Astronomia

Czasami trzeba usiąść na spokojnie.

Gdy emocje opadły wziąłem co tam było na dysku i obrobiłem tak jak trzeba.

Oto Księżyc w towarzystwie Marsa w dużej skali, oczywiście podczas koniunkcji z 9 lutego. Chociaż na niebie wydawały się bardzo blisko to ciała niebieskie dzieli odległość około 110 milionów kilometrów.

#mars #astronomia #kosmos #astrofotografia

Pierścień Einsteina w znanej od dawna galaktyce

Dziś nie apodowo, ale temat bardzo świeży i imo całkiem ciekawy Więc jest szansa że w pierwszej kolejności usłyszycie o tym na hejto ode mnie :v

https://www.nasa.gov/universe/euclid-discovers-einstein-ring-in-our-cosmic-backyard/

Otóż NASA pochwaliło się wczoraj (a dokładniej chyba 7 godzin temu, ale wiadomo że u nich jest wcześniej) zdjęciem wykonanym w kolaboracji z Europejską Agencją Kosmiczną, przy wykorzystaniu teleskopu Euclid, czy chyba poprawniej - Euklidesa.

A co przedstawia to zdjęcie?

Ano wspominany Pierścień Einsteina w centrum galaktyki NGC 6505

Pierścień Einsteina to bardzo rzadkie zjawisko, powstałe w wyniku soczewkowania grawitacyjnego, kiedy w jednej linii mamy obserwatora, obiekt o dużej grawitacji i źródło światła, w tej kolejności. Wtedy światło odległego obiektu jest załamywane przez pole grawitacyjne obiektu "w środku" (czyli galaktyki) i dociera do obserwatora rozciągnięte w postaci pierścienia. Więcej na wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pier%C5%9Bcie%C5%84_Einsteina

Sprawa o tyle ciekawa, że galaktyka znana od dawna, bo już od 1884 roku, nie jest specjalnie duża ale nawet w zasięgu obserwacji amatorskich, a dopiero w 2023 pan Bruno Altieri odkrył, że z tym jej centrum jest coś nie tak Niestety, na tamten moment dane które zebrał teleskop były nieostre, więc potrzeba było kolejny raz skierować teleskop w tamte rejony. No i proces ponownej akwizycji i procesowania danych został właśnie zakończony, efekt widoczny na zdjęciach poniżej. Chodzi o ten pierścień w samym centrum galaktyki. Zaś na drugim zdjęciu mamy zbliżenie.

Odkrycie zostało zwyczajowo nazwane od nazwiska odkrywcy (albo szefa zespołu odkrywców), Soczewką Altieri'ego

Jak dla mnie jeszcze bardzo ciekawe jest to, że pierścień powstał nie w okół całej galaktyki, a jedynie wokół jej centrum, takiego przypadku jeszcze nie spotkałem - może dlatego że jestem amatorem w temacie, ale wszystkie zdjęcia przedstawiające pierścienie Einsteina zawierają się wokół całych galaktyk - pewnie z powodu większych odległości. Albo w NGC 6505 mamy baaardzo masywną czarną dziurę

#astronomia #astrofotografia #nasa

Udało mi się złapać dzisiejszą koniunkcję: Księżyc i Mars w jednym kadrze

Teleskop SW 150/750, kamera ZWO ASI 585 i soczewka barlowa 3x, pojedyncza klatka

#mars #astronomia #astrofotografia

Jutro (9 lutego) między godziną 20, a 21 nastąpi bliska koniunkcja Księżyca z Marsem. Kto jeszcze nie widział nigdy Czerwonej Planety na niebie będzie mógł w łatwy sposób ją zlokalizować.

Poza tym na zachodnim niebie będzie zwracała na siebie uwagę jaśniejąca Wenus, a gdzieś w połowie drogi między Księżycem, a nią znajdzie się nieco mniej jasny, ale wciąż rzucający się w oczy Jowisz.

Pogoda na niedzielny wieczór zapowiada się całkiem nieźle, więc z dużym prawdopodobieństwem spotkacie mnie jutro na Placu Litewskim. Będzie to okazja, aby spojrzeć przez teleskop na wszystkie wymienione wyżej ciała niebieskie.

Zamierzam pojawić się w godzinach 17-19, a jeśli komuś zależy na spojrzeniu na Wenus to radzę przyjść wcześniej, bo zachodząca planeta może dość szybko schować się za budynkami.

Do zobaczenia pod gwiazdami

#astronomia #kosmos #lublin

#astronomia #matematyka #3blue1brown

https://youtu.be/YdOXS_9_P4U

Kojarzycie jeszcze coś takiego jak #apod ? XD

Dawno nic tam nie lądowało, bo odkąd biorę leki na regulowanie poziomu dopaminy to nie mam czasu żeby usiąść na spokojnie i cokolwiek naskrobać :v

Ale dziś jestem poza domem a leków zapomniałem, więc oto leci:

Księżycowy kanał na Morzu Zgnilizny

https://www.astrobin.com/v4eo63/

Poznajcie Rima Hadley, rów na powierzchni Księżyca w rejonie Palus Putredinis, o długości około 80km. Jest to pęknięcie na skorupie naszego satelity - możliwe, że kiedyś płynęła nim lawa, na powierzchni lub pod nią, a kiedy przepływ ustał, podziemny tunel się zapadł.

Przyznam że słaby jestem z geografii i historii księżyca, więc istnienie takich struktur to dla mnie porcja zupełnie nowej wiedzy

#astronomia #astrofotografia

Za chwile start rakiety Blue Origin - New Glenn

https://www.youtube.com/live/vXvQQCrVXnA?si=uvcxPYRt_4OxDzSb

Widok Saturna i Księżyca uchwycony w 2025 roku

https://www.reddit.com/r/spaceporn/s/DRw3odaint

#ksiezyc #saturn #astronomia #ciekawostki0jcapijo

Szczegółowy obraz Marsa wykonany przez łazik Curiosity.

#ciekawostki0jcapijo #mars #astronomia

I znów mamy ten dzień, kiedy Ziemia jest najbliżej Słońca w ciągu roku - peryhelium!

Dziś, tj. 4 stycznia 2025, o godz. 13:28 Ziemia będzie oddalona od Słońca o 147 103 681 km (licząc między środkami mas Słońca i Ziemi, +/- kilka kilometrów).

W tym roku, zamiast peryhelionowych ciekawostek, podzielę się małym sukcesem. Od wielu lat chciałem taką akcję, by na czas peryhelium przeróżne ośrodki na świecie (jakkolwiek luźno) związane z astronomią otrzymywały pocztówki. Zawsze jednak było "coś", co nie pozwalało mi zorganizować całego przedsięwzięcia na czas. Tym razem, żeby na pewno się udało, sprzedałem mój pomysł moim uczniom na zajęciach z Centrum Młodzieży. Jako że już nie było odwrotu, zabawę udało się doprowadzić do skutku! Z pomocą kilkorga uczniów udało się prze przygotować pocztówki, ja zadbałem o budżet, a na koniec, wspólnymi siłami pocztówki zostały wypełnione i wysłane. Łącznie wysłanych zostało nieco ponad 100 kartek :)).

I tak, uczniowie mieli sami sobie wybrać miejsce, do którego pocztówka ma trafić. Tym sposobem kartki poleciały do, oprócz klasyków, Serbii, Mongolii, RPA, Myanmaru, Reunion, Australii, Zjednoczonych Emiratów, Islandii itd.

Bonus: kartki tak zaprojektowałem, że na rewersie było miejsce z adresem zwrotnym (do Centrum Młodzieży), gdzie osoba wypełniająca kartkę mogła się podpisać. Jeśli więc instytucja, do której była adresowana kartka, zdecyduje się odpisać, to odpowiedź będzie adresowana imiennie do jednego z moich uczniów, który wypełniał pocztówkę :).

Wesołej 2025 Orbity :))

PS: Następne aphelium, tj. największe oddalenie Ziemi od Słońca, będzie 3 lipca 2025. Jeśli chcesz być zawołany tego dnia, zapiorunuj dedykowany komentarz niżej.

#badespace #astronomia #wydarzenia #peryhelium

Polecam gadke o kosmosie. Top https://www.youtube.com/watch?v=yhZAXXI83-4 #astronomia #kosmos

https://www.youtube.com/watch?v=yhZAXXI83-4

Halo astroświry, szykuje nam się dzisiaj mały spektakl, może warto zrewidować plany

https://www.rmf24.pl/nauka/news-w-sylwestrowa-noc-patrz-w-niebo-moze-pojawic-sie-zorza-polar,nId,7884030#crp_state=1

#astronomia #astrofotografia

Chciałbyś zobaczyć pierścienie Saturna czy Wielką Czerwoną Plamę na Jowiszu, ale brak Ci teleskopu?

A może masz teleskop, ale akurat jest dzień?

A może chciałbyś uwiecznić na zdjęciu Koński Łeb czy Drzazgę, ale jesteś za biedny na sprzęt do astrofografii?

A może po prostu chciałbyś eksplorować kosmos, ale urodziłeś się za wcześnie (i jesteś za biedny)?

Na te i wiele innych pytań odpowiedzą może być...

fanfary

SPACE ENGINE

(Na wyprzedaży Steam za 69zł, do 2.01.25)

Jak możecie wiedzieć, jestem zapaleńcem astronomii i Space Engine to moje ostatnie odkrycie, aż dziw że nie słyszałem o tym wcześniej (albo słyszałem, ale nie chciałem wydawać na to pełnej ceny xD). Jak nazwa wskazuje, jest to silnik-symulator kosmosu. Nie ukrywam, program od początku przytłacza mnogością opcji i przez pierwsze 5 godzin nauczyłem się wstępnie poruszać pomiędzy obiektami i używać sterowania jasnością/czasem - do tego wszystkiego są niezłe samouczki w programie, więc podstawowe funkcje można zrozumieć jednak potem używanie ich w praktyce i tak wymaga trochę wprawy

Program pozwala na swobodną eksplorację wszechświata w zachowanej skali- zaczynając od naszego rodzimego podwórka Układu Słonecznego z jego planetami, księżycami, karłowatymi, kometami; idąc dalej, możemy zwiedzać sąsiednie układy gwiezdne, oglądać obiekty DSO z każdej strony; a jeszcze dalej - możemy odwiedzać sąsiednie (i nie tylko) galaktyki. Jak piszą twórcy, obiekty do których zabrakło prawdziwych danych, generowane są proceduralnie, na podstawie aktualnych danych naukowych. Tak więc nie grozi nam, że przelatując na "drugą stronę" Drogi Mlecznej, niewidoczną z naszej perspektywy, trafimy na puste plamy - wygenerowane gwiazdy będą tworzyć spójny obraz z tymi nam znanymi, a każdy obiekt jest oznaczony odpowiednią adnotacją ("obiekt prawdziwy/wygenerowany"). Podobnie ma się rzecz z planetami wokół gwiazd czy w ogóle całą strukturą dalszych galaktyk.

Samych sposobów obserwacji mamy całą gamę - podstawą są 3 tryby wizualizacji:

•  automatyczny, symulujący to co byśmy widzieli faktycznie stojąc w danym miejscu,
  

•  HDR, najbardziej "spektakularny", przypominający obrobione astrofografie - dostosowujący jasność tła to obiektów pierwszego planu,
  

•  manualny, gdzie wszystko ustawiamy ręcznie
  

Do tego w każdym trybie możemy zmienić wartość ekspozycji, powiększenie (symulujące spoglądanie przez teleskop), i widoczność gwiazdową wyrażaną w Magnitudo. W ustawieniach mamy też możliwość wyboru barwy cieplnej, mapowania tonów i mnóstwa innych ustawień których jeszcze nie ruszałem.

Możemy wyświetlać gwiazdozbiory, orbity, znaczniki obiektów.

Mamy do dyspozycji potężną wyszukiwarkę obiektów z filtrowaniem, prezentację struktury układu poszczególnych gwiazd, mapę wszechświata (skalowaną od US, poprzez sąsiednie gwiazdy, Drogę Mleczną, Grupę Lokalną i tak dalej). No i oczywiście swobodny tryb eksploracji.

Przemieszczać możemy się z dowolną prędkością, od metrów do prędkości światła i dalej - AU/lat świetlnych/parseków na sekundę. Kontrolujemy upływ czasu i jego prędkość (oraz stronę w którą płynie), możemy ustawić dowolną datę - tego używałem w obserwacjach układu słonecznego, zaćmień Słońca, ustawienia planet czy widoczności komet. W innych wypadkach nie ma to sensu, co opiszę dalej.

No i teraz przejdźmy do kilku uwag:

Po pierwsze, program dalej jest w wersji wczesnego dostępu - co widać po toporności działania niektórych elementów czy braku wyjaśnienia kiedy jakaś opcja jest dostępna, a kiedy nie. Sterowanie bywa uciążliwe, nie wszystkie obiekty po wyśrodkowaniu mają punkt obrotu w swoim centrum - chodzi o to, że prawym przyciskiem myszy możemy obracać się w okół danego obiektu. Tylko że czasem obracamy się wokół jakiegoś punktu oddalonego całkiem sporo np od centrum planety, co powoduje że obiekt ucieka nam za ekran. Generalnie kamera czasem wariuje i przeskakuje gdzieś poza obiekt.

Opcja lądowania na planetach to też bardziej utrudnienie niż wygoda w eksploracji XD Przycisk "ląduj na obiekcie" zawsze ląduje nam w jakimś automatycznie wybranym miejscu, bez możliwości ręcznego wyboru (ew nie znalazłem jak to ustawić). Trzeba zatem lądować ręcznie, dostosowując prędkość przy podlatywaniu do obiektu.

Ale ale! Po pewnym zbliżeniu się do ciała na którym chcemy wylądować, prędkość spada do kilku m/s a kamera zaczyna odkurwiać jakieś cuda na kiju, przekręca się, obraca i i patrzy w losowy punkt, przez co sam gubię orientację. Same planety US i księżyce wiernie odwzorowane, skaliste powierzchnie generowane na bieżąco, stąd pewnie ograniczenie w prędkości do 120m/s przy oglądaniu planety z bliska.

Na niektórych planetach mamy nawet chmury w atmosferze, jak m.in. na Wenus czy Marsie. Niestety, ładnie wyglądają tylko z bliska, z powierzchni te chmury są bezkształtną masą przypominającą mgłę - a nie jestem przekonany czy tak to ma wyglądać A może powinno, nie wiem.

Lądowanie na planetach gazowych odradzam, bo niezależnie jak ustawimy czas czy jego prędkość, powierzchnia zawsze wygląda tak samo, jest statyczna i idealnie gładka.

Odnośnie samego upływu czasu, pozwala nam on jedynie na śledzenie orbit i obrotu obiektów. Same planety, gwiazdy czy mgławice są całkowicie statyczne. Najbardziej rozczarowała mnie tu Mgławica Krab, której rozszerzanie jest możliwe do zaobserwowania nawet na astrofotkach na przestrzeni kilkunastu(dziesięciu) lat. Tutaj wygląda zawsze tak samo XD Statyczność zabolała też przy obserwacjach ogromnych niestabilnych gwiazd typu Betelgeza - przy pierwszej wędrówce do niej, na zatrzymanym czasie zobaczyłem pięknie jej kartoflowatą powierzchnię. Niestety, włączenie upływu czasu czy przyspieszenie go tysiąckrotnie nie spowodowało żadnej różnicy -był to ten sam kartofel.

Ruchome za to są dyski akrecyjne przy gwiazdach neutronowych czy czarnych dziurach i to robi niesamowite wrażenie. Z daleka widzimy ogromny, wyglądający na nieruchomy obiekt, a przy przybliżeniu się widać, gazy wirujące z prędkością bliską c.

Większość opisanych tu moich narzekań wynika pewnie ze zbyt małej mocy obliczeniowych komputerów, by zaimplementować takie ficzery jak niestabilność powierzchni gwiazd, ale może z czasem zostanie to ogarnięte. Oby

Tak czy inaczej piszę to wszystko, bo chciałem osobom zainteresowanym astronomią gorąco polecić ten produkt (nie płacą mi za reklamę), który pozwala w spokoju (ew przy domyślnym... ciekawym podkładzie muzycznym) popatrzeć na świat z zupełnie innej perspektywy i udać się w daleką podróż w nieznane Sam nabiłem dopiero 6 godzin, więc pewnie nie poznałem jeszcze nawet 1/10 możliwości. Wrzucam kilka screenów, te wymagające większej ilości opisu - dorzucę w komentarzach

#spaceengine #gry #astronomia