#ciekawostkihistoryczne

74
5632

XVII-wieczny pojemnik na wonne maści (tzw. Balsambüchse) z terenu Niemiec, wykonany z częściowo pozłacanego srebra.


Ten konkretny egzemplarz ma ciekawą konstrukcję - składa się z ośmiu małych, osobno zamykanych srebrnych komórek, które przypominają trochę kształtem cząstki pomarańczy i po złożeniu tworzą kulistą całość. Wewnątrz każdej komórki znajdowały się wonne maści lub podobne preparaty z cynamonu, goździków, gałki muszkatołowej, rozmarynu, cytryny, ruty i róży. W ostatniej komórce znajdował się tak zwany schlag, czyli aromatyczna mikstura lub podobny preparat na bazie alkoholu i kwiatów mający leczyć paraliż i podobne dolegliwości. W całości pojemnik ma niewielkie rozmiary i mógł być zawieszany w domu lub noszony na przypiętym do paska łańcuszku.


Wonne preparaty stosowano niegdyś jako lekarstwa na rozmaite dolegliwości, a także używano ich do ochrony przed cuchnącym, "złym" powietrzem, poprzez które - jak wierzono - mogły rozprzestrzeniać się choroby. W celach ochronnych należało nałożyć odrobinę maści pod nosem. Gdy któryś specyfik się skończył, można było podesłać Balsambüchse do apteki, gdzie komórki były ponownie napełniane.


Fot. Science Museum, Londyn.


#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #historiamedycyny #zdrowie #kulturamaterialna

ff91e55b-a029-46cf-bd04-8100c64c6920

Zaloguj się aby komentować

Poll, nazywana pieszczotliwie Polly, była oswojoną papugą szarą (Psittacus erithacus), pierwotnie należącą do Rachel Jackson, lecz po jej śmierci zaadoptowaną przez jej męża, prezydenta USA Andrew Jacksona. Według niepotwierdzonej anegdoty, Poll musiała zostać usunięta z pogrzebu Jacksona w 1845 roku, ponieważ zakłócała ceremonię, krzycząc wulgaryzmy.

[...]

Na pogrzebie Jacksona 10 czerwca 1845 roku[3] Poll rzekomo wielokrotnie głośno przeklinała, przeszkadzając uczestnikom ceremonii.[4][5] Pastor William Menefee Norment, który był obecny, wspominał, że Poll „podekscytowała się i zaczęła kląć tak głośno i długo, że przeszkadzała ludziom i trzeba ją było wynieść z domu” [wyróżnienie w oryginale].[6][7] Profesor historii Dan Feller z Uniwersytetu Tennessee stwierdził, że historia ta jest „niekwestionowana, ale też niepotwierdzona”.[2] Norment (urodzony we wrześniu 1829 roku) miał 15 lat, gdy odbywał się pogrzeb, a pierwszy raz napisał o tym w 1921 roku, mając 91 lat, czyli prawie 76 lat po domniemanym incydencie.[6][2] Jest to jedyny znany relacjonowany naocznie opis wydarzenia, częściowo przypisywany córce Normenta, Fannie, która napisała o nim list w jego imieniu.[6][7][2]

https://en.wikipedia.org/wiki/Poll_(parrot)


#ciekawostkihistoryczne #heheszki #papugi

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

  • Miasto: Wałbrzych (niem. Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, cz. Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim nad Pełcznicą. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i Sudetach Środkowych w pasmie Gór Wałbrzyskich. Historycznie na Dolnym Śląsku. Liczba ludności w 2024 r. to 98 748, Miejscowość istniała już w 1191 r. Status miasta Wałbrzych uzyskał w latach 1400–1426. Z roku 1426 pochodzi historyczna wzmianka o Wałbrzychu jako mieście liczącym ok. 200 mieszkańców.

  • Wieś: --

  • Data wykonania zdjęcia: 1968 r.

  • Opis zdjęcia: Zamek Książ – perła Dolnego Śląska w
    Na zdjęciu widzimy majestatyczny Zamek Książ w Wałbrzychu. Ta niezwykła rezydencja Hochbergów, to trzeci co do wielkości kubatury zamek na terenie obecnej Rzeczpospolitej, po Malborku i Wawelu.

  • Zwycięzca losowania: @rysio-kozlowski ale brak odzewu z jego strony spowodował że wybrałem miejscowość za niego i dopisałem taką możliwość do regulaminu.

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

278910d5-5d06-438e-b5f8-492641bac4a9

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#glupiehejtozabawy #suseuspamuje

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

ACHTUNG! ACHTUNG! ACHTUNG!


Codziennie lub w miarę możliwość będę wrzucał jakieś historyczne zdjęcie z jakiejś miejscowości w Polsce.


Aby wziąć udział w losowaniu miejscowości wystarczy piorunować ten post.


O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez hejto los.


Losowanie odbywać się będzie po godzinie 21, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.


Dodam że nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

Dziś pod wieczór zrobię losowanie a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.


Brak odpowiedzi i brak podania nazwy miasta przez wylosowaną osobę w godzinach między 21 a 7 rano, będzie skutkował tym że OP sam wybiera za wylosowanego miejscowość.

Zaloguj się aby komentować

Zaloguj się aby komentować

@michalnaszlaku bez kitu, to była moja pierwsza myśl. Dziwny to był film, ale serial spoko choć miejscami odpłynął, a ostatni sezon który w końcu wyszedł po paru latach przerwy i domknął historię to już w ogóle odlot.

@michalnaszlaku - a niedawno się zastanawiałem czy w ogóle 4 sezon nakręca a tu:

Season 4 of "Snowpiercer" premiered on July 21, 2024, and is the final season of the series.

Trzeba nadrobić.

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje #pulawymiasto

  • Miasto: Końskowola – miasto w Polsce założone ok. 1392r., położone w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, siedziba gminy Końskowola. Prawa miejskie uzyskane aż dwukrotnie, pierwszy raz 8 czerwca 1532 – 1870 r., a odzyskała je 1 stycznia 2025 r., W mieście znajdują się ciekawe zabytki jak np. Kościół pw. św. Anny z 1613 r., Klasycystyczny ratusz miejski z 1775 r., oraz dawny cmentarz przykościelny w którym upamiętniono pomnikami m.in. Franciszka Dionizego Kniaźnina oraz generała Józefa Orłowskiego herbu Chomąto który był przyjacielem Tadeusza Kościuszki. Przez miasto przebiega Szlak Renesansu Lubelskiego – trasa turystyczna w Polsce, przebiegająca przez województwo lubelskie.

  • Wieś: --

  • Data wykonania zdjęcia: 1916 r.

  • Opis zdjęcia: Wojska austro-węgierskie w Końskowoli, w tle spalona Końskowola, a po prawej Kościół parafialny w Końskowoli pod rozszerzonym wezwaniem Znalezienia Krzyża Św. i św. Andrzeja Apostoła, ufundowany został w połowie XVI w. przez Andrzeja Tęczyńskiego, wojewodę lubelskiego i kasztelana krakowskiego.

  • Zwycięzca losowania: @cebulaZrosolu

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

dbcf577f-04d4-4d88-abdc-a01ecce75ca0

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#glupiehejtozabawy #suseuspamuje

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

ACHTUNG! ACHTUNG! ACHTUNG!


Nastąpiła istotna zmiana w sposobię zabawy, wystarczy zaplusować ten post aby wziąć udział w zabawie!


O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez hejto los.


Losowanie odbywać się będzie po godzinie 21, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.


Dodam że nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

Dziś pod wieczór zrobię losowanie a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.

Zaloguj się aby komentować

Pewnie nie wiedzieliście że to właśnie dzisiaj przypada 60 rocznica pierwszego bombardowania klozetowego? Tak też myślałem.

5 listopada 1965 roku, samolot pokładowy A-1H Skyraider z dywizjonu VA-25 wykonując lot bojowy zrzucił nad Wietnamem popsutą muszlę klozetową. Mechanicy z lotniskowca USS Midway dorobili do nietypowej bomby stateczniki i zapalnik (nie jest jednak prawdą, że zawierała materiał wybuchowy) po czym podwiesili pod skrzydłem samolotu nr NE/572 o imieniu “Paper Tiger II”. Maszyna, za sterami której zasiadał CDR C. W. ‘Bill’ Stoddard, wystartowała do misji wsparcia pola walki. Kiedy A-1H przybył w rejon celu, kierujący na miejscu akcją kontroler FAC w lekkim samolocie obserwacyjnym poprosił o zameldowanie jakim uzbrojeniem dysponuje Skyraider. Gdy FAC dowiedział się o bombie toaletowej to aż podleciał do skrzydła szturmowca, żeby naocznie przekonać się, że to nie żart. W końcu zezwolił na atak z nurkowania i zrzut toalety wraz z resztą bomb, co zostało wykonane.


#ciekawostkihistoryczne #historiajednejfotografii #lotnictwo #militaria #wojnawwietnamie

a0ba3786-014d-4841-bd35-bc9119fe2160

@FriendGatherArena Na pole walki nie wolno zrzucać sedesów. Dlatego zamontowano do niego zapalnik i zmieniono go w bombę, zapalnik sam z siebie generuje jakąś reakcję więc ładunek wybuchowy nie jest wymagany.

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

  • Miasto: Józefów (Józefów Biłgorajski, Józefów Ordynacki) – miasto w woj. lubelskim, w powiecie biłgorajskim, położone nad rzeką Niepryszką, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Józefów. Data założenia 1725 r. Od początku Józefów bardzo szybko się rozwijał. Miasteczko było ośrodkiem rzemieślniczym i kamieniarskim. Większość domów budowano z drewna, na co wpływało położenie w centrum Puszczy Solskiej. Rozwój Józefowa został zahamowany pod koniec XVIII wieku – pewne ożywienie nastąpiło w 1820 roku, kiedy żydowska rodzina Waxów założyła tu drukarnię wydającą hebrajskie księgi. W czasie swego największego rozkwitu księgarnia zatrudniała ponad połowę mieszkańców Józefowa. Miasteczko dostało się pod zabór austriacki, później na krótko weszło w skład Księstwa Warszawskiego. Po jego upadku Józefów został zagarnięty przez Rosję. Od tego czasu miasteczko zaczęło podupadać. Powstanie listopadowe nie odbiło się tu większym echem. Odwrotnie powstanie styczniowe – w okolicach działały liczne oddziały powstańcze, m.in. gen. Antoniego Jeziorańskiego, Leona Czechowskiego czy słynnego Marcina Borelowskiego ps. „Lelewel”. 24 kwietnia 1863 roku pod Józefowem odbyła się bitwa, w której zginął m.in. poeta Mieczysław Romanowski.

    W 1864 roku władze rosyjskie za pomoc powstańcom odebrały Józefowowi prawa miejskie. W tym opisie widać niesamowitą miłość Rosjan do polaków.

  • Wieś: --

  • Data wykonania zdjęcia: 1906 r.

  • Opis zdjęcia: Żydzi oczekują przybycia Ks. Biskupa. Wizyta pasterska Jego Excellencyi ks. Franciszka Jaczewskiego biskupa lubelskiego odbyta w 1906 roku od 1 maja do 11 czerwca.

  • Zwycięzca losowania: @LeniwaPanda

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

b7c04fdc-2eb5-4b14-a544-763effa13195

Wspaniałe mam wspomnienia z Józefowa. Najpierw z wycieczki w piątej klasie. Jakaś stara chałupa z piętrowymi łóżkami, Natalka i Aśka, powrót do noclegowni przez las w deszczu.... A po latach za⁎⁎⁎⁎sty koncert w Barze Knieja :)

Zaloguj się aby komentować

Zaloguj się aby komentować

#korea #turcja #koreapoludniowa #ciekawostkihistoryczne &źródło

29 czerwca 1950 roku Republika Turcji odpowiedziała na Rezolucję 83 Organizacji Narodów Zjednoczonych, wzywającą do udzielenia pomocy wojskowej Korei Południowej po ataku Korei Północnej z 25 czerwca. W depeszy stwierdzono: „Turcja jest gotowa wypełnić swoje obowiązki.” 25 lipca 1950 roku Turcja podjęła decyzję o wysłaniu brygady składającej się z trzech batalionów piechoty, batalionu artylerii oraz jednostek pomocniczych, aby walczyć pod dowództwem ONZ przeciwko Korei Północnej, a następnie Chińskiej Republice Ludowej. Turcja była drugim krajem, który odpowiedział na apel ONZ, po Stanach Zjednoczonych.

https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_Brigade


[...]

Te relacje w dużej mierze można prześledzić aż do okresu powstawania państwa południowokoreańskiego, kiedy to Turcja – a dokładniej Turecka Brygada – wsparła Koreańczyków z Południa w walce przeciwko siłom północnokoreańskim i chińskim podczas wojny koreańskiej. Spośród 721 tureckich żołnierzy, którzy polegli w tej wojnie, 462 zostało pochowanych na Cmentarzu Pamięci Narodów Zjednoczonych (Cmentarzu Bohaterów) w Busan. Na podstawie tych wzajemnych gestów i aktów dawnej przyjaźni, relacje między oboma narodami często określa się mianem „braterstwa koreańsko-tureckiego” (tur. Kore–Türk kardeşliği; kor. 한국 – 터키 우정).

~
Udział wojsk tureckich w wojnie koreańskiej (25 czerwca 1950 – 27 lipca 1953) doprowadził do powstania sojuszu między Koreą Południową a Turcją.

~
Po ogłoszeniu powstania Republiki Korei 15 sierpnia 1948 roku, Turcja – w 1949 roku – była dziesiątym krajem, który uznał rząd Korei Południowej za jedyny legalny rząd na Półwyspie Koreańskim. Turcja była również trzecim państwem, które ustanowiło stałą ambasadę w Korei Południowej (po Stanach Zjednoczonych i Republice Chińskiej), a Korea Południowa otworzyła swoją siódmą placówkę dyplomatyczną w Turcji. 50. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych między Koreą Południową a Turcją przypadła w 2007 roku, natomiast rok 2010 upamiętniał 60. rocznicę udziału wojsk tureckich w wojnie koreańskiej.

https://en.wikipedia.org/wiki/South_Korea%E2%80%93Turkey_relations

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje


  • Miasto: --

  • Wieś: Tworóg (niem. Tworog) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg, siedziba tejże gminy.Wieś powstała w XVI wieku jako osada wokół huty żelaza. Po raz pierwszy udokumentowano ją w 1530 roku. Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy białego sera – twarogu, którego wytwarzaniem mieli zajmować się tutejsi mieszkańcy. Nie istnieje jednak jakikolwiek przekaz historyczny mówiący o produkcji tu sera na znaczącą skalę, który potwierdzałby tę hipotezę.

    Górnośląski kapłan i historyk regionalny ks. Jan Chrząszcz podaje, iż nazwa Tworóg pochodzi od nazwiska mistrza kuźniczego Jana Tworoga. Ilość mieszkańców około 3500, duża ta wieś.

  • Opis zdjęcia: Widokówka z Tworogu przedstawiająca zajazd.

  • Data wykonania zdjęcia: Brak dokładnej daty, Lata 1938 - 1944 r.

  • Zwycięzca losowania: @PlatynowyBazant

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

32e16f0a-9c78-4467-8da8-1fbc4a17e372

Zaloguj się aby komentować

Złota myśl Rzymian na dziś


Cyceron (Marcus Tullius Cicero, 106 - 43 p.n.e.) - mówca, polityk i filozof:

"Najtrudniej o przyjaźń wśród tych, którzy ubiegają się o zaszczyty w służbie państwowej. Gdzie bowiem znajdziesz takiego, który godność przyjaciela przeniósłby ponad swoją?"

• łacina: [Amicitiae difficillimae reperiuntur in iis, qui in honoribus reque publica versantur. Ubi enim istum invenies, qui honorem amici anteponat suo?]

• źródło: Cyceron, Laelius de amicitia, 64


https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/


#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

28f81a4f-0b38-49dd-90d0-b6d0e5d6cb8e

Zaloguj się aby komentować

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje


  • Miasto: Piaski (dawniej Piaski Luterskie lub Piaski Wielkie) – miasto w Polsce położone w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piaski. Przez miasto przepływa rzeka Giełczew. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Piaski liczyły 2573 mieszkańców.

  • Opis zdjęcia: Pompa wodna przy skrzyżowaniu ulicy Lubelskiej i 3 Maja, na zdjęciu widoczny niemiecki żołnierz pilnujący prawdopodobnie żydowskiego nosiwodę.

  • Data wykonania zdjęcia: 1940 r.

  • Zwycięzca losowania: @mk-2

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

48a093e1-a058-4f40-a809-00f5db73fe7f

Zaloguj się aby komentować

Kiedy dusze zmarłych nawiedzają świat żywych W tradycji katolickiej obchodzony 2 listopada Dzień Zaduszny został oficjalnie wprowadzony do kalendarza liturgicznego w 1311 roku - było to częściowo powiązane z chęcią nadania chrześcijańskiego charakteru tradycyjnym praktykom ludowym.


W tradycji ludowej, zakorzenionej w dużo starszych wierzeniach przedchrześcijańskich, jesienne obrzędy związane z upamiętnianiem zmarłych zajmowały ważne miejsce wśród obrzędów cyklu rocznego. Uważano, że w tym czasie granice oddzielające "inny świat" od świata żywych zacierają się, przede wszystkim po zapadnięciu zmroku - co umożliwia zmarłym odwiedzanie domów, miejsc i ludzi, których znali za życia.


Na odwiedziny zmarłych należało się odpowiednio przygotować, ponieważ niezadowolona lub rozzłoszczona złym potraktowaniem dusza mogła ściągnąć na żyjących bliskich nieszczęścia, choroby, a nawet śmierć. Najważniejszymi elementami tych przygotowań było zapewnienie wędrującym duszom pokarmu oraz palenie ognia. Karmienie zmarłych przybierało różne formy - niekiedy wraz z nadejściem zmierzchu zanoszono jedzenie i napoje bezpośrednio na groby i urządzano na nich uczty, symbolicznie "dzieląc się" pokarmem ze zmarłymi; niekiedy zostawiano też jedzenie na progu domu lub w jego kątach i zakamarkach, by odwiedzająca swój dawny dom dusza mogła się posilić. Popularnymi pokarmami dla zmarłych były między innymi chleb, ziarno, kasza, bób, orzechy czy miód.


Oprócz pokarmu zdarzało się, że w domu zostawiano też dla wędrujących dusz mydło, wodę, czysty ręcznik i inne podobne przybory, a także uchylano drzwi wejściowe lub nawet nawoływano zmarłych bliskich po imieniu - okazywano w ten sposób, że żyjący chcą ich ugościć. Wierzono, że w Zaduszki dusze zmarłych potrzebują jadła, napoju, wypoczynku i bliskości żywych, i wszystko to starano im się zapewnić. W związku z tym w czasie Zaduszek zabronione było wykonywanie wielu czynności, takich jak ubijanie masła, przędzenie czy tkanie, które mogłyby przypadkowo uderzyć, skaleczyć czy obrazić przybywającą w gości duszę. Zalecano nawet dmuchanie na miejsce, na którym zamierzało się usiąść, by przez przypadek nie przygnieść niewidzialnej duszy, która mogła tam sobie przycupnąć.


Palenie ognia miało umożliwić duszom ogrzanie się podczas wędrówki, jak również znajdowanie drogi w ciemnościach. Ognie zapalano przede wszystkim na rozstajach dróg i w pobliżu grobów - zwyczaj ten przetrwał w postaci zapalania na grobach zniczy, których światło w ujęciu chrześcijańskim ma symbolizować światło wiary, nadzieję na życie wieczne i pamięć.


W świadomości ludowej pogański i chrześcijański charakter Zaduszek bardzo długo się przenikał. W wielu regionach jeszcze do niedawna wierzono, że w noc Zaduszek wszystkie kościoły powinny być otwarte, bo wraz z nadejściem północy gromadzą się w nich dusze zmarłych, a duch kapłana odprawia dla nich wtedy mszę. Popularne było też wypiekanie specjalnych chlebków lub podobnych pokarmów zadusznych oznaczonych znakiem krzyża, które zanoszono na groby. Część pokarmów rozdawano też wędrownym żebrakom, którzy zobowiązani byli w zamian odmawiać modlitwy za zmarłych.


#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #folklor #zwyczaje #wierzenia #zaduszki #swietozmarlych

3f0bcad6-3ceb-485a-9839-8a0432bb0623

Zaloguj się aby komentować