Trump ogłosił, że USA i Iran podpiszą w piątek 19 czerwca w Szwajcarii porozumienie pokojowe/rozejmowe po ponad 100 dniach wojny.

W zasadzie trzeba podkreślić, że to Trump ogłosił ( ͡° ͜ʖ ͡°) ale co tam nie mu będzie.

TLDR: USA i Iran mają podpisać w piątek 19 czerwca 2026 r. w Szwajcarii porozumienie, które ma formalnie zakończyć wojnę rozpoczętą po amerykańsko-izraelskim ataku na Iran 28 lutego 2026 r.. Trump twierdzi, że „deal jest kompletny”, a Teheran potwierdza, że zakończenie działań wojennych ma zostać ogłoszone szybko, od poniedziałku rano czasu GMT.

Kto pierwszy ogłosił porozumienie?

Pierwszy informację podał premier Pakistanu Shehbaz Sharif na X. Pakistan był jednym z głównych mediatorów w pośrednich rozmowach między Waszyngtonem a Teheranem. Sharif napisał, że uzgodniono stałe zakończenie operacji wojskowych na wszystkich frontach, także w Libanie.

Niedługo później Trump potwierdził to na Truth Social, pisząc, że umowa z Islamską Republiką Iranu jest „kompletna”. Według Trumpa porozumienie obejmuje otwarcie Cieśniny Ormuz bez opłat oraz natychmiastowe zniesienie amerykańskiej blokady morskiej.

Co mówi strona amerykańska?

Trump przed ogłoszeniem sprawy miał mówić „Washington Post”, że porozumienie z Iranem zostanie ogłoszone bardzo szybko i podpisane elektronicznie — przez niego albo przez wiceprezydenta JD Vance’a.

Wiceprezydent JD Vance powiedział, że rozejm może rozpocząć „nową erę” na Bliskim Wschodzie. Podkreślił też główny cel USA: Iran nie może posiadać broni nuklearnej.

Sekretarz stanu Marco Rubio pogratulował Trumpowi i powiązał ogłoszenie umowy z jego urodzinami, chwaląc go za odwagę i przywództwo.

Jednocześnie Trump w rozmowie z „New York Times” powiedział coś dziwnego i dość kontrowersyjnego: że USA mogłyby ponownie rozpocząć operacje wojskowe albo zostać „strażnikiem Bliskiego Wschodu” w zamian za 20% przychodów regionu. Tekst zaznacza, że nie wiadomo, czy powiedział to przed, czy po ogłoszeniu porozumienia.

Co mówi Iran?

Irański wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi potwierdził, że koniec operacji wojskowych jest oczekiwany „wkrótce”. Według irańskiej agencji Tasnim ogłoszenie ma dotyczyć natychmiastowego i trwałego zakończenia wojny oraz działań militarnych na różnych frontach, w tym w Libanie.

Iran mówi jednak, że pełne negocjacje nad ostatecznym porozumieniem potrwają 60 dni. Ten okres ma zależeć od tego, czy Teheran potwierdzi, że USA faktycznie spełniły swoje zobowiązania: zakończenie działań wojennych, zdjęcie blokady morskiej i odblokowanie irańskich aktywów.

Co ma być w umowie?

Według irańskiej agencji Mehr projekt porozumienia ma zawierać 14 punktów. Najważniejsze mają być:

1. Natychmiastowe i trwałe zakończenie działań wojennych na wszystkich frontach, także w Libanie.

2. Pełne zniesienie amerykańskiej blokady morskiej w ciągu 30 dni.

3. Wycofanie sił USA z okolic Iranu.

4. Ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz.

5. Zawieszenie sankcji na sprzedaż irańskiej ropy.

6. Negocjacje nuklearne w ciągu 60 dni od podpisania umowy.

7. Uwolnienie 24 mld dolarów zamrożonych irańskich aktywów w trakcie 60-dniowego okresu negocjacyjnego.

Iran ma dodatkowo żądać, żeby finalne rozmowy zaczęły się dopiero wtedy, gdy USA uwolnią połowę zamrożonych aktywów i zdejmą ograniczenia związane z Cieśniną Ormuz.

Co ważne, według Mehr z agendy negocjacyjnej usunięto tematy irańskiego programu rakietowego i wsparcia Iranu dla tzw. grup oporu. To byłby duży sukces dla Teheranu, bo USA i Izrael od dawna próbują włączać te kwestie do rozmów.

Al Jazeera podkreśla jednak, że nie potwierdziła niezależnie szczegółów podawanych przez Mehr.

Rola Pakistanu, Kataru i innych mediatorów

Pakistan i Katar były kluczowymi mediatorami. Sharif powiedział, że teraz odbędzie się seria spotkań technicznych, które przygotują grunt pod podpisanie umowy.

Pakistan podziękował USA, Iranowi i Katarowi, ale też wyróżnił Arabię Saudyjską i Turcję za wkład w doprowadzenie do porozumienia.

Katar również przywitał umowę jako ważny krok w kierunku trwałego pokoju i stabilności gospodarczej. Katarskie MSZ mówi, że otwarcie Cieśniny Ormuz jest ważne nie tylko dla regionu, ale także dla światowej gospodarki.

Dlaczego Cieśnina Ormuz jest tak ważna?

Od początku wojny Iran miał faktycznie przejąć kontrolę nad Cieśniną Ormuz, atakując albo grożąc atakami na statki przepływające przez ten strategiczny szlak. Ormuz jest jednym z najważniejszych miejsc na świecie dla transportu ropy i gazu. Jej blokada lub destabilizacja mogłaby podbić ceny energii globalnie.

Dlatego otwarcie Ormuz i zakończenie blokady morskiej to centralna część porozumienia.

#wiadomosciswiat #iran #wojna #usa