"Ideowe podstawy rosyjskiej państwowości". Odc. 2.

Autor: Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską

Jedną z głównych osi argumentacyjnych w wywiadzie W. Putina dla T. Carlsona, zwłaszcza w warstwie historycznej, była narracja antypolska. Generalnie w wizji prezydenta Rosji Polska w wymiarze historycznym, jak i współcześnie odpowiedzialna za wszelkie tragiczne wydarzenia, które działy się i dzieją się na Ukrainie.

Pamiętać przy tym należy, że pogląd taki w Rosji nie jest odosobniony i znajduje on silne oparcie instytucjonalne. Dla przykładu przywołam tutaj postać Siergieja J. Pantelejewa, czyli urodzonego w 1972 r. na radzieckiej Ukrainie historyka, a przede wszystkim, założyciela i prezesa wpływowego w oficjalnej sferze medialnej i eksperckiej Rosji Instytutu Rosyjskiego Zarubieża (Zagranicy).

Instytut ten pełni ważną rolę w procesie ideologicznego oraz informacyjnego zabezpieczenia wykonania procesów podporządkowania przez Rosję Ukrainy. Według Pantalejewa jednym z podstawowych problemów Rosji na Ukrainie jest to, że w tym kraju zwyciężyła "polsko centryczna wizja historyczna".

Polega to na tym, że Ukraińcy zaczynają odczuwać bardziej "historyczną jedność Polaków i Ukraińców", co wynika z innej (odmiennej od rosyjskiej-moskiewskiej) percepcji "Rusi". W takim układzie "Ruś", jako część Wielkiego Księstwa Litewskiego i I Rzeczpospolitej to po prostu część "polskiego świata", co eliminuje z tej wizji "moskalską wersję Rusi".

Tezy takie Pantelejew zaprezentował m. in. w październiku 2023 r. w czasie eksperckiej konferencji pt. "W kontekście 79 rocznicy wyzwolenia Ukrainy" (przez Armię Czerwoną) w RIA w Moskwie. Było to o tyle istotne wydarzenie, gdyż wystąpili tam ze swoimi ideologicznymi koncepcjami wobec Ukrainy tacy działacze jak: Michaił Mjagkow (dyrektor Rosyjskiego Towarzystwa Historyczno-Wojskowego); Bogdan Bezplako (członek Rady ds. Relacji Międzyetnicznych przy Prezydencie FR); historyk, specjalista od Ukrainy Andriej Marczukow z Rosyjskiej Akademii Nauk oraz Igor Sziszkin z Instytutu Państw WNP.

Co ważne, A. Marczukow powiedział m. in., że południe Ukrainy ("region czarnomorski"), które ma być docelowo zajęte i anektowane przez Rosję, musi zostać "zdeukrainizowane", co oznacza konieczność wyrugowania takich ideologii, mentalności oraz poglądów Ukraińców, które polegają na uznaniu przez nich swojej odrębności historycznej, etnicznej, językowej, kulturowej od Rosji i Rosjan. Marczukow krytykuje oficjalną Rosję za powolne tempo prac naukowych oraz informacyjnych, które analizowałyby, dokumentowały oraz utrwalały rzekome fakty i wizje, które świadczą o tym, że historycznie terytoria Ukrainy oraz Ukraińcy to w istocie część wielkiej rosyjskiej rodziny. Podobnie twierdzi bardzo aktywny na "ukraińskim kierunku" Pantelejew

Propaguje on również tezę, że Rosja, która obrała kurs na budowę "państwa-cywilizacji", opiera się wprawdzie na "rosyjskiej matrycy etnicznej", ale w tym państwie jest miejsce dla wszystkich, co wynika z jego uniwersalizmu, przejawiającego się m. in. w formie "ponad etnicznej prawosławnej tożsamości" czy też "internacjonalizmu sowieckiego". Tym samym państwo-cywilizacja to twór otwarty na różne nacje, w przeciwieństwie do nacjonalistycznej Ukrainy. Niemniej, Pantelejew główny problem w rerusyfikacji Ukrainy (co ma być czymś naturalnym) widzi w wpływach Polski i państwa polskiego. Widzimy więc, że ten antypolonizm to produkt instytucjonalnego działania RU.

#rosja #ukraina #polska