Kwintylian (Marcus Fabius Quintilianus, 35 - 95 n.e.) - sławny retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki:
"Co teraz jest stare, kiedyś było nowe"
• łacina: [Quae vetera nunc sunt, fuerunt olim nova]
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymski fresk ukazujący scenę dionizyjską. Na malunku widać tańczącą Menadę, towarzyszkę Bachusa (Dionizosa), w pobliżu posągu Priapa, lamparta i satyra. Obiekt odkryto w Casa dei Capitelli w Pompejach. Datowane na I wiek n.e. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Neron w czasie pogrzebu swojej drugiej żony Poppei Sabiny kazał spalić całą roczną produkcję arabskiego kadzidła. Co ciekawe sam władca zadał śmierć brzemiennej cesarzowej, którą kopnął w brzuch.
Druga żona cesarza Nerona nie została spalona jak to było w zwyczaju rzymskim. Jej ciało zostało zabalsamowane i złożone w mauzoleum Augusta. Tacyt raczej zgryźliwie zaznacza, że jej ciało zostało "nadziane" perfumami i olejkami po wcześniejszym przeprowadzaniu zagranicznych rytuałów. Z pewnością cesarzowa doceniłaby taki sposób obchodzenia się z jej ciałem, biorąc pod uwagę, że za życia dbała o swój wygląd. Podobno brała nawet kąpiele w oślim mleku, aby zachować piękną i młodą skórę.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W 21 roku n.e. siedemnaście kilometrów od Augostudunum naprzeciwko siebie stanęli galijscy powstańcy i rzymscy legioniści. Mieli stoczyć bitwę, która mogła zmienić historię tej części Europy.
Bitwa pod Augustodunum jest starciem całkowicie zapomnianym i zmarginalizowanym przez badaczy antycznego Rzymu. Powód jest prosty. Relacja Tacyta, opisująca to starcie, jest ogólnikowa i utrudnia rekonstrukcję poszczególnych jej etapów.
Mimo to warto przyjrzeć się bliżej temu starciu i na podstawie przebiegu innych batalii tego okresu, toczonych przez państwo rzymskie, podjąć próbę odtworzenia jego prawdopodobnego przebiegu i potencjalnych skutków.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Do wygrania 3 egzemplarze książki „Marek Aureliusz. Stoicka mądrość władcy”, biografii słynnego cesarza Rzymu. Książka jest nagrodą w konkursie, którego organizatorem jest IMPERIUM ROMANUM. Co trzeba zrobić, aby móc się cieszyć z nagrody?
Aby wziąć udział w konkursie, należy w terminie do 13 kwietnia 2026 r.:
+ napisać ciekawostkę dotyczącą świata antycznych Rzymian lub w jakiś sposób powiązaną z rzymską historią. Trzy najciekawsze teksty zostaną nagrodzone książkami, a ich prace zostaną opublikowane na stronie IMPERIUM ROMANUM.
Teksty, wraz z imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania uczestnika (przesłane dane zostaną wykorzystane jedynie w wypadku wygranej w konkursie – przekażę je wtedy sponsorowi, by mógł przesłać nagrody, a same imiona i nazwiska zwycięzców opublikuję), należy wysłać zgłoszenie na adres: [email protected], umieszczając w tytule maila: „Marek Aureliusz. Stoicka mądrość władcy”. Praca musi spełniać wymogi edytorskie.
Wśród uczestników, którzy nadeślą najciekawsze prace, wybrane zostaną zgodnie z regulaminem
+ 3 egzemplarze książki „Marek Aureliusz. Stoicka mądrość władcy” autorstwa Donalda J. Robertsona
Wyspa Anglesey (Ynys Môn), zwana przez Rzymian Moną, położona jest na północno-zachodnim skraju Walii. Oddzielona od reszty lądu cieśniną Menai, liczy sobie ona 678,9 km² powierzchni, będąc tym samym największą wyspą regionu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W 451 r. doszło do jednej z najkrwawszych bitew starożytności. Na Polach Katalaunijskich zwarli się ze sobą Hunowie oraz Rzymianie i Wizygoci. Rok po tej bitwie nieustraszony Attyla najechał Italię, jednak wycofał się za Dunaj, gdzie wkrótce zmarł, dzięki czemu Rzym mógł odetchnąć z ulgą. Komu Imperium zawdzięcza wybawienie? Wodzowi Aecjuszowi? Cesarzowi Marcjanowi? A może papieżowi Leonowi? Kto tak naprawdę powstrzymał Attylę?
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Epiktet z Hierapolis (ok. 50 - ok. 130 n.e.) - filozof, stoik:
"Nie powinniśmy dawać wiary zdaniu, głoszonemu przez wielu, że tylko wolni ludzie powinni być wykształceni, ale musimy raczej uwierzyć filozofowi, który twierdzi, że tylko ludzie wykształceni są wolni"
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Muzeum Victoria w Australii oraz "Ancient Vine" stworzyli niesamowite animacje domu rzymskiego w 3D.
Wpierw film ukazuje atrium, czyli centralne miejsce każdego rzymskiego domus, który połączony był z fauces (wejście do domu) lub vestibulum (reprezentacyjny przedpokój). W atrium zabawiano gości, w związku z czym była to najbardziej przyozdobiona część domu. Atrium określano także sekcją publiczną (pars urbana) z racji na reprezentacyjną funkcję miejsca. Nad atrium znajdował się prostokątny otwór w dachu (compluvium). Służył on do zbierania wody w impluvium, oświetlania wnętrza oraz wentylacji domu. Czysta woda deszczowa z impluvium była wykorzystywana przez domowników.
Film skupia się następnie na pomieszczeniach domu połączonych bezpośrednio z atrium: cubicula (sypialnia), lararium (domowe sanktuarium), pokoje niewolników i służby oraz latryny. Izby te były często otoczone pobocznymi pokojami (alae), które prowadziły do triclinium (jadalni - dosłownie "pokój z trzema ławami").
W domu znajdował się prywatny gabinet głowy domu (paterfamilias), nazywany tablinum. Na końcu domu znajdował się peristylium - otwarty dziedziniec, w którym bawiły się dzieci, a domownicy spacerowali. Peristylium zwykle przyozdabiano fontannami, a niekiedy otaczano dodatkowymi pokojami lub jadalniami. Dziedziniec był połączony z culina (kuchnia) oraz z exedra, czyli dużym i udekorowanym w mozaiki podłogowe pokojem. Niektóre z domus posiadały na samym końcu wydzielony obszar zieleni nazywany hortus.
Na innym filmie podziwiać możemy dom Domicji Longiny (55-126 n.e.), żony cesarza Domicjana. Dom cesarzowej był większy od typowego rzymskiego domus. Posiadał nawet łaźnie (thermae).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Popiersie ukazujące młodego Karakallę (188-217 n.e.), który był cesarzem rzymskim panującym w latach 211-217 n.e. Popierany przez pretorianów i część wojska, zasłynął z okrucieństwa oraz krwawych widowisk. Karakalla był synem cesarza Septymiusza Sewera i bratem Gety. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Recenzja: Poniedziałkowy imperator. 52 tygodnie z Markiem Aureliuszem
Książka „Poniedziałkowy imperator. 52 tygodnie z Markiem Aureliuszem” autorstwa Marcina Choińskiego to praktyczny przewodnik po filozofii stoickiej, który w 52 krótkich rozdziałach pomaga krok po kroku wdrażać nauki Marek Aureliusz do codziennego życia. Książka wydana została przez wydawnictwo Helion.
Marcin Choiński to autor, który w bardzo przystępny, a jednocześnie refleksyjny sposób potrafi łączyć klasyczną filozofię z codziennym życiem. W swojej książce „Poniedziałkowy imperator. 52 tygodnie z Markiem Aureliuszem” sięga do myśli Marka Aureliusza i przekłada je na współczesny język oraz realne wyzwania, z którymi mierzymy się na co dzień.
Książka ma około 250 stron treści i została podzielona na 52 rozdziały – po jednym na każdy tydzień roku. To bardzo ciekawa koncepcja, która sprawia, że nie jest to pozycja do „połknięcia” na raz, lecz raczej przewodnik na dłuższą drogę. Każdy rozdział zawiera inspirującą refleksję, komentarz autora oraz praktyczne ćwiczenie, które można wdrożyć w życie. Dzięki temu czytelnik nie tylko czyta, ale też realnie pracuje nad swoim sposobem myślenia i podejściem do codziennych spraw.
Ogromną wartością książki jest jej autentyczność i brak banalnych, motywacyjnych sloganów. To nie jest kolejny poradnik obiecujący szybkie efekty, ale raczej spokojna, mądra propozycja budowania „stoickiego mindsetu” krok po kroku – tydzień po tygodniu.
Na duży plus zasługuje również samo wydanie – książka została bardzo estetycznie przygotowana przez Helion. Miękka, solidna oprawa i czytelny układ treści sprawiają, że jest to nie tylko wartościowa lektura, ale też pozycja, którą po prostu dobrze się trzyma w ręku i do której chce się wracać.
Podsumowując – „Poniedziałkowy imperator” to świetna książka dla osób, które chcą wprowadzić więcej spokoju, refleksji i świadomego działania do swojego życia. To nie tylko inspiracja, ale przede wszystkim praktyczne narzędzie pracy nad sobą – idealne na cały rok.
Ogromna rzymska willa odkryta pod popularnym parkiem
Archeolodzy odkryli największą dotąd rzymską willę na terenie Walii. Znalezisko odkryto w Margam Country Park w południowej części kraju.
Odkrycia dokonano dzięki badaniom geofizycznym z użyciem radaru penetrującego grunt. Urządzenia ujawniły rozległą strukturę znajdującą się mniej niż metr pod powierzchnią ziemi. Teren, na którym ją znaleziono, przez wieki nie był zabudowywany ani intensywnie użytkowany rolniczo, co sprzyja bardzo dobremu zachowaniu pozostałości.
Badania wykazały, że willa miała powierzchnię około 572 m² i była otoczona systemem umocnień. Obiekt miał układ korytarzowy z dwoma skrzydłami i werandą. Według naukowców był to reprezentacyjny budynek należący do lokalnej elity, prawdopodobnie bogato zdobiony rzeźbami i mozaikami.
Na terenie odkryto również inne struktury, w tym duży budynek o powierzchni 354 m², który mógł pełnić funkcję stodoły lub miejsca zgromadzeń. Całość wskazuje na istnienie dużego majątku rolniczego, będącego ważnym ośrodkiem życia społecznego i gospodarczego.
Priorytetem jest obecnie ochrona miejsca przed zniszczeniem i nielegalnymi poszukiwaniami.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Cyceron (Marcus Tullius Cicero, 106 - 43 p.n.e.) - mówca, polityk i filozof:
"Nie ma powiedzenia, tak w życiu publicznym, jak prywatnym, które byłoby wolne od obowiązków"
• łacina: [Nulla enim vitae pars neque publicis neque privatis neque forensibus neque domesticis in rebus, neque si tecum agas quid, neque si cum altero contrahas]
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Antyczny fast-food w Ostii. Prawdopodobnie to Rzymianie, jako pierwsi wymyślili restauracje typu "fast food". W Pompejach odkryto kilka miejsc, które oferowały mieszkańcom szybkie jedzenie. Taki starożytny bar szybkiej obsługi nazywano thermopolium (czyli dosłownie "miejsce, gdzie sprzedawane jest coś ciepłego") lub opinae.
W otwory wkładano pojemniki z gorącą strawą. Każdy przechodzień mógł, oczywiście za odpowiednią opłatą, zjeść coś "na szybko". Naukowcy podejrzewają, że podawano kaszę, gulasz rybny i garum.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Senat rzymski nie godził się na to, aby niewolnicy nosili ubiory, które mogły ich odróżniać od zwykłych obywateli. Odmienne stroje mogły uświadomić zniewolonym, jak są liczni i doprowadzić do otwartego buntu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Lex Rhodia de iactu (ustawa rodyjska o zrzucie morskim)
Lex Rhodia de iactu to przepisy prawa morskiego, wywodzące się z greckiej wyspy Rodos. Dotyczyły one tzw. zrzutu morskiego (iactus), tj. przypadków, gdy kapitan okrętu (tzw. magister navis) zmuszony był do wyrzucenia za burtę części ładunku, w celu uratowania reszty przewożonego towaru, a także załogi i samego statku.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Wścieklizna to zoonoza, czyli choroba odzwierzęca – przenoszona ze zwierząt na ludzi. Powodują ją wirusy z rodzaju Lyssavirus – po wniknięciu poprzez ranę do organizmu przemieszczają się włóknami nerwowymi do mózgu, powodując znaczące zmiany neurologiczne. Chory (zarówno człowiek, jak i zwierzę) sprawia wrażenie, jakby stracił panowanie nad własnym ciałem i umysłem (objawy to m.in .: problemy z poruszaniem się, drgawki, ślinotok, nadwrażliwość na bodźce, wzmożona agresja, wodowstręt).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Etruskie cuniculi i perskie kanaty, czyli o przodkach rzymskiego akweduktu
Myśląc o akweduktach, wyobrażamy je sobie zazwyczaj jako ciągnące się kilometrami rzędy arkad, zaopatrujące niegdyś największe z miast Republiki, a później Imperium Rzymskiego w wodę pitną. Rzeczywiście, arkady, spośród których wiele zachowało się po dziś dzień, były częścią tego systemu, jednakże przeważająca część akweduktów znajdowała się pod ziemią – były to wydrążone w skałach tunele, ukryte przed wzrokiem wroga oraz zazwyczaj o wiele tańsze i praktyczniejsze w budowie.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W czasach Republiki procedura wypowiadania wojen przez Rzymian była niezwykle skomplikowana i kilkuetapowa. Zawierała ona bardzo wiele zasad, których ścisłe przestrzeganie miało ogromne znaczenie. Wypowiedzenie wojny składało się też z wielu obrzędów o charakterze religijnym.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
