Najstarsza ośmiornica świata… nigdy nie była ośmiornicą. Nauka właśnie przyznała się do pomyłki
Lubimy myśleć, że nauka zna odpowiedzi na większość pytań. W rzeczywistości jej największą siłą jest coś zupełnie innego – umiejętność przyznania się do błędu. Doskonałym przykładem jest historia skamieniałości Pohlsepia mazonensis, która przez ponad 20 lat figurowała jako najstarsza znana ośmiornica na Ziemi.
Skamieniałość odkryto w stanie Illinois w USA. Miała około 300 milionów lat i wydawała się sensacją. Gdy opisano ją na początku XXI wieku, uznano, że przesuwa historię ewolucji ośmiornic o ponad 100 milionów lat wstecz. Trafiła nawet do Księgi Rekordów Guinnessa jako najstarsza znana ośmiornica.
Problem w tym, że naukowcy nie byli jednomyślni. Część badaczy od początku zwracała uwagę, że skamieniałość nie posiada kilku kluczowych cech charakterystycznych dla ośmiornic. Przez lata brakowało jednak technologii, która pozwoliłaby zajrzeć do wnętrza skamieniałości bez jej uszkadzania.
Dopiero w 2026 roku wykorzystano nowoczesne metody obrazowania, między innymi skanowanie synchrotronowe oraz mikrotomografię komputerową. Wyniki okazały się zaskakujące. Wewnątrz skały odkryto zachowane elementy aparatu gębowego z jedenastoma zębami w każdym rzędzie. To szczegół, który praktycznie przekreślił wcześniejszą teorię. Ośmiornice mają inną budowę raduli, dlatego badacze doszli do wniosku, że tajemniczy organizm wcale nie był ośmiornicą.
Okazało się, że skamieniałość należała najprawdopodobniej do dawnego krewnego współczesnego łodzika – głowonoga posiadającego zewnętrzną muszlę. Co więcej, błędna interpretacja była skutkiem procesów zachodzących jeszcze przed skamienieniem. Ciało zwierzęcia częściowo się rozłożyło, przez co jego wygląd przypominał ośmiornicę bardziej, niż powinien.
To odkrycie nie jest porażką nauki. Wręcz przeciwnie. Pokazuje, że nauka działa dokładnie tak, jak powinna. Hipotezy nie są dogmatami. Gdy pojawiają się lepsze narzędzia i nowe dowody, wcześniejsze wnioski mogą zostać zmienione. W tym przypadku oznacza to również, że historia ewolucji ośmiornic wygląda inaczej, niż sądziliśmy jeszcze kilka miesięcy temu.
To świetne przypomnienie, że wiedza naukowa nie jest zbiorem niezmiennych prawd wyrytych w kamieniu. Jest procesem ciągłego sprawdzania, kwestionowania i poprawiania wcześniejszych ustaleń. Paradoksalnie właśnie dlatego jest tak wiarygodna – bo potrafi powiedzieć: „myliliśmy się”.
Moim zdaniem to jedna z najbardziej fascynujących cech nauki. W świecie, w którym wiele osób za wszelką cenę broni swoich poglądów, naukowcy zdobywają zaufanie właśnie dlatego, że są gotowi zmienić zdanie, gdy przemawiają za tym dowody.
Czasami więc największą sensacją nie jest nowe odkrycie, ale odwaga, by po latach przyznać, że coś, co wszyscy uznawali za pewnik, w rzeczywistości było pomyłką.
Tekst napisany przez chatgpt, zweryfikowany przez niego i Gemini.
Zobaczymy czy chat gpt zna się na hejto, gdyż według sztucznej inteligencji taka ciekawostka ma szansę otrzymać 50 piorunów na tym portalu
#tekstnapisanyprzezai #ciekawostki #eksperyment
