Stoicyzm

Szacunek dla własnej niepodległości mentalnej i szacunek dla innych idą ze sobą w parze. W istocie, jeśli nie nauczymy się szanować sami siebie (...), wówczas ani nikt nie będzie szanował nas, ani my sami nie będziemy umieli podmiotowo i z odpowiednim szacunkiem traktować drugiego człowieka. Bez świadomości własnej autonomii nie ma mowy o nawiązaniu z drugim człowiekiem żadnej głębszej więzi duchowej.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Należy zatem ukrócić jedno i drugie: obawę nieszczęść przyszłych i wspomnienie o przeszłych. Te już poza mną, a tamte jeszcze nie nadeszły.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza 

#stoicyzm

Jest tylko jedna droga do szczęścia – przestać martwić się rzeczami, na które nie mamy wpływu. Nie usiłuj naginać biegu wydarzeń do swojej woli, ale naginaj wolę do biegu wydarzeń, a życie upłynie ci w pomyślności.

Epiktet, Diatryby

#stoicyzm

Jeżeli żaden płacz nie może wskrzesić tego, co umarło, jeżeli żadne błagania nie mogą

odmienić niewzruszonego i ustanowionego na wieki przeznaczenia i jeżeli śmierć mocno dzierży, co pochwyciła, niechaj ustąpi daremny żal. Dlatego panujmy nad sobą, żeby ta siła nie porwała nas niespodzianie! Marny to sternik, któremu fala wyrywa ster, który porzuca

łopocące żagle i wydaje statek na łaskę burzy. Lecz godny pochwały jest taki, który nawet podczas rozbicia okrętu, zatapiany przez morze, trzyma rękojeść steru i walczy.

Seneka, O pocieszeniu do Marcji

#stoicyzm

Usta­nie dzia­łal­no­ści, za­ha­mo­wa­nie i jakby śmierć po­pę­dów i zdol­no­ści wy­da­wa­nia sądów nie jest ni­czym złym. A przejdź teraz okre­sy życia: wiek dzie­cin­ny, pa­cho­lę­cy, męski i star­czy. I tych wszel­ka prze­mia­na jest śmier­cią. A czy to strasz­ne? A po­myśl teraz o swym życiu pod opie­ką dziad­ka, a potem matki, a potem ojca. I wiele in­nych roz­łą­czeń, i prze­mian, i zmian znaj­du­jąc, zadaj sobie py­ta­nie: co w tym strasz­ne­go? Tak samo więc ma się rzecz z usta­niem ca­łe­go życia, jego koń­cem i prze­mia­ną.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm

Jeśli posługujemy się zemstą jako środkiem zaradczym, posługujmy się bez gniewu i jakby czymś pożytecznym, ale nieprzyjemnym. Często jednak lepiej udawać, że nie zauważyło się krzywdy niżeli mścić się. Krzywdy od możniejszych należy znosić nie tylko cierpliwie, lecz i z pogodną twarzą: wyrządzą je oni znowu, jeśli będą przekonani, że wyrządzili. To mają najgorszego nadęci pychą wskutek wielkiego powodzenia, że nienawidzą tych, którym szkodzą.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Świat jest pełen wspaniałych możliwości i zawsze znajdziemy sobie coś, w czym się dobrze sprawdzimy i czemu będziemy się mogli poświęcić. I będzie to stukrotnie lepsze, niż dręczyć się myślą, że nie udało nam się zrealizować tego, cośmy sobie wymarzyli.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Wychowanie wymaga jak największej dbałości i przelicznych zabiegów ze względu na przyszłość. Łatwo bowiem kształtować jeszcze młode dusze, trudno natomiast ukrócić wady, które urosły wraz z nami.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Teraz albo nigdy. Myśl o śmierci nadaje każdej teraźniejszej chwili życia powagę, nieskończoną wartość, splendor. "Wykonywać każdą czynność w życiu tak, jakby była ostatnia" to żyć chwilą obecną z taką intensywnością i z taką miłością, jakby - w pewien sposób - całe życie było w niej zawarte i w niej się zamykało.

W większości ludzie nie żyją, ponieważ nie żyją w teraźniejszości; są zawsze poza sobą, wyalienowani, przesunięci albo wstecz, albo w przód - przez przeszłość albo przez przyszłość. Nie wiedzą, że teraźniejszość to jedyne miejsce, gdzie naprawdę są sobą, są wolni, jedyne miejsce, z którego dzięki działaniu i świadomości mają dostęp do całości świata.

Pierre Hadot, Twierdza wewnętrzna

#stoicyzm

Nie należy przystawać od razu nawet na rzeczy oczywiste i jawne. Niektóre bowiem kłamstwa mają pozory prawdy. Zawsze trzeba poczekać: czas odkrywa prawdę. Nie dawajmy pochopnie posłuchu oszczercom: powinniśmy znać i traktować podejrzliwie tę ułomność natury ludzkiej, że chętnie wierzymy w to, czego nieradzi słuchamy, i że wpadamy w gniew, zanim pomyślimy. A cóż powiedzieć o tym, że powodujemy się nie tylko oskarżeniami, lecz także podejrzeniami, i że źle tłumacząc sobie cudzy wyraz twarzy i uśmiech, gniewamy się na ludzi niewinnych? Dlatego więc trzeba bronić sprawy człowieka nieobecnego przeciwko samemu sobie i trzymać w zawieszeniu wyrok. Zawsze bowiem można wymierzyć karę, która została odroczona, ale wymierzonej nie sposób odwołać.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Wiele jest na świecie wartości i to my musimy spomiędzy nich wybierać - my musimy zdecydować, które z nich uznamy za nasze. Stoicy nie mówią nam, którą wartość należy poświęcić dla której, nie wykluczają sytuacji niejednoznacznych i płynnych zmian zachodzących w rytmie kapryśnych okoliczności. Jedyne, czego kategorycznie tu zakazują, to działania bez namysłu. (...) Nie ma mowy o jakiejś pojedynczej i absolutnej wartości, której ochrona i realizacja gwarantowałaby szczęśliwe życie. Gdyby taka istniała, życie byłoby prostsze, a filozofia na niewiele potrzebna.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Są (...) rzeczy, które godzą w mędrca, choć go nie załamują, jak na przykład boleści fizyczne i kalectwo ciała, jak utrata przyjaciół i dzieci, jak klęska pożogą wojny spustoszonej ojczyzny. Nie przeczę, że takie nieszczęścia odczuwa mędrzec, bo przecież nie przypisujemy mu twardości skały, ni stali. Żadna to siła, jeżeli znosisz coś, czego nie czujesz.

Seneka, O niezłomności mędrca

#stoicyzm

Byłeś czło­wie­cze oby­wa­te­lem tego oto wiel­kie­go pań­stwa. Cóż ci na tym za­le­ży, czy lat pięć, czy sto? Co jest we­dług praw, to jest dla wszyst­kich równe. Cóż więc w tym strasz­ne­go, je­że­li cię usuwa z gra­nic pań­stwa nie tyran, nie sę­dzia nie­spra­wie­dli­wy, ale na­tu­ra, która cię w nie wpro­wa­dzi­ła? Tak jak ak­to­ra usuwa ze sceny pre­tor, który go przy­jął. „Alem nie ode­grał pię­ciu aktów, tylko trzy”. – Do­brze. Ale w życiu trzy akty two­rzą sztu­kę całą. Bo kiedy się ma skoń­czyć, wy­zna­cza ów, kto przed­tem ze­spół uło­żył, a teraz roz­pusz­cza. Ty zaś ani w jed­nym, ani w dru­gim udzia­łu nie bra­łeś. Odejdź więc ła­god­nie. Ła­god­ny bo­wiem jest i ten, kto cię zwal­nia.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm

Po miesiącach poszukiwań wersji kompletnej, zdecydowałem się w końcu na zakup diatryb wybranych. Może kiedyś uda mi się upolować na jakimś pchlim targu stare, pełne wydanie.

#stoicyzm

Kiedy rozkosze zniszczą zarówno duszę jak ciało, wszystko wydaje się nieznośne, nie dlatego, że twarde, lecz dlatego, że ów, który odczuwa – miękki.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Jak długo będziemy zagubieni, jak długo będziemy błąkać się od jednej rzeczy do drugiej, nie wiedząc, czego właściwie chcemy, tak trudno będzie się nam oprzeć ocenom i sugestiom innych. (...) Musimy im coś przeciwstawić, jeśli nie chcemy zostać zranieni. A jedyną rzeczą, jaką mamy pod ręką, są nasze wyobrażenia: samodzielnie wybrane cele i hierarchie wartości. Na krytykę i cudze wpływy możemy uodpornić się tylko poprzez budowanie własnej opowieści o świecie i o sobie samych. Nie szczędzimy więc czasu na zastanawianie się nad tym, co jest dla nas ważne.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Co szczęśliwy los zesłał ci w darze posiadaj w ten sposób, jakoby nie miało chwilowo swojego właściciela. Z pośpiechem czerpcie rodzicielskie radości ze swych dzieci i nawzajem sami czyńcie radość swoim dzieciom. Bez zwlekania. Doraźnie chłońcie wszelką pociechę. Żadnej gwarancji nie macie na noc dzisiejszą.

Seneka, O pocieszeniu do Marcji

#stoicyzm

Opinie i problemy innych ludzi mogą być zaraźliwe. Nie sabotuj samego siebie poprzez nieumyślne przyjmowanie negatywnych i nieproduktywnych postaw innych ludzi.

Epiktet, Diatryby

#stoicyzm

Kształtujmy więc świadomość naszą tak, jakbyśmy odbyli już naszą podróż do końca. Niczego nie odkładajmy na później. Niech codzienne nasze postępki mają na uwadze kres życia. Największym błędem żywota jest to, że zawsze uważa się go za nieskończony, że wciąż odkłada się w nim coś na potem. Kto co dzień kończy swe życie, ten nie odczuwa braku czasu

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

(...) przyczyną gniewu nie może być krzywda, bo krzywda nie istnieje. Istnieją tylko pewne fakty i nasze wyobrażenia o nich, a krzywda nie zalicza się do faktów, tylko do wyobrażeń. Nic spośród tego, co się dzieje w świecie, nie jest krzywdą i nie może nią być, póki my tego tak nie nazwiemy.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm