Jürgen Stroop. Kara śmierci dla kata getta

Jürgen Stroop został skazany na karę śmierci za zbrodnie wojenne na Polakach i Żydach. Wyrok wykonano przez powieszenie 6 marca 1952 roku w więzieniu mokotowskim.

"Na dzień przed egzekucją był on spokojny, lecz stale przebijała w nim hitlerowska buta i zarozumiałość. Nie spodziewał się tego, że egzekucja nastąpi w najbliższym czasie" - tak opisywano ostatnie chwile kata warszawskiego getta w dokumencie prokuratury.

"Stroop nie miał zadnych wyrzutów sumienia. Na kilka dni przed egzekucją naczelnik więzienia zapytał go, czy może pogodzić się z tym, że mordował i przyglądał się, jak jego podwładni mordowali dzieci i kobiety w getcie w Warszawie. Stroop na to odpowiedział, że nie ma wyrzutów sumienia z tego powodu, że mordowano Żydów." - można przeczytać w dokumencie Generalnej Prokuratury, zamieszczonym w "Rozmowach z katem".

Więcej na ten temat: https://www.polskieradio24.pl/39/156/Artykul/2345348,J%C3%BCrgen-Stroop-Kara-smierci-dla-kata-getta

Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych - bohaterowie nie tylko Holokaustu

6 marca obchodzimy już po raz 9. Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych. Jest obchodzone w dniu, w którym zmarł Mosze Bejski – współtwórca pojęcia "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" oraz założyciel Ogrodu Sprawiedliwych w Jerozolimie.

Sprawiedliwi upamiętnieni podczas Europejskiego Dnia Pamięci to nie tylko osoby ratujące Żydów w latach Holokaustu, ale również ludzie, którzy sprzeciwiali się zbrodniom przeciwko ludzkości w XX i XXI wieku.

Więcej na ten temat: https://www.polskieradio24.pl/39/156/Artykul/2468203,Europejski-Dzien-Pamieci-o-Sprawiedliwych-bohaterowie-nie-tylko-Holokaustu

Z uwagi na gorącą dyskusję, która przetoczyła się przez Hejto wczoraj (i dziś w sumie nadal się toczy i chyba toczyła się będzie), wrzucam mój stary wpis stworzony na kanwie wydarzeń zbliżonych do omawianych w dyskusji, tj. ZDF musi przeprosić za "polskie obozy zagłady":

W większości powtórzę to, co napisałem na innym portalu (tutaj chyba także):

W Polsce do zbrodni dochodziło wyłącznie za sprawą małej części społeczeństwa, która mordów dokonywała na własną odpowiedzialność, często wbrew strukturom państwowym (podziemnym czy emigracyjnym). Podbite społeczeństwo Generalnej Guberni (przecież Polska wtedy nie istniała, zostaliśmy podbici przez III Rzeszę Hitlera, a od wschodu przez ZSRR). Indoktrynacja antysemicka, chytra niemiecka propaganda celowana w najsłabszych, jednocześnie podatnych obywateli Polski (analfabetów lub zdeklarowanych antysemitów) była bezpośrednią przyczyną radykalizacji, czy faktu dochodzenia do głosu socjopatów, czy psychopatów (przecież Niemcy nie tylko podburzali nastroje, ale i wynagradzali kolaborantów, czy po prostu bandyterkę). Wzrost morderczych nastrojów był wyłącznie konsekwencją polityki realizowanej przez ówczesne Niemcy na terenie podbitej Polski, gdzie żadne oficjalne polskie struktury państwowe nie działały, bo po prostu pod okupacją, pod niemieckim terrorem, istnieć nie mogły. Polskie państwo nigdy nie dopuściło się systemowego zabijania, żadnego ludobójstwa czy zagłady. Rzeczywiście nastroje przedwojennego społeczeństwa były silnie przesiąknięte antysemityzmem, ale, po pierwsze, nie był to morderczy antysemityzm, jedynie wynik pewnego konfliktu społecznego (o podłożu kulturalnym i religijnym). Chociaż pojedyncze mordy i akty niechęci się zdarzały. Żydów przed wojną próbowano się pozbyć - w rozumieniu przesiedlić - powstały plany przesiedlenia ich na Madagaskar (prawdopodobnie konsultowane z Francuzami jak i z Hitlerem, który jeszcze wówczas nie był ludobójcą, a wyłącznie reprezentantem sąsiedniego narodu). Rozumiem (z perspektywy chłodnej kalkulacji) próby podzielenia się odpowiedzialnością przez 'obecne' Niemcy, jednak fakty są takie, że Holokaust był wyłącznie niemieckim projektem, przez nich zaplanowanym i zarządzanym (a oprócz milionów zabitych Żydów zabili miliony Polaków, o czym nie można zapomnieć). Do Holokaustu doszło dopiero wówczas, gdy polskie struktury państwowe przestały istnieć - zostały rozmontowane a nasi urzędnicy zastąpieni zindoktrynowanymi niemieckimi antysemitami - mordercami na różnych szczeblach administracji. To od nich wyszło bezpośrednie przyzwolenie na zabijanie. Ktoś współczesnym Niemcom powinien jasno i jednoznacznie przekazać, by wyrywali z tymi kłamliwymi oskarżeniami. W Polsce funkcjonowali kolaboranci, szmalcownicy, mordercy - ale był to margines społeczeństwa. Nie możemy narysować obrazu ówczesnego polskiego społeczeństwa w ciemnych barwach tylko dlatego, że mała jego część to czarne owce. Konformiści szukający porozumienia z Niemcami. Kolaborantów było relatywnie niewielu (chociaż ilość donosów była podobno olbrzymia, często dyrektorzy lokalnych oddziałów pocztowych przechwytywali listy - donosy adresowane do gestapo i stąd informacje na ten temat). Rzeczywiście funkcjonowały struktury kolaboracyjne: np. granatowa policja, jednak była ona polską wyłącznie z nazwy (nie była emanacją woli polskiego pastwa, a nazwa odzwierciedlała wyłącznie obywatelstwo jej członków, była strukturą utworzoną przez Niemcy na okupowanym terytorium z wszystkimi tego konsekwencjami), nadzorowana i zadaniowana przez Niemców. Podsumuję to w ten sposób: winę za druga wojnę światową ponoszą wyłącznie Niemcy, podobnie i za zagładę żydów, Nie można twierdzić, że Polacy w zagładzie brali udział, bo to nie my nią zarządzaliśmy. Jeśli już - funkcjonował kolaboracyjny element w żaden sposób niekontrolowany przez Polskę, wręcz zarządzany przez Niemców. Dodatkowo, Polskie Państwo Podziemne często ścigało morderców, zarówno samodzielnych eksterminatorów, jak i morderców w szeregach PPGG (Polskiej Policji Generalnej Guberni, czyli inaczej "granatowej policji"). natomiast bezpośrednio co do samych obozów zagłady - w latach 50-tych XX wieku niemiecki wywiad - BND, prawdopodobnie „Agencja 114”, wpadł na pomysł jak zmniejszyć odium ciążące na Niemcach za wojnę i Holokaust Żydów. Zasugerowano stosowanie w mediach określenia "polskie obozy" (czyli pranie mózgów), za które ZDF musi ponownie przeprosić. Mimo wszystko cieszy fakt, że taką decyzję podjął ich rodzimy, niemiecki sąd.

„Daily Mail” o grupie Ładosia, która w czasie wojny ratowała Żydów

Brytyjski dziennik „Daily Mail” opisuje w środę historię Aleksandra Ładosia, szefa polskiej ambasady w Szwajcarii w czasie II wojny, który ze współpracownikami uratował przed śmiercią tysiące Żydów dostarczając im fałszywe paszporty państw Ameryki Łacińskiej.

Ładoś przebywał w neutralnej Szwajcarii, która była tak daleko od linii frontu, jak to tylko było możliwe w roku 1941, ale - jak pisze gazeta - toczył tam tajną bitwę o uratowanie przed siłami Hitlera tysięcy Żydów. Operacja jego i jego współpracowników przypomina tę prowadzoną przez niemieckiego przedsiębiorcę Oskara Schindlera, który uratował ok. 1200 Żydów, zatrudniając ich w swej fabryce w okupowanej Polsce. Jednakże, jak wskazuje "Daily Mail", grupa Ładosia w ciągu trzech lat działalności wystawiła 5000 fałszywych dokumentów dla 10 tys. osób, co czyni tę operację ratunkową jedną z największych w czasie II wojny światowej.

Więcej na ten temat: https://dzieje.pl/wiadomosci/daily-mail-o-grupie-ladosia-ktora-w-czasie-wojny-ratowala-zydow

Głód w Auschwitz. Zbrodnicza fascynacja nazistowskich lekarzy

Choroba głodowa była w obozach koncentracyjnych problemem powszechnym, choć oficjalnie nieistniejącym. Dramat konających więźniów bez skrupułów wykorzystywali niemieccy lekarze, którzy przeprowadzając serię eksperymentów żywieniowych, dążyli do zaspokojenia swoich naukowych ambicji.

(...)

Właściwa choroba spowodowana głodem – organizm wyczerpuje własne rezerwy odżywczo- energetyczne, a po ich wykorzystaniu zużywa ciała białkowe, powodując zniszczenia tkanki. Samotrawienie rozpoczyna się od największego magazynu rezerw, jakim jest wątroba. Na początku pogarsza się stan skóry, a włosy matowieją i zaczynają wypadać. Następnie obniża się ciepłota ciała do 36°C, spada ciśnienie krwi i serce zaczyna pracować wolniej. Oczy są zamglone - początkowo reagują na jedzenie, jednak szybko obojętnieją nawet wobec niego. Klinicznymi objawami choroby głodowej są dodatkowo: obrzęki występujące najczęściej na kończynach dolnych, zespół zmian skórnych oraz biegunka.

Więcej na ten temat: https://histmag.org/Glod-w-Auschwitz.-Zbrodnicza-fascynacja-nazistowskich-lekarzy-14326/

Szmalcownicy w okupowanej Warszawie

Szantażyści, którzy grozili ukrywającym się poza gettem Żydom ujawnieniem przed Niemcami, działali na styku okupacyjnego prawa i bezprawia. Pogoń za zyskiem za wszelką cenę często jednak dla nich samych kończyła się tragicznie.

Szmalcownictwo to jedno z najbardziej wstydliwych, a zarazem słabo przebadanych zjawisk okupacyjnej codzienności Warszawy. Szmalcownikami nazwano podczas wojny ludzi szantażujących Żydów, ukrywających się po „aryjskiej” stronie miasta, groźbą wydania ich Niemcom, jeśli nie zapłacą okupu. Część z nich uważała siebie za gorliwych patriotów zwalczających Żydów jako „odwiecznych wrogów Polski”; inni byli lojalni wobec Niemców, nawet jeśli nie mogli oczekiwać za to wynagrodzenia.

Według historyka Holocaustu Jana Grabowskiego, autora studium poświęconego szmalcownikom, już na początku okupacji pojawili się ludzie, którzy angażowali się w „polowanie” na Żydów, których wyciągano z kolejek po chleb, siłą werbowano do robót przymusowych czy upokarzano publicznie.

Szokiem dla Żydów była wrogość ze strony zwykłych Polaków, którzy przecież wraz z nimi byli ofiarami niemieckich nalotów na Warszawę w 1939 r.

Więcej na ten temat: https://www.1944.pl/artykul/szmalcownicy-w-okupowanej-warszawie,5116.html

Jeszcze w kontekście wczorajszego znaleziska dotyczącego Karola Estreichera, mój stary wpis dotyczący rabunku polskich dzieł sztuki podczas WWII:

Niemcom i Austriakom wciąż przypominamy, iż wciąż czekamy na zwrot: „Walki karnawału z postem" Pietera Brueghla, "Portretu młodzieńca" Rafaela, "Chrystusa upadającego pod krzyżem" Rubensa, „Józefa opowiadającego sen” Rembrandta, „Exlibris Willibalda Pirckheimera” Durera (i tysięcy innych dzieł sztuki). Za parki, chodniki, pływalnie, światłowody i drogi z szyldem "projekt współfinansowany przez UE" dziękujemy, ale o zrabowanych nam dziełach wciąż pamiętamy. Jeśli podliczymy straty wojenne Polski (oszacowane na 886.000.000.000 dolarów), dotacje unijne (szacowane na 110.000.000.000 euro. Przez 15 lat członkostwa otrzymaliśmy ponad 163 mld euro. W tym samym czasie do unijnego budżetu wpłaciliśmy 53 mld euro), okażą się małym plasterkiem na krwawiąca ranę. Wspaniale, że wybudowaliśmy tysiące placów zabaw, tyle pływalni, że sam nie wiem w której moczyć nogi, pięknie położono chodniki, otworzono granice... Tylko ile to wszystko znaczy, przy utraconych dziełach kultury wysokiej? Przy hodowli określonego typu ludzi prawdopodobnie wystarczająco wiele, ale co z tymi, którzy nie pozwolą się hodować?

Zdjęcie: Rafael, Portret młodzieńca, zrabowany w 1940 z Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Zdjęcie zapożyczona stąd: https://pl.wikipedia.org/wiki/Grabie%C5%BC_polskich_d%C3%B3br_kultury_w_czasie_II_wojny_%C5%9Bwiatowej

Martin Sommer. Zbrodnie „Kata z Buchenwaldu” mrożą krew w żyłach

SS-Hauptscharführer Martin Sommer był zaufanym człowiekiem komendanta KL Buchenwald Karla Ottona Kocha. Jako jeden z największych sadystów wśród strażników niemieckich obozów koncentracyjnych zyskał sobie miano „Kata z Buchenwaldu”. Jego zbrodnie mrożą krew w żyłach.

(...)

Sommer miał w Buchenwaldzie wolną rękę, co wykorzystywał dla zaspokojenia swoich sadystycznych instynktów. Jedną z jego ulubionych metod podporządkowania sobie więźniów i siania terroru było wiązanie im rąk w nadgarstkach za plecami i wieszanie, tak by stopami nie dotykali ziemi. Miejsce, gdzie stosowano tę karę, znajdowało się poza terenem obozu, w przylegającym do niego lesie.

Więcej na ten temat: https://wielkahistoria.pl/martin-sommer-zbrodnie-kata-z-buchenwaldu-mroza-krew-w-zylach/

4 marca 1943 do Auschwitz dotarł (transport) 1000 Żydów z Drancy. Lekarze SS skierowali na śmierć 881 osób. Zarejestrowano 19 kobiet, a także 100 mężczyzn, których wcielono do Sonderkommando. Wśród nich był David Olère, który po wojnie swoje doświadczenia przelał na obrazy i rysunki.

Źródło: Auschwitz Memorial

Karol Estreicher - ocalił polskie skarby przed Niemcami

115 lat temu, 4 marca 1906 roku urodził się Karol Estreicher, historyk sztuki, bibliograf, rewindykator zabytków, pisarz i dramaturg.

(...)

Od chwili wkroczenia wojsk niemieckich rozpoczął dzieło ratowania skarbów naszej kultury, w tym ołtarza Mariackiego, ukrytego przez okupanta w Norymberdze, oraz arrasów wawelskich, które profesor wywiózł z Francji do Anglii, a następnie dla większego bezpieczeństwa - do Kanady.

We Francji, w państwowych pracowniach gobelinów, złożone zostały skarby niesamowitej wartości: cała seria arrasów wawelskich Zygmunta Augusta oraz najcenniejsze przedmioty ze skarbca wawelskiego, ze szczerbcem na czele.

Więcej na ten temat [+audycja]: https://www.polskieradio24.pl/39/156/Artykul/692820,Karol-Estreicher-ocalil-polskie-skarby-przed-Niemcami

Mój tekst dotyczący ewentualnych, niemieckich odszkodowań wojennych (obrazek nie jest mój):

Kwestia reparacji ewidentnie wymaga uregulowania. Reparacje wojenne wynikające z rozpoczęcia I wojny światowej Niemcy spłacali z długu zaciągniętego w USA, a beneficjentów ówczesnych reparacji, czyli Francji i Anglii, nie interesował fakt, iż państwo niemieckie w wyniku wojny zostało zrujnowane (e.g. Niemcy borykały się za ogromnym spadkiem siły nabywczej pieniądza, w literaturze przedmiotu opisywany jest przypadek, swoiście absurdalna ciekawostka z tamtego okresu, kiedy za przejazd taksówką, z uwagi na inflację, płacono ogromnymi kwotami pieniędzy, które patrząc objętościowo mieściły się w walizach etc. Obrazo rzecz ujmując - przejazd niemiecką taksówką po WWI kosztował dosłownie worek pieniędzy). W 1923 r. kiedy pojawiły się poważne problemy związane z funkcjonowaniem niemieckiej gospodarki, a co za tym idzie i ze spłatą rat reparacji, połączone siły Francji i Belgii przystąpiły do krótkotrwałej okupacji Zagłębia Ruhry. Natomiast my nie potrafimy (potrafiliśmy) walczyć o swoje (i nie mam tu na myśli wojny. Absolutnie), rozumiem, że otrzymujemy dotacje UE, poniekąd zawdzięczamy im rozwój struktur państwa, infrastruktury, gospodarki - wszystko z uwagi na naszą obecność w unii - ale co to ma do rzeczy gdy omawiamy hitlerowski mord i wojenną pożogę? Unia unią, korzyści są obopólne, bo dotacje unijne, ale i polska tania siła robocza. Swobodny przepływ ludzi i kapitału, ale i dostęp do polskiego rynku zbytu liczącego ok. 40 milionów konsumentów itd. (są i straty, np. redukcja pewnych gałęzi przemysłu w Polsce, ale nie będę o tym teraz pisał), no zgoda - ale co to ma do rzeczy? Kwestia reparacji wymaga uregulowania, co to za chory sentymentalizm i pomylenie pojęć? Prawdopodobnie cały świat zdaje sobie sprawę, iż Polska została zrujnowana w wyniku działań wojennych, iż po wojnie w jej efekcie wpadliśmy w szpony ZSRR - przez co, pomimo iż rzeczywiście zapanował pokój (nie licząc Żołnierzy Wyklętych), to wiele cywilizacyjnie straciliśmy. W wyniku niemieckich działań nasze straty były tak olbrzymie, że odbudowę pełnej struktury społecznej Polski szacuje się bodajże na 5 pokoleń od chwili obecnej. W wyniku niemieckich działań odebrano nam wiele dekad możliwości i rozwoju, zostawili zrujnowane miasta, miliony wymordowanych obywateli - w tym większość inteligencji. Może to dlatego nie potrafimy (potrafiliśmy) walczyć o swoje, bo najeźdźcy i okupanci przetrącili nam kręgosłup? Prowadząc szeroko zakrojone działania od niemieckiego Generalpnan Ost, po radziecką eksterminację inteligencji polskiej w czasach wojny i nie tylko, odcisnęli piętno, z którym po dziś dzień nie możemy sobie poradzić. Bo co kieruje ludźmi, którzy będąc Polakami, żyjąc na polskiej ziemi reprezentują w tym zakresie interes dawnego okupanta? Co przemawia za tym, aby morderca, który pozbawił życia 6 milionów obywateli II Rzeczpospolitej (Polaków różnego wyznania, od żydów po katolików) nie poniósł za ten czy żadnych konsekwencji? Reparacje są nie tylko zadośćuczynieniem za popełnione zbrodnie, ale i pełnią funkcję prewencyjną, bo nałożone na agresora konsekwencje finansowe w pewien sposób zapobiegają przyszłym wojnom. Najmniej przemyślany argument jaki słyszałem w tej dyskusji nawiązywał do bogactwa Niemiec. Co to w ogóle jest za argument? Bo są bogaci i strach? 6 milionów ofiar, tysiące zrabowanych dzieł sztuki, pomników kultury, historycznych dokumentów i żadnej reakcji? Żadnych konsekwencji? Przecież to jest dramat. Dramat, że ktokolwiek może w ten sposób myśleć, gdy 6 milionów niemych ofiar nie może znaleźć oparcia w przyszłych pokoleniach. Pokolenia, z których komunizm i nazizm wykreował ludzi bezideowych, marnych klepaczy marnego losu.

Jako, że znany jestem z tego, iż w zasadzie wyłącznie wrzucam gotowe linki bez wielkiego ich opracowywania (w takim sensie nie ingeruję za bardzo treść, chyba że muszę, jeśli już - swoje 5 groszy dokładam w komentarzach), za chwile wrzucę Wam mój stary tekst dotyczący ewentualnych niemieckich reparacji wojennych (odrobinę na czasie, a link do świeżego artykułu poniżej). Żebyście nie myśleli, że jestem wyłącznie gościem copy-paste xd

Wspomniany artykuł, do którego w jakiś sposób będę się odnosił: Niemieckie odszkodowania? Reparacje się nie przedawniają!

Dr Karl Heinz Roth, przedstawiany przez „Gazetę Polską” jako „najwybitniejszy na Zachodzie znawca problematyki niemieckiego długu reparacyjnego”, uważa - jak donosi w środę tygodnik, że dług ten nie ulega przedawnieniu i jest w dalszym ciągu otwarty.

Link: https://wgospodarce.pl/informacje/92954-niemieckie-odszkodowania-reparacje-sie-nie-przedawniaja

Dziś w ramach #historiazarroyo przenosimy się do okupowanej Polski lat 1939-45

Sprawa "Pływaka"

"Pływak", czyli podporucznik Jan Poznański, był jednym z cichociemnych, którego zrzucono na teren Polski w nocy z 1 do 2 października 1942 roku. Po skoku przeszedł kilkutygodniową aklimatyzację w realiach okupowanej ojczyzny. Później skierowano go do Kedywu Okręgu AK Śląsk. Siedziba tej organizacji znajdowała się w Krakowie. Zamieszkał w konspiracyjnym mieszkaniu na krakowskiej Olszy, gdzie nawiązał kontakt z mężczyzną, który zamieszkiwał ten sam budynek. I odtąd zaczęły się jego problemy. Postanowił z nim się napić i przy odbywającej się rozmowie powiedział zbyt wiele - kim jest, skąd przybył, jakie cele tutaj ma. Ten (sąsiad) doniósł potem gestapowcom na Poznańskiego.

Został osadzony w więzieniu przy ul. Montelupich i poddany torturom w siedzibie gestapo przy ul. Pomorskiej. Kilka dni był bity, męczony do granic możliwości. Funkcjonariusze złożyli propozycję - doprowadzisz nas do dowództwa AK, a my przestaniemy Cię bić. Będący na skraju wyczerpania fizycznego i psychicznego Jan Poznański zgodził się. Kazali mu wyjechać do Warszawy i szukać dojścia do Komendy Głównej AK. Jan wyjechał do Warszawy, ale natychmiast skontaktował się z oficerami kontrwywiadu. Sprawą zajął się por. Bernard Krawiec - szef Wydziału Bezpieczeństwa i Kontrwywiadu Oddziału II KG AK. Podjęto decyzję o likwidacji gestapowców, którzy nadzorowali "Pływaka". Do spotkania doszło 30 marca 1943 roku o godz. 15:00 w cukierni "Europejska". W akcji tej nie wziął udziału "Pływak" (przekazał za to rysopis funkcjonariusza), natomiast niemiecką policją polityczną zajął się oddział bojowy "Wapiennik". W skład oddziału, który zlikwidował gestapowców, wchodzili:

-por. Leszek Kowalewski "Twardy"

-pchor. Tadeusz Towarnicki "Naprawa"

-sierż. Czesław Teofilak "Zadra"

-pchor. Jan Kowalczyk "Kieł"

Ponadto 8 innych ludzi rozstawionych było w kilku różnych miejscach.

Przed 15:00 pojawiło się dwóch funkcjonariuszy - SS-Sturmscharführer Stephan Böhm i SS-Schütze Karl Dolezal.

Autor książki pt. "AK 75" przedstawił historię mniej więcej tak:

Danie zamówili po niemiecku, słabo maskowali broń. "Twardy" w pewnym momencie wdał się w rozmowę z kelnerką. Prowadząc z nią ożywioną dyskusję, podążał w stronę stolika przybyłych gestapowców. Gdy znalazł się już plecami do nich, wyciągnął broń i z półobrotu strzelił do jednego z mężczyzn. W tym samym momencie "Naprawa" strzelił drugiego Niemca. Niemcy od razu nie padli, więc ponowili strzał. W lokalu zapanował strach, lecz "Kieł" i "Zadra" opanowali sytuację, później żołnierze wydostali się tylnym wyjściem z miejsca egzekucji. Ciekawostką jest to, że niemiecka orkiestra dęta, która maszerowała na zewnątrz budynku, zagłuszyła odgłosy wystrzałów.

Mimo dwóch zabitych Niemcy nie wyciągnęli konsekwencji wobec cywili. Co natomiast stało się później z "Pływakiem"? Przeniesiono go do Okręgu AK Lublin, gdzie działał pod pseudonimem "Ewa". Przeprowadził tam szereg brawurowych akcji dywersyjnych, lecz ostatecznie został ciężko ranny podczas likwidacji konfidentki w Opolu Lubelskim. 22 października 1943 roku zmarł, a pośmiertnie przyznano mu Virtuti Militari V klasy.

Zdjęcie przedstawia por. Leszka Kowalewskiego ps. "Twardy"

Józef Unrug – twórca legendy polskiej marynarki wojennej

28 lutego 1973 zmarł Józef Unrug, polski wiceadmirał. Urodzony pod Berlinem, władał językiem niemieckim lepiej niż polskim. Jednak - jak wspominał - pierwszego dnia wojny zapomniał, jak się mówi po niemiecku, a przebywając w niewoli, w obozie kontaktował się z Niemcami tylko przez tłumacza [+audycja]

Przyszły admirał polski Józef Unrug urodził się 7 października 1884 roku (wówczas jako Joseph von Unruh) w Brandenburgu w Prusach Wschodnich, w rodzinie niemieckich arystokratów. Ojciec jego był wprawdzie generałem niemieckim, ale pamiętał o swym polskim pochodzeniu i to on nauczył syna języka swych przodków. Bez wątpienia ten rodzaj wychowania sprawił, że Unrug zawsze pamiętał o tym, że ma swoje polskie powinności i swój polski rodowód.

Więcej na ten temat: https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/1061340,Jozef-Unrug-tworca-legendy-polskiej-marynarki-wojennej

72 lat temu, 2 marca 1949 roku, Kazimierz Moczarski, były żołnierz Armii Krajowej, w ramach prowadzonego postępowania, by złamać go psychicznie, został umieszczony w jednej celi z Jürgenem Stroopem – generałem SS, który prowadził likwidację warszawskiego getta.

Komunistyczny reżim przez wiele miesięcy trzymał go w celi śmierci. Ubowcy wybijali mu zęby i rozdeptywali palce. W końcu wsadzili go do jednej celi ze Stroopem.

Stroop był lepiej traktowany przez władze więzienia – wychodził na spacery, nie był bity. Moczarskiego za to torturowano nawet kilka razy dziennie. Nie uległ jednak śledczym. Zamiast tego w rozmowach, trwających przez 255 dni wspólnego pobytu w celi, usiłował wniknąć w życie i poglądy Stroopa, aby „odpowiedzieć sobie na pytanie, jaki mechanizm historyczny, psychologiczny, socjologiczny doprowadził część Niemców do uformowania się w zespół ludobójców, którzy kierowali Rzeszą i usiłowali zaprowadzić swój Ordnung w Europie i w świecie”. Dzięki niezwykle wyostrzonej przez napięcie psychiczne pamięci udało mu się zapamiętać z wielką precyzją wypowiedzi towarzysza z celi.

"Ta książka pokazuje prawdziwy układ nie tylko II wojny światowej, ale polityki i moralności XX wieku" – recenzował historyk Norman Davies.

Elżbieta Moczarska, córka Kazimierza wspominała po latach: – To dla mnie jest bardzo trudne i właściwie niewyobrażalne, jak czytam o torturach ojca. W ogóle nie mogę sobie tego wyobrazić, bo mój ojciec był tak pogodnym człowiekiem i pełnym optymizmu oraz takiej rozwagi, że ja nie mogę sobie tego wyobrazić, jak on to wszystko mógł przejść.

Więcej na ten temat [+załączona do artykułu audycja]: https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/942017,Kazimierz-Moczarski-%E2%80%93-autor-ksiazki-Rozmowy-z-katem

także Ż.I.H

1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

1 marca – w rocznicę rozstrzelania przywódców IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Powojenna konspiracja niepodległościowa była – aż do powstania „Solidarności” – najliczniejszą formą zorganizowanego oporu społeczeństwa polskiego wobec narzuconej władzy.

Sformułowanie „Żołnierze Wyklęci” powstało w 1993 r. – po raz pierwszy użyto go w tytule wystawy „Żołnierze Wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r.”, zorganizowanej przez Ligę Republikańską na Uniwersytecie Warszawskim. Jego autorem był Leszek Żebrowski. Stanowi ono bezpośrednie odwołanie do listu otrzymanego przez wdowę po jednym z żołnierzy podziemia, w którym, zawiadamiając o wykonaniu wyroku śmierci na jej mężu, dowódca jednostki wojskowej pisze o nim: „Wieczna hańba i nienawiść naszych żołnierzy i oficerów towarzyszy mu i poza grób. Każdy, kto czuje w sobie polską krew, przeklina go – niech więc wyrzeknie się go własna jego żona i dziecko”. Wyrażenie „żołnierze wyklęci” upowszechnił Jerzy Ślaski (1926–2002), publikując w 1996 r. książkę pod takim właśnie tytułem.

Przełom, jaki przyniósł rok 1989, nie od razu przyczynił się do przywrócenia społecznej pamięci o postaciach antykomunistycznego, niepodległościowego podziemia. Przez lata pozostawały bez odpowiedzi starania środowisk kombatanckich, organizacji patriotycznych, stowarzyszeń naukowych, przyjaciół rodziny tych, którzy byli członkami antykomunistycznego podziemia.

Więcej na ten temat: https://dzieje.pl/wiadomosci/1-marca-obchodzimy-narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych

Łukaszenko chce by 17 września był świętem narodowym Białorusi

Aleksander Łukaszenko proponuje uznać dzień agresji Związku Radzieckiego wobec II Rzeczypospolitej za święto narodowe Białorusinów.

"Przyzwyczailiśmy się już, że władze mają negatywny stosunek do mniejszości polskiej, oddają hołd tym, którzy mordowali Polaków – mówi Poczobut. W białoruskich miastach nie tylko roi się od pomników „działaczy" komunistycznych organów represyjnych, ale też od „ulic 17 Sientiabria" (17 września). Znajdziemy je m.in. w Grodnie czy Brześciu"

Więcej na ten temat: https://www.rp.pl/Bialorus/302289971-Lukaszenko-chce-by-17-wrzesnia-byl-swietem-narodowym-Bialorusi.html

Zbrodnia na Polakach w Hucie Pieniackiej. "Ludzie ginęli w strasznych męczarniach" [audycja]

28 lutego 1944 roku oddziały SS Galizien i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonały pacyfikacji wsi Huta Pieniacka położonej w Małopolsce Wschodniej. W Archiwum Polskiego Radia zachowało się bezcenne nagranie świadka zbrodni.

Przed II wojną światową Huta Pieniacka była jedną z największych w powiecie brodzkim województwa tarnopolskiego. Stosunki z okoliczną ludnością ukraińską układały się dobrze.

"Ukraińcy rabowali co się dało. Wioska została doszczętnie spalona - dodał Stanisław Kowalski. - Na drugi dzień ocaleli członkowie samoobrony zbierali niedopalone ciała ludzkie. W większości przypadków zamykano ludzi w stodołach, oblewano jakimś płynem i podpalano budynek. Ludzie ginęli w strasznych męczarniach."

Według Ewy i Władysława Siemaszków śmierć w Hucie Pieniackiej poniosło około 1200 osób, w tym kilku ukrywających się Żydów.

Więcej na ten temat: https://www.polskieradio24.pl/39/156/Artykul/2270386,Zbrodnia-w-Hucie-Pieniackiej-Ludzie-gineli-w-strasznych-meczarniach

M. Paldiel dla „Jerusalem Post”: polscy dyplomaci powinni otrzymać tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata

Aleksander Ładoś i Stefan Ryniewicz z Grupy Berneńskiej powinni otrzymać tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata za ratowanie Żydów w czasie II wojny światowej – pisze w „Jerusalem Post” były szef Departamentu Sprawiedliwych w Yad Vashem, Mordecai Paldiel.

Polscy dyplomaci w szwajcarskim Bernie opracowali plan ratowania Żydów mieszkających w różnych krajach okupowanych przez nazistowskie Niemcy poprzez nadawanie im paszportów krajów Ameryki Łacińskiej, głównie Paragwaju. Osoby posiadające takie dokumenty były wymieniane potem przez rząd III Rzeszy na obywateli niemieckich mieszkających w krajach Ameryki Łacińskiej.

Więcej na ten temat: https://dzieje.pl/wiadomosci/m-paldiel-dla-jerusalem-post-polscy-dyplomaci-powinni-otrzymac-tytul-sprawiedliwych