10 fascynujących ciekawostek o antycznym rzymskim teatrze
Rzymski teatr to niezwykłe zjawisko w historii kultury, łączące w sobie wpływy greckie i oryginalne rozwiązania inżynieryjne Rzymian. Choć początkowo wzorowany na teatrze greckim, szybko zyskał własny, unikalny charakter. Oto dziesięć ciekawostek, które przybliżą fascynujący świat rzymskich widowisk teatralnych.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Portret fajumski młodej kobiety, odkryty w Egipcie, ukazanej z wisiorkiem w kształcie półksiężyca - artefakt taki dawano dziewczętom, aby chronił je przed złymi duchami.
Portrety fajumskie były to realistyczne portrety wykonane na drewnie, które były składane przy egipskich mumiach z czasów panowania Rzymian. Było to tak zwane malarstwo tablicowe, które było niezwykle popularne w czasach antycznych. Do naszych czasów zachowało się około 900 takich obrazów.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzeźba ukazująca grecką boginię zdrowia Higieję. Obiekt datowany na II wiek n.e. Rzymski artefakt odkryto w Minturnae w Kampanii (środkowe Włochy). Artefakt znajduje się w Ny Carlsberg Glyptotek w Kopenhadze (Dania).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska rzeźba ukazująca Eskulapa, boga medycyny. obiekt datowany na II wiek n.e.; odkryty w Formiae w Kampanii (Włochy). Artefakt znajduje się w Ny Carlsberg Glyptotek w Kopenhadze (Dania).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska rzeźba ukazująca prawdopodobnie Lucjusza Korneliusza Sullę
Rzymska rzeźba ukazująca prawdopodobnie Lucjusza Korneliusza Sullę, rzymskiego dyktatora z I wieku p.n.e. Obiekt datowany na I wiek p.n.e. Artefakt znajduje się w Ny Carlsberg Glyptotek w Kopenhadze (Dania).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W Portugalii w 2023 roku odkryto arenę amfiteatru rzymskiego
W sierpniu 2023 roku we wschodniej Portugalii odkryto arenę amfiteatru rzymskiego, który znajdował się między kamieniołomem a murem w antycznym mieście Ammaia. Miasto istniało od I p.n.e. do V wieku n.e. i stanowiło istotne źródło zaopatrzenia w kwarc i złoto.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
We wrześniu 2023 roku w starożytnym mieście Syedra (południowa Turcja), pod pewnym grobowcem odkryto posąg bogini Nike (Bogini Zwycięstwa) składający się z 35-40 fragmentów. Posąg ma wysokość 83 cm i datowany jest na II wiek n.e.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Antyczny nagrobek Lucjusza Aeliusa Melitinosa, najmłodszego syna Myrona i Feliculi. Imię dziecka - Melitinos - po grecku oznacza "słodki jak miód".
Na nagrobku możemy przeczytać, że dziecko przeżyło 13 miesięcy i 9 dni. Co więcej, na kamieniu umieszczono w grece i po łacinie prośbę rodziców, aby nie naruszać grobu. Obiekt jest datowany na II wiek n.e. i znajduje się w Muzeach Kapitolińskich w Rzymie.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Sensacyjne odkrycie w Pompejach: odkryto prywatne termy
Archeolodzy w Pompejach odkryli prywatną, bogato zdobioną łaźnię sprzed 2 tys. lat, uznawaną za jedną z największych dotychczas znalezionych. Łaźnia mogła pomieścić około 30 osób i składała się z kilku pomieszczeń: gorącego, ciepłego, chłodnego oraz przebieralni wyposażonej w ławki.
Centralnym elementem chłodni był perystyl — dziedziniec o wymiarach 10 na 10 metrów z dużym basenem pośrodku. Kompleks termalny był bezpośrednio połączony z wcześniej odkrytą czarną salą bankietową zdobioną freskami, co sugeruje, że rezydencja należała do wpływowego członka społeczności. Jak twierdzą badacze, łaźnie służyły nie tylko relaksowi, ale także celom politycznym, takim jak budowanie kampanii wyborczej czy promowanie kandydatury rodziny lub przyjaciół, świadcząc jednocześnie o wysokim statusie społecznym właściciela.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Peter Heather, znany historyk specjalizujący się w dziejach późnego antyku, w swojej książce „Odrodzenie Rzymu” zabiera czytelników w fascynującą podróż przez okres upadku Imperium Rzymskiego i omówienie zmian jakie nastąpiły na jego terenach w średniowieczu. Autor przede wszystkim skupia się na opisie trzech prób, kiedy starano się wskrzesić (nieskutecznie) imperium rzymskie. Książka została wydana przez wydawnictwo REBIS.
Książka liczy ponad 450 stron treści i opisuje kolejne postaci historyczne, które starały się odbudować imperium rzymskie – Teodoryka Wielkiego, Justyniana i Karola Wielkiego. Każda z tych postaci miała ambitne plany, które zakładały odrodzenie Rzymu, jednak jak sam autor zaznacza, dopiero papiestwo i Kościół odtworzyły pozycję Rzymu na świecie.
Heather w swoim stylu łączy dogłębną analizę historyczną z przystępnym językiem, dzięki czemu książka jest zarówno naukowo wartościowa, jak i interesująca dla szerszego grona odbiorców. Autor szczegółowo opisuje, jak różne siły – polityczne, religijne i społeczne – wpłynęły na proces kształtowania nowego porządku. Szczególną uwagę poświęca roli Kościoła oraz dawnych struktur administracyjnych, które przetrwały w zmienionej formie.
Autor swoje wnioski i opisy opiera na wiarygodne i liczne źródła, które możemy prześledzić na końcu publikacji.
Jednym z największych atutów książki jest szeroki kontekst, jaki autor nadaje wydarzeniom historycznym. Heather nie ogranicza się jedynie do opisu terenów dawnego Rzymu – bada również wpływ ludów barbarzyńskich, takich jak Frankowie, Wizygoci czy Longobardowie, na rozwój Europy wczesnośredniowiecznej. Porównuje też różne regiony, pokazując, jak wschodnie i zachodnie części dawnego imperium obrały zupełnie inne ścieżki rozwoju.
Przechodząc do wydania – jak zawsze należy docenić bardzo ładną oprawę graficzną pozycji książkowych wydawnictwa REBIS. Dodatkowo treść została urozmaicona kolorowymi ilustracjami i mapami poglądowymi, co świetnie uzupełnia treść. Na końcu książki znajdziemy spis treści, przypisy czy wykorzystane liczne źródła książkowe.
Podsumowując, książka „Odrodzenie Rzymu” to znakomita pozycja dla wszystkich, którzy pragną lepiej zrozumieć, jak chaos po upadku imperium stopniowo przerodził się w nowy porządek. Peter Heather udowadnia, że historia nie kończy się na katastrofach, ale ciągle ewoluuje, ukazując niezwykłą zdolność ludzi do odbudowy i adaptacji. Co więcej, po upadku imperiów starają się powstawać nowe mocarstwa, który wykorzystują panującą pustkę. Polecam tę książkę zarówno miłośnikom historii, jak i tym, którzy chcą zgłębić korzenie współczesnej Europy.
W marcu 2024 roku archeolodzy z Red River Archaeology Group odkryli rzymską willę podczas prac na osiedlu Brookside Meadows w Grove, niedaleko Wantage w hrabstwie Oxfordshire, w środkowej Anglii. Teren ten był zamieszkany od epoki brązu i obfituje w artefakty.
Willa była bogato zdobiona malowanym tynkiem i mozaikami. Obok budowli znajdował się inny budynek, który powstał zapewne później, i który przypominał „halę z nawami”. Datowanie tej budowli oceniono na późny I wiek n.e.
Na miejscu odkrycia natrafiono także na liczne miniaturowe toporki wotywne, monety czybiżuterięł. Natrafiono także na pozostałości po systemie ogrzewania podłogowego.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Ius trium liberorum ("prawo trójki dzieci") było przywilejem wprowadzonym przez cesarza Augusta (rządził w latach 27 p.n.e. - 14 n.e.) w ramach jego reform społecznych i demograficznych. Miało ono na celu zwiększenie liczby narodzin w państwie rzymskim, które po latach wojen domowych borykało się z problemem spadku populacji. Ustanowiono je w 18 roku p.n.e. w ramach reform zawartych w ustawach Lex Iulia de Maritandis Ordinibus oraz Lex Papia Poppaea.
Osoby, które miały co najmniej troje dzieci (lub czworo w przypadku wyzwoleńców), mogły korzystać z szeregu korzyści, w tym:
- zwolnień podatkowych,
- większych możliwości dziedziczenia majątku,
- kobietom przyznawano prawo do samodzielnego zarządzania własnym majątkiem, co w normalnych okolicznościach wymagało nadzoru opiekuna prawnego (najczęściej mężczyzny z rodziny).
Reforma była odpowiedzią Augusta na spadek liczby urodzeń wśród rzymskich elit i szerzący się brak zainteresowania tradycyjnymi wartościami rodzinnymi. Cesarz pragnął przywrócić moralność oraz stabilność społeczną poprzez promowanie małżeństwa i posiadania dzieci.
Choć ius trium liberorum miało wspierać rozwój demograficzny, budziło kontrowersje. Wielu obywateli uważało reformę za ingerencję państwa w ich życie prywatne. Niektórzy próbowali unikać obowiązków związanych z prawem, zawierając fikcyjne małżeństwa lub fałszując liczbę dzieci.
Prawo przestało być egzekwowane w późniejszych okresach cesarstwa, jednak stanowiło ważny przykład wczesnych prób wykorzystania systemu prawnego do kształtowania struktury społecznej. Jest również świadectwem, jak głęboko zakorzeniona była w kulturze rzymskiej troska o dziedzictwo i ciągłość społeczeństwa.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie:https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Archeolodzy odkryli w Holandii 2000-letni grób rzymskiego żołnierza
Archeolodzy odkryli w Heerlen (południowa Holandia), 2000-letni grób rzymskiego żołnierza o imieniu Flaccus, który stanowi najwcześniejszy dowód rzymskiego osadnictwa w tym regionie. Odkrycia dokonano w listopadzie 2024 roku.
Na miejscu natrafiono na szczątki ludzkie po kremacji oraz artefakty, takie jak brązowy strigilis, fragmenty ceramiki i talerze terra sigillata (datowane na pierwszą połowę I wieku n.e.). Na jednym z talerzy znaleziono wyryty skrót "FLAC", odnoszący się do imienia Flaccus. Grób ten dostarcza jednoznacznych dowodów na wczesną obecność Rzymian w Heerlen, znanym wówczas jako Coriovallum, strategicznie położonym na skrzyżowaniu głównych rzymskich dróg.
Odkryte artefakty z grobu Flaccusa zostaną oczyszczone, zakonserwowane i wystawione w nowym muzeum rzymskim w Heerlen.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Aleksander Krawczuk, mistrz opowiadania o starożytności, w książce „Rzym, Kościół, cesarze” przedstawia historię relacji między rzymską władzą cesarską a rozrastającym się chrześcijaństwem. Jest to pozycja, która zachwyci zarówno pasjonatów historii, jak i tych, którzy pragną lepiej zrozumieć korzenie naszej kultury i religii chrześcijańskiej. Książka wydana została jako trylogia, w której znajdują się trzy osobne książki autora: "Konstantyn Wielki", "Ród Konstantyna" i "Julian Apostata"; pozycja wydana została nakładem wydawnictwa ISKRY.
Krawczuk w swoim niepowtarzalnym stylu kreśli obraz przełomowej epoki, w której chrześcijaństwo, początkowo traktowane jako marginalna sekta, zyskało miano religii państwowej. Autor wnikliwie opisuje kluczowe wydarzenia i postaci, takie jak Konstantyn Wielki, którego polityczne decyzje wpłynęły na rozwój Kościoła i ukształtowały oblicze Europy.
Książka stanowi panoramiczny obraz imperium rzymskiego z III i IV wieku n.e., kiedy to chrześcijaństwo - pomimo okresowych prześladowań - stawało się coraz silniejsze. Autor opisuje wydarzenia polityczne i zmiany jakie następowały na polu społecznym i religijnym w Cesarstwie, od rządów Dioklecjana, aż po śmierć Juliana I, który zapamiętany został jako Apostata, czyli "Odstępca", ostatni władca rzymski wyznający wiarę rzymską.
Książka wyróżnia się klarownością narracji i bogactwem szczegółów, które Krawczuk prezentuje z lekkością i humorem. Jego opisy są żywe i plastyczne, co sprawia, że czytelnik niemal czuje atmosferę Rzymu oraz rozgrywające się tam dramaty władzy i wiary. Jednocześnie autor unika akademickiego żargonu, dzięki czemu książka jest przystępna i wciągająca dla każdego.
Na szczególną uwagę zasługują analizy polityczne i społeczne, które Krawczuk przeprowadza z niezwykłą wnikliwością. Autor nie tylko przedstawia wydarzenia, ale także interpretuje je w kontekście szerszych procesów historycznych, takich jak przemiany kulturowe i społeczne, które towarzyszyły narodzinom chrześcijaństwa jako religii dominującej.
Przechodząc do wydania - należy podkreślić ładny i wyraźny druk, z dużą czcionką. Pozycja jest ładnie oprawiona, jednak brakuje w niej ilustracji lub map poglądowych. Co więcej, przypisy zamieszczono na końcu publikacji - z pewnością dla wygody Czytelnika, lepiej było je umieścić na dole stron.
Właściwa treść publikacji liczy ponad 700 stron; na końcu książki znajdziemy liczne przypisy, w których autor odwołuje się do szerokiej literatury i źródeł; oraz bibliografię i chronologię.
Polecam tę książkę wszystkim, którzy chcą zrozumieć, jak doszło do przemian, które na zawsze zmieniły świat i w jaki sposób chrześcijaństwo zdominowało ówczesny świat. „Rzym, Kościół, cesarze” to książka, która łączy erudycję z pasją. Krawczuk udowadnia, że historia to nie tylko zbiór dat i faktów, ale fascynująca opowieść o ludzkich dążeniach, ambicjach i wierzeniach. Gorąco polecam.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Aleksander Krawczuk, wybitny polski historyk i autor wielu cenionych publikacji o starożytności, w latach .60 i 70 XX wieku napisał trzy książki „Herod, król Judei”, „Tytus i Berenika” oraz „Rzym i Jerozolima”, które poświęcone są relacjom rzymsko-żydowskim. Wydawnictwo ISKRY wydało wszystkie trzy pozycje pod zbiorczym tytułem „Rzym i Jerozolima”.
Książka, jak nazwa wskazuje, skupia się na ukazaniu skomplikowwanych relacji Rzymian i Żydów. Autor wybrał sobie jako cezurę czasową – okres między 63 rokiem p.n.e., kiedy to Pompejusz wkroczył do świątyni jerozolimskiej, po rok 70 n.e. kiedy w Rzymie rządził Tytus Flawiusz i finalnie stłumiono powstanie żydowskie. Autor zwraca uwagę na spory polityczne, doktrynalne i porusza szeroki zakres zagadnień polityczno-społeczno-religijnych.
Na uwagę zasługuje głęboka wiedza autora i jego umiejętność dostrzegania niuansów. Krawczuk wnikliwie analizuje przyczyny napięć między Rzymianami a Żydami i ich konsekwencje dla obu stron, co czyni tę książkę niezwykle interesującą. Czytelnik otrzymuje także dużą porcję informacji o rodzącym się chrześcijaństwie, a także pobocznych tematach jak np. walka o władzę po śmierci Nerona. Wszystko to autor przedstawia w niezwykle barwny sposób, unikając naukowego i ciężkiego języka, co dowodzi że dzieło jest dla każdego.
Książka liczy ponad 600 stron treści. Na końcu każdej części znajdziemy przypisy (szkoda że nie umieszczono ich na dole stron) i źródła wykorzystane; na końcu całej publikacji spis treści oraz chronologię z ważniejszymi wydarzeniami w relacjach rzymsko-żydowskich, od 63 roku p.n.e. po rok 70 n.e. Należy docenić bardzo ładne wydanie książki, wyraźną i dużą czcionkę; na minus niestety brak ilustracji czy map poglądowych mogących urozmaicić treść.
Podsumowując, zdecydowanie polecam książkę – to lektura, która wzbogaca wiedzę o skomplikowanych stosunkach Rzymian i Żydów. „Rzym i Jerozolima” to pozycja obowiązkowa dla miłośników historii, ale także dla każdego, kto interesuje się kulturą i dziedzictwem starożytnym. Dzięki Krawczukowi możemy spojrzeć na te dwa światy z perspektywy, która otwiera oczy na ich współczesne dziedzictwo. Co więcej, warto zapoznać się pisarstwem Profesora, który miał prawdziwy dar przekazywania wiedzy.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska łaźnia w Bath w Anglii, znana jako Thermae Aquae Sulis, była ważnym centrum życia społecznego w starożytności. Powstała około 60 roku n.e. wokół naturalnych źródeł termalnych, które Rzymianie uważali za święte, dedykując je bogini Sulis Minerva. Co ciekawe, woda wypływająca z tych źródeł ma stałą temperaturę około 46°C i pochodzi z deszczu, który przenikał przez warstwy geologiczne nawet 10 000 lat temu. Dziś łaźnie są jedną z najlepiej zachowanych rzymskich budowli w Wielkiej Brytanii i przyciągają turystów z całego świata.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska maska religijna, która zapewne była noszona przez kapłana w trakcie procesji religijnych. Obiekt odkryto w odpływie w rzymskich termach w Bath (Anglia).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W Bath (Anglia) odkryto antyczny rzymski kamień z inskrypcją. Jak się okazuje obiekt nawiązuje do praktyki haruspików, którzy wróżyli z wnętrzności zwierząt.
Inskrypcja głosi: "DEAE SVLI L MARCIVS MEMOR HARVSP DD", czyli "Wdzięczny haruspik, Lucjusz Marek, złożył ofiarę bogini Sulis". Bogini Sulis utożsamiano z boginią mądrości Minerwą.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzeźba ukazująca stojącego lwa; wykonana z wapienia. Rzymski obiekt datowany jest na okres cesarski; odkryty w północnej Italii. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
