Za pomocą jednego z instrumentów Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, a mianowicie spektrografu bliskiej podczerwieni (Near-Infrared Spectrograph), po raz pierwszy potwierdzono obecność gazu - a konkretnie pary wodnej - wokół komety w głównym pasie asteroid. Sugeruje to, że w tym regionie może być zachowany lód wodny z pierwotnego Układu Słonecznego. Daje to też jednak uczonym kolejną zagadkę do rozwiązania: w przeciwieństwie do innych, na komecie 238P/Read nie wykryto dwutlenku węgla. Było to zaskoczenie dla astronomów, gdyż dwutlenek węgla stanowi około 10 procent materiału uwalnianego przez kometę i jak do tej pory jego ślady znajdowano we wszystkich obiektach tego typu.
Autorzy publikacji opisujących odkrycie podają dwie potencjalne przyczyny takiego obrotu spraw. Kometa Read mogła więc pierwotnie posiadać dwutlenek węgla, lecz w miarę przebywania w relatywnie wysokich temperaturach pasa głównego asteroid zaczęła go stopniowo tracić - substancja ta odparowuje nawet łatwiej niż para wodna. Drugim wyjaśnieniem jest powstanie rzeczonej komety w swoistej "kieszeni" naszego układu gwiezdnego, w którym, m.in. na skutek działania ciepła, powstanie dwutlenku węgla było niemożliwe.
Wspomniana kometa Read to kometa pasa głównego znajdująca się w pasie planetoid, która okresowo wykazuje aktywność typową dla komet jak choćby posiadanie komy. Była ona jednym z trzech obiektów, które zostały wykorzystane do stworzenia kategorii "Komety Pasa Głównego". Wcześniej zakładano, że komety rezydują w Pasie Kuipera i Obłoku Oorta, poza orbitą Neptuna, gdzie ich lód mógł być zachowany dalej od Słońca. Zamrożony materiał, który odparowuje podczas zbliżania się do Słońca, jest tym, co nadaje kometom charakterystyczną komę i charakterystyczny ogon, odróżniające je od planetoid. Naukowcy od dawna spekulowali, że lód wodny może być zachowany w cieplejszym pasie asteroid, wewnątrz orbity Jowisza, ale brakowało na to dowodu - aż do teraz. Jak twierdzi autor badania, astronom Michael Kelley z uniwersytetu w Maryland:
Dzięki obserwacjom komety Read przez Webba możemy teraz wykazać, że lód wodny z wczesnego Układu Słonecznego może być zachowany w pasie asteroid.
Teraz uczeni chcą zbadać inne komety z pasa głównego, by sprawdzić, co się z nimi dzieje i czy tak jak na komecie Read brakuje na nich dwutlenku węgla.
Opublikowany artykuł: https://www.nature.com/articles/s41586-023-06152-y
#astronomia #kosmos