SHTJEFËN KURTI - MORD ZA OCHRZCZENIE DZIECKA

W trakcie Zimnej Wojny w bloku wschodnim niejednokrotnie były krwawo tłumione protesty. Dochodziło także do prześladowań na tle etnicznym czy religijnym – a jedną z ofiar represji był Kościół Katolicki. W przypadku Albanii Envera Hoxhy – każda religia obecna w tamtym kraju. Jedną z wielu ofiar prześladowań na tle religijnym był Shtjefën Kurti, ksiądz rzymskokatolicki, skazany na śmierć i rozstrzelany przez pluton egzekucyjny 20 października 1971 r.

-------------------------------------------------

Kim był Shtjefën Kurti?

Shtjefën Kurti przyszedł na świat 24 grudnia 1898 roku w mieście Ferizaj w dzisiejszym Kosowie jako szóste dziecko Jaka i Katrine Kurti. Swoje życie związał z Kościołem Rzymskokatolickim, studiując w Grazu i Feldkirch, a z czasem w Innsbrucku i Rzymie. 13 maja 1924 r. został wyświęcony na księdza w Rzymie. 

Shtjefën wraz z dwoma innymi księżmi postanowił poinformować Ligę Narodów o ludobójstwach Albańczyków w Kosowie, dokonywanych przez jugosłowiańskich Serbów. Materiały dowodowe przesłali w 1930 r. Przez to oraz w wyniku zamordowania innego albańskiego księdza - Shtjefëna Gjeçovi’ego – musieli opuścić kraj. Grożono im śmiercią za przekazanie tak niewygodnych dla królestwa Jugosławii faktów Lidze Narodów. 

Przybyli do Albanii władanej wówczas przez króla Ahmeda Zogu. Uroczyście przyjęci księża zostali uznani za patriotów w walce o życie Albańczyków. Spokojna praca przybyłych księży nie trwała długo. Dość szybko pod ciosami włoskiej armii pada Albania, a rozpoczęta w 1940 r. wojna włosko-grecka przenosi się na tereny dawnej ojczyzny Kurtiego. Z czasem władzę w Albanii przejęli Niemcy. Uciekający przed potwornościami, jakimi była im gotowa zrobić III Rzesza, Żydzi przechodzili na wiarę chrześcijańską, w czym pomagał im ksiądz Kurti, umożliwiając im i ich dzieciom chrzest. Dzięki temu odważnemu czynowi dziesiątki żydowskich rodzin otrzymało nowe paszporty oraz nazwiska. Ocalił tym samym życie wielu ludziom. 

--------------------------------------------------

Komunistyczne represje

W drugiej połowie 1944 r., gdy władzę w ogarniętej wojną Albanii przejmowali komuniści Envera Hoxhy, rozpoczęły się represje skierowane wobec przeciwników politycznych, dawnym towarzyszom, partyzantom z innych ugrupowań, zwolennikom faszyzmu oraz duchowieństwu. Dochodzi do pokazowych sądów, które kończą się szybko długoletnimi wyrokami więzienia, bądź karą śmierci. W wielu wypadkach opartych na wyimaginowanych dowodach. Ksiądz Kurti śle w 1946 roku list do papieża Piusa XII, powiadamiając go o krzywdach, jakie dzieją się na Katolikach w Albanii. 28 października 1946 roku przez Sigurimi – albańską policję polityczną. Początkowo skazano go na śmierć przez rozstrzelanie, lecz zamieniono wyrok na 25 lat pozbawienia wolności. W 1963 r. w ramach amnestii, ksiądz Kurti wychodzi na wolność. 

-------------------------------------------------

Kolejne represje i śmierć ks. Kurtiego

Rok 1967 przyniósł kolejne represje wobec chrześcijaństwa i islamu w Albanii. Wiara miała być zakazana, zgodnie z komunistycznym „porządkiem”. Zamykano kościoły i meczety, kapłani trafiali do robót na polach oraz w magazynach. Dochodziło także do morderstw na przedstawicielach Kościoła. W roku 1971 po odprawieniu chrztu dziecka ks. Kurti został aresztowany przez albańskie władze. Doniósł na niego krewny ojca ochrzczonego dziecka. Ojciec trafił do więzienia, z którego wyszedł w 1989 roku, dwa lata przed upadkiem komunizmu w Albanii. Ks. Kurti z kolei został pospiesznie skazany na śmierć i rozstrzelany w budynku dawnego kościoła. 

O zbrodni świat dowiedział się w styczniu 1973 r. od albańskiej katoliczki, która zdołała uciec z Albanii do Jugosławii, a stamtąd wyruszyła do Austrii. W dawnym kraju Habsburgów opowiedziała prasie o męczeństwie księdza. Wieść szybko się rozeszła, a Zachód potępił zbrodnię dokonaną przez albańskich komunistów. Albańskie MSZ poinformowało, że po egzekucji księdza dyplomaci przestali być zapraszani na oficjalne przyjęcia przez przedstawicieli Zachodu. 28 kwietnia 1973 r. Radio Tirana zostało zmuszone do publicznego przyznania się do egzekucji ks. Kurtiego. Propagandowa gazeta albańska „Zeri i Popullit” zaatakowała Watykan, oskarżając zamordowanego księdza o działalność szpiegowską na rzecz Włoch, Wielkiej Brytanii i USA. Zaś Radio Tirana uznało, że księdza nie rozstrzelano za wiarę katolicką, a za „sabotowanie spółdzielni rolniczej, w której pracował”. To tylko pogorszyło sytuację.

Jan Paweł II, krótko po wybraniu go na papieża, ostro skrytykował albański reżim za prześladowania religijne. Zaś w 1980 r. potępił prześladowanie wierzących oraz niewinnych obywateli Albanii przez Hoxhę i komunistów. 

-----------------------------------------------

Beatyfikacja

Po upadku komunizmu, Watykan wysłał do Albanii swojego pierwszego posła – Vincenzo Fokę. Jego celem było zbadanie zbrodni i represji komunistów przeciwko duchowieństwu oraz ich udokumentowanie. Przyczynił się do ogłoszenia zamordowanych przez Albańską Partię Pracy księży oraz siostrę zakonną, siostrę Marię Tuci, „męczennikami chrześcijaństwa”. Już w 2016 r. papież Franciszek zgodził się na ich beatyfikację. Jednym z nich był ksiądz Shtjefën Kurti. 

---------------------------------------------

Bibliografia oraz netografia w komentarzu

#historia #historiazarroyo #hitzarroyo