Dyskusja użytkownika mateusz-sobieraj-1
Synonimem Brauner Matapfel #stareodmiany #ogrodnictwo #niemcy Mad- und Magdapfel, brauner/roter/schwarzer/schwarzbrauner Mad- und Mädapfel, Würz- und Gewürzapfel, schwarzer/dunkler/brauner Würzapfel, Kohlapfel, Frankfurter Kohlapfel, Blau-, Rauch-, Zwiebel-, Unterländer-, Blut-, Mohren- und Schlotfegersapfel, Schlotfegerle, Weinbreitling, schwarzer Borsdorfer, schwarzer und roter Tiefbutzer, Vogelberger, schwarzer Backapfel, saurer Weinapfel, roter Frankfurter (alle Dochnahl 1855) sowie Badischer Brauner, Mate Brune, Pomme de Charbon, Pomme de Dame, Pomme de Bohémien, Pomme de Maure, Pomme d'Enfer und Pomme d'Hiver (Deutschlands Obstsorten 1905 - 1934) und auch Schmiedeapfel, Schwarzlicher und Bäumleapfel (Hartmann 2019).
okres dojrzewania gotowość do zbioru od początku października, dojrzałość spożywcza przez zimę aż do maja. pochodzenie W historycznej pomologii istnieje rodzina lub grupa jabłek matowych, w której zgromadzono odmiany wykazujące pewne podobieństwa pod względem cech owoców, zastosowania i obszaru występowania. Thomae (1876) sporządził szczegółową analizę jabłek typu „Matapfel”, która do dziś pozostaje w dużej mierze aktualna i stanowi podstawę niniejszego podziału. Z tej rodziny znamy obecnie cztery odmiany, które są objęte programem ochrony:
1. Brązowy jabłko matowe, 2. Białe jabłko matowe, 3. Jabłko matowe prążkowane, 4. Renanska owcza nos (dawniej: Lekkie jabłko matowe?).
Thomae (1876) opisuje ówczesny zasięg występowania jabłek matowych w następujący sposób: „Matäpfel odgrywają znaczącą rolę w zachodnich Niemczech, a mianowicie od ujścia Mozeli w górę Renu po obu stronach rzeki oraz w jej dolinach bocznych, w regionie Lahn i Main, w Wetterau i Palatynacie, wzdłuż Bergstrasse aż do Badenii itp.” Owoce dojrzałe mają barwę żółtawo-białą. Są umiarkowanie soczyste, delikatnie kwaśne i raczej mało aromatyczne.
Cechy charakterystyczne: - typowa barwa owocu brązowo-czerwona, - plamki na skórce jasne, wyraźne, czasami żółtawe, - okolice kielicha z 5 guzkami, - ogonek czasami stanowi jedynie guzek miąższowy, - pestki często pokryte delikatnymi białymi prążkami. Drzewo Brązowa jabłoń matowa charakteryzuje się silnym wzrostem. W publikacji „Deutschlands Obstsorten” (1905–1934) opisano stuletnie olbrzymie drzewa, które początkowo tworzą korony wyprostowane, następnie okrągłe, a później szeroko rozłożyste i częściowo zwisające pod ciężarem owoców.
Odmiana podobna Biała jabłoń matowa Ta odmiana ma jednak mniej intensywne zabarwienie, często czerwonawe ogonki, szeroką u podstawy jamę kielicha oraz podłużniejsze pestki. Przeznaczenie uprawowe Brązowa jabłoń matowa jest odmianą przeznaczoną do ekstensywnej uprawy sadów rozproszonych.
Odmiana ta nie jest wymagająca pod względem stanowiska. Wymaga jednak gleby dobrze zaopatrzonej w składniki odżywcze, aby uzyskać dobrą jakość owoców i wysokie plony. Radzi sobie również na glebach lekkich (Odmiany owocowe Niemiec 1905–1934). Brązowa jabłoń matowa jest często atakowana przez ćmy jabłkowe i ćmy mrozowe oraz jest nieco podatna na parcha (Stowarzyszenie Rolnicze Prowincji Rheinhessen 1907).
Jeśli chodzi o wykorzystanie owoców, brązowa jabłoń matowa jest uważana za „odmianę uniwersalną”. Niegdyś była poszukiwanym jabłkiem rynkowym i handlowym, uprawianym np. w Rheinhessen na masową skalę, osiągającym zawsze dobre ceny i chętnie kupowanym przez przemysł przetwórczy, zwłaszcza do produkcji cydru (Stowarzyszenie Rolnicze Prowincji Rheinhessen 1907).
Nie jest do końca jasne, skąd pochodzi termin „Mat”. Autorowi znane są dwie interpretacje:
Thomae (1876) podaje bardzo obrazowy opis tej odmiany pod kątem jej wartości uprawnej: „Jabłka Mat nie są zbyt atrakcyjne dla oka; nie imponują ani rozmiarem, ani innymi rzucającymi się w oczy cechami. Na drzewie mają niebieski kolor i pachną, ale ich barwa wydaje się mniej lub bardziej zamglona i przygaszona. Kto ugryzie jabłko Matapfel prosto z drzewa, z pewnością odrzuci je i nie poprosi o drugie. Jabłka Matapfel to po części późne jabłka jesienne, a po części zimowe, które muszą najpierw dojrzeć w magazynie, aby stały się jadalne. Natomiast niektóre odmiany zachowują świeżość aż do wiosny i lata. [...] Jednak głównym, czyli najpowszechniejszym zastosowaniem jabłek matowych jest produkcja cydru. Gdzie by się podziali nasi producenci i miłośnicy cydru bez jabłek matowych?”
Z dzisiejszego punktu widzenia brązowy jabłko Matapfel jest przede wszystkim jabłkiem gospodarczym i cydrowym, które można dobrze przechowywać przez całą zimę. Owoce nadają się również jako jabłka stołowe i świetnie sprawdzają się do produkcji soku lub moszczu.
