Kosmiczny brokat

Oryginalna praca

Tytułowy "brokat" to tysiące odłamków satelitów i innych kosmicznych śmieci krążących po niskiej orbicie. Według najnowszych modeli Miroslava Kocifaja i współautorów już dziś podnoszą one naturalną jasność nieba o około 8 µcd/m² – to 5-10% ponad to, co powinniśmy widzieć gdyby niska orbita była "czysta". A będzie gorzej: jeśli megakonstelacje (takie jak Starlink czy BlueBird) urosną zgodnie z planami, do 2035 r. dodatkowy "poświatowy smog" może sięgnąć 19 µcd/m², czyli wzrosnąć niemal trzykrotnie. Dla astronomów oznacza to utratę najcenniejszego tła do obserwacji słabych obiektów, a dla reszty z nas – bledszą Drogę Mleczną nawet daleko od miast.

Drugi wymiar problemu to ryzyko zderzeń. ESA szacuje, że w LEO (Low Earth Orbit - niska orbita wokółziemska) lata już ponad 40 tys. większych skatalogowanych odłamków i ponad milion mniejszych niż 1 cm, które trudno śledzić. Każdy z nich sunie szybciej niż kula karabinowa i przy kolizji rozpada się na mniejsze kawałki – efekt Kesslera w praktyce. Im więcej komercyjnych satelitów, tym większa szansa na „kosmiczny karambol”, a zarazem na jeszcze jaśniejsze niebo; każdy fragment działa jak mikroskopijny lusterkowy reflektor. Eksperci apelują więc o ostrzejsze reguły „sprzątania” nieczynnych satelitów i aktywne misje odśmiecające – inaczej grozi nam nie tylko śmietnik nad głowami, ale i wieczna poświata zamiast prawdziwej nocy.

#astronomia #nauka #ciekawostki

PRZELOTY ASTRONAUTOSZA I KONKURS POLSA

Akcja "Pomachaj polskiemu astronaucie" trwa jeszcze do końca misji IGNIS. Jeśli ktoś z Was nie miał jeszcze okazji zaobserwować Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przelatującej na polskim niebie, serdecznie do tego zachęcamy.

Najbliższe okazje to:

12.07, od 22:48

13.07, od 00:25

13.07, od 21:59

13.07, od 23:36

14.07, od 22:47

Pod postem https://surl.li/uhydwn  można wstawiać własne zdjęcia z przelotu stacji. Spośród przesłanych zdjęć, wybierzemy te najciekawsze, a ich autorzy otrzymają od nas patche IGNIS.

Partnerem akcji jest @Astrolife. Mateusz Kalisz podczas transmisji na żywo na swoim kanale śledzi przeloty ISS, zawsze, gdy tylko pozwalają na to warunki pogodowe. Jedna z transmisji była częścią akcji. Jeśli do końca misji na wieczornym niebie zobaczyć możecie jedynie chmury, nic straconego, obejrzyjcie fragment audycji Astrolife.

Źródło: https://fb.watch/AOczbggBYr/

#uznanski #kosmos #iss #astronomia #astrofotografia #polsa #konkurs #heheszki #humorobrazkowy

Galaktyka Pinwheel (Wiatraczek lub Kółko zębate). 21 milionów lat świetlnych od nas, szacunkowo trylion gwiazd. Zdjęcie z teleskopu Hubble, jest to największe i najbardziej szczegółowe zdjęcie galaktyki spiralnej wykonane przez ten teleskop.

Takich galaktyk są miliardy, w każdej z nich miliony gwiazd, planet i Ziutków którzy patrzą w nocne niebo i zastanawiają się czy tam gdzieś ktoś oprócz nich jest.

#hydepark #fotografia #kosmos #astronomia

NGC 6302, znana jako Mgławica Motyl, to pozostałość po umierającej gwieździe oddalonej o około 3800 lat świetlnych. Jej „skrzydła” z gazu rozciągają się na ponad 2–3 lata świetlne powstałe po gwałtownym wyrzucie materii przez umierającą gwiazdę.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

Mgławica Hantle (Messier 27) to mgławica planetarna w gwiazdozbiorze Liska, oddalona o około 1200 lat świetlnych. Odkrył ją Charles Messier w 1764 roku jako pierwszą znaną mgławicę planetarną. Powstała z gazów wyrzuconych przez umierającą gwiazdę, a w jej centrum znajduje się biały karzeł. Jest jasna i widoczna nawet w małych teleskopach.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

Mgławica Sharpless 2-308, znana także jako Mgławica Głowa Delfina, to imponująca kosmiczna bańka utworzona przez gwałtowne wiatry gwiazdowe pochodzące z gorącej, masywnej gwiazdy typu Wolfa-Rayeta. Znajduje się około 5000 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa (Canis Major), i rozciąga się na obszar nieba nieco większy niż tarcza Księżyca w pełni. Przy takiej odległości odpowiada to rzeczywistej średnicy około 60 lat świetlnych. Jasna gwiazda odpowiedzialna za powstanie tej struktury znajduje się w pobliżu centrum mgławicy.

#kosmos #astronomia #ciekawostki #nauka

#astronomia #badespace #ciekawostki

W ten upał brzmi to niebywale, ale dziś Ziemia znajduje się najdalej od Słońca, jak to tylko możliwe na swojej orbicie. Dziś jest aphelium!

Mówiąc dziś, mam na myśli czwartek, 3 lipca 2025. Około godziny 21:54 (o sekundy się nie będziemy kłócić) środek Ziemi będzie "dokładnie" 152 087 738 kilometrów od środka Słońca. Jeśli ktoś chce uwzględnić fizyczne rozmiary ciał niebieskich, to niech od tej odległości odejmie sobie ~700 000 km (promień Słońca) i około 6377 km (promień Ziemi z uwzględnieniem kopnięcia osi i geoidalności planety, ale bez uwzględnienia wysokości gór).

W chwili aphelium, o ile dobrze patrzę na globus, niemal dokładnie w stronę Słońca będą zwrócone Hawaje. My w Polsce będziemy niemal najdalszym punktem od Słońca, ale jakby ktoś chciał być w ogóle najdalej-najdalej od Słońca, a wciąż tuptać po Ziemi, to zapraszam na południowy Madagaskar, to miasteczka Farafagana. A bezapelacyjnie najbardziej oddalonym od Słońca Polakiem będzie Sławosz na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej :)).

Następne największe zbliżenie Ziemi do Słońca nastąpi 3 stycznia 2026. Klasycznie, jeśli ktoś chce być wtedy zawołany, poniżej zamieszczam komentarz do polubienia. A zaraz się biorę za wołanie tych, którzy tego sobie zażyczyli w poprzednim wpisie, w styczniu 2025 :)).

#lublin #astronomia

Siema. Jak ktoś będzie chciał się pogapić wieczorem na Księżyc przez teleskop to dzisiaj będę na Placu Litewskim w godzinach 20-22

Ciemna materia, ciemna energia, generalnie ciemne sprawy, które kręcą nas najbardziej.

Pojawił się króciutki, 83 strony, raporcik badawczy: https://pole.uchicago.edu/public/data/camphuis25/C25.pdf

A tutaj jego bardziej popularny skrót: https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/Growing-evidence-for-evolving-dark-energy-could-inspire-a-new-model-of-the-Universe

Chodzi generalnie o to, czy nasz Wszechświat skończy jako zimna, ciemna i martwa przestrzeń (śmierć termiczna), czy też będzie się rozszerzał wolniej i skończy tak samo, ale zajmie mu to dłużej (niestety, nie ma szans na Big Crunch, w każdym razie, nie w tym modelu) :D.

Wszystko zależy od oceny poziomu ciemnej energii i reszty tego naszego bałaganu. O bilans energetyczny.

Przeprowadzony eksperyment mierzący promieniowanie tła z niespotykaną dotąd dokładnością pokazał ogólną zgodność z modelem ΛCDM, a jednocześnie wskazuje na słabnięcie ciemnej energii. Albo czegokolwiek, co napędza ekspansję Wszechświata. Niezależnie od tego, dlaczego obserwujemy tą ekspansję i czy stoi za tym ciemna energia, czy też inne zjawisko (bo to wcale nie musi być ten czynnik - wspominałem o tym w tym wpisie: https://www.hejto.pl/wpis/https-www-youtube-com-watch-v-kfgwqicae8c-praca-naukowa-o-ktorej-mowi-sabine-jes), spowolnienie, jeśli potwierdzone, wydłuży czas potrzebny do całkowitej śmierci termicznej. Z 10^140 do 10^160. Cieszmy się zatem, te 20 dodatkowych zer to jest coś. Co więcej, rozpad protonów (jeśli możliwy) zajmie nie 10^34, tylko 10^36 (dwa zera więcej!!!). Więc jest się o co bić.

Czuje dobrze człowiek, jak coś takiego czyta.

#astronomia #kosmos #fizyka #nauka

WR 134 to gorąca i jasna gwiazda typu Wolf–Rayet (bardzo masywne, gorące i jasne gwiazdy znajdujące się w końcowej fazie swojego życia) w gwiazdozbiorze Łabędzia, oddalona o ok. 6 000 lat świetlnych. Ma masę ok. 18 razy większą od Słońca i silnie emituje wiatry gwiazdowe, tworząc mgławicę wokół siebie. Jej jasność zmienia się nieregularnie, a przyczyna tych zmian nie jest do końca poznana. Gwiazda emituje także promieniowanie rentgenowskie.

#kosmos #ciekawostki #astronomia #nauka

M78 to jasna mgławica refleksyjna znajdująca się w gwiazdozbiorze Oriona, oddalona o około 1 600 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 1780 roku przez Pierre’a Méchaina. Jest jedną z najjaśniejszych mgławic tego typu. M78 świeci dzięki odbitemu światłu młodych, gorących gwiazd ukrytych w obłoku pyłu. W jej rejonie obserwuje się także liczne młode gwiazdy i obiekty Herbig-Haro, co świadczy o trwającym tam procesie formowania się nowych gwiazd. Zdjecie pochodzi z kosmicznego teleskopu Euclid.

#astronomia #kosmos #ciekawostki

#ciekawostki #nauka #astronomia

Mgławica Rozeta - znana głównie z tego, że na niektórych zdjęcia wygląda jak dość upiorna czaszka. To chyba najbardziej jej znane zdjęcie. Na innych (np. zdjęcie z Wikipedii) już nie jest to takie oczywiste, bo wygląda bardziej, jak róża - stąd nazwa.

Wołam @ataxbras może jeszcze coś ciekawego doda.

Ktoś chyba zrobił niezły deal dwa lata temu..

Autograf naszego astronauty wylicytowany na WOŚP za 76zł

#ciekawostki #slawoszuznanski #kosmos #astronomia #nasa

IC 443, znana jako Mgławica Meduza, to pozostałość po supernowej w konstelacji Bliźniąt, oddalona o około 5000 lat świetlnych. Powstała w wyniku wybuchu supernowej 8000–30 000 lat temu. W centrum mgławicy znajduje się gwiazda neutronowa będąca pozostałością supernowej.

#kosmos #astronomia #nauka #ciekawostki

Pierwsze obrazy z nowego teleskopu Vera C Rubin w Chile pokazują oszałamiającą ilość galaktyk, chmur pyłu, komet i innych obiektów w kosmosie. Teleskop rozpoczął 10-letni przegląd przestrzeni kosmicznej w trakcie którego spodziewane jest uzyskanie ponad 500 Petabajtów (500 tys. Terabajtów) obrazów. Szacuje się, że teleskop odkryje około 20 miliardów (!) nowych galaktyk. Sercem teleskopu jest 3200 megapixelowa kamera wielkości samochodu.

#ciekawostki #astronomia #kosmos

https://www.theguardian.com/science/2025/jun/23/first-images-of-distant-galleries-captured-by-ultimate-telescope

M100 (NGC 4321 lub PGC 40153) to galaktyka spiralna zlokalizowana w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. Została zauważona przez francuskiego astronoma Pierre’a Méchaina 15 marca 1781 roku i nieco później, 13 kwietnia, trafiła do słynnego katalogu Charlesa Messiera.

M100 należy do najjaśniejszych galaktyk wchodzących w skład Gromady w Pannie – rozległego zgrupowania galaktyk oddalonego o około 56 milionów lat świetlnych od naszej planety. Sama galaktyka mierzy około 120 tysięcy lat świetlnych średnicy, co oznacza, że rozmiarami dorównuje Drodze Mlecznej.

#kosmos #astronomia #nauka #ciekawostki

#heheszki #astronomia

https://nocneniebo.pl/kosmiczny-wir-na-niebie-nie-przegap-zrzutu-paliwa-falcona-9/

#astronomia #ciekawostki #spacex #falcon9

994 + 1 = 995

Tytuł: UFO, Däniken i zdrowy rozsądek

Autor: Janusz Gil

Kategoria: popularnonaukowa

Wydawnictwo: Wiedza i Życie

Format: książka papierowa

ISBN: 978-83-86805-12-9

Liczba stron: 222

Ocena: 7/10

Prywatny licznik 9/50

Zacznę od dygresji. Wyobrażacie sobie, że w tych nieszczęsnych latach 90., gdy zniesiono cenzurę, a Polskę zalała fala nieznanych wcześniej przeciętnemu Kowalskiemu ruchów religijnych, pseudonauki, kontrowersyjnych ideologii i innych dziwactw ktoś w Ministerstwie Edukacji Narodowej wpadł na pomysł, by do listy zalecanych lektur na poziomie szkoły średniej dać podręcznik profesora nauk fizycznych, który wyjaśnia błędy w książkach Dänikena, będącego ikoną pseudonauki. Co k⁎⁎wa poszło nie tak, że dzisiaj polska edukacja jest gówno warta, skoro ma głęboko w nosie nauczanie fizyki i innych nauk ścisłych i przyrodniczych, ograniczając program do absolutnego minimum?

Książka Janusza Gila to popularnonaukowa rozprawka wyjaśniająca błędy i przeinaczenia w publikacjach Dänikena. "UFO, Däniken i zdrowy rozsądek" składają się z sześciu rozdziałów, przy czym trzeba wyraźnie zaznaczyć, że tylko jeden z nich (stanowiący co prawda jedną trzecią książki, ale jednak nie większość) dotyczy stricte Dänikena. Pozostałe rozdziały poświęcone są odpowiednio: fenomenowi UFO, teorii względności i paradoksowi bliźniąt, "czym jest teoria" (o roli zdrowego rozsądku i prawidłowym stawianiu pytań w badaniach naukowych), historii Wszechświata i poszukiwaniu cywilizacji pozaziemskich. Rozdziały są tak napisane, że można je czytać w dowolnej kolejności.

Janusz Gil pisze przystępnie. Nie ukrywa, że niektóre rzeczy wymagają dokładniejszej lektury. Gdyby ktoś liczył na ostrzejsze pióro, np. w stylu Dawkinsa walczącego z kreacjonizmem religijnym, to już studzę nadzieję: Gil podchodzi do tematu na spokojnie, gdzie trzeba gani Dänikena, ale w jakiś sposób tłumaczy jego zachowanie i jest taktowny.

Książka ma trochę fajnych ciekawostek, które można byłoby wrzucić na hejto w krótkiej serii wpisów wyjaśniających błędy wokół Dänikena i jemu podobnych zwolenników paleoastronautyki. Moją ulubioną jest opis rzekomego odnalezienia UFO w górach Kaukazu, który miał wzbudzić zainteresowanie czytelników jednego ze światowych bestsellerów poświęconych pojazdom pozaziemskim. UFO okazało się być makietą zbudowaną na potrzeby filmu "Na srebrnym globie" Andrzeja Żuławskiego. Cieszy mnie polski wkład w obalanie fałszywek.

Recenzowaną książkę należy dzisiaj czytać ostrożnie. Przyczyna jest prozaiczna: książkę wydano trzydzieści lat temu i część informacji (zwłaszcza te o historii Wszechświata) są nieaktualne. Według dzisiejszej nauki wiek Wszechświata to 13,7 lub 13,8 mld lat, a nie 15 mld. Nadmienione odkrycia planet pozasłonecznych przez Wolszczana są traktowane jako coś, co znacznie wzmacnia hipotezę o istnieniu planet wokół innych "słońc". W 2022 roku znano ok. 5 tys. planet pozasłonecznych. Na pewno przez ostatnie trzy lata liczba ta wzrosła. No i Plutona zdegradowano do planety karłowatej Główne mięsko, jakim jest analiza poglądów Dänikena broni się nadal.

#bookmeter #ksiazki #astronomia #pseudonauka #bapitankombaczyta