Tutaj przegląd odmian dostepych w Austrii.

https://www.youtube.com/watch?v=7nVWnFICy7Y

10 odmian Fracuskich dla amatorów- https://www.youtube.com/watch?v=YnbP83QTzoE

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

Harberts Renette,Reneta Harberta

Pochodzenie:

Diel uzyskał ją w Westfalii od poborcy podatkowego Harberta z Arnsbergu i opisał w 1828 roku.(6)

Morfologia:

Owoce są duże do bardzo dużych, 80 - 100 mm szerokości, 70 - 80 mm wysokości, regularne, szypułkowe.(5)

Owoc duży, płaski, kulisty, kielich półotwarty, zagłębienie kielichowe płytkie, lekko ordzawione, szypułka krótka, cienka, zagłębienie szypułkowe lejkowate, promieniście ordzawione, (4)

Skórka: gładka, sucha, kolor podłoża żółto-zielony, przebarwienie po stronie nasłoneczionej pomarańczowo-czerwone paski, możliwe ciemne plamy na skórce.(4)

Miąższ:

Miąższ żółtawy, średnio jędrny, średnio drobnokomórkowy, soczysty, słodko-kwaśny, delikatny aromat cytryny.(4)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność.

Mączniak prawdziwy-niska podatność

Zaraza ogniowa-wysoka podatność.

Rak drzew owocowych- wysoka podatość za młodu,stare drzewo- mniej podatne.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie:

W dobrych warunkach do kwietnia można przechować w złych nawet do lutego.

Dojrzałość :

Zbierane na początku października,dojrzałość konsumcyjna listopad - grudzień(2)

Odporność na mróz:

duża do -28 °C (do strefy klimatycznej 5)

Przeznaczenie:

Korona:

Wzrost bardzo silny, należy do odmian najsilniej rosnących. Korona bardzo duża,

szeroki, a także wysoki sferyczny.(5)

Owocowanie:

 średnio póżno,dobre plonowanie ale dość przemienie.

Zapylacze:

Schoone van Boskoop, Notarisappel, Transparente de Croncels(Kronselka), Blenheim Orange, Yellow Transparent(Papierówka)(1)

ewentualnie inne renety np.:Reneta ananasowa, Reneta Baumanna, oraz Pepina Lineusza,(5)

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)- https://library.wur.nl/speccol/fruithof/fruit/App/Tekst/AppT31.htm

(2)- https://natmus.dk/museer-og-slotte/frilandsmuseet/huse-og-gaarde/haver-og-landskab/gamle-sorter/frugt-og-baer/aebler/harberts-reinet/

(3)-Nederlandsche Fruitsorten

(4)- https://www.obstgarten.biz/info-thek/harberts-renette.html

(5)- https://www.arche-noah.at/files/harberts_renette.pdf

(6)- https://www.arboschwin.com/index.php?page=affi_pomme_mr&num=67

(7)-Jabłoń Reneta Harberta – rysunek z książki „Deutsche Pomologie” Wilhelma Lauche z 1882-1883, ze zborów biblioteki Wageningen UR.

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

 Roter Winterstettin

Sztetyna Czerwona

Pochodzenie:

Odmiana Polska/Niemiecka której nasiona sprowadził Czeski ogrodnik Jerzego Halika około 1650 roku.

(1)

Morfologia:

Owoce są średnie do dużych, 50 - 79 mm wysokości, 70 - 88 mm szerokości, płasko-wydłużone.

kuliste do prawie kulistych, częściowo nieco jednostronne, częściowo również dość regularne

żeberka, zaczynające się od kielicha, płaskie żeberka biegną w poprzek owocu, (2)

Skórka:

Gładkia matowo-błyszcząca, sucha, w czasie przechowywania rzadko lekko czerwonawe z jednej strony.tłusta na stronie słonecznej, kolor podstawowy żółtozielony,asłoecziona strona bardzo krwista czerwień.)(2)

Miąższ: Zielonkawobiały, drobny, jędrny, soczysty, słodko-winny, możliwe lekkie przyprawy, ma charatertystyczny smak.(2)

W tym przypadku "specjalny" oznacza silny owocowy smak, który przypomina melon i truskawke(5)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – średnia podatość

Mączniak prawdziwy-niska podatność

Zaraza ogniowa-niska podatność.

Rak drzew owocowych- wysoka podatość.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie:

Przechowyanie dość dobre jako że odmiana zimowa do 6 miesięcy w sprzyających warunkach,w normalnych do 4 miesięcy po zbiorze.(3) W chłodni z kontrolowaną atmosferą do lata.

Dojrzałość :

Dojrzałość konsumkcyjna początek grudnia/dojrzałość zbiorcza 1 połowa padżiernka.

Odporność na mróz:

bardzo duża do -28 °C (do strefy klimatycznej 5) .Dość dobrze wytrzyma do 600 metra nad poziomem morza.

Przeznaczenie:

Głównie przeznaczenie kuchenne (suszone owoce, cydr),nastepie deserowe.

Korona: Umiarkowanie silnie rosnące, wyprostowane, rozłożyste drzewo. (3)

Drzewo:

Średnio silny wzrost z szeroką piramidalną koroną.(4)

Owocowanie:

Owocuje dość póżno a potem regularnie oraz co rocznie,plon co roku jest coraz wyższy.Samo drzewo jest dość długowieczne wytrzyma do 100 lat na antonówce.

Zapylacze:

Zapyla się z 3 grupą odmian dobre z Pepiną Lineusza oraz Koksą Pomarańczową.

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)= https://www.werandacountry.pl/weranda-country-nr-32009/kochajmy-stare-jablonie

(2)= https://www.arche-noah.at/files/roter_stettiner.pdf

(3)- https://pomiferous.com/applebyname/roter-stettiner-id-5590

(4)- https://www.kob-bavendorf.de/sorten-detail/name/Roter%20Stettiner.html

(5)- https://www.saltspringapplecompany.com/roter-stettiner

(6)-Goethe, Degenkolb, Mertens: Äpfel und Birnen - Die wichtigsten deutschen Kernobstsorten, Berlin 1894

Dokument o jednej z najstarszej odmianie jabłoni z USA.Bardzo smacznej zresztą.

https://www.youtube.com/watch?v=pE2ZptbktPw

Dokument o brytyjskich odmianach jabłoni prawie 60 minut-znajomość angielskiego wymagana!

https://www.youtube.com/watch?v=h29uBlqSrgQ

Jabłka z ery wiktoriańskiej o niektórych z nich podzieliłem się wiedzą zdobytą z literatury na przykład :Golden Noble.

https://www.youtube.com/watch?v=ssAoqhrVT28

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

Reneta szampańska,ChampagnerReinette.

Pochodzenie:

Jabłko pochodzące z Szampanii,

W Badenii jest znana i często uprawiana pod nazwą Herrnapfel, w Wirtembergii jako Loskrieger. Diel, rzeczywiście, opisał go w 1799 roku pod tą ostatnią nazwą, a w 1800 roku pod obecnie ogólnie przyjętą nazwą Champagner Reinet. (1)

Morfologia:

Champagne Renette” to średniej wielkości jabłko deserowe . Ma typowy płaski kształt, o szerokości około 65 mm i wysokości 47 mm.(6)

Kształt średniej wielkości, płasko kulisty, dół kielicha płytki, żebrowany, trzon różnej długości, dół trzonu promieniście ordzawiony, (7)

Skórka: Gładka, lekko oleista, kolor podstawowy zielono-żółty, przebarwienie tylko nieznacznie wyraźne, wrażliwy na ucisk, lekki zapach.(6)

Miąższ:

Miąższ biały, nieco gruby, soczysty, kwaskowaty o słabym aromacie, dużo witaminy C(6)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność.

Mączniak prawdziwy-niska podatność

Zaraza ogniowa-bardzo wysoka podatność.(5)

Rak drzew owocowych- wysoka podatość.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie:

Przechowywanie w warunkach chłodniczych: Przechowuje się do sześciu miesięcy, najlepsze smaki po dwóch miesiącach przechowywania.(2) Najlepsze są po świetach Bożego Narodzenia.

Dojrzałość :

Zastosowanie kulinarme to koniec śierpnia,deserowe od połowy września.

Odporność na mróz:

 \ bardzo duża do -35°C (do strefy klimatycznej 3)

Jabłka można sadzić nawet do 1000 m n.p.m. Są mniej wymagające od innych gatunków owoców pod względem temperatury czy warunków świetlnych, (4)

Przeznaczenie:

 Jakość i zastosowanie: jako owoc na cydr i wino, a także jako placek jabłkowy i owoc domowy pierwszej rangi(1)

Korona: Tworzy piękną, okrągłą koronę, ale nie osiąga dużych rozmiarów.(1)

Owocowanie:

bardzo póżno wchodzi w okres plonowania, średnie plony regularne, na podkładkach antonówki bardzo przenienie.

Zapylacze:

Grupa zapylająca 3 w 100% pyłek zgodny w zapylaniu z Cox's Orange Pippin.

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)- http://poha.dk/Frugtsorter/IrskFerskenB/ChampagnerR.B.htm

(2)- https://pomiferous.com/applebyname/champagner-reinette-id-1249

(3)-Müller-Diemitz, Bissmann-Gotha u.a.: Deutschlands Obstsorten, Stuttgart 1905 – 1930

(4)- https://www.prospecierara.ch/de/pflanzen/sortenfinder/detail.html?tx_psrsortenfinder%5BshowUid%5D=OB-11026

(5)- https://www.streuobst-in-bayern.de/detail/id=628e31524aa7e13f743a61fb

(6)- https://www.obstgarten.biz/info-thek/champagner-renette.html

(7)- Herbert Petzold : Apfelsorten. 4., überarbeitete und erweiterte Auflage. Neumann, Radebeul 1990, ISBN 3-7402-0075-8 .

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

James Grieve

Pochodzenie:

Wyhodowana w Szkocji w 1893 roku przez ogrodnika Jamesa Grieve. (1)

Morfologia:

Owoce są średniej wielkości do dużych, podw bardzo korzystnych warunkach o wysokości 77 mm i szerokości 89 mm,

W niekorzystnych 61 mm wysokości, 72 mm szerokości, wyglądający na wysoko kuliste, czasami umiarkowanie płaskie, często lekko żebrowane, nieco zwężający kształt się ku kielichowi.(2)

Skórka: jest delikatna, na początku lekko oszroniona, gładka, później matowo błyszcząca,

elastyczny, mniej lub bardziej tłusty, gdy jest dojrzały do spożycia, wrażliwy na ucisk.(2)

Kolor podstawowy- jasnozielonkawo-żółty do jasnego jasnożółtego.Na słońcu jasno-czerwony.

Miąższ:

 bladożółtobiałey początkowo przeważnie twardy, ale wkrótce kruchy, soczysty.

\dobrze aromatyzowany, z delikatną, winną kwasowością i wystarczająco słodki podobny do grafstynka prawdziwego.(2)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność.

Mączniak prawdziwy-niska podatność

Zaraza ogniowa-wysoka podatność.

Rak drzew owocowych- wysoka podatość.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie:

Może być przechowywane maksymalnie przez 2 miesiące ze względu na ogniecenia miązszu oraz skórki przez to szybko się psuje.(2).Przechowanie jest dość słabe (3)

Dojrzałość :

Zastosowanie kulinarme to koniec śierpnia,deserowe od połowy września.

Odporność na mróz:

: bardzo duża do -35 °C (do strefy klimatycznej 3) Dobra roślina pochodzenia wyżynego wytrzyma do 700 metra nad poziomem morza.

Przeznaczenie: Jabłko głównie kuchenne,dobre sokowe i deserowe Ze względu na wysoką zawartość soku, James Grieve był przez długi czas sadzony komercyjnie do produkcji soków w Niemczech.(1)

Korona: wyprostowana i szeroko rosnąca przez to jest małym drzewem. Zwykle osiąga wysokość 3 - 4 m i staje się szeroki na oko 2 - 3 m.

spłaszczona kulista, półotwarta korona(3)

Owocowanie:

bardzo wcześnie wchodzi w okres plonowania, bardzo wysokie plony wręcz wymaga przerzedzania przez to owoce są małee i dobrego cięcia, regularne, na podkładkach antonówki bardzo przenienie

Zapylacze:

James Grieve jest dobrym dawcą pyłku i jest samopłodny.(1)

Zapyla wszystkie jabłka z grupy 3-4.

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)-https://www.obstbaumhofstaetter.com/alte-obstvarianten

(2)-https://www.arche-noah.at/files/james_grieve.pdf

(3)-https://www.plantura.garden/obst/apfelsorten/apfel-james-grieve

(4)-https://www.lebensraum-buchleite.de/obstsorten/sorte/james-grieve_1083

(5)-Müller-Diemitz, Bissmann-Gotha u.a.: Deutschlands Obstsorten, Stuttgart 1905 - 1930

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

Kardynalskie Płomieniste,Geflammter Kardinal

Pochodzenie:

Bardzo stara odmiana pochodząca najprawdopodobniej z Niemiec lub Holandii. Opisana przez Diela w 1801 roku. .(1)

Morfologia:

Owoce mają wyjątkowo zmienny kształt.

najczęściej kulisty do wysokiego, płaski do silnie żebrowanego, wysokość 60 - 85 mm, \ 75 - 90 mm szerokości, mocne krawędzie sprawiają, że czasem jabłko jest trójkątne.połówki są zwykle bardzo nierówne, średniokulisty, zmniejszający się w kierunku kielicha.(3)

Skórka:jest gładka, delikatna, giętka, mało tłusta, początkowo zielonkawa do zielonkawożółtej.

Miąższ:zielono-żółtawo-biały, soczysty, luźny, średnio drobne komórki, owoce średnio twarde do miękkich.(3)(4)

Smak kwaskowato-słodki orzeźwiający, bez ostrości. Za wcześnie owoce zebrane kwaśne i bez smaku.(3)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność

Mączniak prawdziwy-średnia podatność do wysokiej

Zaraza ogniowa –niska podatność

Rak drzew owocowych- średnia podatność.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie:

Można przechowywać do lutego.

Dojrzałość :

 Dojrzałość do spożycia od października.

Zbiór od połowy września.

Odporność na mróz:

Mrozoodporność: do -28 °C (do 5. strefy klimatycznej)(2)Wytrzyma do 700 metra nad poziomem morza.

Przeznaczenie: Jabłko głównie kuchenne,mniej deserowe.

Korona: tworzy szerokie, lekko opadające korony. Za młodu rośnie silnie i wymaga dokładnego przycinania. Pózniej korona nabiera szeroko łukowatego kształtu, gałęzie stają się później zwisające.

 (3)

Owocowanie:

Odmiana szybko zaczyna plonować i owocuje regularnie bez przemieności jeśli jest przycininana(3)

Zapylacze:

Kronselka

Pepina Lineusz

Baumanns Reneta

Złota Reneta.

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)- https://eko-ogrodnik.pl/produkt/jablon-kardynalskie-plomieniste/

(2)- https://www.plantura.garden/obst/apfelsorten/geflammter-kardinal

(3)- https://www.arche-noah.at/files/geflammter_kardinal.pdf

(4)- https://de.wikipedia.org/wiki/Geflammter_Kardinal

(5)-Müller-Diemitz, Bissmann-Gotha u.a.: Deutschlands Obstsorten, Stuttgart 1905 - 1930

Piękny dokument o starych odmianach jabłoni po francusku!

https://www.youtube.com/watch?v=kTVqf1bg7MY

Ratowanie starych drzew cz1. Jeżeli się przyjmą to uratuje odmiany co mój dziadek sadzil. Nie są to turbo stare odmiany ale można powiedzieć że dziedzictwo kulturowe w ten sposób ratuje.

Tutaj pokazane jest to, że nowe odmiany pozbawione polifenoli uczulają u około 4% populacji ludzkiej, a starą odmianą antyuczulającą jest „Ontario” na przykład. Są już badania i nowe powstają odmiany, które nie uczulają, ale są praktycznie niedostępne, takie jak „Santana, Baya Marisa, Boskop”.

https://www.youtube.com/watch?v=DpY6_i_2Izc

Duża część starych odmian jest, jest w zadawalącym stopniu odporne na szkodników oraz choroby tylko problem jest taki, że są to podmiany, które sadzoną do 1 hektara sadu i zachowane są głównie przez Niemców, bo u nas komuna zniszczyła stare sadownictwo poprzez planowane masowe sadownictwo w Grójcu oraz zaorała prawie wszystkie odmiany lokalne. Przed 2 wojną światową głównym zagłębiem polskiego sadownictwa to Dolna Wisła.

. https://www.youtube.com/watch?v=OUd2etg41cQ

Chłop trochę nie ogarnia nawet sadownictwa XIX wieku stosuje dziczki z lasu, czyli siewki jako podkładki, które mają bardzo zróżnicowaną pulę genową. Przez to podkładka jest narażona na przemarzanie. Powinien wysiać antonówkę i z zapylaczem Weathy albo zamówić klon A2, który żyje do 70 lat lub wysiać jabłoń dziko czerwonolistą, która ma drzewa do 10 m.A tak to nie będzie miał ani wyrównana, ani dużych drzew, bo każda podkładka jest inna i ona rzutuje na wzrost. Nie mówiąc o posadzeniu jabłoni i gruszy razem przez to rzutuje większym narażeniem na parcha oraz raka bakteryjnego, oraz zwiększonym zrzutem szkodników. Jeszcze te pestkowe przecież to narażenie jabłek na na brunatną zglizne drzew ziarnkowych oraz pestkowych, bo akurat jabłonie atakuje te dwa formy. No i zaorał mnie sadzeniem Macintosha, który jest na na wszystko podatny w wysokim poziomie przez to będzie nosicielem dla innych odmian xD. Chłop pewnie też nie zrobił badania gleby i wszystko sadzi jak popadnie. Przez to duża ma niedobory oraz możliwe że przemarza.

http://www.youtube.com/watch?v=09IqZbLA0ac

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

 Ingrid Marie

Pochodzenie:

Została wyhodowana przypadkowo około 1910 roku na terenie szkoły w Høed na wyspie Funen w Danii. Jest to krzyżówka dwóch angielskich odmian Cox's Orange Pippin i Cox's Pomona.(1)

 Jabłko można pomylić ze Spartanem(6)

Morfologia: Owoce są średniej wielkości, wysokość 47-55 mm, szerokość 65-75 mm.

płasko-okrągły, spłaszczone od strony kielicha i łodygi, owoc dość równomiernie zbudowany.

średnio wysklepione, zmniejszające się nieco w kierunku kielicha.(3)

Skórka: gładka, jędrna, twarda, czasem lekko woskowa, matowa do lekko błyszczącej.

kolor żółtawozielony do jasnożółtego, często widoczny tylko w kilku miejscach. Na słoneczej stronie kolor ciemmno czerwony podobny do odmiany Spartan (3) Liczne zabariowne kropki na skórce.

Miąższ: Zielonkawe do białożółtych, rzadko czerwonawe na skórce, pierwsze średnio jędrne.

czerwonawy, początkowo średnio zwarty, później kruchy, średnio drobnoziarnisty, soczysty, słodki, lekko kwaśny, z pewnym aromatem koksy pomarańczowej (3).

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność do średniej podatności.

Mączniak prawdziwy-niska podatność podatność

Zaraza ogniowa –niska podatność

Rak drzew owocowych- bardzo wysoka podatość.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Brunatna zglizizna drzew ziarkowych (Moniloza)-bardzo duże gnicie owoców.

Przechowywanie:

 Może być przechowywany przez około trzy miesiące maksymalnie do stycznia.(2)

Dojrzałość :

Owoce dojrzewają w połowie wrzęsnia do końca września żależne od lokalizacji.(2)

Odporność na mróz:

bardzo duża do -35 °C (do strefy klimatycznej 3)

Przeznaczenie: Ingrid Marie jest dobra w ciastach, ciastkach oraz deserach To dobre jabłko do musu jabłkowego i kompotu.Mniej znaczenie deserowe ale ogólnie dobre na deser tylko jak jest sezon.(5)

Korona: Tworzy dość gęstą i szeroką koronę z lekko opadającymi gałęziami, pędy roczne są wzniesione.(4)

Owocowanie:

Drzewo wchodzi w okres owocowowania średnio-wcześnie czyli po 4-5 latach po posadzeniu,owocuje reguralnie,żadko przenienie choć na antonówce bardzo.(4)

Zapylacze:

Grupa: 4 (Zapylane przez odmiany z grup 3, 4 lub 5)(7)

Golden Parmain, James Grieve, Clear Apple, Laxtons Superb, Ontario, Zuccalmaglio.

Renette (1)

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)- https://en.wikipedia.org/wiki/Ingrid_Marie

(2)- https://de.wikipedia.org/wiki/Ingrid-Marie

(3)= https://www.arche-noah.at/files/ingrid_marie.pdf

(4)- https://natmus.dk/museer-og-slotte/frilandsmuseet/huse-og-gaarde/haver-og-landskab/gamle-sorter/frugt-og-baer/aebler/ingrid-marie/

(5)- https://www.arla.dk/opskrifter/ravarekalender/ravare/ingrid-marie-aeble/

(6)- https://www.sonneruplund.dk/0%20html/Ingrid%20Marie.html

(7)- https://heritagefruittreenursery.com/shop/apples/dessert/ingrid-marie-2/

(8)-Sanders: Das Apfelbuch

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

COX POMONA

Pochodzenie:

Odmiana została wyhodowana około 1830 roku przez M. Richarda Coxa z nasion Ribston Pepping.(1)

Morfologia: wedle zródła czym starsze drzewo tym większe prawodpodobieństwo wystepowania średniej wielkości owocu do 5 cm, w innych przypadkach również duże, płaskie kuliste do

kulistymstożkowym kształcie , o wysokości 59 mm i szerokości w przekroju 72 mm, w poprzek

przekrój pięciokątny.(1)

Skórka: koloru białożółtego do jasno zielonkawo-żółtego, maksymalne pokrycie tego koloru do 50 - 100%.płaskie, nakrapiane paski, na słonecznej stronie bardzo piękna jaskrawa czerwień, plamy na przetchlinkach.(1)

Miąższ: żółtawo-biały do białego, drobnokomórkowy, soczysty, kruchy i miękki, łagodnie słodko-kwaśny, nieco pikantny.(1)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność (1)

Mączniak prawdziwy-średnia podatność(1)

Zaraza ogniowa –niska podatność

Rak drzew owocowych- wysoka podatość.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie:

 Może być przechowywany przez około dwa miesiące lub dłużej w chłodnym naturalnym magazynie.(3)

Dojrzałość :

 W zależności od lokalizacji, od połowy września praktycznie od razu na deser.Choć to bardzo pikatnre i dość kwaśne jabłko więc najlepsze do konsumcji są na końcu września/połowy pazdzernika.

Odporność na mróz:

 odporność na mróz**:** bardzo duża do -28 °C (do strefy klimatycznej5) Roślina niecierpi wysokości więc maksymalnie do 200 m.n.m

Przeznaczenie: Jabłko głównie kuchenne,mniej deserowe.

Korona: Wzrost średni do silnego w młodości, słabnący przy pełnym plonowaniu(2)

Owocowanie:

bardzo wcześnie wchodzi w okres plonowania, wysokie plony, regularne, na podkładkach antonówki bardzo przenienie.

Zapylacze:

nie wiadomo

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)-https://www.arche-noah.at/files/grossherzog_friedrich_von_baden.pdf

(2)-https://www.obstgarten.biz/info-thek/cox-pomona.html

(3)=https://www.saltspringapplecompany.com/coxs-pomona

(4)-Wilhelm Lauche - Wageningen UR Digital Library - Special Collection Wilhelm Lauche - Wageningen UR Digital Library - Special Collection

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

**Nazwa odmianowa:**Großherzog Friedrich von Baden

Pochodzenie:

Odmiana ta powstała w 1894 roku z inicjatywy Wielkiego Księcia

Fießer w Baden-Baden (2)

Morfologia: Owoce są duże do bardzo dużych.

owoce miały 73-87 mm wysokości i 80-100 mm szerokości, czasami zdarzają się jeszcze większe owoce.Dominuje forma wysoko zbudowana, kalwaryjna, wyraźne żebra biegną przez cały owoc.(1)

Skórla: gładka, w miejscach ordzawionych delikatnie szorstka, raczej delikatna i wrażliwa.

najpierw jasnożółty później cytrynowożółty, nasłonecziomej stronie delikatnie zaczerwieniony, również mozliwy miescami czerwono nakrapiany w pojedynczych punktach,(1)

Miąższ: Owoc: jest luźny, kruchy, żółtawobiały do prawie białego, soczysty, przyjemnie

kwaśny, nieco pikantny smak,przedojrzały owoc staje się mdły i mączny

później mdły i mączysty, zaczyna łatwo gnić(1)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – niska podatność (5)

Mączniak prawdziwy-wysoka podatność.(5)

Zaraza ogniowa –średnia podatność

Rak drzew owocowych\średnia podatość.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność.

Przechowywanie: odmiana jesienna o bardzo krótlim okresie przechowywania do 1 miesiąca .(2)

Dojrzałość : Dojrzałość zbioru około koniec września konsumkcyjna Października potem szybko gnije.(4)

Odporność na mróz: bardzo duża do -28 °C (do strefy klimatycznej5) .Roślina dobrze rośnie w górach do poziomu 700 metra n.p.m

Przeznaczenie: Jabłko głównie deserowa oraz na szybki przerób.

Korona:Silnie wyniosła kształtu podobnego do elipsy.

Owocowanie:

odmiana dość wcześnie wchodzi w okres owocowaie,owocuje dość dobrze,jest mało przemienna.

Zapylacze:

3/4 grupa zapylania

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)-https://www.arche-noah.at/files/grossherzog_friedrich_von_baden.pdf

(2)-https://www.baumschulen-baumgartner.de/neu/index.php?d=l&a=1&artnr=883&abest

(3)-Müller-Diemitz, Bissmann-Gotha u.a.: Deutschlands Obstsorten, Stuttgart 1905 - 1930

(4)-https://www-reutlingen-de.translate.goog/Grossherzog-Friedrich-von-Baden?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc

(5)-https://www.naturadb.de/pflanzen/malus-grossherzog-friedrich/

Nazwa gatunkowa: Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.).

Nazwa odmianowa:

Goldrenette Freiherr von Berlepsch lub mutacja która rózni się tylko skórką Roter berlepsch

Pochodzenie:

Berlepsch to stara odmiana jabłek: została wyhodowana przez Diedricha Uhlhorna juniora w 1880 roku

(2)

Morfologia: Owoce są średniej wielkości, wysokości 43 - 60 mm, małe przy mniejszej pielęgnacji lub przy obfitości owoców bez przerzedzania,

58 - 70 mm szerokości, płasko kuliste, zwykle o dość regularnym kształcie, zmniejszającym się tylko nieznacznie w kierunku kielicha.

5 typowych żeber na powierzchni kielicha,

Skórka:dość twarda, gładka do delikatnie chropowatej, matowo-błyszcząca, barwy zielonkawożółty,

(1)

Miąższ: Żółtawo-biały, czasem lekko różowoczerwone,

wiązki naczyniowe często czerwonawe, miąsz raczej jędrny do średnio jędrny, drobnokomórkowy, soczysty, harmonijny słodko-kwaśny/

(1)

Odporność na szkodniki oraz choroby:

Parch jabłoni – mała podatność

Mączniak prawdziwy-średnia podatność.

Zaraza ogniowa –niska podatność

Rak drzew owocowych-średnia podatność.

Owocówka jabłoniowa-niska podatność

Przechowywanie: odmiana zimowa o długim okresie przechowalniana do marca spokojnie.

Dojrzałość : Dojrzałość do zbioru osiąga się koło połowy pazdziernika wtedy są dopowiednie do zbioeu choć zbyt pózny zbiór doprowadza do kruchości miąszu przez to szybiej się psują,zbyt wczesny odmiana bardzo kwaśna. Dojrzałość konsumkcyjna grudzień/marzec.

Odporność na mróz: duża,do -28 °C (do strefy klimatycznej 5) (1)

Przeznaczenie: Jabłko głównie deserowe gorsze przeznaczenie przetwórcze dobre na moszcz

Korona: Korona za młodu wyniosła pózniej kulista z opadającymi gałeziami.

Owocowanie:

Odmiana naprzemiennie owocującą .Plon średniopózny oraz owocowanie dość srednie

Zapylacze:

nie wiadomo za pewne 4 grupa kwitnienia czyli wszytkie klony Golden Delicates oraz jego potomkinie jesli oczywiśćie odmiana diploidlalna,oraz złota reneta.

Szkółka:

https://www.kp.org.pl/pl/field-station-owczary/offer/friut-trees-nursery

Literatura:

(1)-https://www.arche-noah.at/files/roter_berlepsch.pdf

(2)-https://de.wikipedia.org/wiki/Berlepsch

(3)-Müller-Diemitz, Bissmann-Gotha u.a.: Deutschlands Obstsorten, Stuttgart 1905 - 1930