Hetman

Hetman (od czes. hejtman) – tytuł wojskowy rozpowszechniony na terenie Europy Wschodniej i Środkowej. W kontekście wojsk polsko-litewskich oznaczał najwyższych dowódców stałych (kwarcianych) w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku. Formalnie nie podlegały mu wojska pospolitego ruszenia ani rejestrowe kozackie, podporządkowane własnemu dowodzeniu (regimentarze, atamani). Etymologia Słowo hetman i jego odpowiedniki we współczesnym języku polskim, czeskim, ukraińskim i rumuńskim, mają pierwotny łaciński, zaś wtórnie niemiecki źródłosłów. Postać pierwotna pochodzi od łacińskiego capitaneus, przyjętego przez barbarzyńców na wczesnym etapie w opanowanych przez Rzymian prowincjach germańskich. Za językiem czeskim (hejtman), skąd została przejęta, wyprowadza się ją od średnio-wysoko-niemieckiego heubetman (gdzie heubet, od łacińskiego caput, to „główny” lub „głowa”, man…