Wybrane rocznice które wypadają 5 czerwca.

Nietypowe święta: Dzień Ochrony Środowiska/Ochrony Środowiska.

• 1257 – Książę Bolesław V Wstydliwy lokował Kraków na prawie magdeburskim.
  

• 1443 – Najsilniejsze historyczne trzęsienie ziemi na ziemiach polskich o sile ocenianej na powyżej 6 stopni w skali Richtera z epicentrum na północ od Wrocławia. Największe straty odnotowano w samym Wrocławiu, w Krakowie zawaliło się sklepienie kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty.
  

• 1561 – Zawarto ugodę z Cavour, która gwarantowała waldensom w Księstwie Sabaudii-Piemontu swobodę religijną w kilku górskich okręgach, jednak z zakazem osiedlania się w dolinach.
  

• 1849 – Wraz z wejściem w życie nowej konstytucji Dania stała się monarchią konstytucyjną.
  

• 1866 – Według obliczeń Pluton osiągnął aphelium (był najdalej od słońca) swojej orbity. Następne takie zdarzenie będzie miało miejsce w sierpniu 2113 roku.
  

• 1894 – Powszechna Wystawa Krajowa: we Lwowie po raz pierwszy wystawiono Panoramę Racławicką autorstwa Jana Styki, Wojciecha Kossaka i innych.
  

• 1915 – Do duńskiej konstytucji wprowadzono poprawkę gwarantującą kobietom prawo do głosowania.
  

• 1916 – I wojna światowa: brytyjski minister wojny Horatio Kitchener zginął na pokładzie krążownika HMS „Hampshire”, zatopionego przez niemiecki okręt podwodny w pobliżu Orkadów.
  

• 1916 - I wojna światowa: Wybuchło Powstanie Arabskie (1916 - 1918) przeciwko władzy Imperium Osmańskiego. Słynny film "Lawrence z Arabii" to nie bajka, ale film oparty właśnie na tych wydarzeniach i życiu T.E Lawrence'a, młodego brytyjskiego oficera który wbrew woli przełożonych namówił Arabów do buntu.
  

• 1927 - W wyniku eksplozji na terenie prochowni w Witkowicach (obecnie część Krakowa) zginęła jedna osoba, 486 odniosło obrażenia, a setki okolicznych budynków zostało uszkodzonych.
  

• 1938 – W swym pierwszym w historii występie na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej rozgrywanych we Francji, Polska przegrała w Strasburgu po dogrywce z Brazylią 5:6 i odpadła z turnieju. 4 bramki dla Polski zdobył Ernest Wilimowski, 3 dla Brazylii Leônidas da Silva.
  

• 1941 - II wojna chińsko-japońska: w wyniku pożaru wywołanego japońskim nalotem na chińskie miasto Chongqing udusiło się około 4 tys. osób kryjących się przed bombami w tunelu.
  

• 1942 - Po utracie 4 lotniskowców i ciężkiego krążownika japońska flota rozpoczęła odwrót spod Midway.
  

• 1943 - W getcie w Trembowli w dawnym województwie tarnopolskim oddziały niemiecko-ukraińskie rozstrzelały ostatnich 350 pozostałych przy życiu Żydów.
  

• 1943 - W kościele św. Aleksandra w Warszawie Gestapo aresztowało kilkudziesięciu żołnierzy Organizacji Specjalnych Akcji Bojowych AK zgromadzonych na ślubie kolegi.
  

• 1944 - Front zachodni: Amerykańscy i Brytyjscy spadochroniarze wyruszyli do Normandii. Ich desant miał za zadanie odciągnąć Niemców od plaż i przejęcie kluczowych mostów.
  

• 1944 - Kampania włoska: zwycięstwem wojsk alianckich zakończyła się bitwa pod Anzio (22 stycznia–5 czerwca). Morski desant na tyły Niemców zamienił się w 4 miesięczną wojnę pozycyjną.
  

• 1944 - W obozie w Oświęcimiu zginął Bronisław Czech (ur. 1908), Polski narciarz, taternik, olimpijczyk. Uznawany za najbardziej wszechstronnego narciarza okresu międzywojennego, na nartach skakał, jeździł i biegał. Na zdjęciu skok na Wielkiej Krokwi w 1934 roku.
  

• 1945 - Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec rozpoczęła zarządzanie okupowanymi Niemcami.
  

• 1947 – Amerykański sekretarz stanu George Marshall przedstawił plan pomocy gospodarczej dla Europy (tzw. Plan Marshalla).
  

• 1959 - Urodził się Mirosław Graf, polski skoczek narciarski, trener, działacz sportowy, samorządowiec, burmistrz Szklarskiej Poręby. Jeden z pierwszych skoczków na świecie stosujących styl V. Stosował go lata przed tym zanim Jan Bokloev wygrał dzięki niemu PŚ. 
  

• 1963 - Brytyjski sekretarz ds. wojny John Profumo podał się do dymisji po przyznaniu się do utrzymywania kontaktów z prostytutką powiązaną z radzieckim wywiadem.
  

• 1967 - Początek Izraelsko-Arabskiej Wojny Sześciodniowej. Izraelskie lotnictwo dokonuje niespodziewanego nalotu na Egipskie lotniska, w odpowiedzi na mobilizację Egipcjan przy granicy.
  

• 1968 – W hotelu w Los Angeles został postrzelony przez Palestyńczyka Sirhana Sirhana kandydat Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich senator Robert F. Kennedy. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł następnego dnia w szpitalu.
  

• 1969 - Tu-144 jako pierwszy samolot pasażerski przekroczył barierę dźwięku.
  

• 1975 - Po raz pierwszy od wybuchu wojny sześciodniowej (1967) otwarto Kanał Sueski.
  

• 1975 - W referendum w Wielkiej Brytanii 67% głosujących opowiedziało się za pozostaniem kraju w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej.
  

• 1977 - Rozpoczęto sprzedaż komputera domowego Apple II. Jako pierwszy komputer na świecie mógł wyświetlić kolorową grafikę. Z uwagi na otwartą architekturę (możliwość rozszerzenia funkcjonalności poprzez instalację kart wewnątrz komputera, identycznie jak w IBM PC), Apple II stał się popularny również jako komputer do pracy.
  

• 1978 – Zakończenie czteroletniej wojny szympansów Gombe. Dwa stada szympansów w Tanzańskim parku narodowym walczyły ze sobą aż jedno z nich nie zostało wymordowane. Konflikt ten obserwowała i opisała słynna badaczka naczelnych Jane Goodall. Była ona w szoku, gdyż myślała że szympansy są o wiele łagodniejsze od ludzi. Inni badacze twierdzili że zmyśliła ona całą historyjkę, lub sama ją sprowokowała dokarmiając szympansy. Późniejsze badania dowiodły że szympansy w naturze rzeczywiście prowadzą ze sobą wojny.
  

• 1981 – Po 30 latach przyjechał do kraju Czesław Miłosz.
  

• 1981 - Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC) w jednym ze swoich raportów opublikowało opisy pięciu nietypowych przypadków zapalenia płuc, rzadkiego bo występującego tylko u pacjentów z obniżoną odpornością. Wkrótce okazało się że były to pierwsze opisane przypadki AIDS.
  

• 1989 – Masakra na placu Tiananmen: Dzień po rozpędzeniu przez wojsko protestujących, nieznany mężczyzna stanął na drodze i zatrzymał kolumnę czołgów.
  

• 1993 – Odbyło się uroczyste otwarcie miasta Borne Sulinowo w powiecie szczecineckim, byłego garnizonu Armii Radzieckiej.
  

• 1997 – W Algierii odbyły się pierwsze od wybuchu wojny domowej wybory parlamentarne, do których nie został dopuszczony Islamski Front Ocalenia.
  

• 1998 - W fabryce części koncernu General Motors w stanie Michigan wybuchł strajk, który rozlewa się do pięciu innych zakładów. Strajk trwał 7 tygodni.
  

• 2001 - Burza tropikalna Allison pustoszy wybrzeże Teksasu. Allison spowodowała straty rzędu 5,5 miliarda USD. Była to druga najkosztowniejsza burza tropikalna w historii USA.
  

• 2003 - Fala upałów nawiedziła Pakistan i Indie. Temperatura przekraczała 50 stopni Celsjusza.
  

• 2004 - Zmarł Ronald Reagan (ur. 1911) Aktor, Polityk, 40 Prezydent USA w latach 1981 - 1989. Postrach i wróg komunistów.
  

• 2004 – W zamachu w Bagdadzie zginęło dwóch byłych żołnierzy jednostki GROM oraz dwóch Amerykanów, pracujących dla amerykańskiego przedsiębiorstwa ochroniarskiego Blackwater.
  

• 2005 - Szwajcarzy wyrazili w referendum zgodę na przystąpienie kraju do Układu z Schengen.
  

• 2005 - W Wietnamie pod przełęczą na granicy miasta wydzielonego Đà Nẵng i prowincji Thừa Thiên-Huế otwarto najdłuższy w Azji Południowo-Wschodniej tunel Hải Vân (6280 m).
  

• 2006 – Po rozpadzie federacji z Czarnogórą parlament w Belgradzie proklamował niepodległość Serbii.
  

• 2009 - Co najmniej 31 osób (w tym 9 policjantów) zginęło w starciach między peruwiańską policją a Indianami, protestującymi przeciwko wydobyciu ropy i gazu ziemnego na terenie Amazonii.
  

• 2016 – 25 osób zginęło (w tym 18 napastników), a 37 zostało rannych w strzelaninach w Aktobe w północno-zachodnim Kazachstanie, do których doszło po ataku trzech grup islamistów na sklepy z bronią i bazę wojskową.
  

• 2017 – Czarnogóra została członkiem NATO.
  

• 2017 - Sześc państw Arabskich - Bahrajn, Egipt, Libia, Arabia Saudyjska, Jemen i ZEA zerwały stosunki dyplomatyczne z Katarem, oskarżając go o destabilizacje regionu.
  

• 2020 - Zmarł Tomisaku Kawasaki, japoński pediatra (ur. 1925). Odkrywca Choroby Kawasakiego która atakuje węzły chłonne.
  

https://youtu.be/YeFzeNAHEhU

#rocznicanadzis #ciekawostkihistoryczne #historia #ciekawostki #zdarzylosiedzis