Nie pamietam czy cos z Komsomolskiej w piatek wrzucalem ale niezawodny wojen-kor Александр КОЦ jak zwykle - RedCrescent

Fanatyk

Nie pamietam czy cos z Komsomolskiej w piatek wrzucalem ale niezawodny wojen-kor Александр КОЦ jak zwykle nadaje z frontu ku porzepieniu kacapskich serduszek:

Ojciec żołnierza wyruszył na front w poszukiwaniu zaginionego syna: wierzy, że odnajdzie go żywego – ZDJĘCIE

Korespondent wojskowy Kots opowiedział o ojcu żołnierza, który wyruszył na front w poszukiwaniu zaginionego syna

Aleksander KOTS

Korespondent wojskowy „KP” Aleksander Kots wyruszył w podróż logistyczną po pozycjach na froncie w DNR

Zdjęcie: Aleksander KOC.

Krew wojny

— Wujku Borze, często tu jeździsz? — staram się ustabilizować kamerę na wyboistej drodze.

— Codziennie — nie odwraca głowy.

Okulary z silnymi dioptriami, czarna czapka, kominiarka sięgająca do brody, zarost z siwizną, ręce poczerniałe od oleju silnikowego na kierownicy „Bukhanki”. Przed nami – szara wstęga drogi, a nad nią na nagich słupach rozpięta siatka: zielony tunel chroniący przed „ptakami”, rozciągający się na kilka kilometrów. Tam, gdzie kończy się siatka, zaczyna się to, co po stronie ukraińskiej nazywają „strefą śmierci”. Strefa śmierci. Terytorium, na którym panują drony. A wszystko, co się porusza — jest celem.

Kierowca 29. brygady obrony radiologicznej, chemicznej i biologicznej (RCHB) grupowania wojsk „Centrum” – wujek Borya.

Zdjęcie: Aleksander KOC.

A porusza się kierowca 29. brygady RCHB grupowania wojsk „Centrum” – wujek Borya. Codziennie, niezależnie od pogody i pory dnia. Woda, żywność, akumulatory, amunicja i „ptaszki” — wszystko to dociera do oddziałów na pierwszej linii frontu właśnie na takich, trzęsących się „Bukhankach”. Logistyka to krew wojny. Żaden oddział bezzałogowych statków powietrznych na linii frontu bez takiego kierowcy nie jest nic wart.

— Nowosybirsk, cześć! — macha do obiektywu do swoich rodaków. I nagle dostrzegam w jego smutnych oczach i wymuszonym uśmiechu coś znajomego. Do kogo ty jesteś podobny, wujku Borya…

Z tyłu, w skrzyni ładunkowej, stoją strzelcy. Dwóch, z karabinami, twarzą zwróconą ku niebu. Na poboczu — spalony UAZ z tablicami rejestracyjnymi z Tuli, zaczerwieniony od gorąca, bez szyb. Dalej — wypalony „Kangur”. Potem — po prostu czarne plamy na nasypie, tam, gdzie wszystko się wypaliło.

— Wszystkie samochody spalone — kiwa głową wujek Borya. — To wszystko za czas mojego pobytu tutaj.

Dwa urodziny

Wkrótce skończy 61 lat. Na wojnie jest już od roku.

— W czerwcu odbyła się pierwsza akcja w tym rejonie. Codziennie nas „bombardowali”. Tylko w czerwcu były dwa urodziny.

Za każdym razem — „mały ukraiński samolot”. Dron z skrzydłami. Za pierwszym razem wujek Borya wyskoczył, stanął przy samochodzie i zaczął strzelać.

— Może trafił, a może nie. Ale celował prosto w środek samochodu. Zaczęło się kołysać, zjechał za „Bukhankę” i uderzył w asfalt. Dwa metry dalej.

Za drugim razem wracaliśmy z pozycji — znowu „samolotek”. Wyskoczyliśmy, dron zniżył się nad samochód, zobaczył, że nikogo nie ma, wzbił się i odleciał. Wujek Borya opowiada o tym tak zwyczajnie, jakby mówił o zgasłym silniku. Teraz, dodaje, stało się „trochę łatwiej” — czy to front się cofnął, czy to się przyzwyczailiśmy.

Pytam, dlaczego wyruszył na wojnę w tak sędziwym wieku.

— Mam tu syna…

Pauza. Droga.

— Został uznany za zaginionego, uznano go za poległego…

„Dokładnie!” — rzuca mi prosto w twarz. Wujek Borya od razu przypomniał mi bohatera starego radzieckiego filmu „Ojciec żołnierza”. Staruszek Makharashvili jechał na front, by odnaleźć rannego syna. Chłop do szpiku kości, nawet na wojnie pozostaje chłopem. Ciepły, ale bez sentymentalizmu. Zabiera chłopcu karabin maszynowy i sam go dźwiga – w milczeniu, bo jest ciężki, a chłopiec chudy. Cierpliwy i powolny. Nie spieszy się, nie krząta się, nie pędzi do przodu. Idzie tak, jak idzie się orać pole. Szczery, ale nie głupi. Dumny, pełen godności. Nie jest to postać żołnierza, któremu dano syna dla dramaturgii, ale ojciec, którego wojna zmusiła do zostania żołnierzem, a on do końca nie nauczył się nim być. W tym tkwi jego siła, a w tym – tragedia finału. W filmie syn ginie mu na rękach nie dlatego, że ojciec zrobił coś źle. A po prostu dlatego, że na wojnie tak bywa.

Syn wujka Borys walczył pod Biełgorodem. W Ługańsku została jego żona – również żołnierka, snajperka, obecnie służąca w żandarmerii wojskowej; mają obecnie dwójkę wnuków. Drugi syn wujka Borysa, 30-latek, właśnie przybył do tej samej brygady. Uczy się na pilota. Trzeci czeka, aż skończy 18 lat, aby podpisać kontrakt.

— A jak żona pana żegnała?

— Powiedziała: „To twój wybór. Gdybym była na twoim miejscu, postąpiłabym tak samo”.

Zdjęcie: Aleksander KOC.

Wojna informacyjna

Ta droga, jeśli wierzyć Kijowowi, należy do Ukrainy. Jeszcze wiosną Zełenski przekazywał raporty dowódcy Sił Zbrojnych Syryskiego o sukcesach na kierunku Aleksandrowskim, a Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy informował o wyzwoleniu „prawie całego terytorium obwodu dniepropetrowskiego”. Do tego dochodziły jeszcze oddziały DNR. Latem podsumowano wyniki w liczbach: 745 kilometrów kwadratowych, 26 wsi w trzech obwodach. W sierpniu Syrskiego odwołano ze stanowiska, ale nie odebrano mu zwycięstwa – wyniki za niego zgłaszał już Drapaty.

A my jedziemy przez „wyzwolony” odcinek. Wujek Borya wiezie nas na pozycje dronów, które z tych samych kilometrów kwadratowych prowadzą działania w głąb ukraińskiego tyłu.

— To wojna informacyjna, trwa już od dawna — odpowiada Anton Zajcew, pod którego dowództwem znajdują się załogi samolotów i dronów typu FPV. — Już od dwóch, a może trzech miesięcy twierdzą, że działają na tych terytoriach. Sami widzicie, że to tutaj stacjonują nasze załogi.

Prawdą jest natomiast presja na drogi. Zajcew nie ukrywa: aktywność wroga na naszych arteriach zaopatrzeniowych wzrosła. Wujek Borya potwierdzi to swoimi dwoma urodzinami. Ale RCHBZ ma na to odpowiedź.

Anton Zajcew, pod którego dowództwem znajdują się załogi dronów typu FPV – samolotowego i śmigłowcowego

Chemicy

Tak, RCHBZ. Ochrona przed promieniowaniem, chemiczna i biologiczna. Zgodnie z etatem – zasłony dymne, odgazowanie, rozpoznanie, dezynfekcja. W rzeczywistości – załogi dronów dalekiego zasięgu, które uderzają w tyły ukraińskie.

W piwnicy zniszczonego domu znajduje się warsztat. Na stole, zbijanym z desek, leży skrzydło. Biały samolot – „Molniya-2”. Obok stoi technik-inżynier Nikita Martynow. W 2020 roku zgłosił się do służby jako żołnierz kontraktowy. Niedługo przed zakończeniem służby podpisał kontrakt. Początkowo był starszym chemikiem w TDA-3, zajmującym się sprzętem termodymowym. W 2024 roku ukończył szkolenie na inżyniera FPV, przepracował pół roku – i trafił do projektu „Molnia”.

— Ile lotów dziennie realizujecie?

— Maksymalnie 17 — w ramach jednej tury. Nie licząc lotów nocnych.

Tutaj, w donieckich bunkrowych biurach projektowych, widziałem wiele skutecznych wynalazków. Ale za każdym razem znajdzie się ktoś, kto cię zaskoczy. Chłopaki skonstruowali stojaki, które mocuje się śrubami samogwintującymi do „grzbietu” samolotu. W nich montuje się drona FPV. „Molnia” startuje z katapulty, pokonuje kilometry lotu, a przed celem, na polecenie operatora, ten naciska drążek, dron unosi się i zsuwa z grzbietu. „Błyskawica” atakuje cel. Dron FPV rejestruje obiektywną kontrolę — i wykańcza cel.

— Hipotetycznie „Błyskawica” uderza w pickupa, ludzie wyskakują. I to właśnie ich kontroluje.

Chłopaki skonstruowali wsporniki, które mocuje się za pomocą wkrętów samogwintujących do „grzbietu” samolotu.

Dowódca nazywa to „taktyką podwójnego uderzenia”. Trzy powody: obiektywna kontrola, ochrona – ponieważ przeciwnik aktywnie wysyła na ogon „Błyskawic” myśliwce przechwytujące – oraz zasięg. Tam, gdzie FPV sam nie doleci, tam go dostarczają.

Stracili ogon

Operator dronów Daniil Glazowski ma zaledwie 21 lat. Od 2024 roku służy jako ochotnik w operacji specjalnej, a od 2025 roku działa na kierunku Dobropolskim. Chciał wstąpić do wojska jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności. Szkolenie ukończył z wyróżnieniem. Pierwszy lot bojowy zakończył się trafieniem:

— Spaliłem dom, w którym znajdowała się piechota wroga.

Operator dronów Daniil Glazowski

Na ekranie przed nim widnieje obraz z jego drona. Przed nim, nad żółtym polem, porusza się biały krzyżyk „Molnii”.

— Przylatujesz — masz jeszcze w pełni naładowaną baterię — wyjaśnia Danila. — FPV nie może latać tam, gdzie sięga „Molnia”. A tak możemy zrzucić się nad jakąś miejscowością i przez jakieś 20 minut szukać celu. Samolot wykonał zadanie, wróg nie może wiedzieć, że na niebie jest jeszcze FPV. On się rozluźnia, wychodzi, zaczyna się krzątać… i wtedy już jesteśmy na miejscu.

— Niespodzianka.

W 80–90 procentach przypadków obie maszyny docierają do celu. Kiedy zaczyna się polowanie na „Molnię”, Danil startuje wcześniej, leci za nią i zajmuje się przechwytywaczem.

Operator „Molnii”, Wadim Lobanow, w okularach z osłoną siedzi przed dwoma monitorami. Na antenie — krótka, robocza rozmowa.

— Oto on, nasz trójkąt. Już jest blisko.

— W tej mgle słabo widać.

— Jakie macie cele? — pytam.

— Centrum kontroli bezzałogowego statku powietrznego. Naziemna stacja kontroli wroga.

Potem głos się zmienia.

— Zostali mnie.

— Co?

— Chyba straciłem ogon.

Wadim Łobanow zdejmuje okulary. Przed chwilą jego „Molnia” został zestrzelony nad Nowopawłówką. Myśliwiec przechwytujący zaatakował od tyłu, uderzył w ogon i wywołał eksplozję.

— Zniszczyło mi drążek wysokości, dron stał się niekontrolowany. Nic na to nie poradzisz.

Wadim pochodzi z Uralu. Przybył w 2025 roku i zgłosił się do służby w oddziale dronów. Uczył się na „Mavice”, a potem operator „Molnii” zatrudnił go jako swojego asystenta. Schemat z FPV na plecach jest dla niego nowością.

— Jak ważne jest wzajemne wyczuwanie się?

— Cały czas się komunikujemy. Zdarzało się, że na moim dronie zniknął obraz. Lecę wtedy na podstawie obrazu z drona, który siedzi na plecach.

Pytam, dlaczego poszedł na wojnę.

— Poszedłem za ojcem — odwraca wzrok, a jego oczy stają się wilgotne.

Nie pytam ponownie. Tutaj i tak wszystko jest jasne bez wyjaśnień.

— Wujku Borze — krzyczą żołnierze z zaplecza. — Nie sprawdziłeś naszego diesla?

— Naprawiłem.

— Co się stało?

— Głupki z niezdarnymi rękami — burczy obrazowo zawodowy kierowca ciężarówki.

Zamiast posłowia

Droga powrotna. Siatka nad głową, czarne plamy, rudy UAZ na poboczu, martwe miasto, pięciopiętrowe bloki bez szyb, a przy poboczu rdzewieją w rzędzie ukraińskie „Kozaki” z wyrwanymi drzwiami. Na przejściu dla pieszych stoi znak „piesi”. Pustą ulicą jedzie jeden rowerzysta.

Wujek Borya milczy. Strzałki w skrzyni ładunkowej spoglądają w niebo.

Oczywiście nie wierzy w śmierć syna. Ma nadzieję, że może jest w niewoli. „Strefa śmierci” to dla niego nadzieja. A może spotka kogoś z własnej krwi, jak Georgij Macharaszwili w Berlinie. Choćby na chwilę. Poza tym chłopaki wokół niego są dla niego jak synowie.

— To porządni chłopcy — mówi po prostu. — Wszyscy pracują. Bronią. A wy naprawdę pokażecie o mnie prawdę? Kierowców zazwyczaj nie filmują.

— Ale ja nie mówię o kierowcach…

— To o kim?

— O ojcach — odpowiadam. — I o dzieciach.

Wujek Borya kiwa głową ze zrozumieniem.