Syryjski dziennikarz przestrzega Europejczyków: szykujcie się

— Władzę w Syrii objęli fundamentaliści islamscy, którzy nienawidzą Zachodu, całej zachodniej cywilizacji. Nienawidzą demokracji i wartości, które są przecież zbudowane na chrześcijańskiej wizji świata — mówi w rozmowie z Onetem dr Waiel Awwad, syryjski dziennikarz, dwukrotnie prezes Klubu Korespondentów Zagranicznych Azji Południowej w New Delhi i szef biura Syryjskiej Agencji Informacyjnej w Indiach, stały współpracownik BBC Arabic.

Reżim Asada upadł.

Dr Waiel Awwad: Ale wchodzi, a w zasadzie wszedł już groźniejszy reżim.

Syryjczycy gnębieni przez al-Asada są w euforii.

Chyba tylko fundamentaliści. Inni, którzy są w euforii, po prostu nie mają wiedzy. W Syrii właśnie się zaczyna reżim groźniejszy dla Europy, dla świata i dla samych Syryjczyków. Władzę objęli fundamentaliści islamscy, którzy nienawidzą Zachodu, całej zachodniej cywilizacji. Nienawidzą demokracji i wartości, które są przecież zbudowane na chrześcijańskiej wizji świata. I to jest wielkie ryzyko. Ryzyko, które społeczność międzynarodowa musi uznać.

Chce pan powiedzieć, że za Asada było lepiej niż będzie za Abu Muhammada al-Dżaulaniego, przywódcy HTS, czyli islamistycznej grupy Hajat Tahrir asz-Szam?

Większość świata nie rozumie, co się stało. Nie rozumie, że grupy islamistyczne, które właśnie obejmują władzę, to są de facto terroryści. I nie, nie bronię Asada, nie bronię tego reżimu, ale wiem, że to, co się dzieje teraz w Syrii, to jest przewrót i zarazem powrót do świata jeszcze bardziej autorytarnego i zamordystycznego niż ten, który fundowała Syryjczykom rodzina Asadów przez ostatnie 53 lata. Przecież najpierw syryjską partią Baas rządził Hafiz al-Asad, a potem od 2000 r. jego syn Baszszar al-Asad.

Wspierany przez lata przez putinowską Rosję. Zresztą, jak podała rosyjska agencja prasowa al-Asad uciekł do Rosji przed nową syryjską władzą, a wielu Syryjczyków deklaruje, że chce wrócić do nowej, wolnej Syrii.

Wrócą z Zachodu, w którym zobaczyli, co to jest wolność i demokracja i trafią do piekła fundamentalizmu. Dobrze mieć nadzieję, ale trzeba też realnie myśleć.

Wcześniej uciekli przed Asadem, który jest winny śmierci setek tysięcy ludzi.

Mówiąc delikatnie, mieszkańcy Syrii nie byli zadowoleni, że żyli w autorytarnym reżimie sterowanym przez 53 lata przez jedną partię. Pamiętamy, że w 2011 r. mieliśmy Arabską Wiosnę, która rozprzestrzeniła się też na Syrię. Myśleliśmy, że skoro obalono prezydenta Tunezji, Libii, Egiptu, to można to też zrobić w Syrii. Przez pół roku mieliśmy pokojowe demonstracje, a potem niestety aspiracje antyasadowskie zostały przejęte przez Bractwo Muzułmańskie i grupy islamistyczne. I zaczął rozprzestrzeniać się fundamentalizm na niewyobrażalną skalę. Wtedy Daesz, Al-Kaida, ISIS wyrosły, odżywiły się i rozkwitły. Wie pani przecież jak wygląda Aleppo, wie pani, że od 2012 r., przez cztery lata toczyła się wojna o to miasto między rebeliantami z Wolnej Armii Syrii i rządowymi siłami.

Siły rządowe były wspierane przez Rosję i Iran.

Oczywiście. A wśród tzw. rebeliantów byli terroryści z innych muzułmańskich krajów i im nie chodziło o to przecież, żeby obalić Asada, wygrać z nim i stworzyć demokratyczne państwo, tylko o to, żeby zdestabilizować autokrację Asada i wprowadzić państwo islamskie, z szariatem, będące częścią światowego emiratu. Wolność Syryjczyków nie miała dla nich żadnego znaczenia.

Pan mówi o destabilizacji, czyli uważa pan, że rodzina Asadów stworzyła stabilne państwo?

Stabilną autokrację, stabilny reżim, z rozbudowanym aparatem wywiadowczym, który siał popłoch w syryjskim społeczeństwie. Jednak patrząc na to z punktu widzenia zwykłego obywatela, to była darmowa edukacja, leki i dotowana żywność. Ludzie oczywiście domagali się reform politycznych, ale rząd za każdym razem odmawiał, co było na rękę islamistycznym organizacjom. I Erdoganowi, prezydentowi Turcji, którego dalekosiężną ambicją jest odbudowania Imperium Osmańskiego.

Kojarzy pani syryjskie miasto Idlib? To jest właściwie centrum działalności grup dżihadystycznych, w tym Hayat Tahrir al-Sham czy Front al-Nusra, który jest niczym innym jak Al-Kaidą. Te organizacje są wspierane przez Erdogana i mają tam schronienie. I oczywiście turecki prezydent miał aspirację, żeby zmienić, przynajmniej fasadowo tych islamskich fundamentalistów w nowoczesną syryjską opozycję, która wyglądałaby, jak ta w Iraku, Libii, Bangladeszu czy Sri Lance.

Powiedziałem o aspiracjach tureckich, powiem też o ambicjach, a mianowicie ambicją Turcji jest aneksja części Syrii i Iraku. Trzeba zdawać sobie sprawę, że turecka flaga jako pierwsza pojawiła się w Aleppo... Niektórzy politycy tureccy mówią wprost, że to jest część Turcji, że Aleppo nigdy nie było miastem syryjskim. Zresztą Idlib i Aleppo mają już własny program nauczania, mają swoją walutę. Wszystko jest tureckie. Z drugiej strony Izrael natychmiast wkroczył w miejsca, które nazywa strefą zdemilitaryzowaną. Zajął tę ziemię i wezwał mieszkańców pięciu sąsiednich wiosek do opuszczenia domów. To wszystko oznacza, że przyszłość suwerenności i integralności Syrii jest zagrożona.

Teraz część organizacji islamistycznych przejęła rządy w Syrii i powiem szczerze, że nie widzę, żeby doszło do jakiejkolwiek stabilizacji. Zagrożone jest też istnienie państwa syryjskiego. Nie tylko z tego powodu, że w Syrii rządzą teraz fundamentaliści, ale także dlatego, że gros tak zwanych rebeliantów to nie są żadni Syryjczycy, tylko delikatnie mówiąc, ultrakonserwatywni muzułmanie z Tadżykistanu, Uzbekistanu, Czeczenii i innych krajów. Powtórzę, że im nie zależy na Syrii, tylko na fundamentalizmie, na zrobieniu zamordystycznego muzułmańskiego tworu.

W Syrii mieszkają chrześcijanie.

Nie widzę dla nich przyszłości.

Są Kurdowie.

Amerykanie z jednej strony wspierali kurdyjskie siły demokratyczne w północnej i zachodniej części Syrii, chcieli dla nich niezależnej enklawy, ale Turcja się temu sprzeciwiała. Pytała pani o Asada w kontekście stabilizacji, strasznej, reżimowej. Wielu Syryjczyków, którzy wcale nie wspierali dyktatora, obawia się, że teraz nie dość, że nie będzie stabilizacji, to i Syrii nie będzie. A to, co się będzie działo w Syrii w najbliższym czasie, będzie miało skutki dla bezpieczeństwa Izraela, Libanu, Iraku i całego regionu.

Dla Zachodu Asad to rosyjski pachołek, wspierany przez Putina.

Relacje syryjsko-sowieckie, syryjsko-rosyjskie trwają przecież zdecydowanie dłużej niż rządził Asad. Rosja, która przejęła dziedzictwo ZSRR, miała pakt wojskowy z Syrią. W 1990 r. podpisała porozumienie z Syrią w sprawie stałej bazy wojskowej i paktu obronnego. Rosyjskim interesem było posiadanie bazy wojskowej na Morzu Śródziemnym. Wielu Syryjczyków czuje, że Rosja oszukała Asada.

Przecież Putin wspierał Asada w wojnie, w Radzie Bezpieczeństwa ONZ.

Rosja chroniła interesy Asada, ale jednocześnie ratowała własne interesy, sprzedając Syrię Turcji, która to z kolei wspiera Ukrainę w wojnie... Przecież to jest takie zamieszanie, że np. większość sunnitów w Syrii jest teraz antyirańska, antyrosyjska, antychińska, antyiracka... Podsumowując, Rosja myśli przede wszystkim o własnym interesie, a nie o Syrii.

Ilu ludzi zamordował Asad?

Przecież obydwoje wiemy, że są różne, często sprzeczne doniesienia. W sumie straciliśmy połowę populacji. Ręce Asada są przesiąknięte krwią niewinnych Syryjczyków. Ponad pięć milionów Syryjczyków jest uchodźcami wewnętrznymi albo uciekło, w więzieniach siedzi bądź siedziało więcej osób, niż mówiono o tym publicznie. Wnętrza więzień są po prostu szokujące dla Syryjczyków, zwykli ludzie nie spodziewali się, że Asad mógł więzić ludzi w tak strasznych warunkach. A więził i sunnitów, i chrześcijan i wszystkie mniejszości.

Czyli istnieje ryzyko, że nie wszyscy wyjdą z więzień, że np. chrześcijanie w nich zostaną.

Na razie jest tak, że nowa władza zapowiada, że chrześcijanie będą mogli pozostać w Syrii. Fundamentaliści twierdzą, że alawici, którzy są sektą islamską czy ismailici i wszystkie inne mniejszości mogą czuć się bezpiecznie, będą chronione przez nową władzę. Trzeba jednak pamiętać, że to tylko słowa. Czyny wskazują na co innego. Na razie widzimy grabież mienia publicznego, grabież biur rządowych, banków, a to nie jest dobry znak na przyszłość. Myślę, że wielu ludzi będzie próbowało przedrzeć się do Europy. Nie tylko z powodu ryzyka represji, ale również dlatego, że np. wyszli po wielu latach z więzień i literalnie nie mają nic. Niestety, będą próbować uciekać różnymi drogami, również na pontonach przez Morze Śródziemne. Obawiam się, że miliony ludzi zostaną ponownie wypchnięte do Europy. Europo, szykuj się na wielką migrację.

Pytała pani o syryjskich chrześcijan. Oni są głównie skupieni w Syryjskim Kościele Ortodoksyjnym. Według mnie islamski szariat, który niebawem zostanie wprowadzony w Syrii, zakaże im działalności. W związku z tym większość chrześcijan będzie chciała szukać schronienia gdzie indziej, najlepiej w bezpiecznej Europie.

Stany Zjednoczone...

Też chciałem powiedzieć o Stanach Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone mają ważny interes w pilnowaniu porządku w Syrii.

Trzeba patrzeć na amerykańskie zainteresowanie naszym regionem z dwóch perspektyw. Pierwsza to ropa i gaz oraz zasoby naturalne świata arabskiego. Druga, i ona jest ważniejsza, jest upewnienie się, że Izrael pozostanie hegemonem w tej części świata, najsilniejszym ekonomicznie, politycznie i militarnie. Amerykanie wiedzą, że igrają z ogniem, że w pewnym sensie sami sobie przygotowali truciznę. Po doświadczeniach z Afganistanu mają świadomość, jak się kapituluje przed fundamentalistami. Nienawidzili Asada, chcieli go usunąć, pozwolili grupie dżihadystów na usunięcie go. I teraz jest pytanie, czy będą mieli nad nimi kontrolę. Jeśli nie, to znaczy, że pozwolą na spustoszenie w regionie i ponowne rozprzestrzenianie się fundamentalizmu i terroryzmu.

T

rzeba pamiętać, że prezydent Trump przed dojściem do władzy powiedział, że chce wycofać amerykańskie wojska z Syrii i Iraku. Z kolei administracja Bidena mówi wciąż, że Amerykanie mają powód, by pozostać w Syrii i Iraku. Jeśli jednak Trump spełni swoją obietnicę, to mamy terroryzm, fundamentalizm i podział Syrii i wojnę w regionie.

Na razie was atakują.

Zawiedli w Gazie, atakują Liban, a teraz atakują Syrię. Obecnie, po obaleniu Asada, codziennie przeprowadzane są setki nalotów i bombardowań. Wczoraj i dziś moja rodzina nie spała. W co celują? Czy chodzi o to, żeby zniszczyć infrastrukturę Syrii, jaki jest plan? Jeśli jutro wybuchnie wojna regionalna i Iran będzie w nią zaangażowany, to będzie chciał odwetu i zaatakuje wszystkie bazy wojskowe USA w tym regionie.

Terroryzm jest niebezpieczny. Nie ma żadnej granicy. Nie wyznaje żadnej religii. I nie, nie ma dobrego i złego terroryzmu, jakby chcieli Amerykanie czy premier Izraela Netanjahu. Terrorysta jest terrorystą, bez względu na to, czy dostaje pieniądze od Ameryki, Izraela czy Rosji.

Pana rodzina wciąż mieszka w Syrii.

Niecała. Po 2011 r. wielu członków mojej rodziny uciekło do Europy i do Ameryki Południowej. Część zmarła w drodze, część została zabita w Syrii. Ci, którzy zostali, mieszkają w mieście Hama i w Damaszku. Nie mam teraz z nimi żadnego kontaktu, bo miasta są odcięte od świata. Mam nadzieję, że ich nie zabiją. Mam też nadzieję, że Syria nie upadnie. Sam straciłem tam cały swój majątek, moje farmy spłonęły. Gdyby to było w dobrej sprawie, dla dobra Syrii, to nie miałbym z tym problemu. Poświęcać się dla terrorystów, dla tych, którzy przybyli, aby zabić mój lud, na pewno nie będę.

Pan przez ostatnie 15 lat był pan tylko raz w Syrii.

Nie mogłem ryzykować. Bałem się więzienia, porwania dla okupu, tortur, śmierci. Bałem się za reżimu Asada i boję się reżimu, który się właśnie tworzy w Syrii.

źródło: Oent

#syria #wojna #islam #terroryzm