Odtworzony monumentalny grobowiec Gajusza Juliusza Aplinusa Classicianusa - członka arystokratycznego rodu z Galii oraz procuratora rzymskiej Brytanii, którym został w 61 roku n.e. (za przekazem Tacyta). W źródłach historycznych Alpinus ukazany jest jako sprawny administrator, który przywrócił porządek w Brytanii, po zdławieniu rebelii Boudiki.
Jak głosi inskrypcja, monument kazała zbudować żona Alpinusa - Julia Pacata. Obiekt znajduje się w The British Museum.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Podatki zwyczajne i nadzwyczajne w antycznym Rzymie - finansowe filary Imperium
Podatki były fundamentem finansowym starożytnego Rzymu, wspierając jego rozbudowaną administrację, wojsko, budowę dróg oraz inne publiczne inwestycje. W systemie fiskalnym Rzymian kluczową rolę odgrywały dwa rodzaje danin: podatki zwyczajne (tributum ordinarium) i podatki nadzwyczajne (tributum extraordinarium).
Podatki zwyczajne (tributum ordinarium)
Podatek ten był podstawowym źródłem dochodów Rzymu, pobieranym regularnie od obywateli na potrzeby państwa. W Republice Rzymskiej wprowadzono go początkowo w okresach wojen, a później stał się narzędziem zapewniającym stabilność finansową. Zasadniczo tributum ordinarium nakładano na obywateli posiadających ziemię (proprium) i było proporcjonalne do majątku. Często ściągano go w formie kwoty pieniężnej, ale możliwe były też daniny w naturze, jak zboże czy bydło.
Podatki nadzwyczajne (tributum extraordinarium)
Podatki nadzwyczajne były natomiast wprowadzane doraźnie, zwykle w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojny, klęski żywiołowe, czy inne wyjątkowe wydatki państwa. Nakładano je w szczególnych przypadkach, gdy potrzeba finansowania przekraczała standardowe możliwości skarbca Rzymu. Co ciekawe, podatki nadzwyczajne mogły być także wymierzane w specyficzne grupy, takie jak osoby bogatsze, aby zwiększyć ich odpowiedzialność wobec potrzeb państwowych.
W miarę rozwoju Imperium i centralizacji władzy w rękach cesarzy, system podatkowy ulegał zmianom. Cesarze wprowadzali nowe rodzaje podatków, a administracja fiskalna zyskiwała na złożoności. Z biegiem czasu, podatki nadzwyczajne zaczęły stawać się bardziej regularną formą opodatkowania, zacierając granicę między nimi a podatkami zwyczajnymi.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• 31 n.e. - prefekt rzymskiej gwardii pretoriańskiej Sejan został stracony za planowanie zamachu na cesarza Tyberiusza. Plan się nie powiódł, za sprawą bratowej Tyberiusza - Antonii Młodszej, która w porę ostrzegła swego szwagra przed zagrożeniem.
• 33 n.e. - zmarła Agrypina Starsza, żona Germanika. Oboje doczekali się 9 dzieci. Po śmierci męża, jej groźny przeciwnik - Sejan oskarżył ją przed Tyberiuszem o dążenie do władzy. Chcieli ją razem wyeliminować z obawy przed osadzeniem na tronie któregoś z jej potomków. Agrypina zmarła na wyspie Pandateria poprzez zagłodzenie się na śmierć, pomimo rozkazu Tyberiusza o karmieniu jej siłą.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W niszy ściany Watykanu znajduje się olbrzymia szyszka pinii (nazywana Fontana della Pigna lub po prostu Pigna), która niegdyś pełniła rolę fontanny w czasach rzymskich.
Obiekt ma niemal cztery metry wysokości. Niegdyś z jej szczytu wydobywała się woda. Wielka szyszka stała obok Panteonu i Świątyni Izydy.
Szyszka była istotnym symbolem wśród Babilończyków, Egipcjan, Greków, Rzymian czy chrześcijan. Wciąż jednak naukowcy nie są w stanie jednoznacznie powiedzieć, co też miała symbolizować.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Zachowane pozostałości po akwedukcie rzymskim w antycznym nadmorskim mieście Patara (południowo-zachodnia Turcja). Wodociąg określany jest także jako akwedukt Delikkemer.
Obiekt powstał w czasie panowania cesarza Klaudiusza (41-54 n.e.), a restaurowany był za rządów Wespazjana (69-79 n.e.). Akwedukt pobierał wodę ze źródła, znajdującego się niemal 700 m nad poziomem morza, i dostarczał do miasta na odległość ok. 23 km.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
W antycznym Rzymie rytuał Saliów stanowił jeden z najważniejszych elementów kultu Marsa, boga wojny. Byli to elitarni kapłani, którzy w trakcie corocznych obchodów nosili specjalne stroje i wykonywali charakterystyczne rytualne tańce oraz pieśni. Ich ceremonie miały na celu zapewnienie pomyślności w wojnach, ochronę miasta oraz gwarantowanie potęgi Rzymu na polach bitewnych.
Salowie byli wybierani spośród młodych arystokratów, co podkreślało ich prestiż. Wyróżniali się noszeniem bogato zdobionych tunik, brązowych pancerzy oraz specjalnych hełmów, przypominających antyczne zbroje. Charakterystycznym elementem ich stroju była także mała, święta tarcza – ancilia – który, jak wierzono, sam Mars przekazał Rzymianom. Zgodnie z legendą, jeden z tych tarcz miał spaść z nieba jako znak boskiej ochrony.
W marcu, miesiącu dedykowanym Marsowi, Saliowie - przebrani w stroje dawnych wojowników italskich oraz uzbrojeni w święte tarcze (ancilia) - przemierzali ulice Rzymu, wykonując rytualne tańce i śpiewając archaiczne pieśni, tzw. Carmen Saliare. Choć słowa tych pieśni były już w starożytności trudne do zrozumienia, wierzono, że niosły ze sobą siłę bogów. Cała procesja zaczynała się, kiedy pontifex maximus dobywał świętej włóczni (atrybutu Marsa) i wypowiadał znamienne słowa: Mars vigila! (Marsie czuwaj!). Akt ten symbolicznie rozpoczynał wojnę. Rytuał ten wykonywany, był dwa razy w roku: w marcu i październiku 19 dnia danego miesiąca. Oznaczał on symboliczny początek i koniec działań wojennych.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Pompejusz Wielki (Gnaeus Pompeius Magnus, 106 - 48 p.n.e.) - rzymski polityk i dowódca wojskowy; stronnik optymatów:
"Nie przestaniecie nam, gdy mamy miecze u pasa, recytować praw?"
• opis: w roku 82 p.n.e. Pompejusz udał się na Sycylię jako wódz Sulli w celu odzyskania wyspy z rąk zwolenników Gajusza Mariusza. Pompejusz odzyskał panowanie nad wyspą i kiedy mieszkańcy miast zaczęli mieć uwagi, co do jego zarządzeń, odpowiedział właśnie tymi słowami.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Zdjęcie ukazuje gipsowe odlewy ciał Rzymian w luksusowego domu Marka Fabiusza Rufusa w Pompejach. Położenie ciał na schodach jasno sugeruje próżną próbę ucieczki podczas erupcji Wezuwiusza w 79 roku n.e.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Augurzy w antycznym Rzymie - strażnicy boskiej woli
Augurzy byli kluczowymi postaciami w religijnym i politycznym życiu starożytnego Rzymu. Ich głównym zadaniem było interpretowanie znaków od bogów, co miało wpływ na najważniejsze decyzje państwowe, od prowadzenia wojen po wybór urzędników. Sztuka wróżenia, którą się zajmowali, była znana jako „auspicje” ( auspicia), a ich podstawą była obserwacja lotu ptaków, co wynikało z przekonania, że ptaki są pośrednikami między światem ludzi a światem bogów.
Augurzy odgrywali rolę doradców przy decydowaniu o wszelkich istotnych działaniach publicznych, w tym o budowie świątyń, bitwach czy nawet zwoływaniu zgromadzeń. Obserwacje były szczegółowe – liczył się kierunek lotu ptaków, ich gatunki, a także dźwięki, które wydawały. Oprócz ptaków, augurzy potrafili odczytywać znaki również z innych zjawisk naturalnych, jak zachowanie zwierząt ofiarnych czy burze.
Zawód augura wiązał się z wielką władzą. Każde przedsięwzięcie, które nie miało aprobaty bogów, mogło zostać wstrzymane, co powodowało, że augurzy mieli realny wpływ na bieg wydarzeń. Byli częścią wyższej klasy kapłańskiej i często wywodzili się z arystokratycznych rodów. Władza, jaką posiadali, miała wymiar zarówno religijny, jak i polityczny, a niekiedy augurzy wykorzystywali swoje interpretacje, by wspierać lub blokować działania konkretnych osób lub frakcji.
Warto zauważyć, że sztuka augurium była istotną częścią rytuałów już w początkach Rzymu. Tradycja przekazywała, że pierwszymi augurami byli Romulus i Remus, mityczni bracia. Romulus miał odczytać pomyślne znaki z lotu ptaków, które miały decydujący wpływ na wybór miejsca pod założenie Rzymu.
W czasach późnej Republiki autorytet augurów powoli tracił na znaczeniu, by finalnie po ustanowieniu cesarstwa za Oktawiana Augusta, skupić funkcje augurów w rękach cesarza, jako tego który - po latach wojen domowych - zapewnił "pokój bogów" (pax deorum), czyli przywrócił tradycyjne rytuały i wartości, aby zapewnić sprzyjające stosunki z boskimi opiekunami Rzymu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• 456 – Magister militum Rycymer zbuntował się przeciwko cesarzowi Awitusowi i pokonał go w bitwie w pobliżu Placentii (obecna Piacenza). Aby ocalić życie Awitus został biskupem tego miasta. Mimo to poniósł potem śmierć. Pochowano go w Galii. Rycymer został panem zachodniej części Cesarstwa.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
• Na cześć boga wojny Marsa odbywał się rytuał Equus October. Rytuał ten kończył sezon prac rolnych oraz kampanii wojskowych. Obrzęd miał miejsce w czasie jednego z trzech wyścigów rydwanów na cześć Marsa (tzw. Equirria). Dwukonne zaprzęgi (bigae) rywalizowały ze sobą na torze na Polu Marsa (Campus Martius). Koń, należący do zwycięskiego rydwanu, a znajdujący się z prawej strony był przebijany włócznią i składany w ofierze. Głowa konia (caput) i ogon (cauda) były odcinane i wykorzystywane osobno w poszczególnych etapach ceremonii. Naukowcy uważają, że wiele aspektów obrzędu przyjęto od Etrusków.
• 70 p.n.e. - urodził się w wiosce Andes, koło Mantui, w Galii Przedalpejskiej Wergiliusz - wielki rzymski poeta. Autor Eneidy - eposu narodowego Rzymian. Biografia Wergiliusza jest stosunkowo dobrze znana m.in. dzięki biografii pióra Donata pochodzącej z IV wieku n.e.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymski relief ukazujący tropajon. Tropajon była to forma militarnego pomnika, stawianego przez Greków i Rzymian, na cześć zwycięstwa w bitwie. Był to zwykle pionowy słup w kształcie drzewa z rozpostartymi ramionami (w czasach późniejszych dwa patyki skrzyżowane), do którego mocowano zdobyczne militaria. Trofeum było następne składane w ofierze bóstwom za zwycięstwo.
Rzeźba zapewne zdobiła Hadrianeum, świątynię Hadriana, która powstała na cześć zmarłego w 138 roku cesarza Hadriana i budowa której zlecona została przez Antoninusa Piusa. Obiekt powstał w 145 roku n.e. na Polu Marsowym.
Relief znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Antyczna rzeźba ukazująca greckiego stratega. Marmurowy obiekt odkryto w Herkulanum i datowany jest na I wiek n.e. Jest to zapewne kopia greckiego oryginału z V wieku p.n.e. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Państwo według Cycerona – „res populi” jako wspólnota obywateli
W dziełach Cycerona (106 - 43 p.n.e.) , jednego z najważniejszych filozofów i polityków starożytnego Rzymu, państwo (res publica) stanowiło przede wszystkim wspólnotę obywateli. Jego podejście do polityki i państwa było mocno zakorzenione w pojęciu wspólnego dobra, które nazwał res populi – sprawą ludu.
Cyceron uważał, że państwo nie istnieje jedynie po to, by zaspokajać potrzeby władców czy elit, ale przede wszystkim, by służyć całemu społeczeństwu. W tym sensie państwo to wspólnota ludzi, połączonych wspólnym porządkiem prawnym, obyczajami oraz dążeniem do realizacji dobra wspólnego. Definiował je jako organizację obywateli złączonych zgodą co do prawa i wspólnym interesem. To klasyczne spojrzenie na państwo ma swoje odzwierciedlenie we współczesnych demokracjach, gdzie rządy prawa i wspólne dobro pozostają fundamentem życia społecznego.
Cyceron argumentował, że najważniejszym celem rządzących powinno być przestrzeganie zasad sprawiedliwości i równowagi, co gwarantuje stabilność polityczną oraz poczucie wspólnoty wśród obywateli. Dobre państwo według Cycerona powinno opierać się na równowadze między różnymi warstwami społecznymi, gdzie każda grupa ma swoje miejsce i swój głos, a prawa chronią zarówno silnych, jak i słabych.
Cyceron krytykował tyranię i rządy jednostki, postrzegając je jako zagrożenie dla wspólnego dobra. Dla niego władza musiała opierać się na konsensusie i prawach, które nie były dyktatem, ale wynikiem współpracy wszystkich obywateli. W dziele „De re publica” podkreślał także, że obywatele mają obowiązki wobec państwa – muszą dbać o jego dobrostan, ale także sami korzystać z jego ochrony i sprawiedliwości.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
