Czy wiesz, że…

… mityczny Midas był postacią historyczną?

W mitologii greckiej Midas występuje jako chciwy król, nie baczący na nic innego niż pomnożenie swojego, już i tak ogromnego, majątku. Ta cecha nie spodobała się jednak greckim bogom, którzy postanowili ukarać mężczyznę. W tym celu Dionizos, bóg płodności, dzikiej natury i wina, spełnił życzenie króla, sprawiając, że od tej pory wszystko co dotknie, zamieni się w złoto. Początkowo Midas był uradowany z daru, jednak szybko zdał sobie sprawę z jego konsekwencji. Otóż nie był w stanie spożyć posiłku, gdyż wszystko, czego tylko dotknął, zamieniało się w złoto. Zrozpaczony Midas udał się więc do Dionizosa i błagał go o cofnięcie daru. Dionizos przystał na prośbę króla i polecił mu kąpiel w rzece Paktol, celem pozbycia się „złotego dotyku”. Midas uczynił to natychmiast.

Przez długi czas historycy uważali, że postać Midasa została kompletnie zmyślona. Na szczęście, dzięki odkryciom asyryjskich zapisów datowanych na VIII w. p.n.e., udało się ustalić, że Midas był postacią historyczną. Tu niestety muszę zmartwić wszystkich fanów mitologii greckiej, gdyż wciąż brak jakichkolwiek dowodów na to, że posiadał on „złoty dotyk”.

Kim więc był Midas? Był on królem Frygii, czyli starożytnej krainy w Azji Mniejszej, który żył w VIII w. p.n.e. i miał prawdopodobnie 159 cm wzrostu. Jego ojcem był Gordias, kolejna postać znana z mitologii greckiej. Gordias zasłynął bowiem zawiązaniem niemożliwego do rozwiązania węzła gordyjskiego, który później miał zostać przecięty przez Aleksandra Wielkiego.

Naukowcom udało się odnaleźć grób, który dziś nazywany jest „Tumulusem Midasa”*. Brak jednak jednoznacznych dowodów powiązujących tumulus z postacią Midasa. Naukowcy bowiem do dziś spierają się, czyj był to naprawdę grób – Midasa czy też jego ojca Gordiasa. W każdym razie, grób ten świadczył o ówczesnej niezwykłej potędze i bogactwie Frygii, gdyż wypełniony był on ogromną ilością skarbów i kosztowności.

Skąd mamy pewność, że Midas nie operował „złotym dotykiem”? Oprócz takiego oczywistego argumentu jak „bo to po prostu fizycznie niemożliwe”, istnieje jeszcze jeden. Otóż pierwsze wzmianki o darze Midasa pochodzą z IV w. p.n.e., czyli blisko 400 lat po śmierci Midasa. Żadne ze współczesnych mu źródeł nie wspominają o tym, by Midas posiadał jakieś nadprzyrodzone moce. Wspominają jednak o niesamowitym bogactwie Frygijczyków i samego Midasa, co każe spekulować, że wokół tego bogactwa narosło tyle plotek i legend, że w końcu Starożytni Grecy uznali, że jedyną sensowną interpretacją ich jest interwencja bogów.

Dodatkową ciekawostką może być fakt, że wspomniana w micie rzeka Paktol, okazała się źródłem elektrumu, czyli stopu złota ze srebrem. Stop ten był źródłem późniejszego bogactwa innego starożytnego królestwa – Lidii. Źródła wskazują, że wydobycie elektrumu z rzeki Paktol trwało co najmniej sto lat i miało miejsce w VI i V w. p.n.e.. Co zapewne stanowiło genezę do wskazania właśnie tej rzeki, jako remedium na zmycie z siebie daru przez Midasa.

#ciekawostinwestycyjne

*- tumulus to stożkowy nasyp kryjący groby, wznoszony od neolitu do wczesnego średniowiecza