Apaturia

Gąsienica, która stroi się w kwiaty Żeby zmylić drapieżniki, gąsienice ćmy z gatunku Synchlora aerata zbierają i przyczepiają do wyrostków na swoim grzbiecie fragmenty roślin, którymi się żywią, w tym także fragmenty kwiatów. Mocują je za pomocą wytwarzanego przez siebie oprzędu. Taki kamuflaż chroni je nie tylko przed drapieżnikami polegającymi na wzroku, ale także w pewnym stopniu przed napastnikami kierującymi się węchem.

Położona na ręczniku papierowym, gąsienica również spróbuje wykorzystać jego kawałki (ostatnie zdjęcie).

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #owady #motyle

Pawica atlas (Attacus atlas) - trzeci największy nocny motyl na świecie, którego rozpiętość skrzydeł osiąga ok. 24 cm, a powierzchnia ok. 160 cm2. Zakończenia jego przednich skrzydeł przypominają głowy węży, co jest związane ze strategią obronną pawicy. Zagrożona, zaczyna poruszać skrzydłami w taki sposób, by przypominały poruszające się szyje i głowy dwóch węży, co ma na celu odstraszenie drapieżnika

Dorosłe osobniki tego gatunku nie mają w pełni ukształtowanych aparatów gębowych, przez co nie mogą pobierać pokarmu - korzystają wyłącznie z zapasów nagromadzonych w stadium larwalnym. Żeby nie marnować energii, starają się nie wzbijać w powietrze, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. Żyją tylko kilka dni, w czasie których ich jedynym celem jest znalezienie partnera i złożenie jaj.

#ciekawostki #przyroda #natura #owady #motyle #zwierzeta

Chrząszcz Alaus oculatus z rodziny sprężykowatych, występujący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej. Ponuro wyglądające czarne "oczy" - które są w rzeczywistości tylko czarnymi plamami na przedpleczu - mają za zadanie dezorientować i odstraszać drapieżniki.

Poza tym, jak wszystkie sprężykowate, chrząszcz posiada mechanizm sprężynujący zbudowany na zasadzie zatrzasku ukrytego w płytach pancerza. Po przewróceniu na grzbiet lub zaatakowaniu przez napastnika owad "zwalnia zatrzask" - wydaje wyraźnie słyszalny trzask i niczym sprężyna podskakuje w górę, co umożliwia mu powrót do właściwej pozycji i ucieczkę.

#ciekawostki #owady #przyroda #natura #zwierzeta

Projekt eksperymentalnego urządzenia de Tremayera do pozyskiwania pajęczego jedwabiu (z żywego pająka) Po zaczepieniu nić można było wyciągać z odwłoka pająka i nawijać, dopóki nie wyczerpał się jej zapas. "Opróżnionego" pająka można było wypuścić i ewentualnie poczekać, aż się zregeneruje, by po jakimś czasie powtórzyć procedurę.

Próby pozyskiwania i przetwarzania pajęczego jedwabiu na szeroką skalę były przeprowadzane od wieków w nadziei, że pająki zastąpią kiedyś jedwabniki - jednak rezultaty zwykle nie były zadowalające (częściowo z przyczyny samych pająków, które w przeciwieństwie do jedwabników średnio nadają się do hodowli na dużą skalę).

Jedwab próbowano pozyskiwać z pajęczyn i kokonów, jak również z żywych osobników. Francuski fizyk i przyrodnik René Antoine Ferchault de Réaumur eksperymentował podobno z wyciąganiem pajęczego jedwabiu około 1710 roku - z jego obliczeń miało wynikać, że do wyprodukowania jednego funta jedwabiu potrzeba by było nici pozyskanych z około 700 tys. pająków. Podobne eksperymenty przeprowadzali też m. in. Raimando Maria de Tremayer w Hiszpanii i Alcide d'Orbigny w Ameryce Południowej.

Przed 1900 rokiem pewien sukces na tym polu odniósł francuski misjonarz i jezuita Paul Camboué działający na Madagaskarze, jednak na dłuższą metę pozyskiwanie pajęczego jedwabiu i używanie go do produkcji tkanin okazało się nieopłacalne.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #pajaki #zwierzeta #nauka

W nawiązaniu do tego wpisu - a tak wygląda małe kiwi. Rozmiarowo tylko trochę większe od owocu kiwi

#ciekawostki #zwierzeta #zwierzaczki #smiesznypiesek #ptaki #przyroda #natura

Dorosłe kiwi. Z jakiegoś powodu wydawało mi się, że są dużo mniejsze Tymczasem w rzeczywistości mają prawie pół metra wysokości, a najcięższe osobniki mogą ważyć prawie cztery kilogramy.

#ciekawostki #ptaki #zwierzeta #zwierzaczki #natura #przyroda #smiesznypiesek

Różowy Księżyc

Dziś przypada pełnia księżyca, która w folklorze północnoamerykańskim jest znana jako Różowy Księżyc (ang. Pink Moon). Nazwa ta, wymieniona po raz pierwszy w The Old Farmer's Almanac, nie ma wbrew pozorom nic wspólnego z kolorem samego księżyca widocznego na niebie - odnosi się ona do kwitnących floksów popularnie występujących we wschodnich regionach Ameryki Północnej.

Floks szydlasty (Phlox subulata) tworzy gęste, rozłożyste kobierce, które w kwietniu zaczynają okrywać się drobnymi kwiatami w odcieniach bieli, różu i fioletu. To właśnie od ich kolorów wzięła swoją tradycyjną nazwę kwietniowa pełnia księżyca.

W folklorze Indian Ameryki Północnej kwietniowa pełnia miała również inne nazwy. Plemiona Algonkinów i Dakotów nazywały ją Księżycem Pękających Lodów i Księżycem, W Którym Strumienie Są Znów Spławne, co odnosiło się do wiosennych roztopów uwalniających płynącą wodę. Plemię Tlingit nazywało ją Pączkującym Księżycem Roślin i Krzewów, a plemię Oglala - Księżycem Pojawiającej Się Czerwonej Trawy. Inne tradycyjne nazwy kwietniowej pełni popularne wśród plemion Dakotów, Lakotów i Kri nawiązywały do pojawiających się wiosną zwierząt i ich zwyczajów - Księżyc W Którym Powracają Kaczki, Księżyc W Którym Gęsi Znoszą Jaja, Żabi Księżyc.

W tradycji ludów Anishinaabe zamieszkujących region Wielkich Jezior Północnoamerykańskich kwietniowa pełnia bywała też nazywana Księżycem Czukuczana (ang. Sucker Moon). W tym czasie rozpoczynano połowy ryb z rodziny czukuczanowatych (ang. sucker fish - słodkowodne ryby podobne do karpi), które wiosną powracały do strumieni i na jeziorne płycizny.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #ksiezyc #przyroda

Taki uroczy komplet trafił jakiś czas temu do jednego z zamawiających: większa skrzynka na zdjęcia i małe pudełeczko na pierścionek z motywem nocnego nieba świecącego w ciemności Tradycyjnie decoupage na drewnie, elementy ręcznie malowane, ręcznie formowane zdobienia wypukłe, całość lakierowana.

Grafika na wieczko większego pudełka była komponowana zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi, ponieważ miała zawierać ściśle określone detale Przy odrobinie wysiłku udało się zmieścić wszystkie wymagane elementy i poskładać w pasującą do siebie całość.

Więcej moich szpargałów twórczych jak zawsze na #apaturiart

#rekodzielo #handmade #diy #tworczoscwlasna #hobby

Tzw. Odyn z Lejre

Niewielka srebrna figurka datowana na ok. 900 r. n.e., odnaleziona przez lokalnego archeologa-amatora Tommy'ego Olesena 2 września 2009 r. podczas wykopalisk prowadzonych przez Roskilde Museum w małej wiosce Gammel Lejre, w pobliżu współczesnego miasta Lejre w Danii. Figurka stanowi obecnie część wystawy stałej Roskilde Museum.

Figurka ma ok. 18 mm wysokości i waży ok. 9 g. Została odlana ze srebra, ozdobiona w technice niello (wzór wyryty w metalu wypełnia się pastą z siarczków srebra, miedzi i ołowiu, poddaje działaniu wysokiej temperatury i poleruje) oraz miejscami pozłocona.

Początkowo figurkę zinterpretowano jako przedstawienie Odyna. Ukazuje ona postać ludzką zasiadającą na tronie zdobionym dwiema głowami bestii - być może symbolizującymi dwa wilki Odyna. Na poręczach tronu siedzą dwa ptaki interpretowane jako Hugin i Munin, kruki Odyna.

Dalsze badania wykazały jednak, że strój zasiadającej na tronie postaci nie odpowiada wzorcom typowego stroju męskiego: postać jest ubrana w długą do ziemi szatę, fartuch i płaszcz, ma też cztery sznury paciorków i coś, co przypomina szeroki naszyjnik. Wszystko to wskazywałoby raczej na strój kobiecy. Figurka może więc w rzeczywistości przedstawiać nie Odyna, ale boginię Frigg (żonę Odyna) lub Freyję - tym bardziej, że istnieje pewne podobieństwo między „Odynem z Lejre” a srebrną figurką, często identyfikowaną jako Freyja, odnalezioną w Aska w Szwecji.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #wikingowie #archeologia

Niekiedy realizacja projektu wymaga trochę więcej kombinowania niż zazwyczaj - na przykład: jak by tu połączyć stylistykę art deco z motywami związanymi z jeździectwem? I jeszcze wpasować to wszystko na małe pudełko na biżuterię tak, żeby zgodnie z życzeniem rezultat był baaardzo ozdobny?

Efekt końcowy na zdjęciach poniżej Projekt od strony graficznej skomponowałam ostatecznie w stylistyce witrażowej i czarno-złotej kolorystyce, pudełko dostało też ręcznie malowane, złocone zdobienia wypukłe, niewielki kamień księżycowy na przedniej ściance oraz szklane kropelki w narożnikach. Całość lakierowana, wnętrze wyklejone 100% wełnianym filcem i wyłożone trzema wałeczkami, ponieważ docelowa zawartość (pierścionek wykonany przez @MishMashStudio) jest dwuczęściowy.

Więcej moich szpargałów twórczych tradycyjnie na #apaturiart

#rekodzielo #handmade #bizuteria #tworczoscwlasna #diy #hobby

Przywołówki (lub przywoływki) dyngusowe - zwyczaj wielkanocny niespotykany poza Kujawami, bardzo popularny w tym regionie do czasów II wojny światowej, a w niektórych wsiach nawet do lat 60. XX wieku.

Przywołówki odbywały się zawsze w niedzielę wielkanocną wieczorem. Polegały na tym, że chłopcy zbierali się w centrum wsi - czasem budowano tam w tym celu specjalną ambonę, ale czasem przywołujący wchodzili po prostu na dach karczmy lub innego budynku, lub wdrapywali się na wysokie drzewo - i "wywoływali" stamtąd głośno imiona mieszkających we wsi dziewcząt, często razem z rymowankami dotyczącymi wyglądu i charakteru panien. Przy okazji oznajmiali, ile wiader wody przeznaczą na oblanie danej panny w lany poniedziałek, a także wspominali, czy za daną panną "stoi" jakiś kawaler (czy się do niej zaleca).

Dziewczęta natomiast podsłuchiwały z ukrycia, wyczekując, czy ich imiona zostaną "wywołane" i w jaki sposób - bo panna mogła zostać "wywołana" w sposób miły lub niemiły.

Jeżeli któraś z dziewcząt miała już kawalera, zwyczajowo chodził on wcześniej do wywołujących i opłacał ich, by "wywołano" jego pannę w miły sposób. Jeśli jednak kawaler zaniedbał opłacenia wywołujących, lub panna nie miała kawalera i dodatkowo nie była we wsi lubiana, bywało, że usłyszała przykry wierszyk. Szydzono również ze starych panien, często w okrutny sposób - jednak w powszechnym przekonaniu i tak miało to być znacznie mniej przykre niż gdyby nie "wywołano" panny w ogóle.

Przykładowe wierszyki z kujawskich przywołówek - z Brześcia Kujawskiego:

Pierwszy numer ode dwora

Jest tam Marysia ładno, urodno.

Do róży podobno.

A niech się nie boi

Bo za nióm Wojtek stoi.

Cztyry kubły wody

Do jeji urody.

Inny:

Pierwszy numer ode dwora,

Jest tam dziewczyno ładno, urodno,

Do ludzi podobno,

Niech się nie boi,

Bo Józek Kornecki za nią stoi!

W "miłych" przywołówkach podkreślano często, że panna musi mieć wszystko co najlepsze, żeby po oblaniu wodą doprowadzić się do porządku: "grzebuszek perłowy do wyczesania", "chusteczka jedwabna do wycierania" i tak dalej:

Pierwszy numer od Inowrocławia

Jest tam ładna panna i urodna,

Na imię jej Bogna.

Potrza tam na niom szklankę wody,

Perfumów dla jej urody,

Grzbyszek do uczesania,

Lusterko do przeglundania

Niech się nic nie boi

Bo za niom Jasio Lewandowski stoi

Ten jom wykupi!

Inaczej było w przypadku wyszydzających wierszyków, jak w tym z Pikutkowa pod Włocławkiem:

Drugi numer ode dwora

Jest tam dziewczyna brzydka,

Nieurodna, do świni podobna!

Trzeba dla niej beczkę wody

Dla jej urody

Furę pyżu dla jej hanyżu

Worka do wycierania

Zgrzebło do czesania

Niech się niczego nie boi

Bo za nią jej koślawy stoi! 

Obecnie zwyczaj przywołówek jest praktykowany już tylko w Szymborzu (aktualnie dzielnica Inowrocławia) przez członków miejscowego Stowarzyszenia Klubu Kawalerów. Przywołówki szymborskie różnią się od tych organizowanych niegdyś w innych wsiach tym, że nie są organizowane spontanicznie, lecz celowo i mają ciągłość nie tylko w ustnej, ale i pisemnej tradycji. Od lat 60. XX wieku w przywołówkach nie ocenia się i nie krytykuje dziewcząt, tak jak było dawniej - podaje się tylko imię panny i nazwisko jej rodziców, określa, ile wody będzie na nią wylane i wymienia chłopaka, który ją wykupił, np.

U pani Kolasińskiej jedna panienka Danuśka, potrzeba na nią Bałtyk wody – Pachocki Zbigniew (1979)

U pana Witczaka jedna panienka Jadziuchna, potrzeba na nią konewkę wody – Zieliński Maciej (1987)

Pannom, za które złożono hojny "okup", obiecuje się buteleczkę wody pachnącej i jeden ręcznik haftowany.

W żartobliwy, a nierzadko złośliwy sposób "wywoływani" są też kawalerowie, którzy nie wykupili panny, nie złożyli datku na Komitet Stowarzyszenia i nie popierają tradycji przywołówek.

Zdjęcie: przywołówki w Szymborzu, pochód kawalerów, ok. 1965 r.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #polska #folklor #tradycja #zwyczajne

Księżyc ślepił mi w okno przez ostatnie noce i nie dawał spać, więc uznałam, że przynajmniej spożytkuję ten czas kreatywnie. Parę małych, już trochę zakurzonych drewnianych pudełeczek od dawna czekało na ozdobienie - no to dostały po kawałku nocnego nieba

Na boczne ścianki pewnie wrzucę trochę detali wypukłych, żeby nie było zbyt płasko, a potem podmaluję część motywu farbą świecącą w ciemności. Konieczna będzie też podmiana zawiasów, bo te zamontowane domyślnie były jakieś takie do niczego. Na razie pudełka są rozkręcone - tak ozdabia się je dużo wygodniej.

Więcej moich szpargałów twórczych jak zawsze na #apaturiart

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #hobby #diy #ksiezyc

Dziś Światowy Dzień Czytania Tolkiena Z tej okazji niektóre biblioteki organizują wydarzenia związane tematycznie z twórczością Tolkiena - jeśli ktoś lubi takie klimaty, warto zorientować się, czy w pobliskiej bibliotece jest podobna inicjatywa.

#lotr #wladcapierscieni #tolkien #fantasy #ksiazki #hobbit #ciekawostki

Robaczy Księżyc

Dziś przypada pełnia, która w folklorze północnoamerykańskim jest tradycyjnie nazywana "Robaczym Księżycem" - ang. Worm Moon. Ta i podobne tradycyjne nazwy dla pełni Księżyca w cyklu rocznym, po raz pierwszy opublikowane w tzw. Almanachu Starego Farmera, nawiązują głównie do folkloru plemion Indian Ameryki Północnej.

Marcowa pełnia miała być "robaczą", ponieważ w tym czasie ziemia zaczynała rozmarzać po zimie - co powodowało, że dżdżownice stawały się bardziej aktywne i coraz częściej można było zaobserwować pożywiające się nimi ptaki. Według innej interpretacji, marcowe "robaki" to nie dżdżownice, a larwy chrząszczy, które na początku wiosny zaczynały wychodzić spod kory drzew i z innych zimowych kryjówek.

W innych tradycjach Indian Ameryki Północnej marcowa pełnia Księżyca bywała nazywana "Kruczym Księżycem", ponieważ koniec zimy miało zwiastować krakanie kruków; "Księżycem Śnieżnej Skorupy", ponieważ przeplatające się na początku wiosny cieplejsze i zimniejsze dni powodowały na przemian roztapianie się wierzchniej warstwy śniegu i ponowne jej zamarzanie; "Cukrowym Księżycem" ze względu na to, że wiosną rozpoczynało się pozyskiwanie soku klonowego; lub "Księżycem Bolących Oczu", ponieważ podczas wydłużających się wiosennych dni promienie słońca odbijające się od śniegu wydawały się szczególnie oślepiające.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #folklor #ksiezyc

Do warsztatu też już zagląda wiosna Wieczko kwadratowej drewnianej szkatułki (10 x 10 cm) w trakcie zdobienia - zostały mi jeszcze do opracowania boki i całość będzie mogła ruszać w świat. Tematyka leśno-kwiatowo-ptasia, kolorystyka turkusowo-złota. Tym razem bez decoupage'u - detale formowane z glinki i malowane, pasta strukturalna, plus oko pod szklanym kaboszonem.

Więcej moich szpargałów twórczych tradycyjnie na #apaturiart

#handmade #rekodzielo #diy #tworczoscwlasna #hobby #fantasy #las

Dziś mija 87. rocznica śmierci H. P. Lovecrafta.

Lovecraft zmarł w wieku 46 lat, 15 marca 1937 roku, w Jane Brown Memorial Hospital w Providence. Wcześniej jego zdrowie pogarszało się przez lata, jednak swoje dolegliwości zwykł nazywać "grypą" i z uwagi na swój lęk przed lekarzami, został zbadany i zdiagnozowany zbyt późno, by można było podjąć skuteczne leczenie - diagnoza wykazała nowotwór jelita cienkiego.

W trakcie ostatniego etapu swojego życia (od 1 stycznia do 11 marca 1937 roku) Lovecraft prowadził dziennik, w którym zapisywał swoje doświadczenia - do czasu, aż z uwagi na stan zdrowia nie był już w stanie utrzymać w dłoni pióra. W pierwszych wpisach pojawiały się wzmianki o normalnych aktywnościach takich, jak np. pisanie listów, czytanie czy rozmowy:

Rise 7 a m—write letters—rest—9 a m—warm—1 p.m. write—out for wal John St.—Sheldon—Hope to 66 read Journal—home dinner—read RI hist. booklet—Miss Bonner call—discuss—lighted tree—Miss B.W.—writer letters—read—retire 12:30 midnight

Końcowe wpisy były przepełnionymi wzmiankami o bólu:

Pain—drowse—intense pain—rest—great pain

hideous pain

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #lovecraft #ksiazki

Małe, ręcznie zdobione, malowane i lakierowane drewniane pudełeczka przeznaczone na pierścionki , wykonane w ramach współpracy z @MishMashStudio Zdobienia wykonane pastą szklistą na wieczku i po bokach, ręcznie malowane ozdobne elementy wypukłe, metalowy zawias i zapięcie, plus filcowa wyściółka wewnątrz.

Więcej moich szpargałów twórczych jak zawsze na #apaturiart .

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #bizuteria #diy #hobby

Średniowieczny srebrny pierścionek z inskrypcją odnaleziony w Pickering (North Yorkshire, UK), datowany na ok. 1300 - 1500 r. Na zewnętrznej powierzchni obrączki umieszczono symbol krzyża i gotycki napis: Ihc nazarenus rex iudeorum - zgodnie z tradycją, podobny napis miał widnieć na tabliczce z napisem winy umieszczonej na krzyżu Jezusa.

W średniowieczu uważano, że taki napis jest w stanie m. in. odstraszać lub leczyć choroby i oddalać nieszczęścia od tego, kto nosi go zawsze przy sobie. W związku z tym często umieszczano go na drobnych przedmiotach w rodzaju pierścionków czy zapinek - nie tyle jako wyraz pobożności, ale w celach magicznych, żeby zapewnić sobie zdrowie i pomyślność.

Długość pierścionka: 30.2 mm; szerokość: 4.4mm; grubość obrączki: 1.9; waga: 4.6g (za: The Portable Antiquities Scheme / The Trustees of the British Museum)

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #archeologia #sredniowiecze #zabytki #historia #bizuteria #magia #apaturium

Ponownie coś w klimatach #lotr Komplet z motywem mapy Śródziemia i ręcznie wykonanymi napisami runicznymi - całość wykonana tradycyjnie w technice decoupage na drewnie, z elementami ręcznie malowanymi i detalami wypukłymi na najmniejszym i największym świeczniku. Świeczniki można zestawić w taki sposób, żeby grafika na ściankach składała się w mapę.

Więcej moich szpargałów twórczych jak zawsze na #apaturiart

#handmade #rekodzielo #diy #tworczoscwlasna #hobby #wladcapierscieni #lordoftherings #tolkien

Takie coś sobie ostatnio wymyśliłam: komplet dwóch małych pudełeczek (9 x 6 x 3,8 cm) z detalami wypukłymi, kompozycja inspirowana trochę motywem tzw. Wojny Dwóch Róż (XV w.) Ostatecznie zamiast róż białych i czerwonych postanowiłam podmalować wszystkie na kolor metaliczny, żeby całość lepiej zgrała się z motywem szachownicy - kwiaty różnią się tylko tym, że na jednym pudełku są nieco jaśniejsze. Kolorystyka całości czarno-kremowa z metalicznymi akcentami starego złota, wnętrza czarne i wyklejone czarnym filcem. Może przy okazji robienia następnej wersji poeksperymentuję trochę z kolorami.

Więcej moich szpargałów twórczych jak zawsze na #apaturiart

#rekodzielo #handmade #tworczoscwlasna #hobby #chwalesie