Upadek rodziny Czarneckich. Katastrofa Ryszarda pociągnie ich na dno

Przeklejone z Neewsqeka.

Kariera Ryszarda zawisła nad przepaścią, bo prezes PiS czuje się oszukany. Upadek byłego europosła pociągnie za sobą dramat całej rodziny – żony robiącej kariery w spółkach i syna, którego wiecznie wyciągał za uszy.

Ryszard Czarnecki ma zaledwie 28 lat, kiedy pierwszy raz wchodzi do Sejmu. Jednocześnie nie zamyka sobie żadnych furtek – stara się budować "karierę dziennikarską" jako szef redakcji katolickiej telewizji Polsat. Pomaga mu w tym znajomość z Zygmuntem Solorzem – chociaż Czarnecki urodził się w Londynie i mieszkał w Warszawie, to studiował we Wrocławiu i właśnie tam zaczął budować polityczno-towarzysko-biznesowe układy. Solorz był wtedy właścicielem Śląska Wrocław, a że podobno piłka łączy, wiele lat później Czarnecki spróbuje wykorzystać znajomość z biznesmenem podczas walki o fotel szefa PKOl.

Od 1991 r. wszędzie go pełno. Richard Henry Francis jest posłem, dziennikarzem, współzałożycielem Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, a w końcu ministrem w rządzie Jerzego Buzka. Choć był wówczas zadeklarowanym eurosceptykiem (potem będzie mówił: eurorealistą), został szefem Komitetu Integracji Europejskiej. To wtedy pojawi się pierwszy sygnał, że Czarnecki i unijne pieniądze idą w parze – przez jego polityczną nieudolność Polska straci 30 mln ECU (unijna waluta z czasów przed euro) z programu PHARE, a on – ministerialny stołek.

W wygranych przez lewicę wyborach w 2001 r. Czarnecki nie dostaje się do Sejmu. Zakłada wtedy biało-czerwony krawat i przytula się do Samoobrony Andrzeja Leppera, bo nikt inny go nie chce. Jarosław Kaczyński wciąż jest na niego obrażony, bo Czarnecki próbował przeszkodzić w ówczesnym zjednoczeniu prawicy.

Ale układ z Lepperem bardzo się Czarneckiemu opłaci. Nie dość, że dzięki Samoobronie trafi po raz pierwszy do Parlamentu Europejskiego, to w końcu zacznie stanowić dla Jarosława Kaczyńskiego realną wartość, bo donosi na Nowogrodzką, co dzieje się w szeregach koalicjanta. Z Lepperem rozstaje się akurat w momencie, kiedy rozpada się koalicja PiS-LPR-Samoobrona. Zgrabnie przeskoczy na większy okręt, w dodatku od razu dostanie się do najbliższego kręgu prezesa.

– Ma niesłychany instynkt. Podczas katastrofy Titanica chciałbym w tej lodowatej wodzie znaleźć się koło niego. Byłaby wielka szansa, że jakaś belka czy drzwi przypłyną i go uratują – powie o nim Stefan Niesiołowski.

Cwany jest

– Prezes ma do Ryśka słabość – można usłyszeć od niemal wszystkich starych wiarusów Kaczyńskiego. Kiedy jednak zapytać o powody, przeważnie nie potrafią wytłumaczyć dlaczego. Są tylko domniemania.

Po pierwsze, Czarnecki zawsze lubił się dzielić z prezesem tym, co słychać w Brukseli. – Jarek lubi wiedzieć, co robią jego ludzie, kiedy traci ich z oczu. A Ryszard przy każdej sposobności opowiadał mu, kto z kim knuje, kto się z kim pokłócił i kto czego w Brukseli nadużywa – słyszymy. Po drugie, i chyba najważniejsze, Ryszard jest cwany i wie, gdzie prezes ma czuły punkt. To oczywiście Lech Kaczyński. Brat zawsze był najważniejszy, a to Czarnecki w 2005 r. przekonał Leppera, żeby w drugiej turze wyborów poparł Lecha (wielu analityków do dziś uważa, że był to kluczowy moment w wyścigu prezydenckim i to Lepper dał braciom wygraną). Regularnie opowiada też prezesowi, że to on jednoosobowo dba na świecie o pamięć o nieżyjącym prezydencie. Stara się nie odpuszczać smoleńskich miesięcznic i zawsze wie, jak się ustawić, by prezes go widział.

Ma też Ryszard niebywały talent do zjednywania sobie ludzi, którzy mogą go wesprzeć na politycznej drodze. W ich najlepszych czasach kręcił się obok PiS-owskich spin doktorów Michała Kamińskiego i Adama Bielana. Zapraszał na kolacyjki Mateusza Morawieckiego na długo przed tym, jak ten związał się z Prawem i Sprawiedliwością. To on wymyślił kandydaturę Jacka Saryusza-Wolskiego na przewodniczącego Rady Europejskiej i przedstawił tę koncepcję prezesowi podczas kolacji u siebie w domu.

I jeszcze jedno – były europoseł ma niebywałe parcie na media. Potrafi być w trzech telewizjach i dwóch stacjach radiowych jednego dnia, łącząc to z obowiązkami w Brukseli. Niemal każdy polityczny reporter w Polsce dostawał od niego SMS-y: "Wylądowałem na Okęciu, jestem do dyspozycji". Jeżeli program był dla europosła wystarczająco prestiżowy, specjalnie przylatywał na niego do Warszawy (na koszt UE oczywiście).

Wielu polityków PiS – cytując Ludwika Dorna – uważa, że prezes trzymał Czarneckiego przy sobie, bo mógł, i go to bawiło: Ryszard opowiadał o wyprawach po całym świecie, a prezes z przyjemnością tego słuchał. Jednak w tej zażyłości musiało być coś znacznie więcej. Dlaczego?

Bo byle komu Jarosław Kaczyński nie powierzyłby kontroli nad powiązaną z najwierniejszymi ludźmi braci Kaczyńskich spółką Srebrna. Czarnecki przez lata zasiadał w jej władzach razem z najbardziej zaufaną kobietą Jarosława Kaczyńskiego, czyli słynną panią Basią. Wciąż jest w radzie nadzorczej Forum SA, która wydaje "Gazetę Polską" Tomasza Sakiewicza. A tak się składa, że rzeczywistym beneficjentem w tym przedsięwzięciu jest obecny prezes spółki Srebrna, warszawski radny PiS Jacek Cieślikowski, były asystent Kaczyńskiego. Wszystko zatem zostaje w partyjnej rodzinie. Bo Ryszard Czarnecki bardzo sobie rodzinę ceni.

Córka kosmonauty

Oficjalnie po raz pierwszy Czarnecki pokazuje drugą żonę pod koniec sierpnia 2010 r. Zabiera wtedy Emilię Hermaszewską na mecz warszawskiej Polonii. Na stadionie przy Konwiktorskiej zdjęcia robią im paparazzi (utrzymywany w tajemnicy ślub miał się odbyć pół roku wcześniej). Media elektryzuje wieść, że wybranka Czarneckiego to córka jedynego polskiego kosmonauty. – Moja córka zakochała się w Ryszardzie, a nie pośle PiS. (…) Poza tym przecież żadna kobieta nie zakochuje się z rozsądku. Teraz też trochę żartuję, oczywiście. Ten świat się jakoś dziwnie obraca. Muszę rozdzielić sprawy rodzinne od polityki – powie w jednym z wywiadów Mirosław Hermaszewski.

Parę dzieli 11 lat. Kiedy ona kończy prestiżowe warszawskie liceum Batorego, on jest już prominentnym działaczem ZChN. Kiedy w 1999 r. kończy prawo na Uniwersytecie Warszawskim, on nosi tekę w gabinecie Jerzego Buzka. Na meczu Polonii przedstawia ją zdawkowo: to moja żona.

W latach 2008-2013 Hermaszewska prowadzi kancelarię notarialną. Wcześniej pracuje w departamencie prawnym Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ma też w CV radę nadzorczą spółki Ceramika Tarona z Tarczyna (późniejsze zasiadanie w spółkach skarbu państwa Czarnecki będzie wyjaśniał właśnie zdobytym tam doświadczeniem). Od 2012 r. doradza też jako prawnik Fundacji Niezależne Media związanej z Sakiewiczem (hojnie wspieranej przez rząd PiS, w tym 7,2 mln na niesławny projekt Puszcza.tv).

W 2014 r. wielka polityka komplikuje życie rodziny Czarneckich-Hermaszewskich. Były kosmonauta dostaje od Sojuszu Lewicy Demokratycznej propozycję startu w eurowyborach, ale musi z niej zrezygnować – według nieoficjalnych informacji start ma być nie w smak jego zięciowi, który również chce się ubiegać o mandat. Hermaszewski dzwoni wtedy do dziennikarzy "Newsweeka" i mówi: "Jednak nie wystartuję z tego Mazowsza. W ogóle nie wystartuję. Pokomplikowały mi się sprawy rodzinne".

W domu panowie mają stronić od polityki. "Zastrzeżeń nie mam. Jest mężem mojej córki, więc jesteśmy rodziną i najwięcej rozmawiamy o sprawach rodzinnych, o wnuczku Stasiu" – powie Hermaszewski w rozmowie z Magdaleną Rigamonti. Wnuczek ma go nazywać "najlepszym dziadkiem na świecie".

Polityka poróżni zięcia z teściem jeszcze raz. W 2018 r. kosmonaucie – w wyniku pomysłu Antoniego Macierewicza – grozi odebranie tytułu wojskowego (był generałem brygady). – Mój ojciec zawsze był, jest i będzie polskim patriotą. Wszystko, co robił, zawsze było poświęcone Polsce – broni go wtedy rzadko udzielająca się w mediach córka.

Dyplomy i posady

Kariera Hermaszewskiej nabiera barw w okolicach 2016 r., po przejęciu władzy przez PiS. Ryszard jest już zasłużonym europosłem partii rządzącej, a ona otrzymuje posady w spółkach skarbu państwa. W marcu zostaje zastępcą przewodniczącego rady nadzorczej Armatury Kraków należącej do grupy PZU. A w trzy miesiące później dołącza do rady nadzorczej spółki Elmen z grupy kapitałowej PGE. Jak ustali Onet, po przegranych w ubiegłym roku przez PiS wyborach, Hermaszewska trafi jeszcze rzutem na taśmę do Poczty Polskiej (zarabiając kilkanaście tysięcy brutto miesięcznie, jako radczyni prawna zaopiniuje siedem dokumentów). Za czasów PiS Hermaszewska na nowo odkryje też w sobie pasję do studiowania, która w końcu doprowadzi ją za drzwi katowickiej prokuratury.

Jak wynika z jej CV, w roku 2018 robi studia podyplomowe Executive Master of Business Administration (EMBA) w Collegium Humanum. Aby tytuł brzmiał dostojniej, studia zyskują jeszcze dopisek "accredited by Apsley Business School". O Apsley pisaliśmy w "Newsweeku" wielokrotnie – uczelnia lubiła się chwalić 91. miejscem w rankingu "100 uniwersytetów w Europie". Na początku 2024 r. Renata Kim poleciała do Londynu, aby to sprawdzić. Okazało się, że to mała uczelnia-krzak wprzęgnięta w całą sieć nieprawdziwych szkół wyższych, które miały legitymizować Collegium Humanum na świecie.

Ale to niejedyny dyplom, którym chwaliła się Emilia H. W latach 2019-2020 miała tam odbyć studia podyplomowe MBA Agriculture Management (Zarządzanie w agrobiznesie), a w semestrze 2020-2021 – Master of Laws.

Nie dość, że żona Ryszarda sama pobierała nauki w Collegium Humanum, to była również zatrudniona na uczelni jako wykładowczyni, co potwierdzają informacje z akademickiej bazy POL-on, które są w dyspozycji "Newsweeka". Część naszych informatorów podawała w wątpliwość świadczenie przez nią jakiejkolwiek pracy. Ich zdaniem zatrudnienie Hermaszewskiej miało mieć charakter fikcyjny i być tylko podstawą do wypłacania jej pensji lub naukowego stypendium. To jeden z wątków, które bada dziś prokuratura.

Latem 2021 r. Hermaszewska znajdzie się wśród trzynastu rodzin polityków PiS, które pokazowo stracą posady w spółkach skarbu państwa. Pozbawienie stanowisk takich osób jak żona europosła czy żona sekretarza generalnego partii Krzysztofa Sobolewskiego miało przekonać opinię publiczną, że PiS walczy z nepotyzmem i kumoterstwem. Mało kto w to uwierzył.

Rozwód konserwatywny

Syn Czarneckich ma dziś 13 lat. Były europoseł ma też dwóch synów z poprzedniego małżeństwa. Z byłą żoną – czym chwalił się w telewizji – utrzymuje dobre stosunki. – Myślę, że są one w pewnym sensie modelowe, bo cały czas ze sobą rozmawiamy – opowiada w programie "Politycy od kuchni". Pytany o to, jak rozwód ma się do katolickich wartości promowanych przez Prawo i Sprawiedliwość, szybko ucina temat: – Trzymam kciuki za wszystkich moich kolegów i koleżanki polityków. Nie zajmuję się ich sprawami prywatnymi i o to samo proszę.

W PiS śmieją się, że Ryszard doskonale wie, że "dobry rozwód" to podstawa dobrych kontaktów z prezesem. Lider partii dopuszcza zakończenie małżeństw, ale nie akceptuje publicznych awantur, prania brudów czy pozostawiania byłych małżonków bez środków do życia. Każdy rozwodnik bliski ucha prezesa dba o to, aby rozwód przebiegł bez niepotrzebnych scysji.

– Były przypadki, kiedy koledzy chodzili na rozprawy rozwodowe i donosili na Nowogrodzką, kto jak się zachowuje – opowiadają nam politycy PiS i dodają, że Czarnecki zawsze dbał o dobre wrażenie. Zresztą z pierwszą żoną rozstał się bardzo szybko. Po raz pierwszy został ojcem w wieku 20 lat, kiedy urodził się Przemysław, a chwilę później doczekał się kolejnego syna. Młode małżeństwo się rozpadło, chociaż formalnie rozwód nastąpił dopiero, kiedy Ryszard poznał Emilię.

Po zatrzymaniu europosła i jego żony, najstarszy syn polityka, Przemysław, rzucił się do obrony ojca i macochy. Na platformie X opublikował oświadczenie, w którym patetycznie zapewniał, że "prawda zwycięży". W wywiadach dziwił się, że ojciec i macocha zostali zatrzymani i dowiezieni do prokuratury, skoro w innych sprawach (patrz: kilometrówki) były europoseł odpowiada z wolnej stopy. Narzekał, że z powodu zatrzymania 13-letni przyrodni brat został na jakiś czas bez opieki. Dopytywany przez dziennikarzy "Faktu" o współpracę Czarneckiego i żony z Collegium Humanum oraz ich związki z Uzbekistanem, udowadniał, że wie o nich niewiele. Próbował przekonywać, że zadaniem polskich polityków jest lobbowanie za granicą na rzecz rodzimych przedsiębiorców (przedsiębiorca i rektor Paweł C. ma już postawionych niemal 80 zarzutów).

Synuś tatusia

Ryszard Czarnecki wielokrotnie wyciągał syna za uszy z tarapatów. Jak choćby wtedy, kiedy Przemysław – ówczesny poseł z ramienia PiS – trafił na słynną warszawską izbę wytrzeźwień przy ulicy Kolskiej. Ratownicy medyczni mieli go znaleźć, gdy leżał przy jednym z przystanków na Wilanowie (w organizmie miał mieć ponad dwa promile alkoholu). "Przepraszam. Taka sytuacja nigdy nie powinna się zdarzyć. Przyjmuję wszystkie konsekwencje z nią związane. W sposób szczególny przeprosiny kieruję do osób, których zaufanie zawiodłem" – napisał w mediach społecznościowych. Z Kolskiej odebrała go mama.

– Przemek? – opowiadają politycy PiS – typowy synuś tatusia. Sam nic nie zrobił, nie miał ambicji i kompletnie nie odnajdywał się w polityce. Można o Ryśku myśleć różnie, ale jest pracowity, wszędzie go pełno, załatwia, nawiązuje kontakty, a Przemek to taki ciamajda trochę.

Kompletnie ducha walki Przemysławowi odmówić jednak nie można. W 2007 r. w Wilnie został poturbowany przez policję w kibolskiej zadymie podczas meczu Legii w europejskich pucharach. Ojciec zapewniał, że junior nie jest stadionowym chuliganem. Po prostu nieobeznany z kibolską subkulturą dostał pałą od litewskich policjantów, kiedy bardziej doświadczeni uciekli. W dodatku miał być wtedy na trybunach, chociaż kilka osób rozpoznało go wśród wbiegających na murawę zamaskowanych szalikowców Legii.

Właściwie każdą pracę załatwiał mu ojciec. Na taśmach z Sowy i Przyjaciół Mateusz Morawiecki, ówczesny prezes BZ WBK, rozmawia z prezesem PKO BP Zbigniewem Jagiełłą o juniorze Czarneckim.

Jagiełło: Ten facet, ten chłopak po trzech miesiącach powiedział, że jest dużo pracy, że on myślał, że będzie luźniej itd., że ma inne plany właśnie, wiesz.

Morawiecki: Naprawdę?

Jagiełło: Rozmawiałem z nim. To jest kalkulacja, że koniom z wozu lżej. Zmieniłem mu najpierw życiorys, żeby wyglądał normalnie. Później dałem go Justynie (...), żeby popracowała nad nim, żeby zrobić z niego nie jakiegoś gościa, który nie, że będzie się woził, tylko żeby do roboty, pisać, rozumiesz, i tak dalej. I się zmęczył, że dużo pracy i że on by się chciał czymś innym zajmować w życiu. (...) Miał napisane, miał umowę na trzy miesiące. Typowy staż i że on nie chce już tego kontynuować. Co ja się będę angażował i o niego walczył.

W Sejmie Przemysław też nie był specjalnie aktywny. W ciągu czteroletniej kadencji wystąpił… raz. W ostatnich wyborach ojciec wybłagał mu u prezesa miejsce na liście. I choć prezes postanowił, że za karę miejsce będzie niebiorące, to nazwisko i tak zrobiło swoje. Choć był dopiero na 21. pozycji, skończył pierwszy pod kreską z ponad 9 tys. głosów.

Noworoczna awantura

Od czterech lat toczy się też sprawa karna, w której oskarżony jest młody Czarnecki. A było to tak. W sylwestrową noc 2019 r. na policję zadzwoniła małżonka Przemysława, bo "mąż grozi jej pozbawieniem życia". Kiedy funkcjonariusze dojechali na miejsce, zastali tam jeszcze rannego mężczyznę. Był to przyjaciel Czarneckich, ojciec chrzestny ich córki. Jak twierdził potem junior, zranił się sam.

– Potwierdzam, że w moim domu interweniowała policja, którą sam wezwałem. W sylwestrowy wieczór byliśmy we trójkę. Ja, moja żona i nasz znajomy, chrzestny córki. Mężczyzna według mojej wiedzy rozciął sobie dłoń. Podobno mnie za to obwinia, ale to nieprawda, gdyż nawet nie byłem bezpośrednim świadkiem zdarzenia. Był pijany, gdy przyjechała policja, miał bodajże 2,3 promila. A ja byłem całkowicie trzeźwy. Nie chcę opowiadać, jak wyglądała ta sytuacja, gdyż jestem świadkiem w tej sprawie. Zresztą to dotyczy moich osobistych, rodzinnych spraw, więc nie chcę się na ten temat wypowiadać publicznie – relacjonował dziennikarzom. To samo napisał w liście do prezesa, który zażądał wyjaśnień. Po dwóch latach śledztwa prokuratura doszła jednak do diametralnie innych wniosków i oskarżyła Przemysława o zaatakowanie gościa nożem.

Prezes oszukany

Jak słyszymy, kariera polityczna rodziny Czarneckich wisi nad przepaścią. Ale nie dlatego, że Ryszard jeździł do Uzbekistanu, załatwiał dyplomy czy przekręcił europarlament na kilometrówkach. Zawsze był zachłanny na władzę, wpływy, pieniądze. Lubił dużo wiedzieć, bywać, opowiadać. Mieć znaczenie.

Jarosław Kaczyński zawiesił go w prawach członka PiS, bo ponoć poczuł się oszukany. Kiedy pytał o Collegium Humanum i kilometrówki nabite na licznikach osiemnastu różnych pojazdów, polityk przekonywał, że to nieprawda lub zrzucał winę na asystentów. Choć brzmi to naiwnie, prezes chciał mu wierzyć.

Z drugiej strony, lider Zjednoczonej Prawicy nie skreśla łatwo swoich wiernych ludzi z powodu kilku zarzutów i paru potknięć. Zobaczymy, czy równie wyrozumiała będzie prokuratura, na której czele nie ma już Zbigniewa Ziobry.

#polityka