U nas "SAFE-srafe", a jak jest w innych krajach?
hejto.plPan Czarnek zapewne powiedziałby "SAFE-srafe", a to co stało się politycznym sporem jeszcze w grudniu było super. Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocniczka rządu ds. instrumentu na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa Europy, w wywiadzie dla TVN24 powiedziała
— Kiedy w grudniu rozmawialiśmy w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego o mechanizmie SAFE, o liście zakupowej, to słyszałam tylko: "super, że pozyskaliście te pieniądze, tego wojsko potrzebuje"
Potem zaczęło wszystko się zmieniać.
UE bacznie obserwuje co dzieje się w Polsce i jak nieoficjalnie dowiedział się RMF FM, pojawiły się komentarze, że bez Polski nie ma Tarczy Wschód, a "bez Polski broniącej wschodniej flanki nie ma bezpieczeństwa w Europie" i to dlatego Polska ma otrzymać tyle pieniędzy z programu SAFE.
Kiedy my obserwujemy dziwną polityczną przepychankę, zostawiamy lokalne spory i sprawdzamy jak sprawa wygląda w innych krajach, bowiem SAFE to nie tylko Polska.
-
Bruksela zatwierdziła już pożyczki dla 16 państw
-
Rumunia jest drugim co do wielkości beneficjentem z programu SAFE (~ 16,6 mld €). Ustawa w tej sprawie została przyjęta przez miejscowy parlament pod koniec stycznia. Większość kwoty trafi do rozdysponowania przez resort obrony na 21 projekty wojskowe, a reszta na rozbudowę kluczowej autostrad w kierunku Mołdawii i Ukrainy oraz obronę cywilną (az 3 mld €).
-
Włochy, trzeci co do wielkości beneficjent SAFE (~ 15 mld euro), ma już zatwierdzony plan wydatkowania unijnego kredytu. Program popiera konserwatywna premierka Giorgia Meloni. 14,9 mld € zostanie przeznaczone w celu zmaksymalizowania rozwoju narodowego przemysłu obronnego.
-
Litwa już otrzymała z SAFE ponad 6 mld €, a pożyczkę na wsparcie zakupu zbrojenia, parlament uchwalił w grudniu ubiegłego roku.
-
Słowacja i jej konserwatywny rząd premiera Roberta Fico już w listopadzie ubiegłego roku złożył wniosek do KE o ponad 2,3 mld € pomocy, a miesiąc później do budżetu na przyszły rok wpisała go Rada Narodowa.
-
Bułgaria (~3,2 mld €) ma problem. Od połowy lutego krajem rządzi techniczny gabinet, który powstał kilka tygodni po ogólnokrajowych protestach z powodu korupcji władz i propozycji budżetu na 2026 rok. Bez jego zatwierdzenia, gdzie przewidziano większe środku także na obronność, wdrożenie SAFE stoi pod znakiem zapytania. Nowy rząd, który powstanie po przyspieszonych wyborach 19 kwietniach, może nie mieć czasu na wdrożenie SAFE.
Kto jeszcze ma już zatwierdzone preferencyjne pożyczki w ramach SAFE - w pigułce:
-
Belgia (8,3 mld €),
-
Chorwacja (1,7 mld €),
-
Cypr (1,1 mld €),
-
Dania (46 mld €),
-
Estonia (2,3 mld €),
-
Finlandia (1 mld €),
-
Grecja (787 mln €),
-
Hiszpania (1 mld €),
-
Łotwa (3,4 mld €),
-
Portugalia (5,8 mld €).
Kraje, które wnioskowały do KE o pożyczkę SAFE, ale nie otrzymały potwierdzenia:
-
(bez zaskoczenia) Węgry - wniosek o 16 mld € pożyczki SAFE. Bruksela nie przyjęła tego wniosku i pewnie to się nie zmieni, dopóki rząd Orbana będzie blokował 90 mld € dodatkowej pomocy i kolejnych pakietów sankcji przeciwko Rosji. Tylko wynik kwietniowych wyborów na Węgrzech, które ma szansę wygrać opozycja może zmienić decyzję.
-
Francja, która posiada jeden z największych przemysłów zbrojeniowych (który też wspiera inne państwa, które otrzymają pieniądze w ramach SAFE) również wnioskował o ~16 mld €. Wniosek nie został na razie zatwierdzony.
-
Czechy - wniosek o 2 mld €. Według nieoficjalnych doniesień medialnych Bruksela wkrótce zatwierdzi wniosek, który złożył jeszcze poprzedni rząd Petera Fiali. Obecny premier Andrej Babis mówi jednak wprost, że zarezerwowano zbyt mało pieniędzy w ramach SAFE.
Czy są kraje spoza UE, które chcą dołączyć do programu? A no są, ale aby dołączyć, muszą zapłacić.
-
Kanada oficjalnie do programu SAFE dołączyła w połowie lutego (rząd Marka Carneya zapłacił za to 10 mln €).
-
Nie wiadomo czy do SAFE dołączy Wielka Brytania, która ma bardzo zaawansowany przemysł zbrojeniowy. Według Bloomberga Bruksela miała zażądać od Brytyjczyków aż 4-6 mld € za pełny udział w programie.
#wiadomoscipolska #wiadomosciswiat #zbrojenia #wojsko #safe #polityka
Źródła: Onet, TVN24, Fakt, RMF FM, Bloomberg

