imperiumromanum

Tego dnia w Rzymie

1 czerwca

• 387 p.n.e. - dedykowano świątynię boga Marsa za porta Capena. Jej wzniesienie ślubowano podczas wojny z Galami. Później stąd rozpoczynały wymarsz wojska biorące udział w kampanii na południu. Tutaj też zbierał się corocznie pochód obywateli należących do stanu ekwitów, czyli jeźdźców.

• 384 p.n.e. - dedykowano świątynię Junony Monety. Budowla powstała na północnym wzniesieniu Kapitolu, gdzie niegdyś - według tradycji - stał dom Manliusza Kapitolinusa, a jeszcze wcześniej zapewne zamek (arx) królów. Przydomek Moneta znaczy Ostrzegająca, Doradzająca. Przy świątyni trzymano gęsi, które były świętym ptakiem tej bogini, jako symbol czystości i przywiązania do domu oraz czujności. Później w pobliżu świątyni zbudowano mennicę państwową, w której bito pieniądz srebrny. Z powodu sąsiedztwa ze świątynią zwano mennicę ad Monetam lub po prostu Moneta - i stąd nazwa pieniądza metalowego do dziś używana.

• 259 p.n.e. - dedykowano świątynię bogini Burzy (Tempestas), której budowę ślubował konsul Scypion podczas nawałnicy u brzegów Korsyki.

• 193 n.e. - cesarz rzymski Didiusz Julianus został zamordowany przez pretorianów. Według historyka Kasjusza Diona, Didiusz postanowił sięgnąć po cesarską purpurę, kiedy dowiedział się o śmierci Kommodusa. Udał się w tym celu do koszar pretorianów, licząc na ich poparcie w zamian za obietnicę wysokiej premii w wysokości 25 tysięcy sesterców. W koszarach przelicytował prefekta miasta Rzymu Flawiusza Sulpicjana, który również chciał kupić władzę, oferując każdemu żołnierzowi gwardii 20 tysięcy sesterców. Jak się okazało rządził jedynie trzy miesiące.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Lucjusz Kwinkcjusz Cincinnatus (Lucius Quinctius Cincinnatus, V wiek p.n.e.) - rzymski konsul, dyktator:

"Czasem maleńka chwilka rozstrzyga o wielkich rzeczach"

• źródło: Tytus Liwiusz, Ab Urbe condita, III, 26

 https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Lucjusz Werginiusz Rufus - wzór Rzymianina

Lucjusz Werginiusz Rufus był uosobieniem wiernego żołnierza i cnót starorzymskich. W latach 68-69 n.e., w czasie tzw. "Roku Czterech Cesarzy", kiedy był dowódcą wojsk Górnej Germanii, kilkukrotnie odrzucił ofiarowywaną mu przez wojsko purpurę.

Trzykrotnie obejmował konsulat w latach (63, 69, 97 n.e.). Gdy w roku 68 n.e. przeciwko niepopularnemu w społeczeństwie cesarzowi Neronowi wybuchł bunt w Galii pod wodzą Windeksa, Rufus pozostając lojalnym poddanym legalnego władcy stłumił powstanie. Kiedy Neron upadł, na jego następcę wojska wybrały Galbę. Gdy wieść dotarła do Germanii, legiony Rufusa uznały za imperatora swojego wodza. Ten jednak odmówił. Sytuacja powtórzyła się po śmierci Othona w kwietniu 69 roku n.e., kiedy to wojska ponownie zaproponowały purpurę Rufusowi - ten jednak znowu odmówił.

W późniejszych latach, za panowania Nerwy, został desygnowany na konsula. Nerwa chciał w ten sposób zapewnić sobie bezpieczeństwo i uspokoić zbuntowanych pretorianów, którzy nie mogli pogodzić się z zabójstwem ich hojnego patrona Domicjana. Nerwa liczył, że estyma Rufusa uspokoi sytuację.

Za zasługi dla kraju przyznano Rufusowi publiczny pochówek. Jego sąsiad Pliniusz Młodszy wspomina, że Rufus zażądał, aby na jego nagrobku wygrawerowany następujący napis: Hic situs est Rufus, pulso qui Vindice quondam Imperium asseruit non sibi sed patriae, co w wolnym tłumaczeniu oznacza: "Tutaj spoczywa Rufus, który po pokonaniu Windeksa, nie przyjął władzy i zwrócił ją ojczyźnie".

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/lucjusz-werginiusz-rufus-wzor-rzymianina/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Koń – ofiara jesiennego obrządku

Pole marsowe leżało nad Tybrem i stanowiło posiadłość należącą do króla, aż do obalenia monarchii. Na tym terenie co roku w dniu 15 października odbywał się wyścig rydwanów. 

Koń z prawej strony zwycięskiego rydwanu uśmiercany był włócznią i składany w ofierze bogu Marsowi, a odcięta głowa konia przyozdabiana w bochenki chleba stawała się nagrodą w walce między dwoma dzielnicami Rzymu Świętej Drogi oraz Subury. Gdy walkę wygrywała dzielnica Świętej Drogi głowę konia przytwierdzano do domu króla, a jeśli dzielnica Subury przybijano do Wieży Mamiliuszów. Ważny był też ogon i krew konia które zabierano ze sobą.

Obyczaj ten wywodzi się z dawnych czasów, gdy Rzym i Subura były oddzielnymi sąsiednimi wioskami i dochodziło między jej mieszkańcami do zabaw na polach żniwnych. Koń – ofiara jesiennego obrządku był prawdopodobnie wcieleniem ducha zboża. Mieszkańcy wiosek chcieli w ten sposób zapewnić sobie pomyślne plony na następny rok.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/kon-ofiara-jesiennego-obrzadku/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Strusie według Pliniusza Starszego

Pliniusz Starszy opisał w swojej „Historii naturalnej”, że strusie chowają głowę w krzak, aby się ukryć przed niebezpieczeństwem — to przekonanie przetrwało aż do dziś jako popularny mit, mimo że nie ma żadnych dowodów na to zachowanie u tych ptaków. W rzeczywistości strusie kładą głowę nisko przy ziemi, by się ukryć, co mogło sprawiać wrażenie, że „chowają ją w piasek”.

To doskonały przykład, jak starożytne obserwacje przyrody — choć często fascynujące — nie zawsze były trafne, ale miały ogromny wpływ na późniejsze wyobrażenia o świecie naturalnym.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/strusie-wedlug-pliniusza-starszego/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Sałata - rzymski sposób na sen

Dziś sałata to lekka przystawka lub dodatek do obiadu, ale dla antycznych Rzymian była czymś znacznie bardziej funkcjonalnym. Uważali ją za roślinę leczniczą — szczególnie pomocną przy problemach ze snem i trawieniem.

Rzymscy lekarze zalecali spożywanie sałaty na kolację, by się zrelaksować i ułatwić zasypianie. Wierzono, że jej sok zawiera właściwości chłodzące i uspokajające. Co ciekawe — niektóre odmiany sałaty zawierają laktucynę, związek chemiczny o łagodnym działaniu uspokajającym, co potwierdza że Rzymianie mieli rację.

Cesarz August pod koniec swojego panowania (rządził w latach 27 p.n.e. - 14 n.e.) podobno odzyskał zdrowie po ciężkiej chorobie właśnie dzięki „kuracji sałatowej”.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/salata-rzymski-sposob-na-sen/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Złota myśl Rzymian na dziś

Publiusz Terencjusz Afer

"Jak to człowiek człowiekowi nierówny!"

• łacina: [Homini homo quid praestat!]

• źródło: Terencjusz, Eunuchus, 232

 https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Zachowany hełm rzymski

Zachowany hełm rzymski w Muzeum Archeologicznym w Wormacji (południowo-zachodnie Niemcy). Jest to przykład hełmu rzymskiego typu imperialno-galijskiego (galae).

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/zachowany-helm-rzymski/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Neron słynął z umiłowania do zbytku

Cesarz Neron słynął z rozpasania i umiłowania do zbytku. Jednym z jego pomysłów było zlecenie budowy sławnego "Złotego Domu" (tzw. Domus Aurea). Inwestycja ta spotykała się z ogromnymi sprzeciwami i niepopularnością Rzymian, głównie ze względu na wysokie koszty związane między innymi z szokującym przepychem wystrojem. Taki stan rzeczy spowodował, że przedsięwzięcie to nigdy prawdopodobnie nie zostało ukończone.

Pokoje jadalne miały sklepienia z kości słoniowej, z ruchomymi płytkami, zakrywającymi otwory przez które można było sypać z góry na biesiadników kwiaty i pachnidła. Sufit głównej sali jadalnej stanowiła kopuła, obracająca się wolno, dniem i nocą, na wzór sklepienia niebieskiego (wykorzystano naturalnie siłę niewolników). Były tam łaźnie, do których obficie doprowadzano zarówno słoną wodę morską, jak i wodę siarczaną ze źródeł w Albuli. Neron miał o nim powiedzieć następujące słowa: "nareszcie zaczynam mieszkać jak człowiek". Do naszych czasów przetrwały starożytne opisy i pozostałości odkryte podczas prac wykopaliskowych.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/neron-slynal-z-umilowania-do-zbytku/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

27 maja

• 47 p.n.e. - Juliusz Cezar dociera do Tarsus (obecna Turcja) w drodze do Pontu, gdzie spotyka się z entuzjastycznym poparciem ludu.

• 366 n.e. - zmarł samowładca i dowódca Prokopiusz. W czasie bitwy pod Nakolią w Frygii, którą wydał Walensowi, został opuszczony przez swoich oficerów i następnie stracony przez prawowitego władcę. Przy życiu zachowano jego dzieci, a jeden z jego potomków, Antemiusz, miał zostać w przyszłości cesarzem.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Publiusz Terencjusz Afer

"Między przyjaciółmi wszystko jest wspólne"

• łacina: [Communia esse amicorum inter se omnia]

• źródło: Terencjusz, Adelphoe, 804

 https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Fresk pompejański ukazujący tancerki

Fresk pompejański ukazujący tancerki. Znaleziony w Villa di Cicerone w Pompejach. Obecnie znajduje się w Muzeum archeologicznym w Neapolu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/fresk-pompejanski-ukazujacy-tancerki/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Karzeł i kogut na rzymskiej mozaice

Karzeł i kogut na rzymskiej mozaice. Obiekt znaleziony został w Pompejach, a znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/karzel-i-kogut-na-rzymskiej-mozaice/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Odkrycie reliefu rzymskiej bogini zwycięstwa w Vindolandzie

W maju 2025 roku w Vindolandzie, rzymskim forcie w północnej Anglii, para wolontariuszy odkryła relief przedstawiający skrzydlatą rzymską boginię zwycięstwa – Wiktorię. Relief o wysokości 47 cm znaleziono w gruzach dawnych koszarów piechoty i datowany jest na wczesny III wiek n.e.

Płaskorzeźba zostanie zaprezentowana publicznie w Muzeum Vindolanda na początku 2026 roku jako część wystawy najnowszych znalezisk.

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/odkrycie-reliefu-rzymskiej-bogini-zwyciestwa-w-vindolandzie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

W Pompejach odkryto niesamowity fresk

W Pompejach, w Insuli 10 (Casa del Tiaso) w Regionie IX, archeolodzy odkryli wyjątkowy fresk przedstawiający rytuały związane z kultem Dionizosa. Znajduje się on w dużej sali bankietowej i ozdabia trzy ściany pomieszczenia, podczas gdy czwarta otwiera się na ogród.

Fresk, wykonany w tzw. drugim stylu pompejańskim, datowany jest na lata 40–30 I wieku p.n.e. Malowidło przedstawia postaci w niemal naturalnych rozmiarach) i ukazuje procesję dionizyjską złożoną z bachantek oraz satyrów. Pomalowane kolumny dzielą fresk na 17 paneli, gdzie każdy przedstawia inną postać.

Celem procesji było uczczenie boga Dionizosa (rzymski bóg Bachus), boga wina, płodności i była ona częścią misteriów dionizyjskich.

Co interesujące, naukowcy twierdzą, że do pomieszczenia dostano się już w XVIII wieku i zabrano marmurowe obiekty i część centralną mozaiki.

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/w-pompejach-odkryto-niesamowity-fresk/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Złota myśl Rzymian na dziś

Publiliusz Syrus (Publilius Syrus, I wiek p.n.e.) - mim i pisarz rzymski:

"Obowiązki małżonki szybko stają się wstrętem dla nałożnicy"

• łacina: [Obsequium nuptae cito fit odium paelicis]

• źródło: Publiliusz Syrus, Sententiae

 https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Piękny intaglio z wklęsłym reliefem ukazującym pszczołę

Piękny intaglio z wklęsłym reliefem ukazującym pszczołę. Obiekt pochodzi z Syrii. Datowane na I-III wiek n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/piekny-intaglio-z-wkleslym-reliefem-ukazujacym-pszczole/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Niesamowity teatr rzymski w Aspendos

Niesamowity teatr rzymski w Aspendos, w Anatolii (południowa Turcja). Obiekt powstał w połowie II wieku n.e., na naturalnym zboczu. Teatr ten jest najlepiej zachowanym teatrem antycznym w Azji Mniejszej. Budowla była w stanie pomieścić 12 tysięcy widzów.

W czerwcu i lipcu odbywa się tutaj International Aspendos Opera and Ballet Festival.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/niesamowity-teatr-rzymski-w-aspendos/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

24 maja

• 15 p.n.e. - urodził się rzymski wódz - Germanik, syn Druzusa i Antonii Młodszej, córki triumwira Marka Antoniusza. Germanik posiadał, według Tacyta. wybitne zalety fizyczne i duchowe, które zapewniały mu uznanie i miłość Rzymian. Był ukochanym bratem Klaudiusza, a także ulubioną postacią ludu rzymskiego. Od najmłodszych lat uczestniczył w kampaniach wojennych. Odniósł wiele zwycięstw, dowodząc armią w Pannonii i Dalmacji. Był uważany za wybitnego wodza, a zarazem był lubiany przez legionistów.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Publiliusz Syrus (Publilius Syrus, I wiek p.n.e.) - mim i pisarz rzymski:

"Kto myśli o tym, czego się boi, zawsze jest nieszczęśliwy"

• łacina: [Nunquam non miser est, qui quod timeat cogitat]

• źródło: Publiliusz Syrus, Sententiae

 https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/