Jak szybko rozkładają się bawełniane majtki? IgNobel z nauk o glebie 2026 | Czytamy naturę

W odcinku specjalnym "Czytamy naturę" poznajemy bliżej badania, za które wręczono w 2026 roku Nagrodę Ignobla z dziedziny nauk o glebie: a dotyczą one tempa rozkładania się bawełnianych majtek w różnych miejscach na terenie Szwajcarii i wielkiego pytania, od czego to zależy.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza #ignobel

AI źle udaje ludzi na 5 sposobów - Bakterie-samobójcy - Gwiazdy-planetożercy | Czytamy naturę 306

W 306. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• badaniu dotyczącym cyfrowych bliźniaków ludzi i o tym, jak kiepsko wciąż udają konkretną osobę;

• brutalnym mechanizmie reakcji bakterii na infekcję wirusową;

• tym, po czym poznać, że gwiazda jakiś czas temu pożarła planetę.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

AbSynth pomaga chemikom - Słońce w laboratorium - Wilki i borówki | Czytamy naturę 305

W 305. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• wielkiej bazie statystycznej syntez chemicznych i o tym, co z niej wynika dla projektowania syntez nowych związków;

• próbie odtworzenia koronalnych wyrzutów masy w warunkach laboratoryjnych;

• wilkach zjadających borówki; i wielkim pytaniu, co z tego wynika dla borówek.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Jak skonstruować pisuar nierozbryzgujący? IgNobel z fizyki 2026 | Czytamy naturę

W odcinku specjalnym "Czytamy naturę" poznajemy bliżej badania, za które wręczono w 2026 roku Nagrodę Ignobla z dziedziny fizyki: a dotyczą one rozbryzgiwania się kropelek moczu z powierzchni pisuaru.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #ignobel #copernicus #lukaszlamza

Wyczuwam ból tyłka w komentarzach XD

Atomówki Korei Północnej obudziły litosferę - Big Pharma AI - 10-kąt na Saturnie | CN 304

W 304. odcinku "Czytamy naturę" opowiadam o:

• badaniach sejsmicznych nie tylko podczas północnokoreańskich testów jądrowych, ale w latach po nich, z których wynika, że wskutek testów trwale obudziły się uskoki;

• "wirtualnym labie farmaceutycznym", składającym się z tysięcy agentów zorganizowanych na sposób analogiczny do prawdziwego działu R&D koncernu farmaceutycznego;

• 10-kącie (lub dziesięcioboku) okalającym biegun południowy Saturna.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

OpenAI i wielka matematyka - Wielkie cywilizacje w lasach Amazonii - Piękne detale Słońca | CN 303

W 303. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• prawdopodobnym rozwiązaniu tzw. problemu gładkości równań Naviera-Stokesa, słynnego otwartego problemu matematycznego;

• systematycznej analizie laserowo-radarowej (LIDAR) fragmentu lasu amazońskiego - wygląda na to, że ok. 1500-2500 lat temu kwitła tam całkiem spora cywilizacja;

• wspaniałej jakości zdjęciach i filmach przedstawiających granulację Słońca.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Skrzydlaty robot nurkujący - Ach, jelita pielęgnic! - Którędy Hannibal przekroczył Alpy? | CN 302

W 302. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• pierwszym skrzydlatym robocie, który potrafi wlecieć do wody i z niej wylecieć;

• ewolucji jelit afrykańskich pielęgnic - tak, to bardziej interesujące, niż się wydaje;

• próbach odtworzenia trasy, którą Hannibal przekroczył Alpy.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Jako że @LeniwaPanda ma prawo być leniwy to dodaje

W 301. odcinku "Czytamy naturę" Dr Lamza opowie nam o:

1. 02:22 nowo zaproponowanej metodzie wykrywania bomb termojądrowych umieszczonych na orbicie;

2. 12:58 badaniach szczątków niewolników z Wyspy Św. Heleny, aby ustalić, z jakiej części Afryki pochodzili;

3. 22:14 aktywności elektrycznej mchu, która jest troszkę - troszeczkę... - podobna do aktywności elektrycznej mózgu.

https://youtu.be/sRNedv-Wxqc?is=oqszcXZav2OAfQ5R

#czytamynature #nauka #technologia

Czytamy naturę 300 LIVE! Wielki Konkurs Wiedzy o Wszystkim, 10 najbardziej cytowanych, AMA

Z okazji 300. odcinka "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• laserowym mikromanipulatorze zdolnym do łapania pojedynczych komórek;

• związkach między supernowymi i wiatrem galaktycznym;

• powodach, dla których Amerykanie zawsze polowali tylko na największe zwierzęta.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Rehabilitacja z egzoszkieletem - Supernowa czy karzeł? - Komora dla królowej | Czytamy naturę 299

W 299. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• rehabilitacji wg modelu TEPI: terapeuta-egzoszkielet-pacjent;

• tajemniczej kropce na nocnym niebie, która może być zupełnie nowego typu supernową w odległym kosmosie, albo lokalnym brązowym karłem;

• komórkach w ulu specjalnie przystosowanych do potrzeb królowej.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Maszyna do ping-ponga - Rak po e-papierosach - Lata świetlne grzybni | Czytamy naturę 298

W 298. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• maszynie do gry w ping-ponga na poziomie zawodowym;

• skutkach rzucenia palenia i przejścia na papierosy elektroniczne;

• łącznej długości wszystkich strzępków grzybni oplatającej naszą piękną planetę.

#ciekawostki #czytamynature #nauka #copernicus #lukaszlamza

Antywodór pod lupą - Gołębie nawigują wątrobą - Jaki jest "idealny imigrant"? | Czytamy naturę 297

W 297. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• najbardziej precyzyjnym jak dotychczas pomiarze poziomów energetycznych antyelektronów w antywodorze;

• poszukiwania narządu "magnetocepcji" u gołębi - okazuje się, że to chyba wątroba;

• wielkim badaniu ludzkich preferencji odnośnie imigrantów: jakie cechy ma "idealny" imigrant?

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Sepsa: błąd twojego leukocytu - Hiperszybka gwiazda - Problem restauracyjny Feynmana | CN 296

W 296. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• pierwszych krokach na drodze do sepsy, które mają związek z niewłaściwie zachowującymi się neutrofilami;

• gwieździe, która wystrzeliła z samego centrum naszej galaktyki i frunie teraz z nieprzyzwoitą prędkością;

• wielkim problemie z testowaniem nowych restauracji na wyjeździe: kiedy przestać?

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Myszy lubią duże nagrody - Bum w głowę! - Chińskie solanki | Czytamy naturę 295

W 295. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• niezwykłym wzroście szybkości uczenia się myszy, gdy znacząco zwiększy im się nagrodę;

• skutkach względnie niegroźnych uderzeń w głowę - zwłaszcza dla mikrobiomu jelitowego;

• "kieszonkach" oceanicznej solanki w wodach podziemnych, ale też o polskiej mapie zbiorników wody podziemnej.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Tania synteza garażowa - Plutino z atmosferą - Pierwotniaki w Rowie Mariańskim | Czytamy naturę 294

W 294. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy, w specjalnym odcinku na żywo nagranym podczas Copernicus Festival 2026, o:

• systemie do autonomicznej syntezy chemicznej, który jest nie tylko otwarty (open source), ale i wyjątkowo tani (5000$);

• pierwszym, poza Plutonem, pobliskim obiekcie wyposażonym w atmosferę - tylko jakim cudem?!

• pięknych filmach z dna rowów oceanicznych, na których widać sporo nowych dla nauki stworzeń, w tym całkiem interesujące pierwotniaczki.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Co robi pierwsza komórka rakowa? - Robot-kuleczka - Olo, czyli nowy kolor | Czytamy naturę 293

W 293. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o

• pierwszej komórce nowotworowej i o tym, co sygnalizuje sąsiednim komórkom i jak można jej w tym przeszkodzić;

• robocie o imieniu Twirlbot, który toczy się w stronę światła;

• kolorze o imieniu olo, który można wywołać tylko poprzez precyzyjne pobudzanie laserem tylko określonych receptorów na dnie oka.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Drugi mózg w mózgu - Ganimedes się budzi - Przestrzeń słów i sensów | Czytamy naturę 292

W 292. odcinku "Czytamy naturę" usłyszyny o:

• sieci astrocytów, niepozornych komórek mózgu, która zaczyna się powoli okazywać drugą po sieci neuronalnej podsiecią mózgu;

• eorii ewolucji Ganimedesa, z której wynika, że ten potężny satelita Jowisza dopiero się budzi;

• rozmieszczeniu wszystkich słów w 5-wymiarowej przestrzeni i o zabawie tą przestrzenią.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Czemu serce nie nowotworzy? - Skaczące węzły - Wyprawy Paleo-Inuitów | Czytamy naturę 291

W 291. odcinku "Czytamy naturę"usłyszymy o:

• powodach, dla których tkanka serca jest wyjątkowo odporna na procesy nowotworowe;

• zawęźlonych kawałkach plastiku, które po rozwęźleniu imponująco skaczą;

• wielkich wyprawach morskich Paleo-Inuitów.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Świńskie nasienie na raka dna oka - Eksplodujący lód - Wielka wojna szympansów | Czytamy naturę 290

W 290. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

• pęcherzykach wyekstrahowanych ze świńskiego nasienia, które pozwalają na precyzyjne dostarczanie leków antynowotworowych na dno oka;

• nowym, spektakularnym mechanizmie pękania lodu;

• pierwszym opisanym przypadku rozbicia społeczności szympansiej, z dramatycznymi skutkami.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza