Oglądając Makłowicza z Glasgow dowiedziałem się jakim stosunkowo młodym odkryciem jest cukier z buraków. Nigdy się nad tym nie zastanawiałem, szybko zgłębiłem temat i wrzucam tu krótka historię cukru buraczanego dla takich niewiedzących jak ja.
PS: wiecie dlaczego u nas nie uprawia się trzciny cukrowej? Ja wiem bo mi kiedyś @myoniwy powiedział jak byliśmy na spacerze. Mianowicie dlatego, że okres wegetacji takiej trzciny to 14 miesięcy więc przez naszą pogodę sprawa nierealna do ogarnięcia w sposób naturalny.
No więc cofnijmy się do 1575r. Gdzie Francuz Olivier de Serres odkrył i opisał w swej pracy Théâtre d’Agriculture że buraki posiadają dużą zawartość cukru, lecz jego obserwacje nikogo nie zainteresowały i temat został zapomniany na kolejne 172 lata.
Jako, że jestem wprawnym matematykiem oblicze to za Was 1575+172=1747 więc mamy rok 1747
Pruski chemik Andreas Sigismund Marggraf zajął się podobnym tematem. Udało mu się wyodrębnić cukier znajdujący się w korzeniach niektórych roślin okopowych, a między nimi burak okazał się najbogatszy w cukier. Jednak i te badania nie wzbudziły niczyjego zainteresowania.
Dopiero jego uczeń, Franz Carl Achard, w 1801 roku uruchomił pierwszą fabrykę cukru z buraków w Kunern (dziś Konary na Dolnym Śląsku). To był początek europejskiej rewolucji cukrowniczej.
Największy impuls rozwojowi cukrownictwa buraczanego dała... A jakże by inaczej! wojna.
W czasie blokady kontynentalnej (1806–1814) Napoleon zakazał importu towarów z Wielkiej Brytanii – w tym trzcinowego cukru z brytyjskich kolonii.
No ale ludzie cukier lubili więc nakazał rozwój upraw buraka cukrowego i produkcji krajowego cukru. W krótkim czasie powstały dziesiątki fabryk, a uprawa buraków rozprzestrzeniła się po całej Europie.
W 1811r Napoleon wydał dekret o uprawie buraków na terenie obejmującym 32 tys. hektarów. Dzięki własnej produkcji cukru Francja miała się uniezależnić od kolonii. Aby wzmóc produkcję zwolnił przemysłowców od podatków przez 4 lata. W 1812 roku Napoleon wydał drugi dekret, z rozporządzeniem o utworzeniu zakładów naukowych zajmujących się procesem produkcji buraków. W 1813 w Passy powstała pierwsza francuska cukrownia.
Tu wtrące tylko, że druga cukrownia po tej z Konar/Konarów hmmm... Powstała u tfu! Ruskich rok później po tej pruskiej w jakimś Aljabiewie.
W XIX wieku technologia rafinacji cukru buraczanego szybko się doskonaliła. Proces stawał się tańszy, a zbiory coraz większe. W rezultacie cukier przestał być luksusem i stał się produktem codziennego użytku.
Po upadku Napoleona, do Europy znowu zaczął napływać cukier trzcinowy w dużych ilościach. Co spowodowało upadek znacznej części powstałych cukrowni, no ale gdy na zachodzie cukrownie zamykano na wschodzie otwierano,w 1826 roku została uruchomiona pierwsza cukrownia w Królestwie Polskim w Częstocicach (obecnie dzielnica Ostrowca Świętokrzyskiego). Chociaż tutaj inne źródła podają, że pierwsza cukrownia na ziemiach polskich była w Klemensowie koło Zamościa w tym samym roku co powyższa czyli 1826r.
W międzyczasie zaczęto krzyżować rośliny tak aby uzyskać lepsze wyniki. Od około 1850 roku produkcja cukru w Europie centralnej na tyle się poprawiła, że zaczęła zagrażać produkcji cukru z trzciny. Wstrząsnęło to ekonomią kolonii, szczególnie ucierpiały Antyle i Brazylia. Okazało się, że w Europie można produkować cukier taniej. Od końca XIX wieku kraje o klimacie umiarkowanym mogły sobie same zapewnić cukier, niezbędny do własnej konsumpcji.
W latach 1800–1900 cukier przestał być rarytasem, stał się artykułem codziennego użytku we wszystkich klasach społecznych. W 1880 produkcja cukru buraczanego przewyższyła po raz pierwszy światową produkcję cukru trzcinowego. W roku 1900 produkcja roczna cukru osiągnęła 11 milionów ton z czego cukier buraczany stanowił 50%. Dziś jest jednym z najszerzej konsumowanych produktów spożywczych i jednym z najtańszych. Produkcja światowa dawno przekroczyła 100 milionów ton rocznie.
Jednak dzisiaj cukier z buraków stanowi około 20% produkowanego cukru na świecie. Tu dodam, że UE jest największym producentem cukru buraczanego, produkuje go 50%
Teraz mała garść dla fanów cyferek.
-
Z jednego hektara buraków cukrowych można dziś uzyskać nawet 10 ton cukru.
-
W kampanii 2024/2025 w Polsce wyprodukowano rekordowe ponad 2,5 miliona ton cukru
-
Średni plon buraków cukrowych w Polsce w sezonie 2024/2025 wyniósł około 67,19 t/ha.
-
Przeciętna zawartość cukru w burakach to 16%
-
Z tony buraków można uzyskać średnio 120-160 kg cukru reszta pozostała po produkcji tak zwane wysłodki to np bdb pasza dla bydła.
Jeżeli ktoś dotarł do końca to się cieszę, przy okazji przepraszam jeżeli są jakieś babole... Robiłem tej artykuł usypiając szczypiorka, mogło mi się coś pomylić
PS: nie wiem czy u Was się uprawia buraki cukrowe, ale ja od małego pamiętam jak jeździłem do rodziny w okolice Mełgwi (za Lublin) i pamiętam te wielkie kopy buraków na skraju pola, wykopane i czekające na transport
#gruparatowaniapoziomu #ciekawostki
