W pigułce o reformach agrarnych schyłku republiki rzymskiej

Posiadanie ziemi to bardzo istotny aspekt okresu schyłkowego republiki w starożytnym Rzymie. Przede wszystkim ze względu na masy chłopskie, które dążyły do nowego podziału ziemi, ale także ze względu na żołnierzy, którym to często ziemię nadawano po licznych podbojach.
Reformy agrarne kojarzą się zazwyczaj z ustawami braci Tyberiusza Grakchusa i Gajusza Grakchusa. Z poparciem Appiusza Klaudiusza (teścia Tyberiusza), Publiusza Scewoli (konsula roku 133), a także poparciem kilku innych senatorów i całymi masami ubogiego, bezrolnego chłopstwa, utworzono komisję trzech (tresviri), która miała zająć się podziałem ager publicus. Przede wszystkim ustalono, że górna granica posiadania to 500 jugerów (125 ha). Pozwolono dodatkowo na posiadanie po 250 jugerów dla dwóch synów posiadacza ziemi. W ten sposób rodzina mogła posiadać maksymalnie 1000 jugerów (250 ha) ager publicus. Nadwyżki ziemi odbierano i przekazywano potrzebującym chłopom (po 30 jugerów = 7,5 ha. Otrzymywali oni dobra ziemskie do użytkowania w sposób dziedziczny – bez prawa dzielenia i sprzedaży, a także musieli uiszczać odpowiednią opłatę za owe użytkowanie (vectigal). W ten sposób komisja trzech skonfiskowała ponad 1 mln jugerów (250 tys. hektarów). Działania spotkały się z zaciekłym oporem senatu, "triumwirów" wspierali zaś chłopi na komicjach. W wyniku konfliktu Tyberiusz został zaatakowany przez grupę senatorów z Scypionem Nazyką na czele. Poniósł śmierć razem ze swoimi 300 zwolennikami. Po jego śmierci, dzieło kontynuował młodszy brat – Gajusz. Przeciwko niemu również podjęto zbrojne wystąpienie (konsul Opimiusz). Gajusz, chcąc uniknąć śmierci z rąk przeciwników, kazał się zabić zaufanemu niewolnikowi.
Reformy przede wszystkim zachwiały monopol nobilitas. Masy chłopskie, wraz ze swoimi przewodnikami politycznymi, pokazały walkę o swoje prawa. Sytuacja doprowadziła też do skłócenia ekwitów i nobilów (także z powodu powstania stronnictwa popularów, które zapoczątkował Gajusz). Regulacje agrarne wprowadzali też Sulla (dla zaspokojenia potrzeb wojska, które pomogło mu objąć dyktaturę w roku 82) i Cezar (wniósł jako konsul roku 59 projekt reformy dla zadowolenia weteranów Pompejusza).**

**https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/w-pigulce-o-reformach-agrarnych-schylku-republiki-rzymskiej/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/