W starożytnym Rzymie, wbrew powszechnemu przekonaniu, ofiary z istot ludzkich były składane. Mówimy tutaj zwłaszcza o okresie wojen z Kartaginą w III i II wieku p.n.e., kiedy liczne porażki tłumaczono nieprzychylnością bogów.
Jedynym wyjściem było złożenie nadzwyczajnych ofiar przebłagalnych. Znany jest fakt, że po porażce kanneńskiej w 216 roku p.n.e. na Forum Boarium pogrzebano żywcem - w podziemnej kamiennej komnacie - dwie pary: galijską oraz grecką. Wspomina o tym Tytus Liwiusz.
Zgodnie z przekazem Pliniusza Starszego, ofiary ludzkie zostały ostatecznie zniesione dekretem senatorskim w 97 roku p.n.e. (w czasie konsulatu Publiusza Licyniusza Krassusa i Gnejusza Korneliusza Lentulusa), chociaż w tym czasie krwawe praktyki były już bardzo rzadkie.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymskim domem rządził mężczyzna, jednak często powierzał małżonce jakieś obowiązki, na przykład opiekę nad skarbcem czy zarządzanie niewolnikami. Tradycyjnie uważano, że jedyną pracą, jaką może zajmować się wolna kobieta, jest przędzenie wełny.
Jednak nie wszystkie Rzymianki mogły pozwolić sobie na siedzenie w domu. Niektóre pracowały jako akuszerki albo fryzjerki, wiele pomagało w rodzinnych sklepach albo gospodarstwach. Z rzadka kobiety pracowały jako akrobatki lub tancerki, ale te zawody nie cieszyły się szacunkiem.
Rzymskie kobiety nie miały prawa prowadzić życia politycznego ani pełnić urzędów. Wiele jednak wysoko urodzonych kobiet było dobrze wykształconych, a niektóre z nich żyły z pisarstwa. Wraz z nastaniem cesarstwa kobiety zaczęły odgrywać większa rolę. Mowa tutaj zwłaszcza o cesarzowych realizujących swoje polityczne cele. Nie można jednak też zapominać o czasach późnej republiki, kiedy to żony polityków wpływały na swoich mężów, a tym samym politykę kraju.
Dobrym przykładem jest Terencja - małżonka Cycerona, z którą przeżył on na ogół zgodnie trzydzieści dwa lata i która zawsze była jego podporą. Terencja była ambitną i samodzielną kobietą, która niejednokrotnie wpływała na decyzje męża i senatu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Peter Heather, znany historyk specjalizujący się w dziejach późnego antyku, w swojej książce „Odrodzenie Rzymu” zabiera czytelników w fascynującą podróż przez okres upadku Imperium Rzymskiego i omówienie zmian jakie nastąpiły na jego terenach w średniowieczu. Autor przede wszystkim skupia się na opisie trzech prób, kiedy starano się wskrzesić (nieskutecznie) imperium rzymskie. Książka została wydana przez wydawnictwo REBIS.
Książka liczy ponad 450 stron treści i opisuje kolejne postaci historyczne, które starały się odbudować imperium rzymskie – Teodoryka Wielkiego, Justyniana i Karola Wielkiego. Każda z tych postaci miała ambitne plany, które zakładały odrodzenie Rzymu, jednak jak sam autor zaznacza, dopiero papiestwo i Kościół odtworzyły pozycję Rzymu na świecie.
Heather w swoim stylu łączy dogłębną analizę historyczną z przystępnym językiem, dzięki czemu książka jest zarówno naukowo wartościowa, jak i interesująca dla szerszego grona odbiorców. Autor szczegółowo opisuje, jak różne siły – polityczne, religijne i społeczne – wpłynęły na proces kształtowania nowego porządku. Szczególną uwagę poświęca roli Kościoła oraz dawnych struktur administracyjnych, które przetrwały w zmienionej formie.
Autor swoje wnioski i opisy opiera na wiarygodne i liczne źródła, które możemy prześledzić na końcu publikacji.
Jednym z największych atutów książki jest szeroki kontekst, jaki autor nadaje wydarzeniom historycznym. Heather nie ogranicza się jedynie do opisu terenów dawnego Rzymu – bada również wpływ ludów barbarzyńskich, takich jak Frankowie, Wizygoci czy Longobardowie, na rozwój Europy wczesnośredniowiecznej. Porównuje też różne regiony, pokazując, jak wschodnie i zachodnie części dawnego imperium obrały zupełnie inne ścieżki rozwoju.
Przechodząc do wydania – jak zawsze należy docenić bardzo ładną oprawę graficzną pozycji książkowych wydawnictwa REBIS. Dodatkowo treść została urozmaicona kolorowymi ilustracjami i mapami poglądowymi, co świetnie uzupełnia treść. Na końcu książki znajdziemy spis treści, przypisy czy wykorzystane liczne źródła książkowe.
Podsumowując, książka „Odrodzenie Rzymu” to znakomita pozycja dla wszystkich, którzy pragną lepiej zrozumieć, jak chaos po upadku imperium stopniowo przerodził się w nowy porządek. Peter Heather udowadnia, że historia nie kończy się na katastrofach, ale ciągle ewoluuje, ukazując niezwykłą zdolność ludzi do odbudowy i adaptacji. Co więcej, po upadku imperiów starają się powstawać nowe mocarstwa, który wykorzystują panującą pustkę. Polecam tę książkę zarówno miłośnikom historii, jak i tym, którzy chcą zgłębić korzenie współczesnej Europy.
W marcu 2024 roku archeolodzy z Red River Archaeology Group odkryli rzymską willę podczas prac na osiedlu Brookside Meadows w Grove, niedaleko Wantage w hrabstwie Oxfordshire, w środkowej Anglii. Teren ten był zamieszkany od epoki brązu i obfituje w artefakty.
Willa była bogato zdobiona malowanym tynkiem i mozaikami. Obok budowli znajdował się inny budynek, który powstał zapewne później, i który przypominał „halę z nawami”. Datowanie tej budowli oceniono na późny I wiek n.e.
Na miejscu odkrycia natrafiono także na liczne miniaturowe toporki wotywne, monety czybiżuterięł. Natrafiono także na pozostałości po systemie ogrzewania podłogowego.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
12-letni chłopiec odkrył złotą bransoletkę rzymskiego legionisty na plaży w Anglii
12-letni Rowan Brannan z Bognor Regis w hrabstwie West Sussex, Anglia, podczas spaceru z psem na plaży w Pagham, odkrył w kwietniu 2024 roku rzymską złotą bransoletkę wojskową z I wieku n.e. Bransoletka, znana jako armilla, była odznaczeniem przyznawanym żołnierzom za odwagę.
Ma 71,3 mm długości, 8,1 mm szerokości i waży 7,6 grama, zdobiona jest pięcioma równoległymi żłobieniami. Artefakt nabyło muzeum Novium w Chichester.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
I to mi się podoba. Chłopak znalazł i sprzedając otrzymał hajs za zbliżoną wartość rzeczywistą artefaktu. A w Polsce: oddawaj c⁎⁎ju, masz 100 zł, dyplom i przeszukanie chaty czy czegoś jeszcze nie ukrywasz. Potem ta bransoletka oczywiście zaginie gdzieś i c⁎⁎j.
• 38 p.n.e. - Gajusz Oktawian rozwiódł się ze swoją żoną Skrybonią i poślubił Liwię Druzyllę, co zakończyło chwilowy pokój II triumwiratu z Sekstusem Pompejuszem. Sam związek Oktawiana i Liwii okazał się być bardzo trwały, jednak bezdzietny (jedyne ich dziecko urodziło się martwe).
• 395 n.e. - zmarł w Mediolanie, w wieku 49 lat, cesarz Teodozjusz I Wielki. Pochowany został w kilka miesięcy później w Konstantynopolu. Po jego śmierci doszło do podziału Cesarstwa Rzymskiego między synów Teodozjusza na część wschodnią (17-letni Arkadiusz) i zachodnią (11-letni Honoriusz). Wydarzenie to mimo, że formalnie nie oznaczało rozdziału Imperium, w praktyce stanowiło powstanie dwóch odrębnych podmiotów politycznych. Wielu badaczy po dziś dzień twierdzi, że śmierć Teodozjusza stanowiła kres świata starożytnego. Pod względem ideologicznym czasy Teodozjusza to pełny triumf chrześcijaństwa, jako religii panującej, dawna natomiast wiara i jej wyznawcy stali się przedmiotem prześladowań. Dowodem na kres antyczności w roku 395 n.e. są wreszcie przemiany w kwestii obyczajowości i kultury - m.in. zaprzestano organizacji igrzysk olimpijskich, niszczono świątynie i dzieła sztuki, doszło nawet do zagłady biblioteki aleksandryjskiej.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Marmurowe rzymskie popiersie Kornelii Saloniny, żony cesarza Galiena. Obiekt pochodzi z połowy III wieku n.e. i znajduje się w Sankt Petersburgu, w Ermitażu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• 27 p.n.e. - Senat rzymski nadał cesarzowi Oktawianowi tytuł Augusta. W ten sposób Oktawian stał się pierwszym cesarzem rzymskim, jakkolwiek przy zachowaniu wszelkich pozorów ciągłości ustroju republikańskiego (np. sprawował wielokrotnie urząd konsula w latach 31-23 p.n.e.). Używał oficjalnej tytulatury Imperator Caesar Divi filius Augustus. August sprawował pełnię władzy, skupiając w swych rękach kilka różnych urzędów oraz rozmaite kompetencje nadzwyczajne, nadane dożywotnio przez senat. Jego rządy były rodzajem dyktatury wojskowej pod pozorem utrzymania republiki. Według tradycji władca na łożu śmierci miał użyć zwrotu, którym rzymscy aktorzy kończyli przedstawienia: acta est fabula (sztuka odegrana). Według innych źródeł jego ostatnie słowa to: Plaudite cives, comoedia finita est ("klaszczcie obywatele, komedia skończona").
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jedyne popiersie Juliusza Cezara, które przetrwało do naszych czasów i zostało wykonane za jego życia. Po dziś dzień ten wizerunek Cezara uważany jest za najwiarygodniejszy. Dowodem na to jest m.in. nieregularny kształt głowy dyktatora.
Popiersie odkrył Lucien Bonaparte w 1825 roku, podczas wykopalisk na terenie forum w Tusculum (Włochy).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Katon Starszy nalegał, by kąpać dzieci w ogrzanym moczu
Rzymski mąż stanu, Katon Starszy nalegał, że dzieci powinny być kąpane w ogrzanym moczu, wytwarzanym przez dorosłych, którzy jedli wcześniej kapustę. Z kolei jeśli dziecko nie będzie skore zasnąć, należy włożyć mu do pieluchy kozi nawóz.
Miał ponadto powiedzieć: "Brawo! Zuchy! Tu właśnie powinni folgować sobie młodzi, a nie w alkowach cudzych żon!"} widząc wychodzących z burdelu młodych mężczyzn.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Chciałem bardzo serdecznie podziękować Panu Andrzejowi Walczak - patronowi IMPERIUM ROMANUM - za wsparcie, jakiego zdecydował się Pan udzielić na rzecz portalu i jego dalszego rozwoju.
Jest to dla mnie zaszczyt, że docenił Pan projekt, który tworzę od ponad 20 lat. Obiecuję, że nie zawiodę Pana i dalej będę dzielił się światem antycznych Rzymian, w jak najciekawszej formie.
Jeszcze raz dziękuję!
Jakub Jasiński właściciel portalu IMPERIUM ROMANUM
• 69 n.e. - cesarz rzymski Galba padł ofiarą spisku uknutego przez Othona. Marek Salwiusz Oton, niegdysiejszy zarządca Luzytanii i jeden z najwcześniejszych zwolenników Galby, rozczarowany tym, że to nie on, lecz Pizon objął miano następcy władcy, nawiązał kontakt z pretorianami, którzy obrali go swoim cesarzem. Dnia 15 stycznia 69 n.e. Galba, który natychmiast udał się na spotkanie z rebeliantami (był tak słaby, że musiał być trzymany w lektyce), napotkał oddział jazdy i został zamordowany niedaleko Lacus Curtius. Jak podaje Plutarch, w swoich ostatnich chwilach cesarz Galba miał nadstawić szyję i rzec: "Uderzcie, jeśli będzie to z pożytkiem dla Rzymian!". Łącznie zabicie Galby zadeklarowało około 120 osób, pragnących zyskać przychylność Othona i mających nadzieję na nagrodę. Lista ich imion została spisana i trafiła w ręce Witeliusza, gdy ten przejął władzę po Otonie. Wszyscy, którzy się na niej znaleźli, zostali zabici. Podczas późnego etapu swoich rządów na prowincji Galba był niedołężny i apatyczny, ale było to spowodowane zarówno upływem czasu, jak i chęcią, by nie przyciągać na siebie uwagi Nerona. Jak pisze Tacyt, "wszyscy ogłosiliby go godnym cesarstwa, gdyby nigdy nie był cesarzem [omnium consensu capax imperii nisi imperasset]".
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Złota myśl Rzymian na dziś
Cyceron (Marcus Tullius Cicero, 106 - 43 p.n.e.) - mówca, polityk i filozof:
"Przystoi, aby Ojczyzna była nam droższa niż my sami sobie"
• łacina: [Decet cariorem esse patriam nobis quam nosmet ipsos]
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska mozaika ukazująca trzy Gracje. Obiekt został znaleziony w Domu Apollo w Pompejach. Datowany na I wiek n.e. W tej chwili znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Gracje (rzymskie odpowiedniczki greckich Charyt) były to bogini wdzięku, piękna i radości. Boginie te uwielbiały taniec, zabawę, muzykę. Opiekowały się młodzieżą i patronowały sztuce pięknej. Ich imiona to: Aglaja ("Promienna"), Eufrozyna ("Rozumna") i Taleja ("Kwitnąca").
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Ius trium liberorum ("prawo trójki dzieci") było przywilejem wprowadzonym przez cesarza Augusta (rządził w latach 27 p.n.e. - 14 n.e.) w ramach jego reform społecznych i demograficznych. Miało ono na celu zwiększenie liczby narodzin w państwie rzymskim, które po latach wojen domowych borykało się z problemem spadku populacji. Ustanowiono je w 18 roku p.n.e. w ramach reform zawartych w ustawach Lex Iulia de Maritandis Ordinibus oraz Lex Papia Poppaea.
Osoby, które miały co najmniej troje dzieci (lub czworo w przypadku wyzwoleńców), mogły korzystać z szeregu korzyści, w tym:
- zwolnień podatkowych,
- większych możliwości dziedziczenia majątku,
- kobietom przyznawano prawo do samodzielnego zarządzania własnym majątkiem, co w normalnych okolicznościach wymagało nadzoru opiekuna prawnego (najczęściej mężczyzny z rodziny).
Reforma była odpowiedzią Augusta na spadek liczby urodzeń wśród rzymskich elit i szerzący się brak zainteresowania tradycyjnymi wartościami rodzinnymi. Cesarz pragnął przywrócić moralność oraz stabilność społeczną poprzez promowanie małżeństwa i posiadania dzieci.
Choć ius trium liberorum miało wspierać rozwój demograficzny, budziło kontrowersje. Wielu obywateli uważało reformę za ingerencję państwa w ich życie prywatne. Niektórzy próbowali unikać obowiązków związanych z prawem, zawierając fikcyjne małżeństwa lub fałszując liczbę dzieci.
Prawo przestało być egzekwowane w późniejszych okresach cesarstwa, jednak stanowiło ważny przykład wczesnych prób wykorzystania systemu prawnego do kształtowania struktury społecznej. Jest również świadectwem, jak głęboko zakorzeniona była w kulturze rzymskiej troska o dziedzictwo i ciągłość społeczeństwa.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie:https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
