Rosja zaczęła systematycznie atakować ukraińskie centra danych i infrastrukturę telekomunikacyjną. Moskwa twierdzi, że obiekty te wspierają ukraiński wywiad wojskowy i przesył danych dla armii, podczas gdy Kijów określa je jako krytyczną infrastrukturę cywilną.
27 września rosyjskie drony dwukrotnie uderzyły w centrum danych w Kijowie. W pierwszym ataku ranne zostały trzy osoby, w tym dwoje dzieci. Rosyjskie ministerstwo obrony podało, że celem był m.in. ośrodek Vodafone, który miał obsługiwać transmisję danych dla ukraińskiego wojska.
Wcześniej Rosja uderzała także w inne centra danych, m.in. De Novo, New-Telco, United DC i Cosmonova. Według Moskwy miały one wspierać ukraińskie ministerstwo obrony, służby bezpieczeństwa, banki, chmurę danych i komunikację Starlink. Te twierdzenia nie zostały niezależnie potwierdzone.
Ataki zaczęły wpływać na zwykłych użytkowników. Po uderzeniach część ukraińskich kanałów telewizyjnych przestała nadawać, a streaming został zakłócony na platformach takich jak Kyivstar i Megogo. Uszkodzona została też infrastruktura co najmniej 11 firm telekomunikacyjnych.
Według ukraińskich ekspertów kampania przeciw centrom danych zaczęła się pojedynczymi atakami latem, ale we wrześniu przerodziła się w systematyczne uderzenia. Atak z 23 września uszkodził co najmniej trzy kijowskie centra danych i odciął internet stacjonarny około 100 tys. gospodarstw domowych.
Rosja atakuje także firmy związane z produkcją dronów. Pocisk balistyczny poważnie uszkodził zakład Pegasus Arms, wstrzymując produkcję na czas nieokreślony.
Ataki zbiegają się z rozwojem przez Ukrainę tzw. „AI-driven army”. Utworzone w marcu 2026 r. centrum A1 Artificial Intelligence Center rozwija platformę SPECTR, która analizuje dane bojowe, sugeruje plany operacyjne i próbuje przewidywać ruchy przeciwnika.
Ukraina wykorzystuje już AI wspólnie z Palantirem do analizy ataków lotniczych, danych wywiadowczych i planowania głębokich uderzeń. Udostępniła również brytyjskim firmom zbrojeniowym zbiór nagrań bojowych Avengers Labs do trenowania modeli AI dla dronów.
Nie jest jednak jasne, czy którykolwiek z zaatakowanych komercyjnych centrów danych rzeczywiście przechowywał wojskowe systemy AI. Ukraińskie ministerstwo obrony twierdzi, że dane SPECTR pozostają w chronionej infrastrukturze i działają lokalnie.
Ukraińscy specjaliści oceniają, że ogólnokrajowy blackout internetu jest mało prawdopodobny, ponieważ sieć jest mocno rozproszona i posiada trasy zapasowe. Operatorzy rozwijają też podziemne centra danych, choć ich budowa może potrwać lata.
Rosja ma nadal duże możliwości prowadzenia takich ataków. We wrześniu miała wystrzelić ponad 2730 Shahedów z napędem odrzutowym, z czego Ukraina zestrzeliła lub zakłóciła ponad 1500. Według Zełenskiego Rosja planuje w przyszłym roku wydać około 12 mld dolarów na drony odrzutowe i amunicję krążącą.
#wiadomosciswiat #ukraina #wojna #ai
