Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymski fresk ukazujący naumachię i martwą naturę. Obiekt datowany na I wiek n.e.; odkryty w Pompejach. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Czy rzymscy legioniści śpiewali piosenki w trakcie marszu?
Życie w wojsku zawsze było ciężkie i wymagało od żołnierzy silnej woli, wytrwałości oraz siły fizycznej. Długie i wymagające marsze nierzadko się dłużyły, co żołnierze starali się urozmaicać na różne sposoby, w tym śpiewem. Czy podobnie czynili legioniści rzymscy?
Nie posiadamy dużej ilości źródeł, które by to potwierdziły. Jednak Swetoniusz w swojej biografii Cezara pozostawił nam dowód, że w legionach rzymskich rzeczywiście śpiewano. I tak, w trakcie poczwórnego triumfu Cezara w 46 roku p.n.e. weterani mieli prześmiewczo śpiewać (Swetoniusz użył jasno czasownika „śpiewać”):
Cezar to Galię zniewolił, zaś Nikomedes Cezara, Cezar dziś triumf odnosi, ten, który Galię zniewolił, nie Nikomedes bynajmniej, który zniewolił Cezara. […]
(Gallias caesar subegit, nicomedes caesarem, ecce caesar nunc triumphat qui subegit gallias. Nicomedes non triumphat, qui subegit caesarem.)
Obywatele, żon strzeżcie, gacha łysego wiedziemy. Złotoś pożyczył, by w Galii na swe obłapki roztrwonić. […]
(Urbani, servate uxores, moechum calvum adducimus. Aurum in gallia effutuisti, hic sumpsisti mutuum.)
– Swetoniusz, Juliusz Cezar, 49, 51
Tłum z kolei innym razem śpiewał:
Galów na triumf wiódł Cezar, teraz zaś wiedzie do kurii, Galowie zrzucili spodnie, szlaki przywdziali szerokie.
(Gallos caesar in triumphum ducit, idem in curiam, galli bracas deposuerunt, latum clavum sumperunt.)
– Swetoniusz, Juliusz Cezar, 80
Nie wiemy tak naprawdę, jak śpiewano wspomniane słowa. Do naszych czasów zachowało się mało faktów odnośnie muzyki czy rytmiki Rzymian. Na stronie grupy rekonstrukcyjnej „The Roman Military Research Society” znaleźć możemy interpretację przekazu późno-rzymskiego poety Prudencjusza w dziele „Psychomachia”. Według tej interpretacji rytm byłby następujący:
jeden, dwa, trzy, cztery
pięć, sześć, siedem, osiem
dziewięć, dziesięć, jedenaście, dwanaście
jeden, dwa, trzy
Wiemy, że muzyka była częścią codziennego życia, a niektórzy muzycy w Rzymie cieszyli się dużą popularnością. Biorąc jednak pod uwagę wyjątkowy rozwój technologiczny rzymskiej armii oraz profesjonalne podejście, moim zdaniem nie można wykluczyć, ażeby rzymscy legioniści nie śpiewali w trakcie marszu. Bardzo ciekawe wykonanie zaprezentowali nam reżyserzy filmu „Ben Hur” z 2016 roku.
Twórcy filmu wykorzystali tutaj sposób śpiewu znany m.in. w armii amerykańskiej, w którym szeregowi odpowiadają na zawołanie oficera. Nie da się ukryć, że brzmi to imponująco.
Dodatkowo należy nadmienić, że w wojsku rzymskim występowały instrumenty muzyczne. Z instrumentów najbardziej znane i związane z życiem wojskowym były trąby i rogi sygnałowe, w szczególności tuba z brązu lub drewna, obciągana skórą. Na tubie z brązu muzykowano przy zwycięstwie, na tubie z drewna z kolei podczas odwrotu. Znane były ponadto rogi (cornu) z brązu, zgięte w półkole, lituus w kształcie litery „J” oraz buccina (bucina).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Tego dnia, 43 p.n.e. – w bitwie pod Mutiną przeciw Markowi Antoniuszowi poległ konsul Aulus Hirtius – szef sztabu Juliusza Cezara w czasie wojny galijskiej (uzupełnił Pamiętniki o wojnie z Galami) i jeden z jego najbliższych współpracowników.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymski fragment fresku ukazujący maskę teatralną. Obiekt datowany na I wiek p.n.e. Odkryty w Pompejach. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W starożytnym Rzymie ochrona domów i gospodarstw domowych była poważną sprawą. Rzymianie wierzyli, że dom jest centrum życia rodzinnego i podstawą państwa, i że należy go chronić przed wszelkiego rodzaju złymi duchami i siłami. Dwa bóstwa związane z ochroną domów to Cardea i Carna, dwie boginie o podobnych, ale odmiennych rolach.
Cardea była boginią zawiasów i klamek drzwi. Jej imię pochodzi od łacińskiego "cardo", co oznacza "zawias" i wierzono, że ma moc otwierania i zamykania drzwi, a także powstrzymywania złych duchów i złodziei przed wejściem do domów. Jej święto, Cardeaia, obchodzone było 1 czerwca i polegało na wieszaniu wieńców z liści głogu (który był święty dla Cardei) na drzwiach, aby chronić domy przed krzywdą. Kojarzono ją również z przełomowym momentem roku, przesileniem zimowym, kiedy słońce zaczyna odwracać się w stronę światła.
Z kolei Carna była boginią drzwi i progów. Jej imię pochodzi od łacińskiego "caro", co oznacza "ciało", i wierzono, że ma ona moc powstrzymywania chorób i schorzeń, które mogły dostać się do organizmu przez usta. Często przedstawiano ją z kluczem, który symbolizował jej moc otwierania tajemnic zdrowia i witalności. Jej święto, Carnaria, obchodzone było 1 czerwca i polegało na paleniu liści laurowych w celu oczyszczenia powietrza i odpędzenia chorób.
Pomimo podobnych ról i świąt, Cardea i Carna były osobnymi boginiami o odrębnych funkcjach. Razem reprezentowały wagę, jaką starożytni Rzymianie przykładali do ochrony domu i zdrowia jego mieszkańców. Ich kulty przetrwały aż do ery chrześcijańskiej, a elementy ich kultu wciąż można dostrzec we współczesnych tradycjach, takich jak wieszanie wieńców na drzwiach z okazji Bożego Narodzenia.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Appian z Aleksandrii (ok. 95 – ok. 180 n.e.), grecki historyk, w swoim dziele „Historia rzymska” poświęcił spory fragment porównaniu Juliusza Cezara oraz Aleksandra Wielkiego. W świecie starożytnym wielu wodzów chciało dorównać osiągnięciom młodego macedońskiego króla. Nie inaczej było z Cezarem.
Czytając poniższy fragment można sobie wyrobić zdanie, odnośnie tego czy też Cezar dorównał podbojom i osiągnięciom Aleksandra.
W ten sposób zatem zginął Gajusz Cezar w dniu zwanym idami marcowymi, to jest w połowie mniej więcej miesiąca antesterion. Że dnia tego nie przeżyje, przepowiedział mu jeszcze wróżbita, ale on szydząc z niego rzekł z rana: «Otóż i idy»; na to ten wcale nie wzruszony odpowiedział: «Ale nie minęły». Cezar jednak zlekceważył sobie i tę przepowiednię daną mu z taką pewnością siebie przez wróżbitę, i inne wspomniane powyżej znaki, wyszedł i znalazł śmierć w pięćdziesiątym szóstym roku życia.
Był człowiekiem, któremu we wszystkim towarzyszyło szczęście, który cieszył się łaską bogów i wielkich czynów dokonał, toteż słusznie bywa porównywany z Aleksandrem. Obaj byli bowiem w wysokim stopniu żądni sławy i wielce wojowniczy, niezmiernie szybcy w wykonywaniu swych planów, bardzo zuchwali wobec niebezpieczeństw, zupełnie nie szczędzili swojej osoby i obaj nie więcej ufali swej sztuce wojennej niż odwadze i szczęściu. Jeden z nich przebył w skwarnej porze daleką a bezwodną drogę do świątyni Ammona i przez zatokę morską w Pamfilii przebiegł pieszo w cudowny sposób, ponieważ morze się cofnęło i bóg wstrzymywał fale, dopóki nie przeszedł, tak jak bóg zesłał mu deszcz w drodze przez pustynię. W Indiach wypłynął na nieznane morze, pierwszy wyszedł po drabinie i sam jeden wskoczył na mur nieprzyjacielski, przy czym odniósł 13 ran. Zawsze niezwyciężony, w jednej zaledwie lub dwu bitwach rozgrywał każdą wojnę. W Europie zajął wiele krajów barbarzyńskich i podporządkował sobie Greków, lud, który przez swe umiłowanie wolności tak bardzo trudny był do ujarzmienia i który się chlubił, że nikomu przed nim nie podlegał z wyjątkiem Filipa noszącego skromny tytuł wodza w wojnie, a i to przez krótki czas. Azję przebiegł niemal całą. By w krótkich słowach wyrazić szczęście i potęgę Aleksandra: zdobywał każdy kraj, który zobaczył, a plany jego i zamysły podboju pozostałych śmierć zniweczyła.
Cezarowi zaś uległo Morze Jońskie, które w środku zimy umożliwiło mu spokojny przejazd, popłynął przez Zachodni Ocean, dotąd nie znany, przeciw Brytyjczykom, a sternikom przybijającym do skał Brytanii kazał rozbijać okręty. Innym razem sam jeden w małej łódce zmagał się w nocy z bałwanami, a sternikowi kazał rozpiąć żagle i zaufać raczej szczęściu Cezara niż morzu. Często sam jeden rzucał się na nieprzyjaciół, gdy wszyscy się bali, i w samej tylko Galii 30 razy osobiście stawał w szeregu do walki, aż podbił 400 jej plemion, które dotąd tak groźne były dla Rzymian, że w prawie przyznającym zwolnienie od służby wojskowej kapłanom i starcom umieszczono zastrzeżenie: «z wyjątkiem, gdyby wybuchła wojna z Galami», w takim razie bowiem i starcy, i kapłani byli do służby zobowiązani. Podczas walk w Aleksandrii, gdy został sam jeden na moście i znalazł się w ciężkim położeniu, zrzucił swą szatę purpurową, skoczył do morza i płynął długo kryjąc się pod wodą i wynurzając się tylko co jakiś czas dla nabrania oddechu, tak że nieprzyjaciele stracili go z oczu; zbliżywszy się w końcu do przyjaznego okrętu wyciągnął ręce i dał się poznać. W ten sposób się uratował. Kiedy się uwikłał w te wojny domowe czy z obawy, jak sam mówił, czy też z żądzy władzy, starł się z najlepszymi wodzami swego czasu, z licznymi i wielkimi wojskami, i to już nie barbarzyńców, ale Rzymian, stojących wówczas u szczytu powodzenia i szczęścia. I on też zwyciężył wszystkich, za każdym razem w jednej albo dwóch bitwach, choć wojsko jego nie okazało się niezwyciężone jak wojsko Aleksandra, gdyż od Galów doznało oczywistej klęski, kiedy to dotknął je ciężki cios pod wodzą Kotty i Tyturiusza, w Hiszpanii Petrejusz i Afraniusz zamknęli je niemal oblężeniem, pod Dyrrachium i w Afryce wyraźnie uciekało, a w Hiszpanii przeraziło się młodego Pompejusza. Sam Cezar był jednak nieustraszony i ostatecznie w każdej wojnie niepokonany, toteż potężne państwo rzymskie, które na lądzie i morzu rozciągało się już od zachodu słońca aż do rzeki Eufratu, podporządkował sobie siłą i ludzkością o wiele trwałej i o wiele silniej niż Sulla i wbrew woli Rzymian narzucił się na króla, chociaż tego tytułu nie przyjął. I on również zginął w toku planowania nowych wojen.
Podobieństwo między nimi i w tym się zaznaczyło, że obaj mieli wojsko równie ochotne i oddane, które w walkach okazywało zwierzęcą niemal zaciekłość, ale też często z powodu trudów nadmiernych odmawiało posłuszeństwa jednemu i drugiemu, a nawet buntowało się wielekroć. Po śmierci ich jednak równie obu opłakiwali i żałowali oraz uznali ich za godnych czci boskiej. Obaj byli pod względem fizycznym okazałego wzrostu i urodziwi. Jeden i drugi wywodził ród swój od Zeusa, jeden jako potomek Ajakosa i Heraklesa, drugi jako potomek Anchizesa i Afrodyty. Obaj też, jak byli bardzo pochopni do walki z wyzywającymi ich przeciwnikami, tak i bardzo chętnie wchodzili z nimi w układy i przebaczali pokonanym, a nawet świadczyli im dobrodziejstwa, bo kierowali się jedynie myślą o zwycięstwie.
Tyle tego porównania. Różne jednak były warunki, w których obaj zaczynali swą drogę do potęgi, bo jeden wychodził z królestwa stworzonego przez Filipa, drugi ze stanowiska prywatnego człowieka pochodzącego ze znakomitego i dostojnego wprawdzie, ale zupełnie biednego rodu.
Obaj lekceważyli sobie znaki wróżebne do nich się odnoszące, ale na wróżbitów, którzy im śmierć przepowiadali, wcale się nie gniewali. A i same znaki były często podobne i sprowadzały się u obu do podobnego końca. Dwu-krotnie okazało się, że wątroba zwierząt ofiarnych nie posiadała właściwych cech: pierwszy raz wskazywała na niebezpieczeństwo o niepewnym wyniku. Groziło ono Aleksandrowi w kraju Oksydraków, kiedy to wyprzedzając Macedończyków wspiął się na mur nieprzyjacielski, a gdy się złamała drabina i został sam u góry, wówczas zuchwale skoczył w obręb murów między nieprzyjaciół; został jednak ciężko raniony w pierś, a nadto otrzymał cios w kark bardzo ciężką pałką, tak że padł już i z trudem tylko ocalony został przez Macedończyków, którzy z troski o niego wyłamali bramy. Podobnie było z Cezarem w Hiszpanii, kiedy to wojsko jego ogarnięte zostało trwogą przed młodym Pompejuszem i wahało się iść do walki; Cezar wówczas wypadł przed wszystkich na pole między obu liniami bojowymi i otrzymał 200 pocisków w tarczę, aż w końcu i jego ocaliło wojsko, które ze wstydem nadbiegło pełne lęku o niego. W ten sposób zatem pierwsze znaki złowieszcze z wnętrzności zwierząt ofiarnych zapowiadały im niebezpieczeństwo śmierci, drugie zaś już samą śmierć. Wróżbita Pitagoras powiedział bowiem przy składaniu ofiar Apollodorowi, który lękał się Aleksandra i Hefaistiona, aby się niczego złego nie obawiał, bo i jeden, i drugi niezadługo usunie się ze świata. Kiedy wkrótce potem umarł Hefaistion, Apollodor przestraszył się, aby nie powstał jakiś spisek przeciwko królowi, więc doniósł mu o przepowiedni. Ten jednak uśmiechnął się tylko i zapytał samego Pitagorasa, co zapowiadają znaki. Gdy ten odpowiedział, że zapowiadają jego koniec, znowu się uśmiechnął, pochwalił jednak Apollodora za jego życzliwość, a wróżbitę za odwagę.
Cezarowi zaś, kiedy wchodził na ostatnie posiedzenie senatu, objawiły się takie same znaki złowieszcze, jak to nieco wyżej mówiłem; z szyderstwem wówczas zauważył, że i w Hiszpanii takie znaki się pojawiły. Gdy wieszczek powiedział, że i wówczas był w niebezpieczeństwie, a teraz znaki z tym większą pewnością zapowiadają śmierć, zawahał się nieco wobec tej stanowczości i złożył ponownie ofiarę, ponieważ jednak ofiara się przewlekała, zniecierpliwił się i wszedł do kurii, gdzie został zabity. To samo przydarzyło się i Aleksandrowi. Kiedy bowiem wracając z wojskiem z Indii zbliżał się już do Babilonu, radzili mu Chaldejczycy, aby na razie wjazd swój odłożył. Odpowiedział na to wierszem jambicznym: Najlepszym wieszczem, kto szczęśliwy wróży los. Chaldejczycy radzili mu ponownie, aby przynajmniej nie wkraczał do miasta patrząc ku zachodowi, ale okrążył je i wszedł do niego maszerując ku wschodowi słońca. Aleksander ustąpił podobno wobec tego i próbował okrążyć miasto, ale zniechęcony skutkiem mokradeł i bagnisk zlekceważył sobie i to drugie ostrzeżenie wróżbitów i wszedł patrząc na zachód. Po wkroczeniu popłynął Eufratem ku kanałowi Pallakotta, który wody z Eufratu unosi w bagniska i moczary nie dopuszczając do nawodnienia ziemi asyryjskiej. Nosił się mianowicie z planem, aby tę rzekę ująć w wały, i w tym celu tam popłynął. Powiadają, że przy tej sposobności żartował z Chaldejczyków, że cało wszedł do Babilonu i teraz z niego wypłynął. A jednak znaczone mu było, że zaraz po powrocie tam umrze. Podobnie żartował sobie i Cezar. Bo kiedy wróżbita przepowiedział mu dzień śmierci, a mianowicie że nie przeżyje idów marcowych, gdy dzień ten nadszedł, szydząc z wróżbity powiedział, że idy już są, mimo to przecież umarł w tym dniu właśnie. Tak to obaj szydzili ze znaków złowieszczych, jakie otrzymali, ale też nie gniewali się na wróżbitów, którzy je tłumaczyli, na obu również okazała się prawdziwość przepowiedni.
Byli też obaj miłośnikami sztuk pięknych i nauk zarówno własnej ojczyzny, jak greckich, a nawet i obcych jeszcze. Aleksander dowiadywał się o sprawy indyjskie u brahmanów, którzy uchodzą w Indiach za mędrców w sprawach niebieskich i ziemskich, tak jak magowie u Persów. Cezar interesował się sprawami egipskimi w czasie pobytu w Egipcie, gdzie Kleopatrę osadził na tronie. Stąd też w swej działalności pokojowej wprowadził w Rzymie wiele ulepszeń [przejętych z Egiptu], m. in. rok, który był u nich nierówny skutkiem wtrącania od czasu do czasu miesięcy przestępnych (liczyli bowiem według obiegu księżyca), ustalił według biegu słońca, tak jak liczyli Egipcjanie. A wreszcie tak się złożyło, że żaden z tych, którzy przeciw niemu spisek uknuli, nie uszedł z życiem, ale wszyscy ponieśli zasłużoną karę z rąk jego syna, tak samo jak ukarani zostali zabójcy Filipa przez Aleksandra. W jaki zaś sposób dosięgła pomsta zabójców Cezara, opowiadają następne księgi.
– Appian z Aleksandrii, Historia rzymska, II.149-154
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Archeolodzy odkopali imponujący antyczny zakład produkcji wina w 2017 i 2018 roku, lecz dopiero teraz udostępnili wyniki swoich badań. Miejsce produkcji znajduje się zaledwie 7,5 km na południe od Rzymu.
Jak tłumaczą badacze, w miejscu tym mogło się odbywać oficjalne otwarcie zbiorów wina. Wówczas to rzymska elita (w tym cesarz) brudziła sobie ręce i nogi, bawiąc się przez jeden dzień w rolnika i winiarza; utożsamiano się w ten sposób po części z niższymi warstwami społecznymi. Tego typu wydarzenie opisuje m.in. cesarz Marek Aureliusz.
Miejsce produkcji wina obejmowało przestrzeń 1000 metrów kw., gdzie podłoga wykonana była z wysokiej klasy importowanego marmuru; pod nią z kolei znajdowały się dekorowane kadzie. Produkcja rozpoczynała się na podłodze wyłożonej czerwonym marmurem, gdzie robotnicy ugniatali winogrona na śliskiej podłodze. Pozostała miazga była wyciśnięta za pomocą pary pras do wina, po czym sok płynął kanałami do masywnych kadzi fermentacyjnych zainstalowanych pod marmurową podłogą. Tam, gdy już ciecz sfermentowała po odpowiednio długim czasie przeleżenia, wino przelewano w amfory a następnie transportowano do Rzymu oraz innych miast.
Wino było wielką sprawą i wydarzeniem w starożytnym Rzymie. Coroczny zbiór winogron otwierał sam cesarz, ścinając symboliczną kiść winogron i składając jagnię w ofierze Jowiszowi.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
@imperiumromanum tez lubie raz do roku ubrać kufajkę, nagotować kapusty i schabowego, włączyć skoki i udawać ze jestem takim typowym biednym polakiem xD
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska foremka do bochenków chleba. Obiekt wykonany jest z brązu i datowany jest na I wiek n.e. Artefakt odkryto w Pompejach i znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Bazylia znana była już w antycznej Grecji i Rzymie. Określano ją terminem ocimum (łacina) lub basilikos (po grecku „zioło warte króla”). Wspomina o niej m.in. Pliniusz Starszy, który wyróżnia jeden rodzaj tego zioła. Zauważa także, że bazylia może mieć białe, żółte lub purpurowe kwiaty.
Bazylia prawdopodobnie pochodzi z Indii, skąd kupcy przywieźli ją do obszaru Morza Śródziemnego. Jak zaznacza Pliniusz bazylia wśród autorów greckich miała początkowo złą opinię. Z czasem jednak podejście do tej przyprawy uległo zmianie. Sam Pliniusz podaje 32 różne przepisy medyczne, z wykorzystaniem bazylii, które m.in. działały przeciwbólowo lub przeciwko jadowi skorpiona.
Apicjusz w jednym ze swoich przepisów na grochówkę proponuje dodać właśnie bazylię do smaku, a Columella twierdzi, że jest to jego ulubiona przyprawa do oliwek. Bazylia dla Rzymian miała także znaczenie symboliczne – była to święta i magiczna roślina poświęcona Wenus, która powinna być zerwana po odpowiednim rytuale. Jakiekolwiek uszkodzenie bazylii żelaznym narzędziem powodowało zniwelowanie właściwości leczniczych bazylii.
Pliniusz wspomina także, że bazylia ceniona była jako afrodyzjak. Ponoć rolnicy, w celu rozmnożenia osłów lub koni, dodawali do ich diety właśnie tę roślinę. Z czasem bazylia stała się także symbolem kochanków i ceniona była nawet w Galii.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Tego dnia, 65 n.e. – miał miejsce nieudany spisek przeciwko cesarzowi Neronowi pod wodzą Gajusza Kalpurniusza Pizona. Spisek nie powiódł się, gdy jeden ze spiskowców i jednocześnie najbliższych doradców cesarza, Feniusz Rufus, zdradził towarzyszy. Zdławieniem spisku zajął się otoczony złą sławą prefekt pretorianów, Ofoniusz Tygellinus. Gajusz Pizon zmuszony był popełnić samobójstwo, z życiem pożegnali się również posądzeni o udział w spisku: Trazea Petus, Lukan, Rufus, Seneka Młodszy i Gajusz Petroniusz.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymskie rzeźby mężczyzn, odkryte prawdopodobnie w tzw. willi Papirusów, która znajdowała się pod Herkulanum. Willa została przykryta materiałem piroklastycznym w wyniku wybuchu Wezuwiusza w roku 79 n.e. Artefakty znajdują się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Centenaria (w l.poj. centenarium) były to ufortyfikowane gospodarstwa rolne na terenach północnej Afryki – Trypolitania (północno-zachodnia część Libii; przy wybrzeżu). Do tej pory udało się natrafić na pozostałości po ponad 2000 takich obiektów, m.in. Gheriat esh-Shergia, Qasr Banat lub Suq al-Awty, które stanowiły tzw. Limes Tripolitanus.
Tego typu budowle powstawały głównie z potrzeby samodzielnej ochrony dobytku przed plemiona koczowniczymi (Nomadami) mieszkającymi na pustyniach, które przemieszczały się sprawnie za sprawą dromaderów. Z racji na fakt, że ziemie były żyzne mieszkańcy kultywowali głównie zboże, daktyle, figi, oliwki i warzywa. Hodowano także kozy, dromadery i krowy.
Kim byli ludzie, którzy osiedlali się na tych ziemiach i trudnili hodowlą oraz uprawą? Byli to zazwyczaj weterani, którym przyznano ziemię po odbytej służbie lub Nomadzi, którzy wybrali osiadły tryb życia. W III wieku n.e. Trypolitania była bardzo różnorodna etnicznie, co jednak nie przeszkadzało w kooperacji.
Wszystkie wspomniane gospodarstwa były wybudowane na planie kwadratu oraz posiadały wieże strażnicze, które umożliwiały komunikację ze sobą. W ten sposób można było łatwo ostrzec okoliczne gospodarstwa przed niebezpieczeństwem i zorganizować wspólnie obronę. Właściciele gospodarstw byli zaczątkiem późniejszych oddziałów piechoty limitanei, które miały przyjmować pierwszy atak na granicach oraz wytrwać do momentu wsparcia ze stront bardziej lotnych oddziałów jazdy. Tego typu organizacja występowała już w pełni za panowania Konstantyna I (panował w latach 306-337 n.e.).
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Tego dnia, 359 n.e. – urodził się cesarz Gracjan, który był orędownikiem odejścia od kultów pogańskich. Był władcą chrześcijańskim. Odmówił przyjęcia tytułu Pontifex Maximus, zniósł subwencje z kasy państwowej na tradycyjne kulty, a w 382 roku n.e. usunął ołtarz bogini Wiktorii z sali posiedzeń senatu.
