Wybrane rocznice wypadające 28 grudnia.

Nietypowe święta: Międzynarodowy Dzień Pocałunku, Dzień Gry w Karty

• 801 – Rekonkwista: po rocznym oblężeniu król Akwitanii oraz przyszły król Franków i cesarz rzymski Ludwik I Pobożny wyzwolił Barcelonę spod panowania muzułmańskiego.
  

• 856 – Wikingowie splądrowali Paryż.
  

• 893 – W wyniku trzęsienia ziemi w mieście Dwin w Armenii zginęło ok. 30 tys. osób.
  

• 1065 – Konsekrowano opactwo westminsterskie w Londynie. Najważniejsza, obok katedry w Canterbury i katedry św. Pawła w londyńskim City świątynia anglikańska.
  

• 1233 – Chełmno i Toruń otrzymały prawa miejskie.
  

• 1594 – W Londynie odbyła się pierwsza znana inscenizacja Komedii omyłek Williama Szekspira.
  

• 1612 – 234 lata przed jego oficjalnym odkryciem, Galileusz po raz pierwszy zaobserwował będącego w koniunkcji z Jowiszem Neptuna, uznając go jednak za gwiazdę.
  

• 1688 – Na Hali Śrubitej w Beskidzie Żywieckim został ujęty hetman zbójnicki Marcin Portasz.
  

• 1812 – W Żarnowcu koło Zawiercia odbył się pogrzeb amerykańskiego dyplomaty, poety i filozofa Joela Barlowa, zmarłego dwa dni wcześniej na zapalenie płuc, którego nabawił się w czasie podróży powozem na trasie Warszawa-Kraków.
  

• 1832 – Joachim Lelewel i Józef Zaliwski założyli w Paryżu tajny komitet „Zemsta Ludu”. Ich celem była organizacja zbrojnej wyprawy do Królestwa Polskiego i wywołanie rewolucji na wzór amerykański.
  

• 1832 – John C. Calhoun jako pierwszy w historii wiceprezydent USA złożył urząd. Zrezygnował gdyż został senatorem z rodzinnego stanu Karolina Południowa. Był zagorzałym zwolennikiem utrzymania niewolnictwa. Wobec napływających do Kongresu petycji o zniesienie niewolnictwa w Waszyngtonie i terytoriach kontrolowanych przez władze federalne doprowadził do uchwalenia ustaw kagańcowych (ang. gag laws) zabraniających dyskutowania sprawy niewolnictwa. Zakaz ten (naruszający wolność słowa i petycji gwarantowany przez 1 Poprawkę) uchylony został w 1844 dzięki agitacji byłego prezydenta Johna Quincy’ego Adamsa.
  

• 1836 - Hiszpania uznała niepodległość Meksyku.
  

• 1867 – USA anektowały atol Midway na Oceanie Spokojnym.
  

• 1879 - 75 osób zginęło w wyniku zawalenia mostu nad rzeką Tay w Szkocji pod jadącym po nim pociągiem osobowym. Most runął podczas nadzwyczaj silnego sztormu, pochłaniając pociąg w którym jechał konstruktor tego mostu - Sir Thomas Bouch. Badający przyczyny wypadku szybko odkryli wiele błędów popełnionych zarówno w fazie projektowej, jak i wykonawczej budowy mostu. Most był podatny na działanie silnych wiatrów, a użyte do budowy materiały były bardzo słabej jakości, wiele żeliwnych kolumn odlewano w pozycji horyzontalnej, co powodowało, że ścianki nie były równej grubości, a ponadto znaleziono dowody, że niedokładnie wykonane odlewy były skrywane przed (bardzo pobieżnymi) kontrolami jakości. W szczególności niektóre zaczepy do montowania belek wzmacniających z kutego żelaza zostały „wypalone” zamiast zostać odlane wraz z kolumnami. Żaden z tych wypalonych zaczepów nie przetrwał katastrofy, a i te odlane wraz z kolumnami okazały się bardzo słabe. Zostały przebadane na zlecenie komisji śledczej przez Davida Kirkaldy'ego, który dowiódł, że pękały przy nacisku zaledwie 20 ton, zamiast spodziewanych 60 ton. Podczas sztormu zaczepy zawiodły i zdestabilizowały całą środkową sekcję mostu.
  

• 1885 – W Bombaju założono Indyjski Kongres Narodowy.
  

• 1886 – Amerykanka Josephine Cochrane otrzymała patent na pierwszą zmywarkę do naczyń.
  

• 1895 - W paryskiej kawiarni odbył się pierwszy komercyjny pokaz kinowy, zorganizowany przez braci Lumière.
  

• 1895 - Niemiecki fizyk Wilhelm Röntgen opublikował pierwszy artykuł o odkryciu promieniowania rentgenowskiego (promieniowania X).
  

• 1904 – Została odkryta Kometa Borrelly’ego, najciemniejszy znany obiekt w Układzie Słonecznym.
  

• 1905 – W Królestwie Polskim wybuchł strajk powszechny.
  

• 1908 – Ponad 70 tys. osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi i wywołanego nim tsunami w okolicy Mesyny na Sycylii.
  

• 1921 - W regionie Witwatersrand w Związku Południowej Afryki biali górnicy z kopalń złota rozpoczęli antyrządowe powstanie, które zostało stłumione zbrojnie w marcu następnego roku kosztem 200 ofiar.
  

• 1934 - Urodziła się Maggie Smith, brytyjska aktora filmowa i teatralna. W swojej karierze otrzymała wiele nagród i zaszczytów m.in. Order Imperium Brytyjskiego w 1990 roku, co daje jej prawo używania honorowego tytułu szlacheckiego Dame. Zagrała profesor McGonagall we wszystkich ekranizacjach Harrego Pottera.
  

• 1936 – We wsi Susiec koło Tomaszowa Lubelskiego, w katastrofie lecącego ze Lwowa do Warszawy należącego do PLL LOT samolotu Lockheed L-10 Electra, spośród 12 osób na pokładzie zginęły 3, a 3 kolejne zostały ranne.
  

• 1938 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu bombowo-torpedowego Blackburn Botha. Uznawany za jeden najgorszych samolotów drugiej wojny światowej, szybko się zestarzał i miał za słabe silniki. Nazwany na cześć Louisa Botha, jak na ironię wroga Brytyjczyków.
  

• 1941 – W Brzozowie Starym koło Sochaczewa w walce z Niemcami zginęli dwaj pierwsi cichociemni na polskiej ziemi: rtm. Marian Jurecki i kpt. rez. Andrzej Świątkowski.
  

• 1941 - Rozpoczęła się operacja Anthropoid - plan zamachu na Reinharda Heydricha.
  

• 1942 – Front wschodni: Adolf Hitler rozkazał wojskom niemieckim rozpoczęcie odwrotu z Kaukazu.
  

• 1943 - Bitwa o Atlantyk: w Zatoce Biskajskiej brytyjskie okręty zatopiły niemiecki niszczyciel Z27, w wyniku czego zginęło ok. 300 członków załogi.
  

• 1944 - Węgry wypowiedziały wojnę III Rzeszy.
  

• 1944 – W nocy z 28 na 29 grudnia oddział UPA dokonał mordu na ponad 100 mieszkańcach wsi Łozowa koło Tarnopola.
  

• 1944 - W lidze hokejowej NHL po raz pierwszy jeden zawodnik strzelił osiem bramek w jednym meczu. Wyczynu dokonał Kanadyjczyk Maurice Richard.
  

• 1947 - Zmarł Wiktor Emanuel III (ur. 1869), przedostatni król Włoch. Ze względu na swój niski wzrost i wojenne sukcesy podczas wojny włosko-tureckiej, a potem I wojny światowej, doczekał się przydomku Mała Szabla.
  

• 1948 - I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się bitwa o Synaj. Bitwa stanowiła część operacji Horew. Jej celem było okrążenie egipskiego korpusu ekspedycyjnego w obszarze Strefy Gazy i doprowadzenie do podpisania korzystnego porozumienia kończącego wojnę. Jednak wkroczenie izraelskich wojsk na półwysep Synaj wywołało ostrą reakcję międzynarodową, która zmusiła ich do wycofania się z zajętych pozycji.
  

• 1948 - Nad Trójkątem Bermudzkim zaginął bez śladu amerykański samolot pasażerski Douglas DC-3 z 32 osobami na pokładzie, lecący z San Juan na Portoryko do Miami.
  

• 1951 – W wypadku kolejowym w Dębicy zginęło 11 osób, a 11 zostało rannych. Na przesiadających się w pośpiechu podróżnych (był to czas powrotów z bożonarodzeniowych wyjazdów) najechał pociąg towarowy, który na skutek błędu dyżurnego ruchu został wpuszczony na tor pomiędzy stojącymi składami pasażerskimi.
  

• 1951 – Fiński parlament przyjął akt o autonomii Wysp Alandzkich.
  

• 1958 – Rewolucja kubańska: rozpoczęła się bitwa o Santa Clarę. Bitwa przyniosła decydujące zwycięstwo partyzantom walczącym z juntą generała Fulgencio Batisty. 
  

• 1958 – Założono Przedsiębiorstwo Międzynarodowych Przewozów Samochodowych PEKAES.
  

• 1959 – Decyzją Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego powołano Zakłady Górnicze „Lubin” w budowie, przekształcone w 1961 roku w Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi.
  

• 1963 – Podczas wiecu w Płocku Władysław Gomułka przedstawił wstępny projekt zamrożenia zbrojeń jądrowych i termojądrowych (tzw. Plan Gomułki).
  

• 1968 - Izraelscy komandosi, w odwecie za ostrzelanie dwa dni wcześniej samolotu linii lotniczych El Al na lotnisku w Atenach, wysadzili 13 samolotów pasażerskich na międzynarodowym lotnisku w Bejrucie.
  

• 1969 - Urodził się Linus Torvalds, fiński informatyk, twórca jądra systemu operacyjnego Linux.
  

• 1971 - Urodził się Roberto Cecon, włoski skoczek narciarski, trener, Najlepszy włoski skoczek w historii. Wygrał sześć konkursów pucharu świata, zdobył dwa razy indywidualny brąz mistrzostw świata w lotach, dwa razy był trzeci w klasyfikacji generalnej pucharu świata w lotach, oraz raz drugi w klasyfikacji generalnej PŚ.
  

• 1972 - Kim Ir Sen objął nowo utworzone stanowisko prezydenta Korei Północnej. Nowym premierem został Kim Il.
  

• 1973 – W Paryżu wydano powieść Archipelag GUŁag Aleksandra Sołżenicyna. Książka jest świadectwem zbrodniczej działalności systemu komunistycznego w ZSRR. Autor, wykorzystując swoje doświadczenia, pokazał rozwój i rozprzestrzenianie się systemu więziennictwa radzieckiego, którego celem pierwotnym miała być „eliminacja wrogich klas społecznych”. W konsekwencji powstał cały „archipelag” obozów koncentracyjnych i obozów pracy, nazwany od instytucji zarządzającej (Gławnoje Uprawlenije Łagierej) Archipelagiem GUŁag.
  

• 1974 – 5300 osób zginęło, a 17 tys. zostało rannych w wyniku trzęsienia ziemi w północnym Pakistanie.
  

• 1978 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Słowo Podlasia”.
  

• 1981 – W Norfolk w stanie Wirginia urodziła się Elisabeth Jordan Carr, pierwsze amerykańskie dziecko poczęte metodą In Vitro.
  

• 1981 – Stan wojenny: zakończył się dwutygodniowy strajk podziemny w KWK „Piast” w Bieruniu.
  

• 1989 – Sejm kontraktowy uchwalił 10 ustaw składających się na tzw. Plan Balcerowicza, radykalny i niepopularny program gospodarczo-ustrojowy, mający na celu odejście od gospodarki scentralizowanej i przejście do gospodarki rynkowej.
  

• 1994 – Szef CIA Robert James Woolsey podał się do dymisji po aresztowaniu pracownika agencji i rosyjskiego szpiega Aldricha Amesa.
  

• 1999 - Saparmyrat Nyýazow został ogłoszony dożywotnim prezydentem Turkmenistanu. Facet miał wielkie ego. W kraju postawiono liczne pomniki Nyýazowa, a urzędy pełne były jego portretów. Dzień jego urodzin był świętem narodowym, a sam Nyýazow przyjął tytuł Türkmenbaşy (Turkmenbaszy, czyli „ojca wszystkich Turkmenów”), zaś komisja historyków ustaliła, że jest on potomkiem Aleksandra Wielkiego. Na jego cześć miasto Krasnowodzk zmieniło nazwę na Türkmenbaşy. Miał władzę absolutną. Interesy państwa podporządkowane zostały interesom członków rodziny Nyýazowa, która przejęła cały turkmeński rynek wełny, bawełny, ropy naftowej, gazu ziemnego oraz innych cennych surowców. Przez swoje kontrowersyjne decyzje był nazywany przez media „jednym z najdziwniejszych dyktatorów świata”. Nyýazow w czasie sprawowania władzy m.in. przeprowadził reformę turkmeńskiego kalendarza, zakazał funkcjonowania cyrków, oper i baletu, posiadania psów mieszkańcom Aszchabadu, noszenia długich bród i włosów oraz zamknął wszystkie szpitale w Turkmenistanie znajdujące się poza Aszchabadem
  

• 2005 - Wystartował polski serwis internetowy wykop.pl. Największe zbiorowisko przegrywów i konfederackich kucy w polskim internecie. No ale jedno trzeba im oddać, gdyby nie pogarszający się z roku na rok poziom wykopu, to nie powstało by Hejto.
  

• 2005 – Wyniesiono na orbitę satelitę GIOVE-A, pierwszego należącego do europejskiego systemu nawigacji satelitarnej Galileo.
  

• 2006 – Rozformowano 9. Flotyllę Obrony Wybrzeża w Helu.
  

• 2006 – Wojna w Somalii: wojska etiopskie wspierane przez siły tymczasowych władz somalijskich zajęły Mogadiszu.
  

• 2011 - W Pjongjangu odbyły się uroczystości pogrzebowe Kim Dzong Ila.
  

• 2012 - Czeski piłkarz Václav Drobný (ur. 1980) uderzył podczas jazdy na sankach w drzewo i zginął.
  

• 2014 - Wszystkie 162 osoby na pokładzie zginęły w katastrofie na Morzu Jawajskim lecącego z Surabai do Singapuru Airbusa A320-216 należącego do linii Indonesia AirAsia. Śledztwo wykazało, że przyczyną katastrofy była usterka systemu kontroli steru kierunku. Analiza czarnych skrzynek wykazała, że piloci mieli problemy z systemem sterowania podczas lotu. Piloci próbowali reagować na tę awarię, jednak ster kierunku zablokował się i samolot spadł do Morza Jawajskiego. Indonezyjscy śledczy zwrócili uwagę, że w samolocie uczestniczącym w wypadku odnotowano aż 23 problemy z systemem kontroli steru kierunku w ciągu 12 miesięcy przed katastrofą.
  

• 2015 - Zmarł Lemmy Kilmister (ur. 1945), brytyjski wokalista, basista, lider zespołu Motörhead.
  

• 2016 – 5 osób zginęło, a 52 zostały ranne w wyniku uderzenia pociągu towarowego w autobus stojący na przejeździe kolejowo-drogowym w dzielnicy Dżabal al-Dżallud w Tunisie.
  

• 2016 - Zmarła Debbie Reynolds (ur. 1932), amerykańska aktorka, matka aktorki Carrie Fischer.
  

• 2019 - Wraz z oddaniem do użytku kolejnego odcinka pekińskie metro stało się najdłuższym na świecie.
  

• 2020 – W Tsentsen-Uul w Mongolii zanotowano najwyższe ciśnienie atmosferyczne w historii pomiarów na świecie (1094,3 hPa).
  

• 2021 – Rosyjski Sąd Najwyższy nakazał likwidację Stowarzyszenia Memoriał. Stowarzyszenie zajmowało się badaniami historycznymi i propagowaniem wiedzy o ofiarach represji radzieckich, w tym w okresie stalinowskim, a także ochroną praw człowieka w krajach byłego ZSRR.
  

• 2021 - Zmarł John Madden (ur. 1936), amerykański futbolista, trener, komentator telewizyjny w lidze NFL. Od jego nazwiska pochodzi nazwa popularnej serii gier komputerowych Madden NFL ukazująca się od 1988 roku. Słynął między innymi z tego, że od 1979 nie podróżował samolotem. Na wszystkie mecze jeździł specjalnie dostosowanym do swoich potrzeb autobusem.
  

https://youtu.be/JSLnuos5pkw

#rocznicanadzis #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia