Witamina B12 to inaczej kobalamina. Jest to witamina rozpuszczalna w wodzie, którą magazynuje wątroba. Jej głównym źródłem jest mięso i produkty odzwierzęce, takie jak mleko, jogurty, sery, jajka
Zapotrzebowanie na witaminę B12 u dorosłych wynosi 2,4 mcg na dobę. W zależności od stanu organizmu może być zwiększone, np. w czasie nasilonego stresu, w ciąży lub podczas karmienia piersią.
Kobalamina jest niezbędna dla naszego organizmu. Potrzebujemy jej do syntezy DNA, tworzenia osłonek mielinowych, neuroprzekaźników i czerwonych krwinek oraz przemiany kwasu foliowego do aktywnej formy. Ponadto wit. B12 zapobiega wysokiemu poziomowi homocysteiny, a także zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i neurodegeneracyjnych.
Niedobory najczęściej dotyczą osób na diecie wegańskiej lub wegetariańskiej. Do czynników ryzyka wystąpienia niedoboru zalicza się także stosowanie leków m.in. metforminy, IPP, famotydyny, kolchicyny i aminoglikozydów oraz nadużywanie alkoholu. Inne przyczyny niedoboru to choroba Addisona-Biermera, gastrektomia, wrodzony niedobór czynnika wewnętrznego, choroby jelit upośledzające wchłanianie, przewlekłe zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka.
B12 najczęściej jest podawana doustnie, w formie zastrzyku lub podjęzykowo. Według badań, wszystkie trzy metody są skuteczne w uzupełnianiu poziomu kobalaminy, choć niektóre źródła sugerują, aby w przypadku cięższych niedoborów stosować pozajelitową drogę podania
W suplementach diety i lekach najczęściej znajdziemy cyjanokobalaminę lub metylokobalaminę. Cyjanokobalamina jest bardziej stabilna, ale nie jest biologicznie aktywna. Musi ulec przekształceniu do aktywnej formy, czyli metylokobalaminy lub adenozylokobalaminy.
Objawy niedoboru tej witaminy to uczucie mrowienia w kończynach, osłabienie, duszności, bóle i zawroty głowy, zaburzenia koncentracji, złe samopoczucie, bladość skóry, zaburzenia hormonalne, brak apetytu, zmiany w jamie ustnej. Niedobór wit. B12 może również doprowadzić do rozwoju niedokrwistości megaloblastycznej czy neuropatii obwodowej.
Wchłanianie witaminy B12 odbywa się na 2 sposoby:
- Aktywnie w jelicie cienkim, co wymaga udziału czynnika wewnętrznego
- Poprzez dyfuzję bierną, czyli niezależnie od czynnika wewnętrznego (w ten sposób wchłania się 1-2% dawki doustnej)
Stosujecie witaminę B12? Ja niestety mam niedobór, więc muszę
PS. Jest już dostępna witamina B12 zarejestrowana jako lek OTC, a od zeszłego roku lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na oznaczenie poziomu tej witaminy (niestety obowiązują limity).
Uprawnienie C dotyczy kobiet ciężarnych i może być zastosowanie od momentu stwierdzenia ciąży do 15 dni po planowanej dacie porodu. Na podstawie tego uprawnienia pacjentka może nabyć bezpłatnie leki, które znajdują się w wykazie określonym przez Ministerstwo Zdrowia (mniejsza pula niż leki ogólnie refundowane).
Obecnie w wykazie bezpłatnych leków dla pacjentek z uprawnieniem C możemy znaleźć 40 substancji czynnych zawartych w 389 preparatach. Są to m.in. insuliny, leki wziewne (np. budezonid, flutikazon, salmeterol), progesteron, leki przeciwpadaczkowe (np. lewetiracetam, okskarbazepina), lewotyroksyna, heparyny.
Podstawą do nabycia uprawnienia jest stwierdzenie ciąży przez:
- lekarza mającego tytuł specjalisty ginekologii i położnictwa lub będącego w trakcie tej specjalizacji
- położną POZ
- położną z poradni położniczo-ginekologicznej
Są to osoby uprawnione do wystawiania recept z kodem C. Ponadto, na podstawie zaświadczenia wystawionego przez wyżej wymienionych medyków, każdy inny lekarz również może wystawić taką receptę.
Kolejnym warunkiem jest posiadanie prawa do refundacji danych leków na zasadach ogólnych. Czyli pacjentka musi spełniać wskazania do refundacji, a osoba wystawiająca receptę musi wskazać odpłatność zniżkową. W przypadku wybrania odpłatności 100%, lek zostanie wydany pełnopłatnie.
Osoba realizująca receptę nie może dopisać uprawnienia C ani zmienić poziomu odpłatności.
Ja zawsze miałem te leki za darmo. Dopisze mi pani tego seniora?”, “A na te suplementy to żadnej zniżki dla seniorów nie ma?”, “Mam legitymację emeryta, daje to jakąś zniżkę?” - dla pracowników aptek takie pytania to codzienność i (nie)stety odpowiedź na wszystkie brzmi nie.
Uprawnienie Senior przysługuje pacjentom 75+, czyli najwcześniej taką receptę można wystawić w dniu 75. urodzin (oczywiście zawsze można wcześniej, ale wtedy i tak to nie zostanie uwzględnione).
Sam wiek pacjenta nie wystarczy - na recepcie musi się pojawić symbol S w miejscu uprawnień dodatkowych. A to może wpisać tylko osoba wystawiająca receptę. Pracownik apteki nie może tego dopisać.
Takie recepty mogą wystawiać:
- lekarze i pielęgniarki POZ
- lekarze specjaliści
- lekarze szpitalni
- emerytowani lekarze dowolnej specjalności, którzy mają PWZ, ale już nie pracują (tylko pro auctore i pro familiae)
Wcześniej powinny zostać zweryfikowane poprzednie recepty danego pacjenta.
Nie wystarczy też sama literka S na recepcie. Darmowe leki można uzyskać wtedy, gdy dany lek znajduje się na listach leków refundowanych, a pacjentowi przysługuje prawo do refundacji. Dodatkowo lek ten musi znajdować się również w wykazie bezpłatnych leków dla seniorów. Oczywiście recepta musi być poprawnie wypisana. Zaznaczenie/wpisanie odpłatności 100% dyskwalifikuje możliwość wydania leku bezpłatnie.
W 2022 roku pacjentom 75+ bezpłatnie wydano łącznie 76,7 mln opakowań leków dla 2,7 mln seniorów. Kosztowało to 830,3 mln zł. W styczniu tego roku na liście leków 75+ znalazło się 2057 preparatów obejmujących 175 substancji czynnych.
Uprawnienie S dotyczy tylko leków na receptę. Nie ma bezpłatnych pasków do glukometru, suplementów czy pieluchomajtek. Nawet jak lekarz zaznaczy S, to nic nie zmieni. Dany produkt i tak zostanie wydany z pominięciem tego uprawnienia.
Alprazolam jest stosowany w lecznictwie już ponad 40 lat. To jeden z najczęściej przepisywanych leków psychotropowych w Polsce i USA (w 2013 r. nr 1). Alprazolam często można także spotkać w filmach i serialach.
Lek ten należy do grupy pochodnych benzodiazepiny. Alprazolam wykazuje przede wszystkim działanie przeciwlękowe ale również uspokajające, nasenne, przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne.
Wskazaniem do stosowania jest krótkotrwałe objawowe leczenie stanów lękowych. Alprazolam powinno się stosować w jak najmniejszej skutecznej dawce przez jak najkrótszy czas, max 4 tygodnie. Po tym czasie powinno się ocenić stan pacjenta. Całkowity czas leczenia nie powinien by dłuższy niż 8-12 tygodni, a odstawianie leku powinno odbywać się stopniowo.
Przez wiele osób alprazolam uważany jest za lek na całe zło. Powoduje uczucie rozluźnienia, przez co jest chętnie stosowany w celach pozamedycznych. To jeden z najbardziej chodliwych towarów na czarnym rynku, z kolei mnogość receptomatów tylko pomaga w legalnym zdobywaniu leków. Jest przyczyną ponad 30% zatruć benzodiazepinami.
Uzależnienie fizyczne i psychiczne od alprazolamu może rozwinąć się bardzo szybko. Im większa dawka i dłuższy czas leczenia, tym większe ryzyko uzależnienia. A u osób nadużywających alkohol lub inne leki ryzyko to jest jeszcze większe.
Nagłe odstawienie leku przez osobę uzależnioną powoduje wystąpienie objawów odstawiennych. Występują wtedy bóle głowy i mięśni, zdenerwowanie, niepokój, wzmożony lęk. W cięższych przypadkach może wystąpić drętwienie kończyn, nadwrażliwość na światło i dźwięki, depersonalizacja, a nawet omamy i drgawki.
Niebezpieczne jest łączenie alprazolamu z alkoholem, a połączenie z innymi lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy może spowodować wystąpienie interakcji lekowych. Stosowanie tego leku u osób starszych wymaga zachowania szczególnej ostrożności, ponieważ może doprowadzić do nadmiernej sedacji i upadków.
Spotkaliście się kiedyś z uzależnieniem od tego leku?
Kwestia refundacji leków budzi wiele emocji u lekarzy, farmaceutów i pacjentów. Oto garstka najważniejszych informacji dla każdego:
Największy mit związany z refundacją, w który wierzą nawet niektórzy lekarze - "Trzeba mieć podpisaną umowę z NFZ, żeby móc wystawiać recepty na leki refundowane" KAŻDY lekarz mający PWZ może wystawiać takie recepty (w tym również dentyści, ale to się baaardzo rzadko spotyka) Bez znaczenia czy jest to wizyta prywatna, czy na NFZ.
Recepty pro familiae i pro auctore również mogą być ze zniżką.
Ceny leków i innych preparatów refundowanych są takie same we wszystkich aptekach. Nawet jeśli dany produkt jest przepisany z odpłatnością 100%, a znajduje się w wykazie, to i tak jego cena jest ustalona odgórnie i nie zależy od apteki.
Listy leków refundowanych zmieniają się co 2 miesiące. To znaczy, że lek z wykazu kupowany w styczniu może mieć inną cenę w marcu lub w ogóle nie być refundowany. Niektóre produkty są skreślane z list, a inne dodawane.
Ceny produktów z wykazu są publicznie znane. Każdy może sprawdzić, ile kosztuje jego lek ze zniżką lub bez.
To, że lek znajduje się w wykazie leków refundowanych, nie oznacza, że pacjent zawsze będzie miał go przepisanego ze zniżką. Trzeba jeszcze spełnić określone warunki, czyli np. mieć zdiagnozowane schorzenia, którym przysługuje refundacja. Oczywiście trzeba też mieć prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a recepta musi być poprawnie wystawiona.
Odpłatność ustala osoba wystawiająca receptę. Farmaceuta wydaje leki za odpłatnością wynikającą z recepty. Nie może sam dopisać pacjentowi zniżki.
Zdarza się tak, że jedna wielkość opakowania będzie refundowana, a druga nie. Czyli np. tabletki w opakowaniu po 28 szt. mogą być przepisane ze zniżką, a po 30 szt. zawsze będą pełnopłatne. Dochodzi później do takich sytuacji, gdzie np. 9 saszetek (zawsze pełnopłatne) kosztuje więcej niż 30 przepisanych na 100% (są w wykazie leków ref.)
Na koniec ciekawostka, w którą ciężko uwierzyć widząc 3-cyfrowe kwoty na paragonach z apteki - w porównaniu z innymi państwami UE, w Polsce leki są tanie.
Niesteroidowe leki przeciwzapalne to jedne z najczęściej stosowanych i nadużywanych leków na całym świecie Wiele z nich jest łatwo dostępnych, bo nie trzeba mieć recepty. Jednak nie jest powszechnie wiadome, że mogą one wpływać na płodność u kobiet
NLPZ wykazują działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i oczywiście przeciwzapalne. Do tej grupy leków należą m.in.: ibuprofen, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, diklofenak, naproksen, meloksykam, nimesulid, indometacyna.
Mechanizm ich działania polega na hamowaniu cyklooksygenaz (COX) - enzymów biorących udział w reakcjach powstawania prostaglandyn, prostacyklin i tromboksanów. W leczeniu bólu i stanu zapalnego najbardziej pożądane jest hamowanie prozapalnych prostaglandyn (których syntezę stymuluje COX-2), ale spora część NLPZ-ów nie działa wybiórczo i hamuje też COX-1, która uczestniczy w syntezie przydatnych naszemu organizmowi prostaglandyn. I to właśnie przede wszystkim stąd biorą się działania niepożądane powodowane przez te leki
Zaglądając do charakterystyki produktu leczniczego leku z grupy NLPZ możemy znaleźć informację, że stosowanie tego leku może niekorzystnie wpływać na płodność kobiet i nie zaleca się stosowania w czasie starań o dziecko
Cyklooksygenazy odgrywają istotną rolę w owulacji, zapłodnieniu, implantacji i kształtowaniu łożyska. Prostaglandyny indukują mobilizację komórek ziarnistych i osłonki wewnętrznej w jajnikach. Uważa się również, że prowadzą do wytwarzania enzymów proteolitycznych, które rozrywają pęcherzyki. W związku z tym hamowanie COX-1 i COX-2 może doprowadzić do odwracalnej niepłodności. Po odstawieniu leków wszystko wraca do normy.
Takie działanie ma też swoje zalety. W jednym z badań potwierdzono zapobieganie pęknięciu pęcherzyków oraz zmniejszenie przedwczesnych owulacji na skutek stosowania indometacyny, co było pożądane u kobiet chcących poddać się procedurze zapłodnienia in vitro, które musiały mieć pobrane oocyty w określonych dniach.
Tylko żeby czasem ktoś nie wpadł na pomysł stosowania NLPZ zamiast antykoncepcji - tak nie robimy!
Czy wiecie w jakim celu dodaje się kofeinę do leków przeciwbólowych?
Kofeina jest dodawana jako adiuwant, czyli substancja, która nie wykazuje własnego działania przeciwbólowego, ale wzmacnia działanie leku, do którego została dodana. Najczęściej można ją spotkać w połączeniu z paracetamolem lub kwasem acetylosalicylowym, rzadziej z metamizolem. Badania wykazują też wzmocnienie działania przeciwbólowego ibuprofenu, ale takiego połączenia w postaci jednej tabletki jeszcze nie widziałam (a jest zarejestrowany taki lek)
W pojedynczej dawce zazwyczaj znajduje się zazwyczaj 30-65 mg kofeiny, czyli około połowę mniej niż zawarte jest w 1 szklance kawy (zależy oczywiście od rodzaju kawy i sposobu przygotowania) i troszkę więcej niż w 1 szklance herbaty czarnej.
Kofeina jest antagonistą receptorów adenozynowych. Mechanizm potęgowania działania przeciwbólowego leków nie został dokładnie poznany. Uważa się, że kofeina zwiększa absorpcję leku na skutek obniżenia pH żołądka i nasilenia przepływu krwi oraz osłabia klirens metaboliczny leków (czyli ich pozbywanie się) w wyniku zmniejszonego przepływu krwi przez wątrobę. Ponadto poprawia nastrój i oddziałuje na stan emocjonalny, co może wpływać na odczuwanie bólu.
Czasami pacjenci sami tworzą połączenie leku przeciwbólowego z kofeiną popijając lek kawą. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że kawa może działać drażniąco na żołądek. Podobnie jak leki z grupy NLPZ, a szczególnie zażywane na pusty żołądekPrzede wszystkim powinny się tego wystrzegać osoby mające problemy z wrzodami czy zgagą.
@OrzeszQ niby jako pierwszy na myśl przychodzi paracetamol, ale tak naprawdę to zależy. Zawalanie się paracetamolem też nie jest dobre i czasem dla organizmu będzie lepiej, żeby na krótko sięgnąć po coś silnejszego, za to w mniejszej dawce.
Na długo przed wytworzeniem kwasu acetylosalicylowego (ASA) jako środek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny stosowana była kora wierzby, która zawiera salicynę (prekursor ASA). Kwas acetylosalicylowy wprowadzono na rynek w 1899 roku, a 50 lat później zaobserwowano, że u pacjentów stosujących ten lek nie występują zawały serca. Potocznie nazywany jest aspiryną, tak jak pierwszy lek z tą substancją czynną.
Kwas acetylosalicylowy należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jego mechanizm polega na hamowaniu enzymu cyklooksygenazy. ASA wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i antyagregacyjne.
Wskazania do stosowania to bóle o małym i umiarkowanym nasileniu, gorączka, stany zapalne (np. reumatoidalne zapalenie stawów), zawał mięśnia sercowego, profilaktyka zawału i udaru niedokrwiennego, zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym, choroba Kawasakiego.
Młodym wskazaniem (jak na lata stosowania ASA), którego nie znajdziemy w ChPL jest zmniejszanie ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego (nie jest to postępowanie rutynowe).
Dawkę dostosowuje się w zależności od wskazania. Na ból, gorączkę i stany zapalne zazwyczaj stosuje się jednorazowo 300-1000 mg ASA u dorosłych, do 4 g na dobę. Dawki sercowe i ciążowe to 75-150 mg, w świeżym zawale podaje się 300 mg (najlepiej pogryzione lub rozpuszczalne tabletki).
ASA nie stosuje się u dzieci bez konsultacji z lekarzem, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Mimo, że jest to baardzo rzadkie powikłanie i istnieją różne hipotezy na temat jego występowania, to jednak mamy na rynku leki o wiele bezpieczniejsze dla dzieci, więc nie warto ryzykować.
Badania wykazują, że stosowanie profilaktyczne ASA wieczorem daje więcej korzyści. Ma to pozytywny wpływ na obniżenie ciśnienia krwi i jego działanie antyagregacyjne. Ciężarnym również zaleca się stosowanie na wieczór.
Kwasu acetylosalicylowego nie powinno stosować się u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, z czynną chorobą wrzodową, napadami astmy po NLPZ, w ostatnim trymestrze ciąży (dawki większe niż zapobiegające stanowi przedrzucawkowemu), zaburzeniami krzepnięcia krwi, ciężką niewydolnością serca, nerek lub wątroby.
Stosowanie tego leku może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwawienia m.in. z nosa, reakcje alergiczne, niedokrwistość, przejściowe zaburzenia płodności, polekowe bóle głowy.
Uważajcie na preparaty wieloskładnikowe, które zawierają kwas acetylosalicylowy. Łatwo wtedy przekroczy maksymalną dawkę dobową. Nawet niektóre leki na receptę zawierają ASA – bisoprolol i klopidogrel. Dawki sercowe często występują w postaci tabletek dojelitowych, czyli takich, które po połknięciu rozpuszczają się dopiero w jelicie.
@dwa__fartuchy ostatnio szukałem dużych opakowań aspiryny, znalazłem tylko sprowadzane z niemiec opakowania 50 tabletek. Zastanawiam się czy nie kupić po prostu takiej aspiryny w proszku, czystość 99,5% to raczej powinno być ok? Mam wagę jubilerską więc z dawkowaniem nie powinno być kłopotu. No i cena zdecydowanie na plus xD
ASA nie stosuje się u dzieci bez konsultacji z lekarzem, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Mimo, że jest to baardzo rzadkie powikłanie i istnieją różne hipotezy na temat jego występowania, to jednak mamy na rynku leki o wiele bezpieczniejsze dla dzieci, więc nie warto ryzykować.
Warto pamiętać, że jak rzadkie by nie były to występują. W rodzinie mojej żony był jeden przypadek.
