UE wchodzi w okres coraz większego politycznego paraliżu. Jednocześnie musi uzgodnić rekordowy budżet około 2 bln euro, znaleźć dodatkowe finansowanie dla Ukrainy oraz radzić sobie z presją ze strony USA, Rosji i Chin.
Największy problem polega na tym, że cztery największe gospodarki UE wchodzą w okres wyborów lub politycznych turbulencji. Hiszpania głosuje 29 listopada, Francja zmieni prezydenta w kwietniu, w Niemczech rośnie AfD i słabnie pozycja Friedricha Merza, a Włochy czekają wybory najpóźniej w 2027 r. To może znacznie utrudnić osiąganie kompromisów w Brukseli.
Na ostatnim szczycie UE przywódcy nie zrobili postępu w sprawie budżetu i wdali się w ostry spór o politykę energetyczną. Z końcowych ustaleń zniknął wcześniejszy cel osiągnięcia porozumienia budżetowego do końca 2026 r. Jeśli listopadowe i grudniowe szczyty również nie przyniosą przełomu, negocjacje przeciągną się na 2027 r.
Sytuację pogarsza presja zewnętrzna. USA podważają część dotychczasowych relacji transatlantyckich, Rosja prowadzi cyberataki, sabotaż i inne działania przeciw Europie, a Chiny zwiększają przewagę w krytycznych łańcuchach dostaw i zalewają europejski rynek tanim eksportem.
Ukraina dodatkowo potrzebuje w przyszłym roku około 30–35 mld dolarów, mimo że UE już wcześniej zgodziła się przekazać jej 90 mld euro. Jednym z możliwych źródeł finansowania jest około 200 mld euro rosyjskich aktywów zamrożonych w Euroclear, ale Belgia nadal sprzeciwia się wykorzystaniu tych środków.
Inną opcją jest kolejne wspólne zadłużenie UE, ale wymagałoby to trudnych kompromisów właśnie w momencie, gdy rządy krajowe będą coraz bardziej skupione na własnych wyborach.
Bruksela ma również problem z brakiem silnego politycznego przywództwa. Macron kończy kadencję i sam przyznał, że w ostatnich miesiącach urzędowania może nie mieć wystarczającego mandatu do podpisania dużego porozumienia budżetowego. Sánchez będzie w trakcie kampanii wyborczej, pozycja Merza jest coraz słabsza, a we Włoszech może dojść do wcześniejszych wyborów.
Część unijnych urzędników uważa, że styczeń 2027 r. może być ostatnim dobrym momentem na uzgodnienie budżetu, zanim kolejne kampanie wyborcze jeszcze bardziej utrudnią osiągnięcie porozumienia.
#wiadomosciswiat #ekonomia #geopolityka #polityka #usa #chiny #gospodarka
