
WiecNo
- 408wpisów
- 941komentarzy
NoWiec
Zaloguj się aby komentować
TL;DR: Statki na szynach, napęd wodny bez grama prądu i różnica poziomów wyższa niż Statua Wolności. Kanał Elbląski to jedyny na świecie czynny zabytek tego typu. Czysta inżynieria z 1860 roku.
Dlaczego Kanał Elbląski to światowy ewenement inżynierii?
Mamy w Polsce system, który łamie prawa logiki, a działa nieprzerwanie od ponad 160 lat. Kanał Elbląski to nie tylko "statki na łące", to majstersztyk hydrotechniki, którego zazdroszczą nam inżynierowie z całego świata.
Jak wciągnąć statek na 100 metrów w górę?
Na odcinku niespełna 10 km różnica poziomów wody wynosi aż 99,5 metra. To więcej niż wysokość Statuy Wolności(93m|46,5m). Budowa tradycyjnych śluz zajęłaby wieki, a podróż trwałaby dni.
Inżynier Georg Jacob Steenke (Prusak z polskimi korzeniami) wpadł na genialny pomysł: Pochylnie.
Zamiast płynąć, statek wpływa na specjalny wózek zanurzony w wodzie. Wózek wyjeżdża na szyny i toczy się po trawie do kolejnego kanału.
Zero prądu, czysta fizyka
Ten system nie zużywa prądu ani paliwa. Działa na wodę i grawitację.
Woda z górnego kanału spada na wielkie koło wodne (średnica 8 metrów).
Koło napędza liny o grubości ramienia.
Zastosowano sprytny system przeciwwagi: jeden statek zjeżdża w dół, a jego masa pomaga wciągnąć drugi statek na górę.
Silnik jest więc "wodny", a emisja CO2 wynosi okrągłe zero. I to od 1860 roku.
Dlaczego w ogóle powstał?
Nie dla turystów. Chodziło o Sosnę Taborską. To elitarne drewno, z którego budowano maszty żaglowców na całym świecie. Trzeba było je szybko i tanio przetransportować z lasów pod Ostródą do portu w Elblągu, a potem na Bałtyk. Kanał skrócił tę drogę i obniżył koszty transportu kilkukrotnie.
Ciekawostki techniczne:
- Jedyny na świecie: Podobny system (Morris Canal) istniał w USA, ale został rozebrany w 1924 r. Kanał Elbląski to jedyny działający na świecie zabytek tego typu.
- Akwedukt Karnicki: Woda płynie nad... wodą. Kanał został poprowadzony nasypem, który przecina jezioro Karnickie. Lustro wody w kanale jest wyżej niż lustro jeziora poniżej.
- Dno: Kanał jest płytki (ok. 1,5 metra), dlatego statki muszą być płaskodenne.
- Długość: Cały system ma 84,2 km (z odgałęzieniami ponad 150 km), co czyni go najdłuższym kanałem żeglownym w Polsce.
- 5 pochylni: Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie, Całuny. Każda to osobny majstersztyk mechaniki.
To nie jest skansen, gdzie ogląda się eksponaty za szybą. To żywa, działająca maszyna, która waży setki ton i wciąż pracuje tak samo jak za czasów Króla Wilhelma I.
#ciekawostki #technologia #inzynieria #polska #historia #warmia #mazury #statki
Źródła (więcej informacji):
https://zegluga.com.pl/nasza-historia/
https://kanal-elblaski.pl/region/budowniczy-kanalu-george-jacob-steenke.html
https://zpk.warmia.mazury.pl/akwedukt-karnicki/
https://kanal-elblaski.pl/region/akwedukt-karnicki.html
Inspiracja do wpisu:





Zaloguj się aby komentować
-
Zdjęcie Księżyca wykonane podczas misji Apollo 15 w 1971 roku.
-
Budowa Burdż al-Arab, 1998
- Dysk twardy o pojemności 10 MB, kosztujący 3495 dolarów. Lipiec 1980
(Dzisiejsza równowartość tej ceny to około:
13 600 USD
(W przeliczeniu na złotówki po obecnym kursie to ponad 54 000 PLN) #ai
- Wymiana latarni ulicznych, lata 10. XX wieku.
- Unikatowe zdjęcie pilota, 1970.
#zdjecia #fotografia #historia #historiajednejfotografii #tagujeboowcapatrzy #spam





Zaloguj się aby komentować
-
Bruce McCandless podczas swojego legendarnego spaceru kosmicznego w 1984 roku. Bez linki zabezpieczającej.
-
Kontrola pojazdów – pomiar emisji dwutlenku węgla, 1985
-
Apollo 9, kosmos, 1969.
-
Naprawa anteny na szczycie World Trade Center w Nowym Jorku, 1979.
-
Automat do sprzedaży jaj kurzych, 1955
#historia #historiajednejfotografii #zdjecia #spam #tagujeboowcapatrzy





Zaloguj się aby komentować
-
Sir Edmund Hillary i Tenzing Norgay Sherpa na szczycie Everestu. Himalaje, Nepal. 1953. Pierwszy zdobywca Everestu.
-
Poczekalnia na dworcu autobusowym. Los Angeles, 1969.
-
Budowa pomnika Chrystusa Odkupiciela, symbolu Brazylii, lata 30. XX wieku.
-
Kino samochodowe w Stanach Zjednoczonych, lata 50. XX wieku.
#niewiemjaktootagowac #tagujeboowcapatrzy #fotografia (?) #zdjecia #spam #historia (?)





Zaloguj się aby komentować
5 interesujących, w mojej ocenie, zdjęć.
Każde z nich to inna historia i można by poświęcić im wpis, ale po co spamować? ( ͡° ͜ʖ ͡°)
#zdjecia #historiajednejfotografii





Zaloguj się aby komentować
Budowa bliźniaczych wież
Około 1970 roku
W tym okresie, w mojej rodzinnej miejscowości, brakowało jeszcze dostępu do sieci energetycznej.
#zdjecia #kiedystobylyczasy


Zaloguj się aby komentować
Jak nie śledzę specjalnie tej afery, bo co ja, mały żuczek, mogę z tym zrobić, tak ten mem mnie zaintrygował.
Zweryfikowałem i faktycznie adresy się zgadzają( ͡° ͜ʖ ͡°)
Ciekawi mnie, jakie jest na to racjonalne wytłumaczenie.
#memy #mem #epstein #nieciekawostki
Nota moderatora @bojowonastawionaowca : nie, nie jest to adres wyspy Epsteina https://www.reuters.com/article/world/fact-check-spongebobs-address-is-not-jeffrey-epsteins-caribbean-island-idUSKCN24S1WN/

@bojowonastawionaowca
Tutaj kliknąłem mapy google: https://pl.wikipedia.org/wiki/Little_Saint_James
Następnie wpisałem to "Iittle st james island theme park" tak jest na obrazku który wrzuciłem i to jest to samo miejsce.
Zaloguj się aby komentować
Zaloguj się aby komentować
TL;DR: To Karol Pollak, a nie Graetz, pierwszy opatentował układ prostujący prąd. To on sprawił, że Twój zasilacz do laptopa mieści się w dłoni. Miał na koncie 98 patentów, choć większość zabił krzem. Polski Edison, który wygrał technologicznie, ale przegrał marketingowo.
Polski Edison, którego okradziono z chwały? Jeśli myślicie, że elektronika to tylko krzem i tranzystory, to czas poznać "mokrą robotę", którą odwalił dla nas Pollak.
Bohaterem jest Karol Franciszek Pollak. Często nazywany „polskim Edisonem”, choć to krzywdzące – Edison był showmanem, Pollak był inżynierem od brudnej roboty, której efekty mamy w każdym domu.
Słoik, który rządzi Twoim komputerem
Jest rok 1896. Elektronika raczkuje. Pollak patentuje metodę wytwarzania warstwy tlenkowej na aluminium.
To był narodzin kondensatora elektrolitycznego.
Pollak odkrył prawo fizykochemiczne.
Gdybyś w 2026 roku rozciął nowoczesny kondensator z ładowarki do telefonu, w środku znajdziesz to samo zjawisko, co w jego patencie sprzed 130 lat. Ludzkość nie wymyśliła tańszego sposobu na upchnięcie ogromnej energii w małej obudowie. Bez tego Twój smartfon ładowałby się z urządzenia wielkości cegły.
98 patentów - maszynowy karabin pomysłów.
Był tytanem pracy - uzyskał łącznie 98 patentów w Wielkiej Brytanii, Niemczech, USA i Szwajcarii.
Wymyślał wszystko: od ulepszonych lamp łukowych, przez liczniki energii, po skomplikowane metody obróbki metali.
Dlaczego więc nie używamy tego dzisiaj? Bo Pollak miał pecha żyć w erze "przed-krzemowej". Większość jego genialnych rozwiązań (jak prostowniki czy lampy) została brutalnie wypchnięta przez wynalezienie tranzystora i diody LED. Jego technologie trafiły do muzeum, ale skala jego innowacyjności pokazuje, że grał w absolutnej światowej ekstraklasie.
Pollak vs Graetz
Każdy, kto miał fizykę w szkole, słyszał o "Mostku Graetza" (układ zamieniający prąd zmienny na stały). Ale to jedno z największych niedopowiedzeń w historii techniki.
-
Pollak (1895/96): Opatentował układ prostujący oparty na aluminiowych celach. Działał i był pierwszy.
-
Graetz (1897): Opublikował podobny układ.
Kto wygrał? Marketingowo Graetz - to jego nazwisko weszło do podręczników. Technologicznie? Pollak był pionierem. Choć dzisiaj używamy krzemu, a nie elektrolitu, to palmę pierwszeństwa w koncepcji często niesłusznie przypisuje się tylko Niemcowi.
Pollak vs Edison
Pollak nie bał się iść pod prąd (dosłownie). Gdy Thomas Edison uparcie promował akumulatory zasadowe (niklowe), twierdząc, że są przyszłością, Pollak postawił na kwas i ołów.
Udoskonalił proces produkcji płyt akumulatorowych. Wynik tego starcia widzicie codziennie na ulicach. Pod maską niemal każdego samochodu spalinowego siedzi akumulator 12V - technologiczny spadkobierca wizji Pollaka. Pomysł Edisona przegrał w motoryzacji z ekonomią i wydajnością polskiego rozwiązania.
Ślad w Bielsku-Białej
To nie był tylko teoretyk w fartuchu. W 1924 roku założył w Białej (dziś Bielsko-Biała) Polskie Towarzystwo Akumulatorowe.
Była to jedna z pierwszych i najważniejszych fabryk tego typu w Polsce. Choć przez lata zmieniała właścicieli i nazwy, to właśnie tam rodziła się potęga polskiego przemysłu bateryjnego, który zmotoryzował nasz kraj. Jeśli Twój dziadek odpalał Syrenę zimą przy -20 stopniach, to robił to dzięki technologii, którą Pollak zaszczepił na polskim gruncie.
Dlaczego o nim nie pamiętamy?
Bo Pollak zajmował się "wnętrznościami". Nie wymyślił żarówki ani radia - wymyślił elementy, które sprawiają, że żarówka świeci stabilnie, a radio działa. Jego patenty to fundamenty zalane betonem - budynek stoi na nich pewnie, ale nikt ich nie ogląda.
Źródła (więcej informacji):
https://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Pollak_(elektrotechnik)
http://www.sep.bielsko.pl/uploaded/aktalnosci/Biogram_Karola_Franciszka_POLLAKA.pdf [PLIK DO POBRANIA]
https://www.elektro.info.pl/artykul/z-kart-historii/59214,karol-franciszek-pollak
https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/karol-franciszek-pollak
Patent D.R.P. 92564 (Niemiecki Urząd Patentowy), zgłoszony 14.01.1896.
Pollak opisał proces formowania warstwy tlenkowej na aluminium w roztworze boraksu. Jest to powszechnie uznawane za prototyp kondensatora elektrolitycznego.
Patent brytyjski No. 24398 z 1895 roku "Improvements in rectifying alternating currents".
Patent Pollaka jest datowany na 1895 r. Publikacja Leo Graetza w Elektronische Zeitung (vol. 18) ukazała się w 1897 r. Pollak był szybszy o około 2 lata.
"Słownik Polskich Pionierów Techniki" (wyd. Śląsk, 1984) potwierdza pierwszeństwo Pollaka.
#ciekawostki #historia #nauka #technologia #polska #elektronika #historiapolski #inzynieria
Zachęcam do dyskusji w komentarzach.



Zaloguj się aby komentować
Co jedliście dobrego na śniadanie?
Ja dziś jajka prawie na twardo, sztuk osiem.
#śniadanie #pytanie #tagujeboowcapatrzy #gif

Zaloguj się aby komentować
Zaloguj się aby komentować
Zaloguj się aby komentować
Zaloguj się aby komentować
Pierwszy GIF w mojej nowej społeczności.
Kto lubi GIF-y, zapraszam do obserwowania, komentowania, piorunowania i oczywiście dodawania GIF-ów.
Komu przeszkadzają GIF-y, zapraszam do blokowania.
Jeszcze nie do końca rozumiem, jak to działa i nie wiem, czy tutaj też muszę tagować.( ͡° ͜ʖ ͡°)
#gif

@WiecNo Ja nie będę blokował ale jeśli się chce dać taką możliwość to wstawia się swój autorski tag do blokowania np. #wiecno Ja tutaj ludzi nie blokuję mimo żebym chciał bo potem nie widać ich odpowiedzi w komentarzach i nie wiadomo na co ktoś inny odpowiedział, czytanie komentarzy wtedy traci sens w ogóle.
Zaloguj się aby komentować
Misiu sprawdza co u tygryska #heheszki
#gif #nocnazmiana

Zaloguj się aby komentować
Ostatnie minusowe temperatury i koniec zimy.
#zima #gify




Zaloguj się aby komentować
Przepraszam wszystkich za #aislop w poprzednim wpisie z sowami.
Dziękuję za zwrócenie uwagi.
#gif #zima

Zaloguj się aby komentować
Pozyskanie dwudziestu "piorunów" za komentarze wydaje się być znaczącym wyzwaniem, jednak dysponuję interesującym pomysłem.
#gif z #koty
#hejtowyzwanie

Zaloguj się aby komentować
TL;DR: To Michał Doliwo-Dobrowolski, a nie Tesla, stworzył system trójfazowy, na którym opiera się dzisiejsza energetyka. Wyrzucono go ze studiów za politykę, więc pojechał do Niemiec, gdzie zbudował silnik, który napędza Twoją pralkę.
Geniusz wyklęty i zapomniany. Jak Polak naprawił błędy Tesli i... dał nam suszarki?
Historia człowieka, który powinien być na banknotach, a mało kto kojarzy jego nazwisko. Jeśli myślicie, że prąd to tylko Edison i Tesla, to czas na małą aktualizację wiedzy.
Bohaterem jest Michał Doliwo-Dobrowolski. Często mówi się o nim „polski Tesla”, ale to błąd. On nie był kopią Tesli – on był gościem, który sprawił, że pomysły Tesli w ogóle dało się zastosować w praktyce na masową skalę.
Tesla miał wizję, Doliwo miał rozwiązanie
Nikola Tesla opatentował system dwufazowy. Był genialny, ale miał wadę: generował spore wibracje i był skomplikowany (wymagał 4 przewodów). Doliwo-Dobrowolski wpadł na pomysł systemu trójfazowego.
Efekt? Mniej kabli (tylko 3), stabilniejsza praca i wyższa sprawność. Do dziś linia wysokiego napięcia, którą widzicie przy drodze (te trzy druty), to dziedzictwo jego patentu z 1888 roku.
Spektakularny pokaz siły: Lauffen – Frankfurt (1891)
To był moment zwrotny w historii ludzkości, o którym milczą podręczniki. Doliwo-Dobrowolski postanowił zamknąć usta krytykom prądu przemiennego (w tym Edisonowi). Przesłał energię z elektrowni wodnej w Lauffen do Frankfurtu na odległość 175 km.
W tamtych czasach to było science-fiction! Na końcu linii zapalił 1000 żarówek i uruchomił sztuczny wodospad na wystawie. To wydarzenie ostatecznie zakończyło "Wojnę Prądów".
Masz w domu jego wynalazek_(albo nie)_
Doliwo-Dobrowolski wynalazł silnik klatkowy (najprostszy i najpopularniejszy typ silnika elektrycznego na świecie). Niezniszczalny, tani w produkcji, bezawaryjny.
Gdzie go znajdziesz? W suszarce do włosów, wentylatorze, pralce czy odkurzaczu. Pierwsza na świecie suszarka (słynny "Föhn" firmy AEG z 1899 r.) działała właśnie dzięki jego inżynierii.
Wyrzucony za... zamach na Cara?
Dlaczego studiował w Niemczech, a nie w Polsce czy Rosji? Bo był buntownikiem! W 1881 roku, po zamachu na cara Aleksandra II, usunięto go z Instytutu Technologicznego w Petersburgu za działalność konspiracyjną i „wilczy bilet”. To zmusiło go do emigracji do Niemiec, gdzie zrobił karierę w koncernie AEG (został tam nawet dyrektorem technicznym!).
Amerykański sen vs Europejski mózg
Ciekawostka z tła historycznego: Europa w tamtym czasie była „mózgiem” (genialni inżynierowie jak Doliwo czy Jabłoczkow), ale to USA było „portfelem”. Amerykanie, jak Samuel Insull (sekretarz Edisona), wymyślili jak na prądzie zarabiać – tworząc taryfy zachęcające do zużycia prądu, co obniżyło ceny.
Polska też miała swoje sukcesy – Lwów miał oświetlenie publiczne już w 1882 r., a politechnika lwowską katedrę elektrotechniki. Niestety, w II RP prąd był u nas towarem luksusowym i bardzo drogim.
Dlaczego o nim nie pamiętamy?
Doliwo-Dobrowolski całe zawodowe życie spędził w niemieckim AEG, a po śmierci w 1919 roku jego dorobek został nieco przyćmiony przez marketingową machinę wokół Edisona i legendę Tesli. Czas przywrócić mu należne miejsce!
#ciekawostki #historia #nauka #polska #technologia #energetyka #inzynieria
Przeczytałem i obejrzałem by naskrobać ten wpis:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_Doliwo-Dobrowolski
https://mlodytechnik.pl/technika/31243-wynalazca-trojfazowej-rewolucji-michal-doliwo-dobrowolski
https://de-academic.com/dic.nsf/dewiki/953103
(Ostatnie źródło z tłumaczem ale chciałem wiedzieć coś z niemieckich źródeł)
Pierwszy raz usłyszałem o nim w szkole, dziś trafiłem na filmik i tak poświęciłem kilka godzin na czytanie, żeby podzielić się tym na hejto.pl
Przepraszam za błędy w tekście i zapraszam do komentowania.





@WiecNo faktycznie, było tylko jedno., i nie podzielone na zdania. Przepraszam za oskarżenie.
Chodzi o konstrukcje typu:
It's not X. It's Y.
Zajęło mi trochę czasu zrozumienie o co z nimi chodzi.
Widziałem właśnie jak ktoś komentował wpis na blogu, w którym było bardzo dużo takich konstrukcji. Nie podoba mi się ton komentarza, ale cytowane fragmenty to takie typowe przykłady LLMizmów:
Zaloguj się aby komentować


















