XXI wiek, środek europy ¯\_(ツ)_/¯

Według mojej interpretacji żółtko jest nienaruszone więc z bombelkiem jest wsio git natomiast białko mówi nam, że jego starzy mają problem z głową.

#zabobony #znachorstwo #leczenie #sredniowiecze #polska #heheszki #przesady #czary

Niedługo będę obchodził 33 urodziny, których niestety nie spędzę w domu z rodziną z powodu pracy za granicą.

Dlatego mogę się pochwalić "przedwczesnym" prezentem jaki wykonała dla mnie moja żona.

Połączyła nas wspólna pasja- rekonstrukcja okresu około grunwaldzkiego (tak jestem tym "białorycerzem" nie tylko w internecie xD) i dlatego też dostałem replikę akwamanili (naczynie do obmywania rąk) z XVw.

#urodziny #rekonstrukcjahistoryczna #prezent #zwiazki #sredniowiecze #ceramika

edit Oczywiście, zapomniałem dodać.

Wykonanie: żona.

Staronordyjskie powiedzenia o miłości, pożądaniu i problemach z tego wynikających:

Niechaj nikt nie gani

Człowieka za miłość;

Często działa na rozumnego czarująca piękność,

Głupi jest obojętny.

Nigdy nie należy ganić nikogo

Za to, co zdarza się wielu mężom;

Głupcem z rozumnego staje się,

Kto bezmiernej żądzy się oddaje.

Dusza tylko wie, co w sercu mieszka,

Człowiek samotny jest z swoją miłością;

Cięższa choroba spotkać statecznego nie może,

Niż że nie ma dla niego radości.

Fragmenty Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: zbiór skandynawskich guldgubber - zdobionych złotych blaszek pełniących funkcję amuletów lub darów wotywnych - przedstawiających obejmujące się pary.

Poprzedni cytat z Hávamál - o relacjach damsko-męskich: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenie-o-relacjach-damsko-meskich-powiem-jak-jest-znam-praw

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #cytaty #milosc #sredniowiecze #wikingowie

Staronordyjskie powiedzenie o relacjach damsko-męskich:

Powiem, jak jest - znam prawdę z obu stron -

Z obłudą zbliża się chłop do kobiety:

Składamy słówka najpiękniej, gdy zamierzamy najpodlej,

By zmylić jej rozsądek.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: cienka, zdobiona blaszka ze złota, na której przedstawiono obejmującą się parę, odnaleziona w 2020 roku podczas prac wykopaliskowych na stanowisku w Aska (Hagebyhöga) w Szwecji i datowana na początek VIII wieku.

Tego rodzaju maleńkie blaszki ze zdobieniami przedstawiającymi ludzi i zwierzęta są znane jako guldgubber. Większość takich znalezisk pochodzi z terenów Szwecji, Norwegii i Danii, z czasów między połową VI a początkiem VIII wieku. Ich funkcja nie jest do końca znana, lecz najczęściej interpretuje się je jako amulety lub dary wotywne składane w miejscach kultu.

Poprzedni cytat z Hávamál - o uczestnictwie w zgromadzeniu: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenie-o-tym-jak-powinno-sie-wybierac-na-zgromadzenie-czyli

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #cytaty #wikingowie

25 VIII-św. Ludwika IX, króla Francji, 1 z wybitniejszych monarchów średniowiecza, wprowadził kontrolę działalności urzędników królewskich (powierzył ją zakonnikom), za szkody wywołane niesprawiedliwych decyzji wypłacano odszkodowanie, a nieuczciwy urzędnik był zwalniany, wprowadził parlamenty (sądy odwoławcze od wyroków sądów feudalnych), zakazał pojedynków sądowych i prowadzenia prywatnych wojen. Mimo dążenia do unikania konfliktów poprowadził VI i VII krucjatę do Ziemi Świętej. Dziś zamiast tak wybitnych przywódców mamy zaś niestety miernoty wybijające się do władzy na populistycznych hasłach. #neoreakcjonizm #średniowiecze #historia #4konserwy

Staronordyjskie powiedzenie o tym, jak powinno się wybierać na zgromadzenie, czyli na tzw. thing:

Umyty i syty niech mąż na ting jedzie,

Chociażby odzież nie była najlepsza;

Butów i portek niech się nie wstydzi,

Ani szkapy swojej.

Na zgromadzeniach jedną z ważniejszych spraw było pozyskiwanie stronników:

Orzeł, gdy łowi, szuka wypatruje,

Nad brzegiem morskim się zatrzymawszy -

Tak też i człowiek, gdy się w tłum zamiesza,

A ma stronników niewielu.

Fragmenty Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: Anundshögen, kopiec położony niedaleko szwedzkiego miasta Västerås, datowany na V - XI wiek n.e. U jego podnóża znajdują się kamienie ułożone w kształty łodzi. W czasach średniowiecza było to miejsce lokalnych thingów, czyli zgromadzeń, podczas których rozstrzygano m. in. sprawy związane z własnością ziemi i wymierzano kary za popełnione przestępstwa.

Poprzedni cytat z Hávamál - o niemądrych: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenia-o-niemadrych-niemadry-maz-mniema-ze-wszystko-wie-gdy

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #cytaty #wikingowie #szwecja

Staronordyjskie powiedzenia o niemądrych:

Niemądry mąż mniema, że wszystko wie,

Gdy bezpiecznie w własnym kącie siedzi,

A jednak nie wie, co ma odpowiedzieć,

Gdy go wypytują.

Niemądry mąż, gdy jest ze starszyzną

Niech raczej milczy;

Nikt się nie dowie, że niczego nie zna,

Skoro nie mówi za wiele.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: Thingvellir, Islandia. Równina Thingvellir była miejscem, w którym od 930 roku zbierał się islandzki Althing (zgromadzenie ogólne). Udział w Althingu mógł wziąć każdy wolny człowiek, jednak sprawy prawne były rozstrzygane przez Radę Prawa (tzw. Lögrétta) składającą się z lokalnych przywódców (goðar). Goðar wybierali stojącego na czele Althingu "głosiciela prawa" (lögsögumaðr), który pełnił swoją funkcję przez trzy lata. Do jego kompetencji należało m. in. recytowanie z pamięci całego zbioru praw na początku każdego posiedzenia.

Althing obradował w Thingvellir aż do 1799 roku, a po kilkudziesięciu latach przerwy został przeniesiony do stolicy kraju - tym samym parlament islandzki jest uznawany za najstarszy dotychczas istniejący.

Poprzedni cytat z Hávamál - o pośmiertnej sławie: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenia-o-posmiertnej-slawie-zdycha-ci-bydlo-umieraja-krewni

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #wikingowie #cytaty

Staronordyjskie powiedzenia o pośmiertnej sławie:

Zdycha ci bydło, umierają krewni

I ty sam umierasz;

Lecz sława, którąś zdobył

Nie umrze nigdy.

Zdycha ci bydło, umierają krewni

I ty sam umierasz;

Wiem jedną rzecz, co nigdy nie umrze:

Sąd o umarłym.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: kamień runiczny ze Sjonhem na Gotlandii (znany też jako kamień runiczny G 134), datowany na ok. XI w. Upamiętnia on człowieka o imieniu Hróðfúss, wojownika i prawdopodobnie członka tzw. gwardii wareskiej, który zginął w wyniku zdrady. Napis na kamieniu można przetłumaczyć następująco:

Hróðvísl i Hróðelfr (rodzice) postawili kamienie na cześć pamięci (swoich) trzech synów. Ten (kamień) jest poświęcony pamięci Hróðfússa. Wołosi zdradzili go podczas wyprawy. Niech Bóg dopomoże duszy Hróðfússa. Niech Bóg zdradzi tych, którzy zdradzili jego.

Poprzedni cytat z Hávamál - o złośliwości ludzkiej: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenia-o-zlosliwosci-ludzkiej-radzimy-ci-loddfafnir-przyjmi

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #wikingowie #cytaty #smierc

Staronordyjskie powiedzenia o złośliwości ludzkiej:

Radzimy ci, Loddfafnir! Przyjmij radę,

Wyjdzie ci na dobre, jeśli przyjmiesz,

Pożytek będziesz z niej miał:

Złośliwemu nie pozwól nigdy człowiekowi,

By coś wiedział o twym nieszczęściu;

Bo od złych ludzi nie otrzymasz nigdy

Zapłaty za zaufanie.

(...) Trzy słowa w kłótni ze złym - to za wiele;

Często płazem dobry człek puści,

Gdy złośliwy bój wszczyna.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: dwaj mężczyźni trzymający noże, ilustracja ze średniowiecznego manuskryptu.

Poprzedni cytat z Hávamál - o szczodrości i śmiałości: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenia-o-szczodrosci-i-smialosci-niech-nikt-nie-odmawia-sob

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #cytaty #ksiazki

Staronordyjskie powiedzenia o szczodrości i śmiałości:

Niech nikt nie odmawia sobie

Używania dóbr, które otrzymał;

Często szczędzi dla wroga, co bliskim przeznaczał,

Gorzej bywa, niż przypuszczał.

(...)Szczodrzy i śmiali ludzie żyją najlepiej,

Rzadko przygniata ich troska;

Tchórz i dusigrosz wszystkiego się lęka,

Trapią go nawet dary.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: tzw. skarb z Hoen - największe znalezisko skarbu z epoki wikingów z terenu Norwegii. Skarb jest datowany na ok. 850 - 875 r. i składa się z 207 przedmiotów, w tym 54 ozdób wykonanych ze złota lub złoconego srebra i 20 złotych monet. Został odnaleziony w 1834 r. przez pracownika zatrudnionego w gospodarstwie Hoen.

Pracownik podobno kopał rów, by osuszyć znajdujące się w obrębie gospodarstwa bagno, i przypadkowo podczas kopania natknął się na złote przedmioty. Ponieważ ziemia, na której dokonał odkrycia, nie należała do niego, uczciwie oddał skarb gospodarzowi zamiast zatrzymać go dla siebie. Gospodarz również mógł zatrzymać skarb, ale uznał, że takie znalezisko powinno należeć do wszystkich - przekazał je więc na rzecz państwa i dostał za to nagrodę pieniężną, którą podzielił się ze swoim pracownikiem. Za swoją część nagrody dotychczas ubogi znalazca kupił sobie własne gospodarstwo, do którego przeniósł się razem ze swoją rodziną.

Poprzedni cytat z Hávamál - staronordyjska wersja powiedzenia "kto rano wstaje...": https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjska-wersja-powiedzenia-quot-kto-rano-wstaje-quot-o-swicie-wstac-musi-

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #wikingowie #cytaty #ksiazki #archeologia

Staronordyjska wersja powiedzenia "kto rano wstaje...":

O świcie wstać musi, kto cudze

Mienie lub życie chce zabrać;

Rzadko leżącemu wilkowi udko zdobyć się uda,

A śpiącemu wojowi - zwycięstwo.

O świcie wstać musi, kto ma sług mało,

I dziarsko iść do dzieła;

Wiele prześlepi, kto długo śpi,

Pilnemu pół drogi do bogactwa.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: rycina drewnianej zawieszki w formie wilka lub psa, odnalezionej podczas wykopalisk przy Fishamble Street w Dublinie. Znalezisko jest wiązane z obecnością Wikingów w Irlandii i datowane na ok. IX - XI w.

Poprzedni cytat z Hávamál - o wartości życia: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenia-o-wartosci-zycia-nie-jest-calkiem-nieszczesny-maz-ch

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #wikingowie #cytaty #ksiazki #produktywnosc

#ciekawostki #historia #sredniowiecze #jasonkingsley

O kategoriach lokali gastronomicznych średniowiecznej Angli opowiada niezawodny Jason Kingsley OBE.

https://youtu.be/CEOs5J4ECOM

Staronordyjskie powiedzenia o wartości życia:

Nie jest całkiem nieszczęsny mąż, choć nie ma zdrowia:

Jednym synowie są szczęściem,

Innym przyjaciele, a innym bogactwa,

Tamtemu - czyny, jakich dokonał.

Lepiej być żywym niźli umarłym,

Zawsze sobie żywy krowę zdobędzie;

Ognisko widziałem, żarzyło się u bogacza -

A on leżał umarły pod drzwiami.

Kulawy konno jedzie, bezręki bydło pasie,

Głuchy może być dzielny w boju;

Ślepy lepszy jest niż spalony,

Z trupa nie ma pożytku.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Ilustracja: Lindholm Høje, jedno z największych cmentarzysk epoki wikingów położone niedaleko duńskiego miasta Aalborg, datowane na XI - XII w. (część północna zawiera starsze pochówki, jeszcze z ok. V w. n.e.). Kamienie wyznaczające granice grobów poukładano w większości w kształt łodzi.

Poprzedni cytat z Hávamál - o mądrości i piwie: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-powiedzenia-o-madrosci-i-piwie-beer-pozyteczniejszego-brzemienia

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #wikingowie #cytaty #ksiazki #zycie

Staronordyjskie powiedzenia o mądrości i piwie

Pożyteczniejszego brzemienia człowiek nie dźwiga w podróży

Niż niezmierna mądrość;

Lepsza od pieniędzy w obcym kraju -

Ona skarbem ubogiego.

(ostatni wers w innym tłumaczeniu: I w biedzie / nieszczęściu jest ochroną.)

Pożyteczniejszego brzemienia człowiek nie dźwiga w podróży

niż niezmierna mądrość;

Wiktu gorszego nie masz na drogę

Niż pełna beczka piwa.

Nie tak dobre jak mówią,

Piwo dla ludzkich jest pokoleń.

Bo tym mniej ma - im więcej pije -

Zdrowego rozumu człowiek.

(...)

Wtedy piwo jest najlepsze,

Gdy gość odzyskuje swój rozum z powrotem.

Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius.

Bonus: XV-wieczna ilustracja przedstawiająca pijanych Islandczyków. Manuskrypt AM 147 4to, Instytut Árniego Magnússona, Islandia.

Poprzedni cytat z Hávamál - o relacjach międzyludzkich: https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-porady-na-temat-relacji-miedzyludzkich-people-hugging-fragment-h

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #cytaty #ksiazki #piwo

Staronordyjskie porady na temat relacji międzyludzkich Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius:

Przyjaciołom ma być mąż przyjacielem,

Im samym i ich przyjaciół;

Lecz przyjaciołom wrogów

Nie wolno być druhem.

Jeżeli masz przyjaciela, któremu wierzysz

I życzliwości się spodziewasz,

Otwórz mu swą duszę, i dary wymieniaj

I często spotykaj.

Jeżeli masz innego, któremu nie wierzysz,

Lecz chcesz mieć z niego korzyść,

Układaj piękne słowa, lecz myśli kryj zdradliwe

I fałsz płać zdradą.

Tak samo z owym, któremu nie wierzysz

I wątpisz w jego szczerość:

Uśmiechaj się do niego, mów inaczej niż myślisz,

Płać pięknym za nadobne.

Ostatni wers - w oryginale glík skulu gjöld gjöfum - bywa też tłumaczony trochę inaczej, w bardziej dosłownym ujęciu jest w nim mowa o podarunkach: "dary winny być odpłacane takimi samymi" (gjöf - dar).

Poprzednie cytaty z Hávamál:

O przyjaźni - https://www.hejto.pl/wpis/staronordyjskie-porady-dotyczace-przyjazni-handshake-fragment-havamal-piesni-naj

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #cytaty #ksiazki #przyjazn

Staronordyjskie porady dotyczące przyjaźni Fragment Hávamál (Pieśni Najwyższego), poematu wchodzącego w skład Eddy Poetyckiej, spisanego ok. 1270 roku w islandzkim manuskrypcie Codex Regius:

Radzimy ci, Loddfafnir! Przyjmij radę,

Wyjdzie ci na dobre, jeśli przyjmiesz,

Pożytek będziesz z niej miał:

Wiedz, gdy masz przyjaciela, któremu bardzo wierzysz,

Odwiedzaj go często,

Bo krzewem zarasta i wysoką trawą

Ścieżka, którą nikt nie kroczy.

Radzimy ci, Loddfafnir! Przyjmij radę,

Wyjdzie ci na dobre, jeśli przyjmiesz,

Pożytek będziesz z niej miał:

Dobrego człowieka wesołą zyskaj sobie rozmową,

Przez całe życie ucz się, jak stać się lubianym.

Radzimy ci, Loddfafnir! Przyjmij radę,

Wyjdzie ci na dobre, jeśli przyjmiesz,

Pożytek będziesz z niej miał:

Nigdy nie zrywaj pierwszy

Przyjaźni z dobrym druhem;

Żal przeżre ci serce, gdy nikogo nie masz,

Z kim byś dzielił swą troskę.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #sredniowiecze #przyjazn #cytaty

Notki z marginesów średniowiecznych manuskryptów, sporządzone przez (udręczonych) skrybów:

Dzięki Bogu, wkrótce będzie ciemno.

Och, moja ręka!

Jest mi bardzo zimno.

Atrament jest rzadki.

Bądź przeklęte, pióro!

Ten pergamin jest włochaty.

Cithruadh Magfindgaill napisał co powyżej bez pumeksu i z kiepskimi przyborami. (sproszkowanego pumeksu używano do wygładzania pergaminu)

Kiedy to pisałem, zamarzałem, a czego nie mogłem napisać przy promieniach słońca, dokończyłem przy świetle świec.

Rzecz ukończona - na miłość Chrystusa, dajcie mi się napić.

Niech prawa ręka skryby wolna będzie od udręki bólu.

Tu kończy się księga. Chwała niech będzie za to Chrystusowi, a piszący chce otrzymać zapłatę.

Święty Patryku z Armagh, zbaw mnie od pisania.

Jak żeglarzowi miły jest widok przystani, tak skrybie miły jest widok ostatniej linijki.

Za taką zapłatę nigdy więcej nie będę pisał!

To smutne! O, mała księgo! Doprawdy, nadejdzie dzień, kiedy ktoś nad twą kartą rzeknie: "ręki, która to napisała, już nie ma".

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #sredniowiecze #historia #ksiazki

Dlaczego do lelka (Caprimulgus europaeus) przylgnęła nazwa "kozodój"? Jak zwykle w takich wypadkach, trzeba cofnąć się do czasów starożytnych - w świecie antycznym popularne było bowiem przekonanie, że lelki wysysają kozom mleko, a na dokładkę sprowadzają na nie choroby.

W IV wieku p.n.e. Arystoteles, pisząc o lelku w swoim dziele Historia animalium, opisał go jako "gnuśnego" ptaka, który karmi się mlekiem kóz - skąd miała wziąć się jego nazwa (gr. aigothēlas - od słów "koza" i "karmić"). Wymię, do którego przyssał się lelek, miało później usychać, a sama koza miała ślepnąć. Historia ta została powtórzona w I wieku n.e. przez Pliniusza Starszego i utrwaliła się wśród uczonych na wiele kolejnych wieków.

Lelki oczywiście nie żywią się mlekiem kóz ani też nie wyrządzają im żadnej krzywdy - jednak rzeczywiście mogły być widywane w pobliżu pastwisk i stad zwierząt. Pożywieniem lelków są bowiem owady , a jak wiadomo, bydło, owce czy kozy (oraz ich odchody) przyciągają całe chmary owadów. Poza tym chodzące po pastwiskach zwierzęta płoszą owady ukrywające się w trawie i zmuszają je do wzbijania się w powietrze, co ułatwia polowanie owadożernym ptakom takim, jak lelki.

Do powstania opowieści o lelkach-kozodojach przyczynił się także sam ich wygląd. Lelek ma bowiem maleńki dziób - który na pierwszy rzut oka wydaje się mało przydatny do chwytania czegokolwiek - ale za to bardzo szeroką paszczę, która ułatwia mu chwytanie owadów w locie. Ludziom w dawnych czasach wydawało się to podejrzane. W XIII-wiecznym dziele Tomasza z Cantimpré można nawet znaleźć wzmiankę o tym, że paszcza lelka jest specjalnie przystosowana do wysysania mleka z kozich wymion

Współcześnie takie wierzenia mogą wydawać się nam zabawne. Jednak z punktu widzenia ludzi żyjących przed wiekami, lelki mogły faktycznie wydawać się złowrogie - dziwne, prowadzące skryty tryb życia ptaki o dużych, świecących w ciemności oczach i szerokich paszczach, wydające niepokojące dźwięki i kręcące się po zmroku nad pastwiskami...

Więcej o lelkach w następnym wpisie

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #starozytnosc #ptaki #zwierzeta #sredniowiecze #qualitycontent

Kos w średniowieczu, ze względu na swoje czarne pióra, bywał postrzegany jako zły omen, a czasem nawet jako posłaniec z zaświatów zwiastujący czyjąś śmierć. Kojarzono go ze zmierzchem, ciemnością nocy, pokusą grzechu i pożądaniem, a czasem także z siłami diabelskimi - w jednej ze średniowiecznych opowieści postać kosa przybiera zły duch dręczący świętego Benedykta na pustkowiu.

Według XV-wiecznego angielskiego manuskryptu dotyczącego m. in. popularnych praktyk magicznych, podłożenie głowy kosa pod głowę (względnie pod poduszkę) śpiącego człowieka miało sprawić, że człowiek ten głośno i wyraźnie powie we śnie wszystko, czego się od niego zażąda, wyjawiając nawet swoje największe tajemnice. Z kolei zawieszenie prawego skrzydła kosa na czerwonej nitce pośrodku domostwa miało zabezpieczać dom przed złodziejami - wierzono, że tak długo, jak będzie wisieć w nim skrzydło, żaden obcy nie będzie w stanie do niego wejść.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #sredniowiecze #magia #ptaki

Dziś mija dokładnie dziewięć lat od wydania Beowulfa w tłumaczeniu J. R. R. Tolkiena. Zredagowany pośmiertnie przez Christophera Tolkiena Beowulf (pełny tytuł: Beowulf: A Translation and Commentary, Together with Sellic Spell) po raz pierwszy ukazał się drukiem 22 maja 2014 roku.

To właśnie z tego staroangielskiego poematu pochodzi fragment, który podobno zainspirował Tolkiena do stworzenia jego słynnych fantastycznych ras: entów, elfów i orków.

Fragment Beowulfa, w którym opisywany jest potwór Grendel, przedstawia Grendela jako potomka biblijnego zabójcy, Kaina. W dalszej części wymienia inne nieprzyjazne stworzenia, które miały zrodzić się z Kainowej krwi i szkodzić ludziom: eotenas [ond] ylfe [ond] orcneas.

Eotenas można przetłumaczyć jako "(złe) olbrzymy" lub "ogry" (słowo eoten wywodzi się od nordyckiego jötunn). Ylfe - jako "(złe) elfy". Orcneas - z przetłumaczeniem tego terminu jest najwięcej problemów, ale przyjmuje się, że odnosi się on do ożywionych przez piekielne moce, chodzących trupów lub podobnych piekielnych straszydeł.

Ilustracja: Nowell Codex (975 - 1025 r.), fragment Beowulfa, zaznaczenie: eotenas [ond] ylfe [ond] orcneas.

#ciekawostki #ksiazki #tolkien #wladcapierscieni #lotr #fantastyka #fantasy #sredniowiecze #historia #gruparatowaniapoziomu #qualitycontent