Mam pytanie odnośnie #windows Składam kompa do którego wsadzę starego procka i7 7700.

@Roark No właśnie płyta i procek nie spełniają wymogów w11. Obejdę to Rufusem. Brak modułu TPM i tak pozwala na aktualizację systemu, nie wiem jak to będzie w przypadku tego procka. Co do gier, to DOOM, Serious Sam 4 i inne dynamiczne strzelanki.

@n3sk to próbować możesz, chociaż nie ufam Microsoftowi na tyle, żeby mi nie wykrzaczył windy w losowej aktualizacji na niewspierany CPU. z tego co wiem to z online chyba Riot też sprawdza TPM w W11 i nie dopuszcza bez. chyba mimo wszystko postawiłbym W10 dla spokoju, wydajnościowo nie jest wcale gorszy

@n3sk dziesiątka u mnie na stacjonarce spokojnie lata, ostatnio jakiś pakiet zabezpieczeń rzucili pomimo braku wsparcia

@Catharsis Coś tam Linuxa liznąłem, ale jeśli chodzi o konfiguracje pod gry, to nie mam zielonego pojęcia co i jak. Myślę jednak, że mógłbym to ogarnąć, tyle że nie wiem czy to na moje nerwy xD Gry z GOG i Steam.

@n3sk masz pomoc w postaci LLMów, które dobrze temat ogarniają. Masz oficjalny klient Steam na linuksa i nieoficjalny launcher dla GOG. IMHO nie zaszkodzi spróbować.

@n3sk obecnie to wszystko samo się robi, bez kombinowania. Jak pisze @ErwinoRommelo cyk działa out of the box.

@n3sk 

Coś tam Linuxa liznąłem, ale jeśli chodzi o konfiguracje pod gry, to nie mam zielonego pojęcia co i jak.

Od 2017 już się nie konfiguruje pod gry.

Jest jedna opcja w steamie, którą trzeba włączyć i tyle. Instalujesz i działa. Albo działa chujowo na nvidii. Chyba, że nie przez steam. To może wtedy coś trzeba ustawić, ale poziom trudności spadł jak w pisaniu wypracowań.

Co do chujowości nvidii, to sam mam rtx30XX. Wszytko w co gram mi działa, ale na windę chodziłem (mam dualboot, i ty pewnie też powinieneś) dla Hunta, cp2077, czy kiedyś Lola.

Na AMD cyberpunk działa lepiej na Linux niż Windows.

Ale Linux to jak zacząć chodzić na siłownię. Na początku wydaje się trudne, ale okazuje się, że wcale nie jest takie. Wszyscy są bardzo pomocni. Stajesz się zdrowszy, pewniejszy siebie, laski na ciebie lecą i tylko z żalem patrzysz na tych, którzy nie pokonali strachu i nigdy nie zobaczą pełni swojego potencjału. Bo siedzą na systemie robionym na odpierdol przez Hindusów. Zamiast na systemie robionym z miłości do programowania, sztuki i dobra ludzkości przez hakerów entuzjastów.

@n3sk @Tomekku +1 zainstalowanie cachy jest banalne, nowy grub jest full graficzny wybierasz tylko co chcesz jaki interfejs komponenty itp sam wszystko sciaga full instalka ci zejdzie max 30 min +30 potestowac pare gier, wszystko bez jakiegos zjebanego anticheata bedzie dzialac tak dobrze ze spadniesz ze stolka i sobie zadasz pytanie jak ludzie moga placic za windowsa

@n3sk Win11 nie polecam, sam kombinowałem na i7 6 gen (Precision 7710) i padaka, w ogóle system jest tak toporny i zbloatowany do granic możliwości, że przy idle wiatraki działały na 50% a głupi paint odpalał się w 10 sekund(sic!). Leciałem długo na Win10.

Szczerze polecam ZorinOS, wygląda jak Windows, z Lutris i Proton chodzi wszystko w co gram, pliki exe instalujesz jak w windzie, a gry ze Steam chodzą jak złoto. I co najlepsze. Laptop na przeglądaniu neta chodzi bez wiatraków.

@polutt Zainstalowałem Minta. Faktycznie, gry ze steama śmigają aż miło. Jeszcze muszę ogarnąć gog.

@Poji windows czy linux?

@n3sk powiedz jaki masz dysk, to powiemy ci jak możesz podzielić partycje, żeby było miejsce na jedno i drugie.

@Legendary_Weaponsmith Lexar 512GB SATA SSD NS100, ale nie wiem czy instalować dwa systemy.

@ZohanTSW @ErwinoRommelo @Catharsis @wonsz @koszotorobur was proszę o sprawdzenie, czy się nie pomyliłem z podziałem partycji.

@n3sk siemka,

Part 1:

Odnośnie nvidii: sam mam i użwam na Ubuntu. Poza jednym małym problemikiem przy instalacji było wszystko ok. Na windowsie jednak kilka gier działało lepiej. Ale na to mam niezły pomysł (jak rozwiązać to dual bootem), na końcu. Sprytny!

Tylko ja mam rtx3080, i te 15 fps mniej na wiedźminie latało mi koło jajek, bo i tak wolałem to niż windowsa i update niespodzianki.

Druga rzecz, przeanalizowałem dosyć szcegółowo Bazzite VS CachyOS VS Ubuntu. Pod spodem dam opis tych systemów. Przy karcie NVIDII te systemy pod gry nie mają już większej wydajności vs Ubuntu. A klasyczne Ubuntu będzie a) (vs Bazzite - nietypowy Linux) łatwiej naprawić lub zrobić coś fajnego po tutorialach, b) (vs CachyOS) Nie będzie tak, że za półtora roku system ci nagle nie wstanie i będziesz musiał kombinować w konsoli jak go naprawić.

Do tego wszystkie tutoriale na necie będą na pewno brały pod uwagę Ubuntu. I każdy będzie ci umiał z nim pomóc.

CachyOS jest bazowany na Archu, który jest trochę ambitniejszym systemem. Zaletą jest, że domyślnie ma "świeższe rzeczy", ale nie będzie ci to robić różnicy raczej. Na Ubuntu masz PPA i `extrepo`. Ale też mogę wyolbrzymiać problem Archa, może być tak, że przez kilka lat ci CachyOS nie padnie.

Bazzite jest jak SteamDeck. Ma wbudowane sposoby na autonaprawę, ciężko coś zepsuć bo jest bardzo ograniczony co do tego co możesz robić. Czyli jest trochę jak konsola. Też może być fajny.

Ubuntu to najzwyklejszy Linux. Podczas instalacji musisz zaznaczyć "oprogramowanie z trzecich źródeł" i wtedy zainstalujesz stery NVIDII, nie będą się instalować same tak jak z wyżej wymienionymi systemami. Ale za to jakbyś chciał potem zrobić serwer jellyfin do streamowania filmów na TV, swój serwer do backupu czy jakiś inny projekt, łatwiej to będzie zrobić. Na bazzite może to być mega trudne. Na Cachy jest mała szansa, że nie będzie tutoriala.

Ale nie ma znaczenia co wybierzesz, zrobiłem ci rozpiskę na partycje, gdzie będziesz mógł łatwo zmienić na innego Linuxa, i/albo łatwo zwiększyć miejsce na Windowsa kosztem partycji pod gry Linuxa.

Instalację robi się tak: Robisz partycje Pendrivem Instalacyjnym (LiveCD/LiveUSB) Ubuntu > Instalujesz Windows > Instalujesz Linuxa.

Partycje zrób tak:

1. Zrób pendrive Ubuntu (jak masz więcej niż 1 pendrive 8GB, to zostaw sobie Ubuntu jako "ratunkowy". Czy dla ciebie czy znajomych gdzie będziesz naprawiać kompa).

2. Odpal Ubuntu i wybierz "testuj system" czy "odpal system Live" zamiast instalacji od razu.

3. W systemie Live uruchom program GParted.

4. Ustaw partycje tak jak wrzucam na końcu. Albo może ktoś z lepszych ode mnie poprawi/zaproponuje inny układ.

partycje:

1. EFI 1 GiB

2. Windows 110 GiB

3. unallocated 50 GiB*

4. /games 210 GiB*

5. / (zwany także root) 35GiB

6. /home ~50-60 GiB**

** Na home daj tyle ile uważasz, że beda zajmować twoje zdjecia, dokumenty, filmy itp.

* Te 50 GiB unallocated i 210 GiB na gry zależy od max pojemności dysku. root (/) musi mieć 35GiB, home z 60 GiB. Windows chociaż te 110GiB.

I tak, te unallocated to ziemia niczyja. Jak poużywasz trochę Windowsa i Linuxa będziesz wiedział co cię jednak bardziej kręci. I wtedy dasz temu systemowi więcej miejsca na gry. Kolejność partycji MUSI być taka, windows nie lubi jak się przesuwa start jego partycji. A partycja z grami linuxa ma to gdzieś. I jak po czasie stwiersz, że jednak chcesz inaczej, to da radę z poziomu windowsa zmniejszyć jego partycję (zostawiając wolne z tyłu), a potem z poziomu Linuxa wziąć to miejsce na gry. I vice versa, zmniejszyć partycję z grami (też Gparted) i przejąć później to miejsce windowsem.

Part 2:

A to jaki linux wybierzesz też da radę odkręcić - Mając osobną partycję na twoje rzeczy (home) możesz zmienić linuxa jak silnik w samochodzie, a wszystko inne będzie mniej więcej takie samo. Będziesz prawdpodobnie musiał usunąć jakiś folder z konfiguracjami własnymi linuxa, ale zdjęcia, muzyka, dokumenty zostają. A jak zamiast usunąć te pliki /home/.local itp im zmisz nazwę na np. /home/.local-ubuntu to łatwo wrócisz do tego linuxa którego wywaliłeś.

I to wszystko możesz robić stopniowo. Tzn, partycje linuxem, Windows. Potem możesz poczekać kilka dni/tygodni i instalować linuxa. A na końcu ile chcesz zanim zalokujesz ziemię niczyją do któregoś systemu.

Jak nie wiesz który linux, to rzuć kostką. LLM ci po tych instrukcjach wytłumaczy krok po kroku co zrobić w Gparted, chociaż pewnie się sam domyślisz.

@n3sk nawet jak cos si wyskoczy piszesz jakie dystro jakie czesci do bylejakiego llma i ci powie co i jak naprawic. Raz jeszcze nic nie tracisz to pare min zabawy, Cachy OS ma swoje wiki gdzie masz opisane krok po kroku jak sie za to zabrac na 3 sposoby, discorda gdzie znajdziesz 20 typow nawet o 3 rano co ci pomoga tylko z faktu ze to bedzie jedna duszyczka wyrwana windowsowi i oddana swiatlu linuxa.

@Legendary_Weaponsmith Dzięki za obszerną instrukcję i wyjaśnienie, na pewno wykorzystam.
Bazzite chyba odpada. Jeszcze zastanowię się nad dystrybucją. Win11 nie będę instalował na tak starym sprzęcie, raczej pewne, że coś się wysypie po aktualizacji. Pobawię się w przyszły weekend.

@Legendary_Weaponsmith imho chujowy podział partycji

Zacznijmy od tego że 512gb to straszna bieda żeby robić dual boota, chyba że jeden system będzie bardzo mocno obcięty (powiedzmy że chcemy grać w jedną jedyną grę, np na windowsie i wystarczy na całego Windowsa z tą grą 100gb - wtedy ok).

Dzielenie samego Windowsa na partycje to stara szkoła - oddzielasz C, partycję systemu i programów, od rzeczy użytkowych (gry, zdjęcia, itp), bo gdyby ci się Windows zjebał to robisz tylko formata C i nie tracisz swoich danych. Tylko kiedy ostatni raz komuś się zepsuł sam Windows? Bo mi to na XP i to jak grzebałem za dużo xd. Dzisiaj się robi backupy, bo dyski są tanie i w sumie to można mieć w dupie drugą partycję, no chyba że dla porządku (bo Windows dostarcza dużo bloat plików).

Dzielenie Linuksa na partycje też jest imho strzałem w kolano i utrudnianiem sobie życia. Komu się chce pisać te fstaby? XD

Dlatego odrzucam specjalną partycję games i home na osobnej partycji. To według mnie bez sensu. Kategorycznie zapomnij również o tym, że partycja games miałaby być współdzielona między windowsem i linuksem i byś trzymał na niej gry - bo to nie zadziała. A wiem, bo próbowałem XD mam partycję NTFS która miała być wspólna dla obu systemów (bo mam dual boota) dla różnych takich użytkowych plików i gier. Tylko że Steam nie chce odpalić gier z partycji NTFS (i nawet nie pamiętam czy inne launchery dają radę, ale chyba wir sprawiedliwości mi odpalał z tej partycji NTFS xd). Więc niestety - linuksowe gierki to linuksowy format danych. Z resztą przy dysku 512gb robienie więcej partycji niż potrzeba to tylko i wyłącznie ograniczanie sobie możliwości.

U mnie to wygląda tak: mam 2 dyski po 1TB. Najpierw miałem jeden, który podzieliłem sobie - 160gb na Windowsa i jego potrzeby (czyli te booty i inne takie co się same tworzą) - 160gb na Linuksa i jego potrzeby (w tym 16gb swapa) - reszta (680gb) na pół (stara szkoła xd) i chyba z początku jedno było na windowsowe gry (NTFS), a drugie na linuksowe coś (ext4).

Zobaczyłem że gry działają dobrze na linuksie (a nawet lepiej) i sukcesywnie zapełniałem swoją partycję. Jak mi zaczęło brakować miejsca, to dokupiłem drugi dysk 1TB Który jest jedną giga partycją NTFS. A wybrałem NTFS żeby był współdzielony między dwoma systemami.

NO I POTRZEBOWAŁEM ZAINSTALOWAĆ GRĘ ZE STEAM na wspólnej partycji NTFS. Nie działało.

Dzisiaj patrzę na ten podział dysku i uważam że jest totalnie bez sensu, gdybym dzisiaj miał te 2TB podzielić od nowa, to bym dał 160gb na Windowsa, 340tb na wolną partycję NTFS która będzie będzie wspólna, a resztę dał pod Linuksa. Tylko nie wiem po co te 500gb dla Windowsa zostawiać, mam wrażenie że w razie czego, ale w razie nie wiem czego xd

A żeby mój Linuks działał tak samo na każdym linuksie to po prostu trzymam niezbędne configi na prywatnym repo w gitlabie. Z resztą na służbowych kompach instaluję i3 więc nawet wyglądają tak samo niezależnie od tego jakie mam distro xd

PS opisałem 5 lat życia mojego kompa, mam ciągle te same systemy które zainstalowałem jak go kupiłem XD tylko oczywiście apdejty zrobione

PPS a partycję "ziemię niczyją" zawsze można zaorać i zmienić jej filesystem na ten bardziej zgodny z systemem którego używasz więcej

@Legendary_Weaponsmith @n3sk Chyba odpowiadam trochę po fakcie ale. Po pierwsze, jak masz małe pojęcie o Linuxie to kurewsko odradzam instalowanie dual boota na jednym dysku z Windowsem i Linuxem. Ja mam taki setup gdzie mam Windowsa 11 i distro bazujące na Archu na jednym dysku ze wspólnym bootloaderem i to mi się średnio wywala 1-2 razy w roku i muszę to ręcznie naprawiać. W 90% przypadków jest to wina Windowsa ale raz Linux sam zaorał siebie podczas update bo był jakiś fail podczas odbudowywania gruba idk. Naprawdę polecam to zrobić mając przynajmniej 2 osobne dyski i wtedy na jednym instalujemy Windowsa a na drugim Linuxa i ich bootloadery ogarniasz na osobnych dyskach żeby się nawzajem nie psuły.

Druga sprawa, dual-boot na dysku 512GB moim zdaniem trochę mija się z celem jeśli jeszcze zamierzasz na tym instalować gry.

Trzecia sprawa co do instalacji Linuxa i partycji. Nie trzeba robić partycji przed instalacją Windowsa. Normalnie instalujesz Windowsa i zostawiasz wolne miejsce i potem instalujesz Linuxa.

Czwarta sprawa, że na EFI nie potrzeba 1GB. Teoretycznie domyślny rozmiar 100mb który zostaje stworzony automatycznie przez Windowsa wystarcza ALE bezpieczniej jest sobie go lekko zwiększyć. Można to zrobić za pomocą terminala w trakcie instalacji Windowsa. Skrótem klawiszowym odpalasz terminal i komendami. Ja sobie ustawiłem EFI na 419MB a i tak to jest overkill bo mi aktualnie wygląda to tak:

419 MB — 382 MB free (9,0% full)

Czyli nawet w domyślnym 100MB wystarczy na rzeczy które powsadza sobie tam Linux w trakcie instalacji.

No i na koniec to uważam, że 50-60 GB na Home to jest za mało i jeśli faktycznie będzie korzystać z tego systemu to zaraz mu braknie. Sporo aplikacji zapisuje domyślnie wiele rzeczy do Home i jeśli się tego ręcznie nie zmienia (a czasem nawet nie da się ręcznie i trzeba robić symlinki) to miejsca szybko braknie. Flatpak też domyślnie instaluje wszystko do Home a on tam wrzuca całe GNOME/KDE i dubluje sterowniki grafiki. Mam dosłownie parę programów zainstalowanych z flatpaka a zajmują ponad kilkanaście GB. Jak pierwszy raz robiłem dualboota to właśnie zrobiłem taki błąd i dałem za mało na Home i płakałem i musiałem kombinować jak zwalniać miejsce bo miałem problem zrobić aktualizacje systemu czasem xD.

TLDR: @n3sk zainstaluj po prostu Windows 10 a zaoszczędzony nerwy i czas poświęć na hobby albo wyjdź na spacer, idź pobiegać czy coś xD. I piszę to jako Linuxiarz który gardzi Windowsem.

@Catharsis - ale może OP chce umieć Linuksa jako hobby

Ja tam proponuję się pobawić - tylko na osobnym dysku.

@koszotorobur Osobny dysk rozwiąże większość problemów. Tylko dyski są teraz drogie a skoro OP chce nadal używać takiego proca to raczej leci na budżecie więc kupno drugiego raczej odpada.

@Catharsis - daliśmy mu tutaj wystarczająco informacji by podjął jedyną słuszną decyzję

@Catharsis 

średnio wywala 1-2 razy w roku

Dlatego nie polecałem Archa xD

U mnie działa jak to mówią.

Kawałek czasu miałem dualboot na 512GB. Było ciasno, ale bez porażki. I mając kilka dysków miałem bootloader Linuxa na innym dysku niż Linuxa. Co z tym zabawy było to w ogóle, zwłaszcza, że domyśliłem się tego po dwóch latach jak kiedyś przepiąłem dysk. Tak to były dziwne akcje.

@n3sk po tym co pisze @Catharsis to jednak optuję za Ubuntu Mate (to jest lekki desktop manager, lżejszy niż gnome4 i kde), i odradzam cachyOS. Tym bardziej, że Ubuntu Mate ma kilka usprawnień dla początkujących. Między innymi fajne tutoriale oraz taki "ala" AppStore, ale nie appstore, który w jednym miejscu (w okienku "powitalnym" pokazującym się przy odpaleniu) ma skrót do instalacji steam (i innych lutrisow do gier też z gog), spotify, i ogólnie wszystkich rzeczy które znasz i używasz z Windowsa. Ale instaluje je pod maską "normalnie" linuksowo, i jak będziesz potem już radził sobie sam to nie będziesz się wkurwiać.

A jak zrobisz to ustawienie partycji jak pisałem, to jak ci nie podejdzie Ubuntu Mate, to wyhebiesz w pizdu i Windows nawet nie zauważy, że mu dałeś resztę dysku.

Bo z tego co widzę, to jednak chyba tylko ubuntu i fedora są tak stabilne, a systemy z archem są dalej, żeby móc się popisać "btw to ja używam archa" (mem linuksowy).

To jest dalej szybsze i prostsze niż używanie windowsa. Jak jeszcze masz używać systemu bez wsparcia, to po zainstalowaniu Linuxa w 30 minut (+30 minut na partycje, bo robisz to pierwszy raz), i będąc w 5 godzinie instalacji i konfiguracji Windowsa i sterowników (które na Linux się same ściągają i instalują), między piatym a szóstym restartem, stwierdzisz, że może starczy na dziś i włączysz system, który działa i zagrasz w jedną z gier, które działają na Linuxie od strzała (nie te multi z antycheatem).

Na Ubuntu nie potrzebujesz flatpaków zazwyczaj, bo te rzeczy działają na Ubuntu natywnie. Mate nie zajmuje tyle miejsca.

A jako ambitny facet domyślam się, że wkrótce dorobisz się 1tb nvme ssd (np. te tanie od wd blue) i problem miejsca zejdzie na dalszy plan.

@Legendary_Weaponsmith 

Dlatego nie polecałem Archa xD

Ale napisałem przecież, że to się wywalało z powodu Windowsa. Przez prawie 4 lata jak korzystam z obu systemów w ten sposób to tylko raz to była wina Linuxa. A tak to po prostu Windows co jakiś czas przy większej aktualizacji totalnie rozwala bootloader dla obu systemów i komputer startuje prosto do UEFI xD. Ja to mam zawsze pod ręką pendrive z live Linuxem i potrafię sobie to naprawić w minutę więc mi to nie przeszkadza. No ale jemu jednak może.

I mając kilka dysków miałem bootloader Linuxa na innym dysku niż Linuxa. Co z tym zabawy było to w ogóle, zwłaszcza, że domyśliłem się tego po dwóch latach jak kiedyś przepiąłem dysk. Tak to były dziwne akcje.

O xD. Mój pierwszy dual-boot też tak wyglądał. Po roku się okazało, że przez przypadek zainstalowałem bootloader na starym HDD który ledwo działał i służył mi jako dysk na gry bo nawet jakby padł to nie stracę nic ważnego. I w końcu jak go odpiąłem to zdziwko, że komputer nie startuje xD. Ale akurat przeniesienie bootloadera na inny dysk to nie było aż tak trudne zadanie jakbym się spodziewał.

A Ubuntu Mate to raczej nie polecam. To środowisko jest dla mnie brzydkie jak chuj i mega nieintuicyjne. Jak chce coś lekkiego i stabilnego to już niech lepiej zainstaluje jakiegoś Minta Xfce.

@ZohanTSW mam gtx 1660ti
No właśnie, a jak wygląda sprawa ze sterownikami do karty?
Czy Windows 11 aktualizuje się?

@n3sk normalnie, to że Microsoft swoim super toolem sprawdza czy komputer spełnia wymagania czy nie to pic na wodę. Można to obejść i normalnie korzystać z komputera. Nie ufaj mikromiękkim, bo to oszuści i wyzyskiwacze.

Stery do karty normalnie się zainstaluje i będzie można grać. Jeśli chodzi o Linuksa to nie mam Nvidii, ale słyszę że też normalnie działa i można grać, odkąd Nvidia otworzyła część sterowników

@utede GOG i Steam.

@n3sk jak coś to Steam ma swoją aplikację na linuksie, a do Goga najlepiej chyba pobrać Lutrisa, czyli multi-launcher. Można tam wpiąć również konto Steam, Epic, EA i pewnie inne co nie pamiętam

@pfu - pirat lepszy niż najnowszy Linux - super rada milordzie

@koszotorobur Szczerze zrobiłem już tak 2 osobom które prosiły o pomoc ze starym komputerem i polecam takie rozwiązanie xD. Dla Wielu Windows 10 jest jeszcze używalny (zwłaszcza na tle 11). I jeśli nie potrzebują kompa do czegoś co wymaga wysokiego bezpieczeństwa i tylko będą na tym przeglądać internet i grać w gry to jak najbardziej spoko opcja. Taki setup przynajmniej będzie im działać i nie trzeba będzie nic z tym robić. Jakbym im zainstalował Linuxa to pewnie bym dostawał cały czas telefony z pytaniami jak coś zrobić itp. Wiem bo już kiedyś zainstalowałem tak komuś Linuxa na starym sprzęcie i to był błąd bo potem robiłem za darmowy support techniczny dla tej osoby xD.

@Catharsis Się zobaczy. Kiedyś bawiłem się w szeroko pojęty wardriving Więc cos tam ogarniam linuxa. Gier nigdy nie instalowałem. Spróbuję z Ubuntu, jak będzie pod górkę, to skorzystam z twojej rady

@pokeminatour - kolega OP w takim razie będzie musiał założyć firmę z ogromnym kapitałem i zatrudnić setki ludzi by legalnie móc nabyć wersję Enterprise