Apaturia

Mała płomykówka po raz pierwszy w życiu słyszy odgłosy burzy:

https://www.youtube.com/watch?v=71PD2f1ogyk

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #ptaki #sowy

Jeszcze pięć minut

Małe sowy czasem zasypiają na brzuszkach, dziobem lub policzkiem do podłoża, z wyciągniętymi w tył łapkami. Nie jest to częste zachowanie i obserwuje się je głównie u sów wychowywanych w niewoli - na wolności małe sówki zwykle śpią przytulone do rodzeństwa, żeby było im cieplej. W niewoli jednak zazwyczaj nie muszą się martwić o to, że zmarzną, stąd częściej zdarza im się zasnąć w takiej pozycji.

Podobne zachowanie obserwuje się także u innych młodych ptaków drapieżnych, jak jastrzębie czy orły. Pisklęta w czasie dorastania zużywają mnóstwo energii i w związku z tym dużo śpią - zdarza się, że po prostu "padają na dziób" ze zmęczenia tam, gdzie akurat stały, ucinając sobie drzemkę.

Kiedy mała sowa podrasta i staje się gotowa do opuszczenia gniazda, zaczyna zachowywać podczas snu pozycję wyprostowaną.

#ciekawostki #przyroda #natura #ptaki #sowy #sen #zwierzeta #zwierzaczki

Takie tam z wężykiem Zielona skrzynka-książka alchemiczna z bogatszymi ornamentami wypukłymi i małym wężem na wieczku. Tradycyjnie decoupage na drewnie, wzór z pasty szklistej, ręcznie malowane detale z glinki i wypukła imitacja stron po bokach. Wnętrze zdobione grafiką, ramką z ozdobnymi narożnikami i wypukłym, malowanym i lakierowanym "medalionem" - odlewem gipsowym w stylu magicznej pieczęci. Z boku metalowe zapięcie, dno wyklejone czarnym filcem.

Zbliża się Dzień Matki, więc jeśli ktoś chciałby sprawić mamie prezent w postaci magicznego pudełka na biżuterię lub inne drobiazgi, zapraszam do kontaktu Istnieje możliwość dołożenia drobnej personalizacji od wewnątrz wieczka w postaci inicjałów, imienia lub daty.

Więcej szpargałów twórczych z Pracowni Apaturium jak zawsze na #apaturiart

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #diy #magia #alchemia #weze #gady i tak trochę #sztuka

Zdeterminowana sówka na dobry początek tygodnia

Małe sowy, zanim w pełni rozwiną skrzydła i nauczą się latać, chodzą i biegają poza gniazdem, żeby wzmocnić mięśnie. Ta mała płomykówka (Tyto alba) została sfotografowana w Holandii - najpierw wolno kroczyła po ziemi, a potem rozłożyła skrzydła na boki i zerwała się do biegu.

Fot. Hannie Heere

#ciekawostki #zwierzeta #zwierzaczki #ptaki #sowy #przyroda #natura #heheszki

Sztuka dla zwinki Jaszczurka zwinka (Lacerta agilis) nie wszędzie ma się dobrze – w niektórych regionach Europy jej populacje są zagrożone, przede wszystkim z powodu utraty naturalnych siedlisk. Jest tak między innymi w Wielkiej Brytanii, gdzie zwinka jest jednym z najrzadziej występujących gadów i gdzie od lat prowadzone są programy reintrodukcji tego gatunku do środowiska, jak na przykład na obszarach chronionych wrzosowisk w Surrey, Dorset, Hampshire i na wydmach Merseyside.

Aby zachęcić społeczeństwo do zaangażowania się w ochronę zwinki i jej naturalnych siedlisk, prowadzone są działania edukacyjne, które w niektórych przypadkach są powiązane z projektami artystycznymi. Jednym z takich projektów była The Purbeck Sand Lizard („Zwinka z Purbeck”) - tymczasowa instalacja artystyczna stworzona przez artystkę Eilidh Middleton z pomocą wolontariuszy z organizacji Amphibian and Reptile Conservation (ARC). Instalacja ta miała formę dużego, prezentowanego w plenerze zarysu jaszczurki ułożonego z jasnych, drewnianych paneli powycinanych w odpowiednie kształty. Forma ta miała nawiązywać do historycznych geoglifów kredowych, szczególnie często spotykanych na stokach wzgórz w południowej części Anglii.

Jaszczurkowa instalacja została oficjalnie odsłonięta 14 sierpnia (w tym dniu przypada Światowy Dzień Jaszczurki) 2023 roku w Wareham i była później eksponowana w kilku innych miejscach przez kilka kolejnych miesięcy. Za każdym razem towarzyszyły jej działania edukacyjne i wydarzenia mające zachęcić odwiedzających do zapoznania się ze zwinką - a także do włączenia się w działania mające na celu ochronę tego sympatycznego gada i jego naturalnych siedlisk.

#ciekawostki #przyroda #natura #ochronaprzyrody #zwierzeta #gady #jaszczurki #sztuka #art

Nieoczekiwane kolory Wśród jaszczurek spotykane są niekiedy mutacje w rodzaju melanizmu lub albinizmu, które powodują, że dotknięte nimi osobniki mają odpowiednio czarne lub białe ubarwienie – jednak to nie wszystko, na co stać naturę.

Cyjanizm to rzadka, interesująca anomalia kolorystyczna powodująca, że dotknięte nią jaszczurki są całkowicie niebieskie choć normalnie powinny mieć inne ubarwienie. Mutacja ta nie jest dobrze zbadana u gadów – przyjmuje się, że odpowiadają za nią czynniki genetyczne i być może nadmierne namnażanie się w skórze cyjanoforów, czyli komórek barwnikowych zawierających barwnik niebieski. Co ciekawe, u niektórych jaszczurek, jak na przykład u zwinki, obserwuje się czasem cyjanizm pośmiertny. (fot. 1 – jaszczurka żyworodna z cyjanizmem)

Aksantyzm to rzadka mutacja recesywna polegająca na braku żółtego i czerwonego barwnika, przez co dotknięte nim gady mają ubarwienie znacznie ciemniejsze niż normalnie, niekiedy prawie czarne. Osobniki z aksantyzmem mogą wyglądać podobnie do osobników melanistycznych, jednak zwykle odróżniają się od nich wyraźnie widocznymi, jaśniejszymi plamami. (fot. 2 – padalec z niekompletnym aksantyzmem).

Erytryzm to mutacja polegająca na nadprodukcji czerwonego i pomarańczowego barwnika i niekiedy wpływa nie tylko na kolor łusek, ale także oczu u dotkniętej nim jaszczurki. Prawdopodobnie ma podłoże genetyczne. Dotknięte nim gady mają intensywny, czerwonopomarańczowy lub pomarańczowy kolor, czasem całościowo, czasem jedynie w formie przeplamień. (fot. 3 – padalec z erytryzmem)

Hypomelanizm to anomalia powodująca znaczne obniżenie poziomu melaniny, wskutek czego jaszczurka zyskuje mniej intensywne ubarwienie niż normalnie. Podobnie jak albinosy, jaszczurki hypomelanistyczne mają wrażliwe oczy, często słabiej widzą i są bardziej widoczne dla drapieżników. (fot. 4 – hypomelanistyczny młody padalec)

Piebaldyzm lub częściowy albinizm to rzadka mutacja związana z dysfunkcją melanocytów. Dotknięte nią osobniki mają jasne łaty pozbawione pigmentu, nieregularne i różnej wielkości, wyraźnie odcinające się od normalnie ubarwionej skóry. (fot. 5 – padalec z piebaldyzmem)

Zdjęcia za: S. J. R. Allain et al., Taste the Rainbow: A Review of Color Abnormalities Affecting the Herpetofauna of the British Isles, 2023.

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #gady #jaszczurki #nauka #biologia

tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Kolorowe brzuszki Murówka zwyczajna (Podarcis muralis), zwana też jaszczurką murową, od niedawna jest zaliczana do jaszczurek, które mają swoje siedliska w Polsce – chociaż jak na razie odnotowano u nas jedynie pojedyncze populacje tego gatunku zlokalizowane na Dolnym Śląsku. To niewielka, owadożerna, ciepłolubna jaszczurka chętnie zasiedlająca kamieniste nieużytki, winnice, a nawet mury budynków, spotykana przede wszystkim w południowych regionach Europy Środkowej.

Murówka to przykład gatunku, u którego zaobserwowano wewnątrzgatunkową zmienność koloru. Wyróżniono jak dotąd sześć podstawowych form kolorystycznych, które można rozpoznać po ubarwieniu gardła i podbrzusza jaszczurki. Trzy z tych form mają jednolite kolory: biały , czerwony lub pomarańczowy oraz żółty . Trzy pozostałe natomiast to kombinacje kolorów: białego i żółtego, białego i czerwonego, oraz żółtego i czerwonego.

Nie wiadomo dokładnie, czemu służy taka zmienność koloru u tego gatunku, ale prawdopodobnie jest powiązana z przystosowaniem do życia w konkretnych niszach ekologicznych. Dotychczas przeprowadzane badania wykazały, że poszczególne formy kolorystyczne murówki zwyczajnej różnią się między sobą pod względem długości ciała, wskaźników przeżywalności czy odporności na zakażenia pasożytnicze, mają też nieco inną komunikację wewnątrzgatunkową i strategie reprodukcyjne.

Na przykład jaszczurki o pomarańczowych brzuchach są średnio większe i mają lepszą zdolność do fizycznej rywalizacji, ale są bardziej podatne na infekcje pasożytnicze – z kolei murówki z białym „podwoziem” są przeciętnie mniejsze, ale za to ich układ odpornościowy jest lepiej przystosowany do radzenia sobie z infekcjami. Samice o żółtych brzuchach produkują więcej mniejszych jaj w jednym lęgu, stawiając na liczebność potomstwa – natomiast samice o białych brzuchach produkują mniej jaj, za to większych pod względem rozmiaru, co zwiększa szansę przeżycia potomstwa w trudniejszych warunkach środowiskowych.

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #gady #jaszczurki #nauka

tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Padalec premium W Polsce występują dwa gatunki padalców: padalec zwyczajny (Anguis fragilis) i padalec kolchidzki (Anguis colchica) - ubarwione zazwyczaj na szaro, szarobrązowo lub rdzawo. Niekiedy spotyka się jednak padalce wyróżniające się licznymi, okrągłymi, niebieskimi lub turkusowymi plamkami rozmieszczonymi wzdłuż grzbietu. To odmiana kolorystyczna padalca, często zwana odmianą turkusową.

Padalce turkusowe pojawiają się zarówno wśród padalców zwyczajnych, jak i kolchidzkich, i są to wyłącznie samce, często większe i cięższe od innych samców swojego gatunku. Badania wykazały, że na wiosnę niebieskie plamki nabierają u nich bardziej intensywnego koloru, co wskazywałoby na to, że takie ubarwienie może mieć jakieś znaczenie podczas godów - może podnosić atrakcyjność samca w oczach samic lub na przykład ostrzegać inne samce, że mają do czynienia z większym, silniejszym i trudniejszym do pokonania rywalem.

Z drugiej strony jednak badania wykazały, że padalec z niebieskimi plamkami jest bardziej narażony na ataki drapieżników. Tak więc - coś za coś.

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #gady #jaszczurki (szybkie przypomnienie - padalce to beznogie jaszczurki)

tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Czarne jaszczurki Popularnie występujące w Polsce jaszczurki, takie jak jaszczurka zwinka (Lacerta agilis), jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara) czy padalec zwyczajny (Anguis fragilis), mają zazwyczaj brunatne, szarobrunatne lub brązowe ubarwienie, sezonowo z domieszką koloru zielonego w przypadku samców zwinki. Czasem jednak, szczególnie w górach, można natknąć się na całkowicie czarne jaszczurki i padalce – są to tak zwane osobniki melanistyczne, które mają genetycznie uwarunkowaną, zwiększoną zawartość melaniny w znajdujących się w skórze komórkach barwnikowych.

Melanizm jest szczególnie często spotykany u gadów żyjących w górach. Może to być rodzaj przystosowania do życia w bardziej wymagających warunkach – czarne ubarwienie sprawia, że skóra jaszczurki szybciej pochłania ciepło z promieni słonecznych, dzięki czemu jej ciało szybciej się nagrzewa. Ponieważ gady są zmiennocieplne, a ich aktywność i metabolizm zależą w dużej mierze od tego, czy uda im się odpowiednio wygrzać, ciemniejsze ubarwienie przynosi jaszczurkom pewne korzyści w tym zakresie.

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #gady #jaszczurki #gory

tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Niebieski Codicillus z trochę innymi zdobieniami i z jaszczurką Miało już nie być alchemicznych skrzynek-książek, ale ten model ma inne detale wypukłe, inaczej opracowany "grzbiet" i wnętrze z wypukłym "medalionem", więc mimo wszystko trochę się różni od poprzednich Na wieczku decoupage, wzór z pasty szklistej i ręcznie malowane detale z glinki, po bokach wypukła imitacja stron, wnętrze zdobione grafiką, ramką z ozdobnymi narożnikami i wypukłym, malowanym i lakierowanym odlewem gipsowym. Z boku metalowe zapięcie.

Jeśli miałabym mieć chowańca, to tylko jaszczurkę

Więcej szpargałów twórczych z Pracowni Apaturium jak zawsze na #apaturiart - zapraszam!

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #diy #magia #alchemia #jaszczurki i trochę #sztuka

Jeden moment i po ogonie Podobnie jak wiele innych jaszczurek, powszechnie występująca w Polsce jaszczurka zwinka (Lacerta agilis) potrafi odrzucić ogon, jeśli zostanie zaatakowana i schwytana przez drapieżnika. Jakby tego było mało, ogon po odrzuceniu zwykle jeszcze przez jakiś czas porusza się i drga, przyciągając uwagę napastnika i tym samym umożliwiając (byłej już) właścicielce bezpieczną ucieczkę. Zjawisko to nazywane jest fachowo autotomią. Zdolność do odrzucania ogonów jaszczurki uzyskały dawno temu – ślady tego mechanizmu zachowały się w materiałach sprzed co najmniej 150 milionów lat.

Jak dokładnie to działa? Autotomia ogona u jaszczurek ma dwie podstawowe formy: pęknięcie ogona może nastąpić pomiędzy kręgami lub, co jest znacznie częściej spotykane, w obrębie pojedynczego kręgu. Jest to możliwe dzięki temu, że niektóre kręgi w ogonie jaszczurki już w jej życiu zarodkowym rozwijają się odmiennie od pozostałych i mają osłabioną konstrukcję w części środkowej. W punktach, w których znajdują się kręgi autotomiczne, graniczą ze sobą dodatkowo segmenty mięśnia, a skóra powyżej jest cieńsza niż na reszcie ogona.

Odrzucenie ogona zachodzi błyskawicznie dzięki skurczowi mięśni. Następnie mięśnie w ogonie obkurczają się wokół tętnicy ogonowej, żeby zminimalizować krwawienie, a po jakimś czasie zwinka regeneruje odrzucony ogon. Nowy ogon różni się jednak od poprzedniego – zamiast kręgów ma struktury chrzęstne i nie ma już „stref podziału”, więc nie może zostać odrzucony.

Zdarza się, że w wyniku niekompletnej autotomii lub uszkodzenia tkanek regeneracja ogona przebiega z błędami. Zdaje się, że u jaszczurki zwinki takie anomalie są bardzo rzadkie, jednak mimo wszystko się zdarzają – na terenie Polski odnotowano jak dotąd osobniki, którym w miejscu odrzuconego ogona odrastały dwa, trzy, cztery, a nawet pięć nowych ogonów.

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #gady #jaszczurki

tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Sypnęło mi w okolicy zwinkami, więc w tym tygodniu będę Was męczyć ciekawostkami o jaszczurkach

#7ciekawostekprzyrodniczych

Z okazji Dnia Ziemi alchemia w zieleni Czwarta z kolei (i jak na razie ostatnia) drewniana skrzynka-książka z mojej kolekcji alchemicznej zdobiona motywem z Codicillusa, ze złoconymi detalami, ozdobnym wnętrzem wieczka i dnem wyklejonym czarnym filcem. Egzemplarz dostępny od ręki, chyba że ktoś chciałby zamówić inny kolor

Więcej szpargałów twórczych z Pracowni Apaturium tradycyjnie na #apaturiart - zapraszam do oglądania!

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #hobby #diy #sztuka #magia #alchemia

Zdobione jajo strusia z etruskiego grobowca w Vulci, datowanego na ok. 625 - 550 p.n.e. Grobowiec ten należał do zamożnej rodziny i był wyposażony w bogate dary dla zmarłych, między innymi w złotą biżuterię, naczynia z brązu, grecką ceramikę i egipskie skarabeusze.

W grobowcu odnaleziono łącznie pięć zachowanych w całości wydmuszek strusich jaj z malowanymi i rytymi dekoracjami - były to przede wszystkim przedstawienia dzikich zwierząt, przedstawienia sfinksów, motywy roślinne i geometryczne, a także wizerunki wojowników i rydwanów.

Zdobione strusie jaja były w starożytnej Europie wyrobami luksusowymi, szczególnie popularnymi w epoce brązu i żelaza w regionie Morza Śródziemnego. Prawdopodobnie importowano je z Bliskiego Wschodu i / lub z północnej Afryki. Niektóre wydmuszki przerabiano na naczynia, robiąc w nich większe otwory i montując do nich metalowe podstawki, nóżki i wylewy.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #archeologia #starozytnosc #sztuka

Ametystowa alchemia, czyli kolejna apaturiowa skrzynka-książka Był już Codicillus w wersji czerwonej , była wersja niebieska - jest i wersja purpurowa ze srebrzonymi, ręcznie formowanymi i malowanymi detalami wypukłymi. Od wewnątrz wieczka ozdobna grafika w ramce i z wzorem rozetowym z lekko opalizującej pasty szklistej.

Więcej szpargałów twórczych z Pracowni Apaturium tradycyjnie na #apaturiart . Ten egzemplarz został już zaklepany, ale pozostałe wersje kolorystyczne są wciąż do wzięcia. Jeśli ktoś jednak chciałby fioletową, mogę wykonać podobną na zamówienie

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #hobby #diy #sztuka #magia #alchemia

Dzieci Húrina to jedna z bardziej mrocznych i tragicznych opowieści z Legendarium Tolkiena. Dziś mija dokładnie osiemnaście lat odkąd po raz pierwszy ukazała się drukiem, w wydaniu z ilustracjami Alana Lee.

Poniżej jedna z moich ulubionych: The Coming of Glaurung. Pozostający na usługach Morgotha najstarszy smok Śródziemia, Glaurung, pustoszy lasy Talath Dirnen, szykując się do ataku na ziemie zamieszkane przez ludzi.

#ciekawostki #ksiazki #tolkien #fantasy #fantastyka #smoki #art #sztuka

Było zielone, jest i niebieskie

#apaturiart #rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #diy #hobby #ksiezyc

Ktoś planuje oświadczyny przy świetle księżyca?

Wariant księżycowego pudełeczka tego typu o nieco mniejszych rozmiarach. Od wewnątrz wieczka zdobienie grafiką i małym, naturalnym kamieniem księżycowym, z zewnątrz grafika na wszystkich ściankach kładziona metodą decoupage i wzór z pasty szklistej na wieczku. Środek z dwiema ozdobnymi przegródkami wyłożonymi zielonym chrobotkiem i z wyściółką na pierścionek ręcznie obszytą czarnym welurem.

Więcej moich szpargałów twórczych jak zawsze na #apaturiart - zapraszam

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #diy #hobby #ksiezyc

Była już czerwona księga alchemiczna - teraz jest i niebieska Na drugim zdjęciu zdobione wnętrze wieczka.

#apaturiart #handmade #rekodzielo #tworczoscwlasna #diy #magia #alchemia

Prawdopodobnie najstarszy przykład motywu carpe diem, który pojawił się w literaturze - fragment Eposu o Gilgameszu, wersja z ok. 1900 - 1800 p.n.e. ze starobabilońskiej tabliczki z Sippar:

Gilgameszu, w jakim celu błądzisz? Życia [nieśmiertelnego], którego szukasz, nie znajdziesz. Kiedy bogowie tworzyli ludzkość, śmiercią obarczyli rodzaj ludzki, a życie [wieczne] zachowali dla siebie. [Ale] ty, Gilgameszu, pozwól napełnić się brzuchowi swojemu, dzień i noc bądź radosny. Każdy dzień ustanów świętem, dzień i noc tańcz i baw się. Niech czyste będą szaty twoje, głowę umyj i wykąpany bądź w wodzie. Zwróć uwagę na dziecko trzymające cię za rękę, żonie pozwól radować się w objęciach [twoich]. To jest przeznaczeniem [ludzkości]!

Kontekst: Gilgamesz, bohater i władca Uruk, pogrąża się w żałobie po śmierci przyjaciela i postanawia wyruszyć na pełną niebezpieczeństw wyprawę, której celem jest zgłębienie sekretu nieśmiertelności. Siduri - kobieta warząca i sprzedająca piwo, do której Gilgamesz przychodzi po radę - próbuje przekonać go, że powinien sobie odpuścić i zamiast tego po prostu żyć tak, jak przeznaczone jest żyć śmiertelnikom, czerpiąc z życia tyle radości, ile się da.

#ciekawostki #ksiazki #historia #cytaty #ciekawostkihistoryczne