The Caretaker to projekt brytyjskiego artysty Jamesa Kirby'ego, wykorzystujący zdegradowane nagrania i kolaże dźwiękowe do tworzenia nostalgicznych, onirycznych pejzaży ambientowych.
Tutaj musiałem się "trochę" rozpisać 😉
"Muzyka, która boli"
"Everywhere at the End of Time" autorstwa The Caretakera to sześcioczęściowe, trwające ponad sześć godzin dzieło dźwiękowe przedstawiające postępujący rozpad umysłu w chorobie Alzheimera.
Projekt wykorzystuje przetworzone nagrania muzyki tanecznej i jazzu z lat 20. i 30. XX wieku, które z każdą kolejną częścią ulegają coraz większej degradacji i zniekształceniu, symulując utratę pamięci oraz tożsamości.
Wydawane w latach 2016–2019 kolejne etapy przechodzą od nostalgicznych melodii do abstrakcyjnego hałasu, dronu i ciszy.
To nie jest zwykły album muzyczny, lecz artystyczna próba ukazania tego, jak może wyglądać stopniowe zanikanie wspomnień.
Sześcioczęściowy cykl przedstawia kolejne etapy demencji:
Stage 1 - pierwsze, ledwo zauważalne problemy z pamięcią, wspomnienia są jeszcze wyraźne i nostalgiczne.
Stage 2 - pojawia się świadomość, że coś jest nie tak, narastają niepokój i dezorientacja.
Stage 3 - ostatnie chwile względnej świadomości i rozpoznawalnych wspomnień.
Stage 4 - początek fazy "post-awareness” pamięć rozpada się, a rzeczywistość staje się fragmentaryczna i chaotyczna.
Stage 5 - głęboka utrata tożsamości i zdolności rozpoznawania otoczenia.
Stage 6 - niemal całkowity zanik świadomości i pamięci, symboliczny kres osobowości.
Udostępniam dziś część czwartą - moment, w którym rozpoznawalne melodie dawnych nagrań zaczynają zanikać w chaosie.
To etap przejścia od wspomnień do dezorientacji, fragmentacji i utracie poczucia rzeczywistości, gdzie muzyka przestaje być nośnikiem pamięci, a staje się jej rozpadającym się echem.
Warto poświęcić czas i przesłuchać wszystkie 6 części
Label: History Always Favours The Winners
Album: Everywhere At The End Of Time - Stage 4
Wykonawca: The Caretaker
Utwór: G1 - Stage 4 Post Awareness Confusions
Kraj wydania (label): UK
Kraj pochodzenia: UK
Wydany: 05.04.2018
Gatunek: Electronic
Styl: Experimental, Dark Ambient, Sound Collage, Noise
@tomwolf wcale Ci się nie dziwię bo to potrafi rozbić emocjonalnie. Ja przesłuchałem całość na dwa razy, bo bez przerwy przez 6 godzin z taką muzyką na słuchawkach ciężko wytrzymać.
Wiedząc o co chodziło artyście w połączeniu z tymi dźwiękami to niszczy głowę, człowiek jest psychicznie wyczerpany.
Spacetime Distortion to hardware'owy projekt argentyńskiego producenta Leandra Wollschlejela, łączący techno, electro i ambient z kosmiczną estetyką oraz eksploracją rytmu.
Ray 7 (Raphael Merriweathers Jr.) to amerykański DJ, producent muzyczny oraz perkusista pochodzący z Detroit, od lat głęboko związany z kolektywem techno Underground Resistance (UR).
Label: UFOS MUSIC
Album: Hidden Life Forms EP
Wykonawca: Spacetime Distortion, Ray 7
Utwór: Hybrid Eclipse on Sigma 9
Kraj wydania (label): Argentyna
Kraj pochodzenia: Argentyna / USA
Wydany: 02.10.2024
Gatunek: Electronic
Styl: Techno, Electro, Ambient, Broken Beat
Atrium Carceri i Cities Last Broadcast to szwedzkie projekty dark ambientowe prowadzone przez Simona Heatha i Pära Boströma.
Label: Cryo Chamber
Album: Black Stage Of Night
Wykonawca: Atrium Carceri & Cities Last Broadcast
Utwór: The Great Order of Things
Kraj wydania (label): USA
Kraj pochodzenia: Szwecja
Wydany: 22.10.2019
Gatunek: Electronic
Styl: Dark Ambient
@zachlapany_szczypior wiem wiem śledzę na bieżąco 🙂 i wiele innych między innymi Cyclic Law czy też Cold Meat Industry chociaż oni już nie działają, jeżeli siedzisz w dark ambiencie to masz może jakieś ciekawe propozycje, czemu warto się przyjrzeć? 🙂
Kattoo to projekt niemieckiego producenta Volkera Kahla, poruszający się między IDM-em, ambientem, industrialem i elektroniką eksperymentalną.
Label: Hymen Records / Jungle.clan.g
Album: Places
Wykonawca: Kattoo
Utwór: Place 8
Kraj wydania (label): Niemcy
Kraj pochodzenia: Niemcy
Wydany: wrzesień 2004
Gatunek: Electronic
Styl: IDM, Industrial, Experimental, Ambient
Jan Amit to projekt moskiewskiego producenta Yana Pavelchuka, poruszającego się między IDM-em, ambientem i eksperymentalną elektroniką.
Label: Tympanik Audio
Album: Emerging Organisms Vol. 5
Wykonawca: Jan Amit
Utwór: Ghostly Blossom
Kraj wydania (label): USA
Kraj pochodzenia: Rosja
Wydany: 14.10.2014
Gatunek: Electronic
Styl: IDM, Industrial, Ambient
Shrine to projekt bułgarskiego producenta Hristo Gospodinova, poruszający się w obszarze ambientu, dark ambientu i industrial ambientu.
Label: Cyclic Law
Album: Somnia
Wykonawca: Shrine
Utwór: Dream Capture in Stone
Kraj wydania (label): Kanada
Kraj pochodzenia: Bułgaria
Wydany: 28.05.2012
Gatunek: Electronic
Styl: Dark Ambient
Grande Loge to francuski projekt łączący dark ambient, neofolk i muzykę rytualną z wykorzystaniem tradycyjnych instrumentów oraz etnicznych inspiracji.
Label: Cyclic Law
Album: Mantras
Wykonawca: Grande Loge
Utwór: Aecroto
Kraj wydania (label): Niemcy / Kanada
Kraj pochodzenia: Francja
Wydany: 18.12.2020
Gatunek: Electronic, Folk, World, & Country
Styl: Tribal, Dark Ambient, Ambient, Neofolk
David Versace to australijski muzyk, kompozytor i producent związany ze sceną nu jazzu oraz muzyki elektronicznej, łączący jazz, sambę, ambient i downtempo.
Label: David Versace (Self-Released)
Album: Love Expressions
Wykonawca: David Versace
Utwór: Love Expressions
Kraj wydania (label): Australia
Kraj pochodzenia: Australia
Wydany: 07.11.2019
Gatunek: Jazz, Electronic
Styl: Downtempo, Ambient, Brazilian, Latin Jazz, Nu jazz
***********************************************************
Na wstępie mała uwaga:Poniższy tekst to moja osobista interpretacja, spostrzeżenia i luźne obserwacje tego, jak mogły rozwijać się poszczególne gatunki muzyki elektronicznej, skąd czerpały inspiracje i z czego się wywodziły.Toskrócona wersja, a nieencyklopedyczny wykład czy też doktorat,więc świadomie ominąłem masę artystów i wydarzeń, które też miały na to wpływ.Nie jest to jedyna prawda historyczna, a raczej moje własne, subiektywne spojrzenie 🙂
***********************************************************
Zanim powstał ambient i trance
Jeśli Kraftwerk wyniósł do muzyki ideę rytmu maszyny, to Tangerine Dream pokazał, że syntezatory mogą budować nie tylko rytm, ale też przestrzeń, ogromne, kosmiczne pejzaże dźwiękowe.
Album Phaedra z 1974 roku był jednym z przełomowych momentów dla tzw. Berlin School i Kosmische Musik.
To właśnie tutaj sekwencer Mooga został użyty nie jako efekt, ale jako centralny element kompozycji - generujący hipnotyczne, pulsujące struktury, które rozwijały się niemal samoczynnie.
W tym czasie Edgar Froese i Tangerine Dream odeszli od tradycyjnej formy rocka progresywnego na rzecz długich, ewoluujących form dźwiękowych, bardziej przypominających muzyczne "stany” niż utwory w klasycznym sensie.
Jak ta kosmiczna rewolucja powoli ewoluowała dalej?
Te hipnotyczne, rozciągnięte w czasie plamy dźwiękowe bezpośrednio zainspirowały Briana Eno, który pod koniec lat 70. skodyfikował i nazwał podejście określane dziś jako ambient - muzykę, która miała funkcjonować bardziej jako przestrzeń niż tradycyjna kompozycja.
W tym samym nurcie rozwijała się również twórczość Klausa Schulzego, byłego członka Tangerine Dream, który jeszcze mocniej rozbudował ideę długich, sekwencerowych form opartych na transowych, powtarzalnych strukturach, stanowiąc jedno z kluczowych ogniw między Berlin School a późniejszą elektroniką klubową.
Z kolei charakterystyczny, pulsujący i nieustannie zapętlony bas z sekwencera stał się technologiczną "prababcią” muzyki trance.
Gatunek ten zaczął się wyodrębniać na przełomie lat 80. i 90. W 1988 roku brytyjski duet The KLF użył określenia "trance” na wydawnictwach takich jak What Time Is Love? (Pure Trance 1) pomagając ukształtować język dla nowej, hipnotycznej estetyki muzyki rave.
Za jeden z fundamentów brzmienia wczesnego trance’u uznaje się jednak utwór The Age of Love (1990) projektu Age of Love, który połączył klubową energię z długimi, emocjonalnymi strukturami melodii.
Niedługo potem, na fali szkoły berlińskiej i frankfurckiej, zaczęli tworzyć pierwsi oficjalni pionierzy stylu, tacy jak Dance 2 Trance, Jam & Spoon, Cosmic Baby, formacja Energy 52 (twórcy "Café del Mar") czy stawiający pierwsze kroki Paul van Dyk.
W latach 80. ten hipnotyczny sposób myślenia o muzyce znalazł swoje kolejne kluczowe rozwinięcie w Detroit, gdzie narodziło się techno.
Artyści tacy jak Juan Atkins (Model 500), Derrick May (Rhythim Is Rhythim) i Kevin Saunderson (Inner City) (tzw. Belleville Three) połączyli inspiracje płynące z europejskiej elektroniki - w tym Kraftwerk i Berlin School z energią amerykańskiego funku i muzyki klubowej.
W przeciwieństwie do bardziej "kosmicznej” i ambientowej strony europejskiej, detroit techno nadało tej estetyce bardziej mechaniczny, miejski i rytmiczny charakter. Jednak fundament pozostał ten sam: powtarzalność, trans i wciągająca, sekwencyjna struktura, która buduje stan hipnotyczny u słuchacza.
Równolegle w Wielkiej Brytanii, na fali acid house i wczesnej kultury rave, ten sam język dźwięku zaczął przenosić się na masowe imprezy.
Kluby i nielegalne warehouse party przekształciły sekwencyjne, transowe struktury w muzykę stadionowo-rave’ową, gdzie powtarzalność i długie build-upy były już nie tylko eksperymentem, ale narzędziem masowej euforii na parkiecie.
To właśnie w tym środowisku zaczęła się klarować idea "trance” jako stanu a nie tylko stylu muzycznego, ale doświadczenia zbiorowej hipnozy, które wkrótce miało zostać nazwane i rozwinięte w pełnoprawny gatunek.
Z tej samej logiki rytmicznej i transowej, która rozwijała się równolegle w Berlinie, Detroit i brytyjskiej kulturze rave, zaczęła powoli wyłaniać się potrzeba jeszcze bardziej ekstremalnej formy tej muzycznej hipnozy odłączonej od klubów i przeniesionej w przestrzeń niemal rytualną.
W tym samym czasie narodziła się najbardziej mistyczna i najbardziej ekstremalna odmiana tej estetyki - Goa Trance, a później Psytrance.
Co istotne, ten styl nie powstał w oderwaniu od wcześniejszych nurtów.
Już w latach 70. na plażach Goa (szczególnie w rejonie Anjuny) funkcjonowała społeczność hippisowskich podróżników, którzy słuchali głównie psychodelicznego rocka, takich artystów jak Jimi Hendrix, The Doors czy Pink Floyd.
Z czasem ta scena zaczęła ewoluować, gdy na przełomie lat 70. i 80. pojawiły się pierwsze przenośne magnetofony kasetowe, a do Indii zaczęły docierać nagrania europejskiej elektroniki, w tym Kraftwerk.
W latach 80. scena Goa funkcjonowała już w całkowicie unikalnych warunkach - bez dostępu do klasycznych klubów i bez winyli, które nie wytrzymywały tamtejszego klimatu.
Muzyka była odtwarzana głównie z kaset, często na dwóch prostych odtwarzaczach, co sprzyjało powstawaniu pierwszych form DJ-ingu opartych na zapętleniu i miksie.
Podróżnicy (tzw. travellers) przywozili do Goa nagrania z Europy, często nieoczywiste i mroczne.
To właśnie z nich lokalna scena zaczęła czerpać inspiracje, szczególnie z belgijskiego EBM, niemieckiego i brytyjskiego industrialu, nowej fali oraz wczesnego synth-popu.
Artyści tacy jak Front 242, Nitzer Ebb, Skinny Puppy, The Neon Judgement, Depeche Mode czy Fad Gadget stali się nieoczekiwanym fundamentem brzmieniowym tej sceny.
Pierwsi DJ-e Goa zaczęli wykorzystywać te nagrania w sposób całkowicie nowy - wycinając fragmenty, przyspieszając lub spowalniając taśmy i budując z nich długie, hipnotyczne miksy, które stopniowo przekształcały się w podstawę późniejszego Goa Trance.
W tym środowisku zaczęły się wykształcać pierwsze specyficzne techniki DJ-ingu, które później stały się fundamentem Goa Trance.
DJ-e działający na plażach Goa zaczęli zauważać, że mechaniczne, powtarzalne struktury muzyki industrialnej i EBM wyjątkowo dobrze rezonują z długimi, psychodelicznymi setami granymi na otwartych przestrzeniach.
W praktyce oznaczało to tworzenie długich, płynnych miksów, w których fragmenty utworów były selektywnie wycinane, zapętlane i łączone w jedną nieprzerwaną narrację dźwiękową.
Za pomocą prostych mikserów i dwóch odtwarzaczy kasetowych lub pierwszych decków winylowych DJ-e w warunkach ograniczonej technologii zaczęli eksperymentować z nagraniami - usuwając wokale, eksponując rytmiczne "mechaniczne” warstwy i stosując przyspieszenia oraz spowolnienia tempa (pitching).
W efekcie muzyka traciła swój pierwotny kontekst i zaczynała funkcjonować jako czysta, hipnotyczna struktura rytmiczna oparta nie na utworach, ale na ciągłym procesie.
Z tej praktyki stopniowo wyłoniła się estetyka, która później przekształciła się w Goa Trance, już jako muzyka tworzona od podstaw, a nie budowana z fragmentów istniejących nagrań.
Dopiero na początku lat 90. (ok. 1991–1993) dawni uczestnicy tej sceny, tacy jak Raja Ram (późniejszy The Infinity Project / Shpongle) oraz Goa Gil, zaczęli korzystać z nowoczesnych samplerów i syntezatorów, takich jak Roland TB-303.
Dzięki temu możliwe stało się komponowanie muzyki w pełni studyjnej - bezpośrednio inspirowanej klimatem i energią hipnotycznych setów granych na plażach.
Tak narodził się oficjalny, studyjny Goa Trance, jako próba przełożenia tej samej logiki transu na język produkcji elektronicznej.
To brzmienie bardzo szybko zaczęło przenikać z niszowych scen do Europy, gdzie zostało przechwycone przez brytyjskich DJ-ów i przekształcone w bardziej klubową, globalną formę trance.
Na początku lat 90. Brytyjski DJ Paul Oakenfold, zainspirowany szamańskimi, hipisowskimi imprezami na indyjskich plażach stanu Goa oraz setami tamtejszych pionierów (takich jak Goa Gil) wydał w 1994 roku "The Goa Mix” który zrewolucjonizował światową elektronikę.
Paul Oakenfold - Goa Mix 1994 BBC Radio 1 Essential Mix
Brzmienie to bardzo szybko dotarło do Izraela. W pierwszej połowie lat 90. tysiące młodych Izraelczyków po zakończeniu obowiązkowej służby wojskowej zaczęło masowo wyjeżdżać do Goa, gdzie po raz pierwszy zetknęli się bezpośrednio z psychodelicznym trance’em i kulturą tamtejszych imprez.
Po powrocie do kraju przywieźli tę muzykę ze sobą, co sprawiło, że Izrael w krótkim czasie stał się obok Niemiec, Wielkiej Brytanii i Indii jednym z najważniejszych ośrodków rozwoju psytrance’u.
Scena zaczęła rozwijać się bardzo intensywnie, szczególnie na nieformalnych imprezach organizowanych na pustyni Negew i w rejonach wiejskich.
Z czasem wokół tych wydarzeń narastały napięcia społeczne i kulturowe - część środowisk konserwatywnych krytykowała tę scenę, postrzegając ją jako zjawisko obce kulturowo i niezgodne z tradycyjnymi wartościami.
Mimo tego ruch rósł w siłę, a undergroundowa kultura rave’owa coraz bardziej się profesjonalizowała.
Kulminacją widoczności tej sceny były masowe wydarzenia i protesty środowiska klubowego w Tel Awiwie pod koniec lat 90., które stały się symbolem walki o swobodę organizowania imprez i kultury tanecznej.
W efekcie Izrael stał się jednym z głównych centrów globalnego psytrance’u, z późniejszymi projektami takimi jak Astral Projection czy Infected Mushroom, które wyniosły ten styl na sceny międzynarodowe.
Astral Projection - Mahadeva (version original 95)
Wielu twórców, od europejskiego trance’u po pustynny psytrance, czerpało z tego samego źródła - hipnotycznego pulsu, który Tangerine Dream wynieśli do muzycznej świadomości na początku lat 70. Dodali do niego klubowy rytm i przenieśli kosmiczny charakter tamtej estetyki na współczesne parkiety.
W tym sensie Phaedra pozostaje jednym z kluczowych punktów odniesienia dla całej późniejszej muzyki elektronicznej - od ambientu, przez techno, aż po trance i jego psychodeliczne odmiany.
Bez Phaedry współczesna elektronika mogłaby brzmieć inaczej.
Label: Virgin
Album: Phaedra
Wykonawca: Tangerine Dream
Utwór: Phaedra
Kraj wydania (label): UK
Kraj pochodzenia: Niemcy
Wydany: 01.02.1974
Gatunek: Electronic
Styl: Berlin-School
Bibio to projekt brytyjskiego producenta i multiinstrumentalisty Stephena Wilkinsona, łączącego elektronikę, ambient, folktronicę i elementy muzyki folkowej w atmosferycznej, organicznej formie.
Label: Café del Mar Music
Album: Café del Mar - Volumen Veintitrés (XXIII)
Wykonawca: Bibio
Utwór: Petals
Kraj wydania (label): Hiszpania
Kraj pochodzenia: UK
Wydany: 30.06.2017
Gatunek: Electronic
Styl: Downtempo, Ambient
Madr to projekt Mortena Halvorsena, norwesko-amerykańskiego muzyka i multiinstrumentalisty, łączący IDM, ambient i neoklasyczne podejście do kompozycji.
Label: Equestrian Parkour Records
Album: Zero Gravity Heart
Wykonawca: Madr
Utwór: Nightwork
Kraj wydania: Worldwide (Digital distribution)
Kraj pochodzenia: Norwegia / USA
Wydany: 20.10.2025
Gatunek: Electronic
Styl: IDM, Neoclassical, Experimental, Abstract
Miwon to projekt niemieckiego producenta Hendrika Kröza, poruszający się między ambientem, IDM-em, techno i nowoczesną elektroniką.
Label: n5MD
Album: Jigsawtooth
Wykonawca: Miwon
Utwór: Wolkengedoens
Kraj wydania (label): USA
Kraj pochodzenia: Niemcy
Wydany: 14.04.2017
Gatunek: Electronic
Styl: Ambient, IDM, Techno
Sole Massif, Tineidae i Access To Arasaka to producenci związani ze sceną IDM i eksperymentalnej elektroniki, łączący ambient, glitch oraz industrialne wpływy z nowoczesnym, cyfrowym podejściem do dźwięku.
Label: Chatsubo
Album: Engage
Wykonawca: Sole Massif | Tineidae | Access To Arasaka
Utwór: Tactical Engagement
Kraj wydania (label): Worldwide
Kraj pochodzenia: Ukraina / USA / Polska
Wydany: 02.12.2022
Gatunek: Electronic
Styl: IDM, Glitch, Ambient, Industrial
Earth Trax to pseudonim Bartosza Kruczyńskiego, polskiego producenta łączącego techno, ambient i downtempo z charakterystycznym, analogowym brzmieniem.
Label: Lapsus Records
Album: Closer Now
Wykonawca: Earth Trax
Utwór: Skin
Kraj wydania (label): Hiszpania
Kraj pochodzenia: Polska
Wydany: 24.02.2023
Gatunek: Electronic
Styl: Leftfield, Ambient, Downtempo, Techno, IDM
Scripture to kanadyjski projekt muzyczny producenta Jean-Pierre Isaaca, działający w obszarze elektroniki, ambientu i downtempo.
Label: Café del Mar Music
Album: Café del Mar (Volumen Ocho) / Apache (Single)
Wykonawca: Scripture
Utwór: Apache
Kraj wydania (label): Hiszpania
Kraj pochodzenia: Kanada
Wydany: 2001
Gatunek: Electronic
Styl: Ambient, Downtempo
Sigur Rós to islandzki zespół znany z eterycznego, przestrzennego brzmienia, łączącego post-rock, ambient i minimalistyczne aranżacje. Charakterystycznym elementem ich twórczości są stopniowo budowane napięcie oraz emocjonalne kulminacje.
Label: Krúnk
Album: Átta
Wykonawca: Sigur Rós
Utwór: Glóð
Kraj wydania (label): Islandia
Kraj pochodzenia: Islandia
Wydany: 01.09.2023 (premiera cyfrowa: 16.06.2023)
Gatunek: Rock
Styl: Ethereal, Post Rock
Ben Neill to amerykański kompozytor i trębacz, twórca instrumentu Mutantrumpet - hybrydy trąbki i elektroniki, łączącej wykonanie akustyczne z przetwarzaniem cyfrowym i multimediami.
Jego muzyka łączy elementy ambientu, jazzu i elektroniki.
Chrystel Egal to francuska artystka i producentka muzyki elektronicznej związana z eksperymentalnym podejściem do dźwięku oraz produkcją audiowizualną.
W projektach współtworzy warstwę elektroniczną i produkcyjną, nadając im bardziej syntetyczny i atmosferyczny charakter.
Label: Wydanie cyfrowe / Ścieżka dźwiękowa (Soundtrack)
Album: Free Runner (Single)
Wykonawca: Ben Neill & Chrystel Egal
Utwór: Free Runner
Kraj wydania: USA
Kraj pochodzenia: USA / Francja
Wydany: 22.07.2025
Gatunek: Electronic
Styl: Drum & Bass, Breakbeat, Ambient, Cinematic
NDNL to rosyjski projekt muzyczny Nikity Bulgakova, poruszający się na styku ambientu, abstract i downtempo, łączący filmowe, przestrzenne struktury z elektroniczną narracją.
Label: NDNL (Self-Released)
Album: Your Own Borders
Wykonawca: NDNL
Utwór: Flotsam
Kraj wydania (label): Rosja (Wydanie cyfrowe)
Kraj pochodzenia: Rosja
Wydany: 20.02.2021
Gatunek: Electronic
Styl: Trance, Ambient, Downtempo
Department of Electrophilosophy to amerykański kolektyw muzyczny działający na styku ambientu, noise i industrialu, traktujący tworzenie muzyki jako eksperymentalny proces oparty na improwizacji i pracy z dźwiękiem w czasie rzeczywistym.
Label: Department of Electrophilosophy (Self-Released)
Album: Blooming Buzzing Confusion
Wykonawca: Department of Electrophilosophy
Utwór: Causa Sui
Kraj wydania (label): USA (Wydanie cyfrowe)
Kraj pochodzenia: USA
Wydany: 30.01.2026
Gatunek: Electronic
Styl: Abstract, Ambient, Experimental, Noise, Industrial
