Dyskusja użytkownika smierdakow

Referendum ws. wejścia Polski do UE - kto był za, a kto przeciw

W Polsce, w której – jak wskazywały kolejne sondaże – zwolennicy integracji przeważali nad jej przeciwnikami, głównym problemem nie stał się wynik referendum, ale jego prawomocność.

Konstytucja przewidywała, że warunkiem uznania wyników referendum za wiążące jest udział w nim ponad połowy uprawnionych do głosowania. Tymczasem w dwóch poprzednich referendach przeprowadzonych w III RP (tzw. uwłaszczeniowym z 1996 r. oraz konstytucyjnym z 1997 r.), takiego progu frekwencji nie udało się osiągnąć. Dlatego nowa ustawa o referendum, uchwalona przez Sejm w lutym 2003 r., przewidywała, że głosowanie będzie dwudniowe, co stanowiło nowość w polskim życiu politycznym.

Z inicjatywą wydłużenia czasu głosowania wystąpili socjologowie Lena Kolarska-Bobińska i Jerzy Głuszyński, obawiający się zbyt niskiej frekwencji, a ich pomysł poparła Platforma Obywatelska. Przeciwnicy tego rozwiązania wskazywali m.in. na wzrost kosztów dłuższego referendum o około 20 mln złotych. Ostatecznie za ustawą, podpisaną przez prezydenta 28 marca 2003 r., głosowało 297 posłów (głównie z SLD i PO), przeciwnych było 89 (LPR i PiS), natomiast 7 wstrzymało się od głosu.

Kampania przed referendum, które wyznaczono na 7–8 czerwca 2003 r., przebiegała w atmosferze wyraźnej dominacji zwolenników integracji. Obok kilku partii politycznych (z SLD, PO i UW na czele) w przekonywanie Polaków do głosowania na „tak” zaangażowało się ponad 250 organizacji społecznych i znanych osobistości, a także administracja państwowa.

Budżet rządowej kampanii informacyjnej zachęcającej do poparcia integracji wyniósł 7 mln złotych, natomiast kancelaria prezydenta wydała na ten cel 5,9 mln złotych.

Przeciwnicy wejścia do UE, straszyli Polaków wszechwładzą „brukselskiej biurokracji”. Największym potencjałem dysponowała LPR [Giertych], której działacze przekonywali też, że składki członkowskie Polski wpłacane do kasy Unii mogą się okazać wyższe niż cała płynąca z niej pomoc. W kampanię przeciwko członkostwu Polski w UE zaangażowała się też wegetująca na marginesie sceny politycznej UPR [Korwin] oraz kilka nacjonalistycznych ugrupowań. Natomiast niejasne stanowisko zajęła Samoobrona, twierdząc, że popiera wejście do Unii, ale na innych, korzystniejszych warunkach. W praktyce równało się to wezwaniu do głosowania na „nie”.

[PiS trochę kręcił, ale też jednoznacznie poparł głosowanie na tak - https://www.bankier.pl/wiadomosc/PiS-poprze-czlonkostwo-Polski-w-UE-w-referendum-akcesyjnym-604888.html ]

Przeciwko integracji opowiedziało się też wpływowe Radio Maryja oraz stojąca za nim część hierarchii kościelnej. Niemniej generalnie wśród duchowieństwa katolickiego – jak wynikało z badań socjologicznych – poparcie dla UE było wyższe niż wśród ogółu społeczeństwa. Episkopat nie zajął oficjalnego stanowiska w tej sprawie, ograniczając się w liście pasterskim z 2 maja do zachęcenia wiernych do udziału w referendum. Jednak przemówienie Jana Pawła II z 19 maja, w którym padły zdania: „Europa potrzebuje Polski. Polska potrzebuje Europy” oraz słynne sformułowanie: „Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej!” powszechnie odczytano jako poparcie papieża dla integracji.

Wsparciem dla zwolenników integracji były też wyniki referendów w pięciu innych krajach aspirujących do członkostwa w UE (Malta, Słowenia, Węgry, Litwa i Słowacja), które odbyły się przed głosowaniem w Polsce. Wszędzie wyraźną większością wygrali euroentuzjaści. Tak też się stało w Polsce, gdzie w referendum wzięło udział jedynie 17,58 mln z 29,86 mln uprawnionych czyli 58,85%.

Pięćdziesięcioprocentowy próg frekwencji został przekroczony dopiero pod wieczór w drugim dniu głosowania, co potwierdzało wcześniejsze obawy. Na pytanie: „Czy wyraża Pani/Pan zgodę na przystąpienie Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej?”, pozytywnie odpowiedziało 77,45% głosujących, czyli 13,51 mln Polaków. Przeciwnego zdania było 3,93 mln.

Najsilniejsze, bo przekraczające 80%, poparcie dla członkostwa w UE ujawniło się w województwach zachodnich i północnych. Najmniejsze było natomiast na wschodzie kraju, ale nawet w województwie lubelskim, gdzie odsetek euroentuzjastów okazał się najniższy, sięgnął on poziomu 63,3%. Poparcie dla wejścia do UE rosło wraz z wykształceniem: za było 74% głosujących z wykształceniem podstawowym i 88% z wyższym. Korespondowały z tym dane dotyczące miejsca zamieszkania. Najsilniej popierali członkostwo Polacy zamieszkali w największych miastach, najsłabiej zaś mieszkańcy wsi.

Z książki Historia polityczna Polski.

#polityka #historia