Stoicyzm

(...) o ile przy­krzej­sze skut­ki wy­wo­łu­je gniew i żal z po­wo­du zda­rzeń, niż te same zda­rze­nia, z po­wo­du któ­rych gnie­wa­my się i ża­li­my.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm

Nas, ludzi, należy oceniać tylko po tym, jak dajemy sobie radę z problemami, a nie po tym, jakie to są problemy. Nieważne, przed jakim wyzwaniem postawi nas los, liczy się tylko to, czy postaramy się mu sprostać. Liczy się tylko to, czy stchórzymy, załamiemy się i poddamy, usprawiedliwiając się, jakoby tego akurat nie dało się znieść, czy też dzielnie stawiamy czoła i staniemy do walki.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Choroba, niewola, dom rozpadający się w gruzy, pożar - nic z tego nie jest przypadkiem nieprzewidzianym. Wiedziałem, na jak niespokojnym świecie kazała mi żyć natura. (...) Tyle już razy obok mojego progu niesiono pochodnie i świece odprowadzając na cmentarz przedwcześnie zmarłych. Tyle już razy rozlegał się łoskot walącego się domu. (...) Mam się więc dziwić, że i mnie spotkają kiedyś nieszczęścia, skoro zawsze wokół mnie krążą? A jednak większa część ludzi wchodząc na okręt nie myśli o burzy.

Seneka, O pokoju ducha

#stoicyzm

Prawdziwa wolność polega na zdolności do wyboru swoich myśli i przekonań.

Epiktet, Diatryby

#stoicyzm

Przyczyną naszego gniewu nie są bowiem przekleństwa czy oskarżenia rzucone przez drugiego człowieka. Przyczyna tkwi w nas, jest nią to, żeśmy postanowili się rozgniewać w odpowiedzi na te słowa. Nie jest to jednak rzeczą konieczną: ani nie musimy się w tym momencie rozgniewać, ani zareagować w żaden z góry ustalony sposób. (...) Jesteśmy wolni, nasze wyobrażenia i nasze decyzje zależą wyłącznie od nas.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Bo i co właściwie znaczy, że z ciebie szydzą? Stań i ty obok skały i wymyślaj na nią szyderstwa! No i co wskórasz? Gdyby ktoś zatem na ludzkie języki był tak nieczuły jak skała, jaki pożytek miałby szyderca?

Epiktet, Diatryby

#stoicyzm

"Lecz choroba - powiada - nie pozwala mi nic robić, odciągnęła mnie od wszystkich moich powinności".(...) Cóż dalej?

Mniemasz, że nic nie robisz, jeśli panujesz nad sobą w chorobie? Okażesz w ten sposób, że można chorobę przezwyciężyć, a przynajmniej wytrzymać. Wierzaj mi: jest miejsce dla dzielności nawet w łóżku. Nie tylko oręż i pola bitew dają sposobność do udowodnienia niespożytego i nie ulegającego bojaźni ducha. Można okazać się człowiekiem mężnym znajdując się nawet pod kołdrą. Masz co robić: dobrze wieść bój z chorobą.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

W sali gim­na­stycz­nej i pa­znok­ciem nas kto za­dra­pie, i głową ude­rzy, a si­nia­ka na­bi­je. A prze­cież ani nie oka­zu­je­my nie­za­do­wo­le­nia, ani nie ob­ra­ża­my się, ani nie po­dej­rze­wa­my go póź­niej, ja­ko­by czy­hał na nasze życie. Strze­że­my się wpraw­dzie przed nim, jed­nak nie jako przed wro­giem i bez ubocz­ne­go po­dej­rze­nia, ale spo­koj­nie usu­wa­my się przed cio­sa­mi. Po­dob­nie jakoś niech dzie­je się i w in­nych sto­sun­kach życia: prze­pusz­czaj­my wiele rze­czy mimo sie­bie u tych, z któ­ry­mi – rzec można – razem się gim­na­sty­ku­je­my.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm

Stoicy skupiają się na naszym świecie, w nim szukają szczęścia i w nim je znajdują. Wizje życia po śmierci, raju, nagrody po tamtej stronie grobu - na te tematy się nie wypowiadają i się nimi nie zajmują.

Ich interesuje szczęście tutejsze i teraźniejsze, szczęście w tym świecie, a nie w żadnym innym: nie w pośmiertnym, nie w wyimaginowanym, nie w wymarzonym. Nie w niebie, tylko na tej ziemi. Po drugie, na tej ziemi i na tym świecie - takim, jakim on jest. Stoicy są szczęśliwi i nie potrzebują do tego szczęścia żadnego myślenia życzeniowego, fantazmatów ani urojeń. Nie żyją w świecie złudzeń i mrzonek, żyją w świecie takim, jaki jest.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

(...) kiedy (...) przebywasz w otoczeniu wielu ludzi, nie powinieneś zwać ich motłochem ani wrzaskliwą tłuszczą, ani obrzydłą gawiedzią, lecz raczej towarzystwo z nimi poczytywać sobie za rozrywkę na uroczystości ludowej, i w ten sposób przyjmować z pogodą ducha.

Epiktet, Diatryby

#stoicyzm

Sekstiusz (...) po skończonym dniu, kiedy się już udawał na spoczynek, zapytywał swą duszę: "Jaką chorobę swoją dziś uleczyłaś? Jakiej się wadzie przeciwstawiałaś? Pod jakim względem stałaś się lepsza?"

Jaki sen smaczny następuje po takim zbadaniu siebie! Jaki spokojny, jaki głęboki, jaki niezakłócony, gdy dusza jako stróż siebie samej i tajny sędzia człowieka po wnikliwym rozpoznaniu swego postępowania albo pochwali swe obyczaje, albo je zgani. Ja również praktykuję ten zwyczaj i dzień w dzień zdaję rachunek przed sobą. (...) przechodzę w pamięci dzień od świtu do zmierzchu, uważnie badam i wszechstronnie roztrząsam wszystkie swe słowa i czyny. Niczego przed sobą nie zatajam, niczego nie pomijam.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Zaczynając dzień, powiedz sobie: zetknę się z ludźmi natrętnymi, niewdzięcznymi, zuchwałymi, podstępnymi, złośliwymi, niespołecznymi. Wszystkie te wady powstały u nich z powodu braku rozeznania złego i dobrego. Mnie zaś, którym zbadał naturę dobra, że jest piękne, i zła, że jest brzydkie, i naturę człowieka grzeszącego, że jest mi pokrewnym,(...) nikt mi nie może wyrządzić nic złego.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm

Popełniamy błędy dlatego, że wszyscy zwracamy uwagę na cząstki życia, nikt zaś nie myśli o jego całości. Ten, kto pragnie wypuścić strzałę, winien wiedzieć, do czego celuje, i wtedy dopiero ustawić odpowiednio i nakierować broń. Nasze rady chybiają, gdyż nie mają czym się kierować. Dla żeglarza, który nie wie, do jakiego portu podąża, niepomyślny jest każdy wiatr.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

W innych filozofiach życia znajdziemy podobne, czasem wręcz identyczne rady, jak u stoików. Niejedno brzmiące po stoicku zdanie przeczytamy u epikurejczyków, chrześcijan czy buddystów i niejedną radę w duchu stoickim da nam psychologia, psychoanaliza czy "filozofia Wschodu". Ale czy znaczy to, że jedna opowieść ściąga tutaj od drugiej? Że którakolwiek z nich jest mniej warta, bo powtarza, co powiedziała już inna? Nie. Wszyscy pochylają się nad tą samą ludzką duszą, więc nic dziwnego, że otrzymują podobne wyniki, choć wyrażają je różnymi językami. Nie powinniśmy być więc zaskoczeni, że stoicy, chrześcijańscy asceci, mistrzowie zen, psychoterapeuci czy współcześni neurolodzy niespodziewanie często się zgadzają.

Piotr Stankiewicz, Sztuka życia według stoików

#stoicyzm

Je­że­li to od cie­bie za­wi­sło, dla­cze­go to ro­bisz? Je­że­li od kogo in­ne­go, dla­cze­go się gnie­wasz? Czy bo­wiem od ato­mów, czy od bogów, w obu wy­pad­kach równa się gniew obłą­ka­niu. Na ni­ko­go nie na­le­ży się gnie­wać. Je­że­li bo­wiem mo­żesz, to go po­praw. A je­że­li tego nie mo­żesz, to po­praw jego czyn. A je­że­li i tego nie mo­żesz, cóż ci po­mo­że za­gnie­wa­nie się? Nic nie na­le­ży czy­nić bez­ce­lo­wo.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm

Także, nie gniewajcie się na nikogo niepotrzebnie w te Święta

I chciałbym życzyć wszystkim obserwatorom tagu wesołych Świąt, spędzonych w atmosferze stoickiego spokoju

"Ten drzwi zamknął przede mną, choć otworzył je przed innymi" - albo: "Kiedy mówiłem do niego, to albo z lekceważeniem odwracał głowę, albo kpił ze mnie w oczy!" - albo: "Zamiast pośrodku umieścił mnie przy stole na końcu" - i tysiące innych zarzutów. Są to w rzeczywistości skargi schorowanego ducha, które rozwodzą ludzie(...)przeczuleni. Kto bowiem ma poważniejsze troski na głowie, ten nie ma czasu zwracać uwagi na tego rodzaju drobnostki. (...) Kto (...) bierze sobie do serca zniewagę, dowodzi przez to, że nie ma (...) wiary we własną wartość. (...) Mądry od nikogo nie doznaje lekceważenia. Zna swoją wielkość.

Seneka, O niezłomności mędrca

#stoicyzm

Odosobnienia szukają sobie na wsi, nad morzem i w górach. Ty też przywykłeś tęsknić za tym najbardziej. Wszystko to jednak jest nadzwyczaj prostackie. Można bowiem, o jakiej tylko chcesz porze, samotnię odnaleźć, zwróciwszy się do samego siebie. Nigdzie człowiek nie znajdzie spokojniejszego ani bardziej wolnego od zadań odosobnienia niż we własnej duszy, a przede wszystkim taki człowiek, który ma wewnątrz to, nad czym pochyliwszy się w skupieniu, zaraz odnajdzie pełny spokój.

Marek Aureliusz, Rozmyślania

#stoicyzm