili, że dinozaury zginęły podobnie jak mieszkańcy Pompejów – ofiary potężnej, gorącej fali piroklastycznej. Ale ich ciała mówią co innego. W Pompejach większość ludzi zmarła błyskawicznie od temperatury tak wysokiej, że ścięła ich mięśnie w tzw. „postawie boksera” – ze zgiętymi kończynami. Dinozaury z Lujiatun takich reakcji nie wykazują. Co więcej, niektóre skamieliny wykazują subtelne przemieszczenia, jakby zostały przesunięte przez błotnisty nurt – to ślad po laharze, czyli błotnej lawinie wulkanicznej. Ale lahar jest gęsty i ciężki jak beton. Gdyby zaskoczył żywe zwierzę, powinien je zmiażdżyć lub przenieść znacznie dalej. Ciała jednak pozostały niemal nietknięte, często w pozycji snu. To sugeruje inną przyczynę śmierci – taką, której nie widać.

Gazowy kat: cichy morderca z wnętrza ziemi

Rozwiązanie zagadki może kryć się w samym powietrzu. Wulkaniczne erupcje potrafią nie tylko wyrzucać popiół i lawę – czasem emitują czysty dwutlenek węgla (CO₂). Ten gaz jest bezwonny, niewidoczny i cięższy od powietrza – potrafi sunąć jak fala w dolinach i zagłębieniach, dusząc wszystko, co żyje. Przy wystarczającym stężeniu powoduje utratę przytomności w kilka sekund, a śmierć w mniej niż minutę. Dinozaury mogły więc po prostu zasnąć i już się nie obudzić – a niedługo potem ich ciała zostały delikatnie przykryte przez osuwające się błoto. Co fascynujące, to nie był jeden przypadek – badania osadów przylepionych do kości pokazują, że te „śpiące” dinozaury pochodzą z różnych warstw i erupcji. Innymi słowy: to nie była jednorazowa katastrofa, lecz powtarzający się cykl – śmierć przez gaz, a potem konserwacja przez popiół. Dzięki temu Lujiatun stał się czymś więcej niż tylko cmentarzyskiem. Stał się fotograficznym albumem codzienności sprzed 125 milionów lat – momentów, których normalnie nigdy nie da się zobaczyć w zapisie kopalnym.

Postanowiłem streszczać wam lekko te filmiki, choć nie na tyle, by oddać ich całościowy przekaz. Nadal warto obejrzeć, jak zainteresuje was taki uproszczony opis.

JAK MIEĆ POLSKIE NAPISY? - nie zawsze będą piękne, ale powinny wystarczyć.

Więcej tego typu wpisów znajdziesz w społeczności Oglądaj z DZIWENEM

#ciekawostki #dinozaury #filmikdokumentalny #geologia #minidokument #ogladajzdziwenem #pbseons #pompeje #wulkany

#heheszki #humorobrazkowy #dinozaury

Najdroższy szkielet dodo 

22 listopada 2016 roku niemal kompletny szkielet ptaka dodo został zlicytowany na aukcji za 346 tysięcy funtów, kupcem okazała się być osoba prywatna. Na świecie istnieje łącznie 13 szkieletów dodo, poza tym jednym 12 pozostałych jest własnością muzeów. 

Pierwszy trzyczęściowy garnitur dla kunia

Owo ubranko dla kunia powstało specjalnie na Cheltenham Festival organizowany w 2016 roku. Strój wykonała niejaka Emma Sandham-King, a koniem wybranym do roli eleganta był koń wyścigowy znany jako Morestead. Stworzenie całego stroju zajęło cztery tygodnie i pochłonęło ponad 18 metrów materiału.

https://www.gq.com/story/race-horse-wears-tweed-suit-what-a-world

Pierwszy ogon dinozaura zachowany w bursztynie

W 2015 roku jeden z chińskich archeologów podczas swojego pobytu w Birmie natknął się na sensacyjne znalezisko podczas myszkowania na targu bursztynów. Był to, jak się okazało, ogon dinozaura zatopiony w bursztynie, wiekowo oceniany na 100 milionów lat. Prawdopodobnie należał on do dinusia zwanego celurozaurem.

https://dzienniknaukowy.pl/zatopiony-w-bursztynie-ogon-pierzastego-dinozaura

#necrobook #rekordyguinnessa #dodo #dinozaury #konie

Cudownie mieć znajomych, którzy umieją trafić z prezentem. Jestem zachwycony!

#niewiemjakotagowac

#dinozaury

Dzień 658/662

Lego Icons 10326

Liczba elementów 4014

Zestaw z roku 2023 (rocznikowo 2024 xD)

Cena katalogowa 1299,99 zł

Wszystkie moje zestawy

#lego #legodamwa #muzeum #dinozaury

#ciekawostki #ptaki #dinozaury i trochę #heheszki bo śmiesznie kłapie dziobem

Piękny ptak. Jak dinozaur. Chciałbym zobaczyć go kiedyś na żywo. I się śmiesznie nazywa. Trzewikodziób

"Trzewikodzioby są jednymi z najdroższych ptaków kupowanych do ogrodów zoologicznych w historii. W niewoli nie chcą się rozmnażać, cena dorosłego osobnika wynosi od 10 do 20 tysięcy dolarów. "

Jak drogie to oczywiście kłusownicy się nimi interesują.

Inne ciekawostki w artykule.

https://m.youtube.com/watch?v=kDMHHw8JqLE&pp=ygUOc2hvZWJpbGwgc291bmQ%3D

https://wiadomosci.onet.pl/ciekawostki/wielki-ptak-jak-z-horroru-trzewikodziob-sieje-postrach/mngx4zs

#memy #dinozaury

Uprzejmie donoszę, że w marcu będzie kilka fajnych premier.

1. Jurassic World - Szkielety dinozaurów: tyranozaur 76968 , 3145 elementy, cena katalogowa 1099,99 zł - premiera 15.03.2025
   

2. Ninjago Warsztaty w mieście NINJAGO 71837 , 3244 elementy, cena katalogowa 1099,99 zł - premiera 01.03.2025
   

3. Disney - coś dla fanów kurczaka z Vaiana/Moana - Heihei 43272 , 566 elementy, cena katalogowa 174,99 zł - premiera 01.03.2025
   

4. I na koniec 2 bolidy F1: Technic Red bull RB20 42206 , 1639 elementy, cena katalogowa 999,99 zł - premiera ??.03.2025 - na stronie widoczny tylko placeholder
   

5. Technic Ferrari SF-24 42207 , 1361 elementy, cena katalogowa 999,99 zł - premiera ??.03.2025 - na stronie widoczny tylko placeholder
   

#lego #ferrari #redbullracing #f1 #dinozaury

Dzięki przedszkolu dowiedziałem się, że 26 lutego jest Światowy Dzień Dinozaura

Takson Dinosauria został formalnie nazwany w 1842 roku przez angielskiego paleontologa Richarda Owena, który użył tego terminu do określenia „odrębnego plemienia lub podrzędu gadów Sauria”. Nazwa pochodzi od greckich słów deinos, co znaczy „straszny”, „potężny”, „wzbudzający lęk” oraz sauros, oznaczającego „jaszczurkę” lub „gada”.

https://www.youtube.com/watch?v=PSKTOk5f-iM

#ciekawostki #dinozaury

#jaszczur #zwierzaczki #dinozaury Nerwus!

https://streamable.com/ljgee7

#heheszki #heheszkinauka #dinozaury #warandpeas &źródło

Stagosaurus

#dinozaury #heheszkinauka

#heheszki #dinozaury

Dinozaury biegną.

https://streamable.com/ot4l6g

#heheszki #dinozaury #dziwnypiesek

Herb rejononu Czebulińskiego w Rosji.

#heraldyka #rosja #random #dinozaury