Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Najsłynniejszym portem starożytnego Rzymu jest zapewne ten w Ostii - główny port Republiki Rzymu. Jednakże ta rzeczna przystań nie zawsze była w stanie zaspokoić potrzeb coraz szybciej rosnącej metropolii. Dlatego więc w I w. n. e. cesarz Klaudiusz założył Portus, czyli imperialny port morski, który użytkowany był nieprzerwanie aż do VIII w., kiedy to rezydowała w nim flota pod dowództwem papieża Konstantyna (708-715).
Budowa portu została zainicjowana w 46 r. n. e. i trwała do oficjalnej inauguracji w 64 r. n. e. za cesarza Nerona.Najważniejsze porty z którymi przebiegała wymiana handlowa to m. in. Kartagina, Leptis Magna (Libia), Gades (Hiszpania), Taracco, Massilia (nowoczesna Marsylia), Aleksandria, Seleucia Pieria i Piraeus.Portus wraz z kilkoma innymi przystaniami stanowił swoisty system portowy do którego zaliczano również Porticus Aemilia, Puteoli i port w Ostii. Wszystkie te porty były położone dość blisko siebie i połączone licznymi drogami i kanałami (np. Via Flavia).Basen Trajana ma ponad 200 ha.Głównymi towarami przewożonymi do Rzymu przez Portus były tekstylia, niewolnicy, oliwa z oliwek, marmur, a także dzikie zwierzęta.Rozwój portu można dość dokładnie przestudiować dzięki cegłom, na których znajdowały się informacje mówiące za urzędu jakiego konsula zostały one wytworzone.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Samnicki hełm i pancerz chroniący szyję. Obiekty datowane są na 450 rok p.n.e. i wykonane są z brązu. Samnici byli zagorzałymi wrogami Rzymian, z którymi toczyli wiele wojen.
Samnici znajdowali się na wschód od Lacjum, w środkowej części Półwyspu Apenińskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie ekspansjonistycznego Rzymu. W IV wieku p.n.e. doszło do zawiązania się sojuszy polityczno-wojskowych, w których to stanęły naprzeciwko siebie Związek Samnicki (pod przywództwem Samnitów) oraz Związek Lateński (pod kierownictwem Rzymu).
W wyniku trzech tzw. wojen samnickich, Samnici zostali pokonani i musieli uznać supremację Rzymu. Samnici otrzymali ograniczone obywatelstwo (bez prawa głosu) i w zamian musieli zapewniać kontyngenty wojskowe na czas wojen. Buntowniczy charakter Samnitów i niechęć do Rzymu kierowała ich często do występowania przeciwko władzy rzymskiej. Było tak między innymi na początku III wieku p.n.e. przy okazji walk Rzymu z Pyrrusem, II wojny punickiej, wojny sprzymierzeńców (na początku I wieku p.n.e.) czy walk w 82 roku p.n.e. Wówczas to Sulla finalnie wyniszczył kraj Samnitów, dokonując prawdziwej czystki wśród mieszkańców. Wielu Samnitów sprzedano w niewolę, a kraj zniknął z kart historii. Jak przekazuje Strabon: "ich miasta zmalały do wsi, a niektóre w rzeczy samej opustoszały".
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W kwietniu 2024 roku w pobliżu Pompejów (wykopalisko w Somma Vesuviana) archeolodzy odkryli luksusową willę, która – jak sugerują niektórzy badacze – mogła należeć do cesarza Augusta, pierwszego władcy Imperium Rzymskiego. Budowla została zasypana przez popiół podczas tej samej erupcji Wezuwiusza w 79 r. n.e., która zniszczyła Pompeje i Herkulanum. Willa wyróżnia się wielkością, jakością zdobień oraz obecnością wyjątkowych mozaik i fresków, co świadczy o wysokim statusie jej właściciela.
Na terenie stanowiska archeologicznego znajdują się w rzeczywistości dwie wille: starsza, zasypana podczas erupcji Wezuwiusza w 79 r. n.e., oraz nowsza, wzniesiona później na jej pozostałościach. Przez długi czas badacze znali jedynie młodszą strukturę. Dopiero niedawno odkryto fragmenty starszej willi, w której odnaleziono m.in. cztery pomieszczenia z resztkami ścian, dachówek i innych ruin. W jednym z pokoi znaleziono 16 amfor — wysokich naczyń rzymskich służących do przechowywania wina. W innym natrafiono na duże ilości węgla drzewnego i popiołu, co sugeruje obecność systemu ogrzewania wody do prywatnych łaźni — kolejny dowód na to, że posiadłość należała do wyjątkowo zamożnej i wpływowej osoby.
W przeszłości przypuszczano, że cesarz zmarł właśnie w tej okolicy, co dodatkowo wzmacnia teorię, że to jego rezydencja. Choć nie ma jeszcze ostatecznych dowodów potwierdzających własność cesarza, trwające badania mogą przynieść przełomowe informacje.
W połowie II wieku n.e. zaczęto budować nową willę na fundamentach starszej, z wykorzystaniem jej układu. Ta nowa konstrukcja obejmowała marmurowe kolumny, łuki z cegły oraz posągi. W IV wieku willa została ponownie przebudowana i przekształcona w zakład produkcji wina.
Wykopaliska w Somma Vesuviana toczą się od 2002 roku.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• 381 n.e. - zakończył się Sobór konstantynopolitański I zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego. Sobór ten rozwiązać miał przede wszystkim problem teologiczny herezji pneumatomachów, polegającej na uznawaniu Ducha Świętego za istotę stworzoną.
• 455 n.e. - Awitus został wybrany cesarzem rzymskim przez zgromadzenie prowincjonalne w Arelete. Był przedstawicielem rzymskiej arystokracji senatorskiej w Galii, gdzie miał wielkie dobra w Owernii. Utrzymywał dobre stosunki z Wizygotami. Został obalony w wyniku przegranej bitwy z siłami Rycymera i Majoriana pod Placencją. Zwycięzcy oszczędzili go i uczynili go biskupem Placencji, którym pozostał do swej śmierci w 457 roku n.e.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymski fresk ukazujący grupę nimf z koronowanym i siedzącym Bachusem, bogiem dzikiej natury, winnej latorośli i wina. Obiekt datowany jest na I wiek p.n.e. i odkryty został w Pompejach. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Na północy Italii odkryto setki złotych rzymskich monet
We włoskim mieście na północy Italii - Como - natrafiono na setki złotych rzymskich monet. Obiekty datowane są na V wiek n.e., a odnaleziono je w kamiennej urnie w podziemiach teatru Cressioniego.
Wstępna ocena artefaktów sugeruje, że monety warte są miliony euro. Obecnie naukowcy planują rozpocząć dalsze wykopaliska.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• 52 p.n.e. - zdobycie przez legiony Juliusza Cezara małej rybackiej osady Lutetia Parisiorum, na której terenie (początkowo wokół Île de la Cité) powstanie Paryż.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Przy okazji trwających ciągle igrzysk olimpijskich warto wspomnieć, że rośliną, która bezpośrednio kojarzy się z życiem codziennym antycznych Rzymian jest wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis). Obraz zwycięzcy olimpiady to postać człowieka z dumnie uniesioną głową, na której widnieje wieniec z wawrzynu, ozdobny laurowymi liśćmi. A co jeśli nasze wyobrażenie mijałoby się z prawdą i zamiast charakterystycznych lancetowatych liści widzielibyśmy zdobiące jego skroń pierzastowrębne liście dębu?
Dąb to roślina powszechnie występująca na obszarze całej Europy oraz Azji. Zajmuje bardzo zróżnicowane siedliska – od półpustyń po lasy subtropikalne. Od starożytności dąb był uważany za drzewo święte, króla roślin na ziemi i siedzibę najwyższych bóstw – Zeusa i Jowisza. Już u Słowian dęby były traktowane jak swego rodzaju świątynie, które osłaniały posągi bożyszcz – czemu u Rzymian miałoby być inaczej?
Rzym najbardziej zasłużonym wręczał tzw. corona civica, czyli wieniec z liści dębu, będący jednocześnie jednym z najwyższych odznaczeń wojskowych. Ponadto, na wielu antycznych monetach wizerunki cesarzy zdobią charakterystyczne liście dębu, a nie jak się powszechnie uważa liście laurowe.
Drzewa te były także cennym surowcem nie tylko przy wyrabianiu narzędzi czy budowach, ale także dostarczały żołędzi na karmę dla trzody chlewnej. Klepki dębowe mogły być surowcem oraz przedmiotem handlu wywozowego - dębina była wszak powszechnie używana przy wyrabianiu beczek na wino.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W czasach rzymskich myśliwi polujący na tygrysy unikali bezpośredniej walki. Zamiast tego stosowali fortel polegający na wykradzeniu małych tygrysiątek z legowiska.
Myśliwy na koniu kierował się do okrętu, wiedząc że matka z pewnością podąży za swoimi młodymi. Kiedy tylko tygrysica zbliżała się do jeźdźcy ten wypuszczał młode, które matka następnie zanosiła z powrotem do legowiska.
Kiedy tygrysica ponownie doganiała myśliwego ten wypuszczał drugie tygrysiątko. Kiedy myśliwemu udało się dotrzeć na okręt, samica była chwytana i transportowana do amfiteatrów.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• 717 p.n.e. - według rzymskich przekazów pierwszy król i założyciel Rzymu, Romulus, zaginął wśród straszliwej burzy, jaka rozpętała się podczas wspólnych obrad ludu i senatu na Polu Marsowym. Głoszono, że to cnoty i zasługi wyniosły króla do nieba, gdzie przebywał jego ojciec, bóg Mars. Pojawiały się także głosy, że to wrogowie korzystając z burzy i ciemności zamordowali władcę i usunęli jego ciało. Wystąpił wówczas jeden z senatorów i pod przysięgą oświadczył, że rankiem objawił mu się sam Romulus, jako bóg Kwirynus, zapowiadając potęgę Rzymu, jako przyszłej stolicy świata. Ponadto Romulus miał żądać dla siebie świątyni.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Sperlonga (łacińskie określenie na grotę lub jaskinię) przy fundamentach willi cesarza Tyberiusza, na wybrzeżu niedaleko Neapolu. Władca zaadoptował jaskinię na swój letni pokój bankietowy.
Według Tacyta i Swetoniusza pewnego razu strop jaskini zawalił się w czasie, kiedy w środku ucztował Tyberiusz wraz ze swoją świtą. Prefekt pretorianów Sejan ruszył mu na pomoc i uratował go, co na długo potem zagwarantowało mu uznanie w oczach władcy, który stale go popierał w obejmowaniu kolejnych zaszczytnych stanowisk.
Z czasem pozycja Sejana urosła do takich rozmiarów, że de facto to on zarządzał Rzymem. Ostatecznie Sejan zginął z polecenia Tyberiusza, po tym jak doniesiono mu o planowanym zamachu stanu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W antycznym Rzymie dochodziło często do zakupu olbrzymich i drogich posiadłości. Pytanie na jakie wciąż nie znamy odpowiedzi to, w jaki sposób rozliczano się za olbrzymie kwoty.
Świetnym przykładem jest rok 62 p.n.e., kiedy to Cyceron zakupił olbrzymi i niezwykle drogi dom od Marka Krassusa, na prestiżowym Palatynie - wzgórzu, na którym potem zlokalizowane były pałace cesarskie. Całkowita kwota sprzedaży wyniosła 3,5 mln sesterców, czyli ok. 3,5 tony srebra. Nie posiadamy jednak informacji jak powyższa suma została uregulowana z Krassusem. Ciężko uwierzyć w to, aby Cyceron zorganizował grupę niewolników, która licznymi wozami przetransportowała do sprzedawcy olbrzymie ilości monet.
Domniemywać można, że zapłatę uregulowano po prostu w postaci sztabek złota, do których przewiezienia wymagana byłaby mniejsza ilość wozów lub po prostu formy papierów wartościowych. Problem jednak w tym, że nie posiadamy za bardzo dowodów na istnienie bardziej zaawansowanego rzymskiego systemu bankowego lud kredytowego.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• Rozpoczynały się Ludi Apollinares. W czasach republiki święto to łączyło się z ceremoniami religijnymi ku czci Apollina. Po raz pierwszy festiwal miał miejsce w 212 roku p.n.e. na cześć Apolla, boga uzdrawiania (zwłaszcza że był czas wojny punickiej), i trwał jeden dzień - 13 lipca. Z czasem święto wydłużyło się aż do ośmiu dni, gdzie dwa dni przeznaczone były na występy teatralne, dwa na igrzyska w amfiteatrze, a resztę dni na targi i jarmarki. W okresie Cesarstwa Ludi Apollinares były jedynie pretekstem do urządzenia pokazów teatralnych, igrzysk i wyścigów, i by w ten sposób przypodobać się tłumowi. Świętujący Rzymianie zwykli nosić w czasie festiwalu wieńce na głowach.
• 83 p.n.e. - spłonęła doszczętnie świątynia Jowisza na Kapitolu w Rzymie.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Marcus Fabius Quintilianus (ok. 35- ok. 96) zasłynął swoim dziełem Kształcenie mówcy, na którym wychował się niejeden humanista. Kwintylian uczył retoryki, z której zasłynął w Imperium Rzymskim, ale był także wybitnym pedagogiem. Uczony poruszał problemy, które dotyczą współczesnych ludzi i dlatego jego myśl jest aktualna.
Kwintylian w swoim dziele dotknął problemu wychowania i nauki młodzieży i odpowiedział w nim na pytanie czy lepsza jest nauka prywatna w domu, czy też należy wysłać dziecko na naukę zbiorową do szkoły. Myśliciel uznaje wyższość tej drugiej metody odpowiadając na zarzuty, które mówią o psuciu się obyczajów w szkołach. Myśliciel zauważa, że patologie występują, także w domu. Kwintylian zaznacza, że mówca musi od małego przebywać w społeczeństwie i przyzwyczaić się do jego towarzystwa i tego właśnie ma uczyć szkoła.
Wiele miejsca w swoim dziele Kwintylian poświęcił retoryce. Myśliciel zastanawia się nad tym jak zdefiniować retorykę powołując się na opinie innych starożytnych pisarzy. Pedagog zauważa, że nie tylko słowa mają siłę oddziaływania, ale także symboliczne gesty i podaje przykład konsula Antoniusza, który broniąc Maniusza Akwiliusza, rozdarł jego szaty i ukazał rany odniesione w walce za ojczyznę, czym poruszył publiczność. Innym przykładem jest sprawa Serwiusza Galby, który zasłynął z okrucieństwa w trakcie wojny, ale uniknął wyroku pokazując swoje nieletnie dzieci i w ten sposób wzbudził litość na zgromadzeniu. Nauczyciel ostatecznie uznaje, że retoryka jest wiedzą w zakresie rzetelnej wymowy. W dalszej części Kwintylian broni użyteczności retoryki zauważając, że pomaga ona bronić przyjaciół, kierować zgromadzeniami i wojskiem. Rzymski pisarz broni tezy, że retoryka jest sztuką wskazując na ogrom materiałów o niej traktujących i na wybitnych nauczycieli, którzy jej nauczają. Kwintylian odpowiada na zarzut, że i występny może być wybitnym retorem wskazując, że dzielność jest cnotą nawet jeśli cechuje bandytę.
Poznając sylwetkę Kwintyliana docenimy myśl starożytnych Rzymian, na których zbudowaliśmy swoją kulturę. Nauka wiele zawdzięcza rzymskim politykom, myślicielom, prawnikom, filozofom i pedagogom. Nie możemy o tym zapomnieć!
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
