Nexus bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju: onshoring litu w globalnej Północy / Thea Riofrancos.

Streszczenie

Polityczna gospodarka litu, „krytycznego minerału” dla przejścia na energię odnawialną, charakteryzuje się dwoma uderzającymi wydarzeniami. Po pierwsze, rządy Globalnej Północy, które historycznie przenosiły wydobycie za granicę, przenoszą lit do kraju, aby zwiększyć „bezpieczeństwo łańcucha dostaw”. Po drugie, rządy te zobowiązały się do „zrównoważonego pozyskiwania” litu. W tym artykule teoretyzuję oba wydarzenia w kategoriach nowego powiązania bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem : powiązanego zestawu polityk i uzasadnień, które promują wydobycie litu i podkreślają ekologiczne referencje wydobycia w Globalnej Północy. Powiązanie bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem dowodzi zgodności interesów państwa i korporacji. Dla urzędników publicznych polityki onshoringu przeciwdziałają „dominacji” Chin nad łańcuchami dostaw baterii. Dla firm górniczych i samochodowych onshoring oznacza lukratywne zachęty, bezpieczeństwo dostaw i korzyści reputacyjne. Jednak pomimo tego powiązania państwa z korporacją, napięcia w powiązaniu bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem uwypuklają sprzeczności zielonego kapitalizmu. Wnioskuję, że konflikty geopolityczne i społeczno-środowiskowe dotyczące materialnych podstaw transformacji energetycznej kształtują na nowo nierówności związane z sektorami wydobywczymi.

Transformacja energetyczna wyzwala globalny boom wydobywczy surowców niezbędnych do produkcji zielonych technologii (Ambrose 2021 ). Lit jest przykładem wydobywczych granic energii odnawialnej. Akumulatory litowo-jonowe są niezbędne do dekarbonizacji, zwłaszcza elektryfikacji transportu i stabilizacji sieci energetycznych zasilanych przez przerywany wiatr i słońce. Międzynarodowa Agencja Energetyczna ( 2021 , 9) prognozuje, że popyt na lit wzrośnie o 4200 procent do 2040 roku. Jednak wydobywanie litu — i innych minerałów przejściowych — z ziemi pociąga za sobą poważne konsekwencje w miejscach wydobycia, zagrażając systemom wodnym i bioróżnorodności oraz naruszając prawa rdzennej ludności (Blair i in. 2022 ). Konsekwencje te są potęgowane przez presję na przyspieszenie projektów w miarę wzrostu popytu.

Wydaje się, że nakaz górnictwa stawia przed wyborem sumy zerowej między dekarbonizacją a ochroną ekosystemów i społeczności. Jednak podaż litu nie jest obiektywnym parametrem, ale dynamiczną relacją czasową i przestrzenną między złożami, wiedzą naukową, innowacjami technologicznymi i polityką publiczną (Greim i in. 2020 ). Popyt na nowe wydobycie litu jest również zależny od niezliczonych czynników, które określają intensywność zasobów transformacji energetycznej. Ekonomia polityczna wydobycia ma znaczenie i argumentuję tutaj, że ekonomia polityczna charakteryzuje się dwoma uderzającymi wydarzeniami. Po pierwsze, rządy Globalnej Północy promują krajowe projekty dotyczące litu w celu zwiększenia „bezpieczeństwa łańcucha dostaw”. Po drugie, te same rządy zobowiązały się do „zrównoważonego pozyskiwania” litu. Oba zjawiska są nieoczekiwane: szkodliwe wydobycie jest zazwyczaj zlokalizowane na Globalnym Południu, a zrównoważony rozwój rzadko ma wpływ na konkurencję międzystanową. Szczególnie uderzająca jest zbieżność trendów, ponieważ decydenci polityczni łączą teraz bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój dostaw litu.

Umieszczam te zaskakujące wydarzenia w szerszym kontekście: rządy USA i Unii Europejskiej (UE) wdrażają nowe, przyjazne dla korporacji polityki przemysłowe, aby „zdominować” łańcuchy dostaw zielonych technologii, w wyraźnej konkurencji z Chinami. Konieczność onshoringu jest szczególnie widoczna w sektorze litu. Dzięki bezpośredniemu finansowaniu, szybkiemu wydawaniu pozwoleń środowiskowych, publicznym inwestycjom w badania i rozwój oraz koordynacji łańcucha dostaw urzędnicy państwowi wabią międzynarodowe firmy litowe do eksploracji i wydobywania na ich terytoriach.

Te wydarzenia są niezwykłe, ponieważ górnictwo jest jednym z najbardziej toksycznych dla środowiska (Luckeneder i in. 2021 ) i najmniej wartościowych węzłów łańcuchów dostaw, z historią naruszeń praw człowieka i przemocy (Global Witness 2020 ) — a wszystko to może wywołać protesty (Scheidel i in. 2020 , 5). Z tych powodów Globalna Północ historycznie przenosiła górnictwo za granicę, wzmacniając wzorzec „nierównej wymiany ekologicznej” sięgający czasów kolonializmu (Dorninger i in. 2021 ). Przez ostatnie półtora wieku Stany Zjednoczone i UE w coraz większym stopniu polegały na imporcie górnictwa, a Australia, Brazylia, Kanada, Chile, Demokratyczna Republika Konga, Peru i Zambia były głównymi eksporterami (Regueiro i Alonso-Jimenez 2020 , 211). W 1900 r. Europa „odpowiadała za ponad 50% światowej produkcji minerałów” — spadając do poniżej 5 procent w 2018 r. (Regueiro i Alonso-Jimenez 2020 , 209–210); liczba surowców mineralnych, w przypadku których Stany Zjednoczone są w ponad 25 procentach zależne netto od importu, wzrosła prawie trzykrotnie między 1954 a 2019 r., z dwudziestu jeden do pięćdziesięciu ośmiu (US Geological Survey [USGS] 2020 , 4). Lit jest przykładem zależności od importu. Zdecydowana większość litu przetwarzanego w Stanach Zjednoczonych pochodzi z Chile i Argentyny; UE polega na dwóch strumieniach importu: Australii w przypadku nierafinowanego koncentratu litu oraz Chile i Argentynie w przypadku węglanu litu. 1 Chiny są największym importerem i rafinerią litu na świecie, odpowiadając za 50–60 procent światowego zużycia w ciągu ostatniego półwiecza i 80 procent zdolności rafineryjnych (Bloomberg NEF [BNEF] 2020 ; Hao i in. 2017 ; Song i in. 2021 ).

To właśnie ta zależność od odległego górnictwa i chińskiego przetwarzania, które polityki USA i UE mają nadzieję przekształcić. Górnictwo wiąże się jednak z kosztami środowiskowymi i konfliktami społecznymi. Dlaczego, pomimo tych ryzyk, decydenci polityczni Globalnej Północy przyjęli onshoring? Teoretyzuję zwrot tych rządów w stronę onshoringu litu w kategoriach nowego powiązania bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju : powiązanego zestawu polityk i uzasadnień, które promują wydobycie litu i podkreślają ekologiczne referencje górnictwa Globalnej Północy. Powiązanie bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju dowodzi zgodności interesów państwa i korporacji. Dla urzędników publicznych polityki onshoringu przeciwdziałają „dominacji” Chin nad łańcuchami dostaw baterii. Dla firm górniczych i samochodowych onshoring oznacza lukratywne zachęty, bezpieczeństwo dostaw i korzyści reputacyjne.

Jak pokazuję, powiązanie bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem skonsolidowało się dzięki procesowi politycznemu rozpoczynającemu się w 2008 r., kiedy to decydenci polityczni USA i UE po raz pierwszy ujęli Chiny i inne gospodarki wschodzące jako zagrażające dostępowi Globalnej Północy do „krytycznych minerałów”. Polityczna uwaga poświęcona tym minerałom przyspieszyła, gdy COVID-19 zakłócił globalne łańcuchy dostaw, a narastający kryzys klimatyczny w połączeniu z innowacjami produkcyjnymi — głównie w Chinach — napędzał transformację energetyczną i jej technologie. Decydenci polityczni USA i UE obecnie priorytetowo traktują kontrolę terytorialną łańcuchów dostaw zielonych technologii, a w szczególności litu, kluczowego minerału dla dekarbonizacji wielobilionowego globalnego przemysłu samochodowego. Jednocześnie ci decydenci polityczni przyjmują „zrównoważony” lit z powodów „geoekonomicznych” (Roberts i in. 2019 według ich szacunków zachodnie firmy mogą prześcignąć swoich chińskich odpowiedników pod względem referencji środowiskowych i etycznych.

Ponadto wykazuję, że firmy górnicze i samochodowe popierają powiązanie bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem. W kontekście spadających inwestycji w sektorze górniczym (S&P 2020 ) i nierównomiernych inwestycji w lit, firmy wydobywcze z zadowoleniem przyjmują wsparcie rządu. Tymczasem onshoring, poprzez rozszerzanie i dywersyfikację dostaw litu, rozwiązuje obawy producentów pojazdów elektrycznych dotyczące niedoboru w krótkim okresie. Oba sektory korzystają z nacisku decydentów na zrównoważony rozwój. Pod presją kampanii organizacji pozarządowych (NGO), lokalnego aktywizmu, kontroli mediów i inwestycji w „środowiskowe, społeczne zarządzanie” (ESG), firmy górnicze i samochodowe zobowiązały się do „zrównoważonego pozyskiwania”. Firmy litowe konkurują o sprzedaż „zielonego” litu firmom samochodowym, które również poszukują „zrównoważonych” surowców w oparciu o swoje postrzeganie preferencji konsumentów i inwestorów. Istnieją jednak napięcia między preferencjami państwowymi a korporacyjnymi. Rządowe cele odłączenia się od Chin mogą narzucić koszty logistyczne i ekonomiczne, a korporacje wolą nieegzekwowane standardy zrównoważonego rozwoju od wiążących przepisów. Firmy chcą marchewek, nie kijów. Powiązanie bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju uwypukla sprzeczności zielonego kapitalizmu.

Moja koncepcja powiązania bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem wpisuje się w rosnącą liczbę badań nad ekonomią polityczną i geopolityką globalnej transformacji energetycznej (Allan i in. 2021 ; Blondeel i in. 2021 ; Newell i in. 2021 ; Su i in. 2021 ). Jak ujawnia niniejsze stypendium, systemy energii odnawialnej są przecinane przez wiele napięć: między interesami paliw kopalnych a wschodzącymi zielonymi kapitalistami, między obecnymi potęgami przemysłowymi a rosnącymi w siłę Chinami oraz między bardziej zielonym status quo a transformacyjną „sprawiedliwą transformacją”. Konflikty te są szczególnie napięte na wydobywczych rubieżach transformacji energetycznej. Intensywne wydobycie metali przejściowych, takich jak lit, kobalt, pierwiastki ziem rzadkich (REE) i nikiel, spowodowało szkody społeczne i środowiskowe (Lèbre i in. 2020 ), wywołując lokalne protesty; Jednocześnie państwa postrzegają takie sektory jako strategiczne dla swojej pozycji geopolitycznej (Kalantzakos 2020 ).

W tym duchu badania nauk społecznych nad litem badały jego wpływ na środowisko i społeczeństwo (Jerez i in. 2021 ; Liu i Agusdinata 2020 ), przypisywane mu znaczenia (Barandiarán 2019 ; Sanchez-Lopez 2019 ), polityki nim rządzące (Lunde Seefeldt 2020 ; Obaya 2021 ) oraz jego osadzenie w sieciach produkcyjnych (Bos i Forget 2021 ; Hao i in. 2017 ; Obaya i in. 2021 ; Song i in. 2021 ). Choć niezwykle cenne, badania te koncentrują się przede wszystkim na Ameryce Łacińskiej, a w drugiej kolejności na Chinach, zaniedbując tym samym dynamikę w obrębie Globalnej Północy — miejsca najbardziej zaskakujących zmian w globalnej geografii wydobycia litu. Łańcuchy dostaw baterii stanowią tam laboratorium zielonej polityki przemysłowej, której celem jest dominacja geoekonomiczna. Jednak naukowcy nie przeanalizowali jeszcze przekierowania granicy litu przez rządy USA i UE na ich terytoria — ani ich połączenia „bezpieczeństwa” i „zrównoważonego rozwoju” w nowy paradygmat polityki. Niniejszy artykuł identyfikuje ten niedostatecznie zbadany rozwój i śledzi proces, który za niego odpowiada.

Poniżej przedstawiam zarys politycznej ekonomii i geografii sektora litu; przedstawiam swoją metodologię i źródła danych; analizuję konsolidację powiązań między bezpieczeństwem a zrównoważonym rozwojem oraz napięcia w tym obszarze; a także rozważam implikacje przenoszenia litu do kraju dla badań nad transformacją energetyczną.

Geologia nie jest przeznaczeniem

Większość światowego litu znajduje się w solankach zamkniętych, na przykład w Atacama Salt Flat w północnym Chile, a następnie w formacjach twardych skał, takich jak złoża spodumenowe w Australii Zachodniej, a także w złożach gliny i geotermalnych (USGS 2017 , 5). Globalnie, USGS ( 2022 ) szacuje 89 milionów ton zasobów litu i 22 miliony ton rezerw litu (zasoby, których eksploatacja jest opłacalna).

Pomimo względnej obfitości geologicznej, decydenci i producenci niższego szczebla są zaniepokojeni podażą. Jednym z powodów jest zmienność jakości złóż (Munk i in. 2016 ). Innym są ramy regulacyjne, które warunkują rentowność litu i upływ czasu między odkryciem a produkcją, co może skutkować opóźnieniem podaży w stosunku do popytu. Ponadto podaż jest częściowo endogeniczna w stosunku do cen: od 2018 do 2020 r. niskie ceny osłabiły zainteresowanie inwestorów litem (z kluczowym wyjątkiem chińskich inwestycji prywatnych i publicznych; Helveston i Nahm 2019 ). Z powodu tych czynników 100 000 ton jest w produkcji (0,0045 procent światowych rezerw), skoncentrowanych w Australii, Chile, Chinach i Argentynie (USGS 2022 ). Podczas gdy w ciągu ostatnich sześciu lat poziom produkcji wzrósł ponad dwukrotnie (USGS 2016 ), analitycy rynku przewidują, że popyt przekroczy podaż rynkową już w 2022 roku. Odzwierciedlając ryzyko niedoborów i jego niezastąpioną rolę w transformacji energetycznej, rządy USA i UE dodały lit do list „minerałów krytycznych” (omówionych później), podobnie jak Chiny (Andersson 2020 , 133).

„Krytyczność” jest mniej stabilnym stanem niż pojawiającym się wynikiem oddziałujących na siebie zmiennych: odkrycia złóż, rozwoju nowych metod wydobycia, rządowej promocji pojazdów elektrycznych, ewolucji chemii baterii i zdolności recyklingu, między innymi. Oznacza to, że polityki sprzyjające transportowi publicznemu i poprawiające odzyskiwanie materiałów zmniejszą popyt na lit, jednocześnie przyspieszając dekarbonizację (Greim i in. 2020 ). Objętość wydobycia nie jest czymś danym, ale wynikiem wyborów politycznych i ekonomicznych. Kluczowym z nich jest onshoring litu w Globalnej Północy. Zrozumienie tej zmiany polityki wymaga zrozumienia roli państw w kształtowaniu globalnej terytorialności wydobycia.

Agencje państwowe udzielają pozwoleń środowiskowych i społecznych, koncesji na eksplorację i eksploatację, dopłat do wydobycia (w tym infrastruktury energetycznej, wodnej i transportowej), a jeśli państwo jest właścicielem zasobów, zawiera umowy z firmami i pobiera — i dystrybuuje — renty (Bakker i Bridge 2008 ; Bridge 2014 ; Perreault 2020 ). Ponadto, regulując wydobycie i rekompensując społecznościom, państwa łagodzą tendencję kapitalizmu do podważania jego warunków społeczno-naturalnych (Gudynas 2016 ; O’Connor 1988 , 23–34).

Agencje państwowe zarządzają zatem tym, gdzie odbywa się wydobycie. Geologia nie jest przeznaczeniem. Jak pokazuje Klinger ( 2018 ) w przypadku REE, innego „krytycznego minerału”, terytorialność wydobycia jest kształtowana przez dwie siły będące w wzajemnym napięciu: państwa dążą do „eksternalizacji” szkód społeczno-środowiskowych, jednocześnie „przechwytując korzyści geopolityczne” z kontrolowania „strategicznie ważnych elementów”. W połączeniu te cele „[kierują] produkcję do granic imperium, państwa i kapitału” (Klinger 2018 , 11). Granice wydobywcze kapitalizmu są mobilne. Sektor litu stanowi wyraźną ilustrację: w porządku świata naznaczonym gospodarczym wzrostem Chin decydenci polityczni Globalnej Północy stawiają na pierwszym miejscu korzyści z kontroli terytorialnej nad korzyściami z offshoringu.

Państwa oczywiście nie działają w próżni. W ostatnich dekadach polityka neoliberalna podważyła prymat państwa w sektorach surowców i upoważniła rynki i firmy do koordynowania wydobycia (Bakker i Bridge 2008 , 224–225; Perreault 2020 , 231–232). Chociaż zwrot neoliberalny potwierdza twierdzenie Hubera ( 2021 , 167), że rentowność decyduje o tym, czy dany zasób zostanie wydobyty, onshoring litu nie może zostać wyjaśniony wyłącznie przez zobowiązanie powiernicze. Stanowi raczej odpowiedź publiczno-prywatną na współkonstytutywne dynamikę akumulacji kapitału, napięć geopolitycznych i konfliktów społeczno-środowiskowych.

Onshoring w Globalnej Północy wykazuje podobieństwa do nacjonalizmu surowcowego w Globalnym Południu, szczególnie w Ameryce Łacińskiej. Oba paradygmaty potwierdzają rolę państwa w wydobyciu (Haslam i Heidrich 2016 ), co jest trendem widocznym w sektorze litu w regionie (Barandiarán 2019 , 388; Obaya 2021 ). Podobnie onshoring w Globalnej Północy wykorzystuje władzę państwową do zachęcania i legitymizacji wydobycia, a w swojej ambicji dominacji w łańcuchu dostaw odzwierciedla rozwojowy charakter nacjonalizmu surowcowego. Jednak zamiast zwiększać udział państwa i sprawiedliwy podział rentowności surowcowych, polityka USA i UE dotycząca litu dotuje i zmniejsza ryzyko projektów wydobywczych w celu zapewnienia rentowności, jednocześnie wzmacniając ich referencje środowiskowe i etyczne. Ostatecznie onshoring litu w Globalnej Północy dowodzi zarówno konieczności, jak i ograniczeń działań państwa w kontekście rodzącego się zielonego kapitalizmu.

Metodologia i dane

Aby zidentyfikować i wyjaśnić niedostatecznie zbadane zjawisko onshoringu litu w Globalnej Północy, analizuję dane zebrane z wywiadów (ponad 100 przeprowadzonych z personelem korporacyjnym, inwestorami, analitykami rynku, regulatorami, aktywistami rdzennymi i ekologicznymi oraz personelem organizacji pozarządowych w Chile, Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, UE i Australii); mediów (zakodowano ponad 2000 wycinków prasowych); obserwacji uczestniczącej czterech konwencji branżowych; dokumentów rządowych i korporacyjnych (ustawodawstwo, przepisy, zarządzenia wykonawcze, komunikaty prasowe, komunikaty dotyczące relacji inwestorskich i strony internetowe firm); oraz badań terenowych w Chile (Santiago i pustynia Atakama), Stanach Zjednoczonych (Nevada) i UE (Bruksela). Witryny te obejmują szereg stanowisk w sektorze litu i dowodzą skutków polityki onshoringu. Chilijska pustynia Atakama zawiera prawie połowę światowych rezerw i zaopatruje około jednej czwartej światowego rynku (USGS 2022 ). Stany Zjednoczone mają znaczne rezerwy (USGS 2022 ), ale jedna działająca kopalnia litu (Silver Peak Mine, Nevada) odpowiada zaledwie za 1 procent światowej produkcji (Blackmon 2021 ); administracje Trumpa i Bidena mają na celu zwiększenie krajowej produkcji. W rezultacie, w samej Nevadzie, czterdzieści siedem projektów litowych jest obecnie na pewnym etapie eksploracji lub rozwoju. 3 UE odpowiada za niewielką część światowego litu (Portugalia, największy dostawca kontynentu, produkuje 1,6% światowej produkcji). Jednak urzędnicy UE nadali priorytet rozszerzeniu wydobycia litu, a projekty są w trakcie rozwoju w Portugalii, Hiszpanii i Niemczech.

Wielostanowiskowa praca terenowa ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia onshoringu Globalnej Północy, który rozwija się w kontekście globalnej ekonomii politycznej litu, której stanowi on konstytutywną część. Z tego powodu traktuję miejsca tego badania jako miejsca procesu na poziomie makro, a nie przypadki do porównania . Wyzwaniem analitycznym i metodologicznym jest jednoczesne „łączenie kropek”, mając na uwadze ogólny kształt, jaki tworzą kropki — w dynamicznej relacji ze sobą i z powstającą makrostrukturą, którą tworzą (Mintz 1986 , xiv–xx). Wybór miejsca podlega innym zasadom niż wybór przypadku (Riofrancos 2021 ). Zamiast wybierać przypadki w celu maksymalizacji zmienności zmiennej zależnej, zakładam heterogeniczność i współzależność między miejscami. Wybieram miejsca, w których omawiany makroproces jest empirycznie obserwowalny, politycznie istotny i jest przedmiotem konfliktu — trzy kryteria, które zapewniają dźwignię na współkonstytuowanie procesu i miejsc.

Aby wyjaśnić onshoring litu, łączę dane i argumenty za pomocą śledzenia procesów dostosowanego do ewoluującego rozumienia otaczającego świata przez aktorów (Glaeser 2011 , 165–250). Tutaj proces obejmuje chronologiczny i wielomiejscowy rozwój onshoringu litu — udowodniony politykami publicznymi oraz inwestycjami publicznymi i prywatnymi — oraz motywacje aktorów do tych wydarzeń, dostępne za pośrednictwem wywiadów, obserwacji uczestniczącej, relacji medialnych i dokumentów.

Nexus bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju

Instytucjonalne i ideologiczne korzenie onshoringu krytycznych minerałów

W Stanach Zjednoczonych gromadzenie zapasów minerałów datuje się na okres międzywojenny: w okresie poprzedzającym II wojnę światową uchwalono pierwsze ustawodawstwo dotyczące katalogowania i przechowywania „strategicznych i krytycznych minerałów” (Black 2018 , 68–83; National Research Council 2008 , 29–30). Polityka ta uległa zmianie w 1951 r., kiedy Komisja Paleya zaleciła, aby oprócz minerałów potrzebnych w „nagłej sytuacji militarnej” kraj polegał na „tańszych zagranicznych źródłach w celach ekonomicznych” (Congressional Budget Office 1983 , 9). Na tę historię nakłada się „kryzys energetyczny” lat 70. XX wieku. Chociaż przyczyn wzrostu cen ropy było niezliczona ilość, przypisywanie tego „zależności” od „zagranicznej ropy” stało się hegemoniczne (Huber 2013 , 97–127). Ta narracja przetrwała, wpływając na ekspansję szczelinowania przez prezydenta Obamę pod sztandarem „niezależności energetycznej” (Sica i Huber 2017 , 338) i „dominację energetyczną” prezydenta Trumpa. Te spuścizny stanowią ideologiczne podstawy do onshoringu litu. Ale nie wyjaśniają motywacji ani czasu decyzji rządów USA i UE o onshoringu. Ten rozwój sytuacji jest szczególnie zaskakujący w UE, gdzie pomimo początków organu w zakresie regulacji i tworzenia rynku stali i węgla, surowce od dawna są stosunkowo zaniedbanym obszarem polityki (Šolar i in. 2012 , 22).

Po obu stronach Atlantyku lata 2008–2011 były punktem zwrotnym dla znaczenia surowców i ponownego uruchomienia ram „krytycznych minerałów”. Zmiana ta miała dwie przyczyny. Po pierwsze, globalny boom surowcowy (2000–2014) spowodował gwałtowny wzrost cen surowców, ze względu na szybką industrializację Chin i innych wschodzących gospodarek. Urzędnicy z USA i UE martwili się o dostęp do podstawowych towarów i ich koszt — zwłaszcza tych wymaganych przez nowe technologie energetyczne (Komisja Europejska 2011 ; Narodowa Rada ds. Badań Naukowych 2008 , ix–x, 57–61, 76–77; Šolar i in. 2012 , 22). Lęk geoekonomiczny przeniósł zagrożenie zależnością zewnętrzną ze strony petrostatów na Chiny, postrzegane obecnie jako konkurent dla obecnych mocarstw. W 2008 roku, w odpowiedzi na światowy kryzys finansowy, Komisja Europejska zainicjowała Inicjatywę na rzecz surowców, a Narodowa Akademia Nauk opublikowała raport Minerały, minerały krytyczne i gospodarka USA , przy wsparciu USGS i National Mining Association.

Pogłębiające się obawy dotyczące zależności mineralnej stanowiły drugi zestaw wydarzeń skupionych wokół REE. W latach 2000–2010 chiński rząd zreformował zarządzanie REE, z których Chiny dostarczały 97 procent globalnej podaży (Klinger 2018 , 4). W odpowiedzi na kryzysy środowiskowe i zdrowotne w regionach górniczych oraz chęć decydentów politycznych do modernizacji do rafinacji i produkcji o wartości dodanej, rząd centralny ograniczył wydobycie i narzucił kwoty eksportowe (Klinger 2018 , 128–143). Następnie, we wrześniu 2010 r., chińskie wojsko przerwało dostawę REE do Japonii po sporze na spornych wodach między Tajwanem a Okinawą. Chociaż zakłócenie było stosunkowo niewielkie i niezwiązane z trwającą dekadę zmianą polityki Chin w zakresie REE, prasa międzynarodowa określiła je jako „embargo”, wywołując panikę na rynku. W odpowiedzi urzędnicy administracji Obamy i członkowie Kongresu przyjęli „zielony nacjonalizm” (Klinger 2018 , 143–146), opowiadając się za reshoringiem i recyklingiem REE na tej podstawie, że krajowe pozyskiwanie jest „lepsze dla środowiska” niż import z Chin — pomimo faktu, że kopalnia Mountain Pass w Kalifornii, która wcześniej odpowiadała za ponad połowę światowych dostaw REE, została zamknięta częściowo z powodu skażenia środowiska (US Department of Energy 2010 , 6; Klinger 2018 , 113–114; National Research Council 2008 , 22–23, 40–41, 128–136).

Wydarzenia te przygotowały grunt pod ponowne zwrócenie uwagi na „krytyczne minerały” i ich centralne znaczenie dla transformacji energetycznej, przyjmując formę Strategii Krytycznych Minerałów USA Departamentu Energii (DOE 2010 ) i pierwszego katalogu krytycznych minerałów Komisji Europejskiej ( 2011 ). Chociaż żadna ze stron nie uważała jeszcze litu za „krytyczny”, DOE zauważył, że „lit jest jedynym kluczowym materiałem, który przechodzi do wyższej kategorii krytyczności z krótkiego na średni termin” (DOE 2010 , 99).

Ta obserwacja okazała się prorocza. W latach 2018 i 2020 Stany Zjednoczone i UE dodały lit do swoich list minerałów krytycznych, powołując się na jego zasadniczą rolę w transformacji energetycznej i zagrożenie zakłóceniami dostaw (Komisja Europejska 2020 , 3; Departament Spraw Wewnętrznych USA 2018 ). Ta trajektoria przecinała się z wojnami handlowymi między Stanami Zjednoczonymi a Chinami i pandemią COVID-19, co wzmocniło pragnienia urzędników USA i UE dotyczące łańcuchów dostaw lądowych. Przecinała się również z inną trajektorią, istotną dla przyjęcia onshoringu przez sektor prywatny. Od zakończenia boomu surowcowego inwestycje w górnictwo spadły (S&P 2020 ), a dwa lata niskich cen litu (2018–2020) zmniejszyły finansowanie nowych projektów. Firmy litowe były otwarte na wsparcie rządowe, które przyciągnęłoby inwestycje — a producenci pojazdów elektrycznych z niższego szczebla przyjęli każdą politykę mającą na celu zwiększenie podaży litu, ponieważ analitycy ostrzegali przed niedoborem. Aktywność lobbingowa odzwierciedla te preferencje branży: Battery Materials and Technology Coalition opowiada się za „[podatkowymi] zachętami, dotacjami, gwarancjami pożyczek i innymi formami wsparcia polityki federalnej” (Iaconangelo 2020 ), a Zero Emissions Transportation Alliance opowiada się za politykami mającymi na celu „promowanie produkcji w całym łańcuchu dostaw, od surowców po wytwarzanie i recykling baterii”. 4

Od bezpieczeństwa do zrównoważonego rozwoju

Koniec administracji Trumpa przyniósł falę działań wykonawczych, ustawodawczych i agencyjnych wokół bezpieczeństwa kluczowych minerałów. W maju 2019 r. senator Lisa Murkowski przedstawiła American Mineral Security Act w celu „[zmniejszenia] zależności Stanów Zjednoczonych od zagranicznych minerałów”. Jak to ujęła, „nasze poleganie na Chinach i innych krajach w zakresie kluczowych minerałów kosztuje nas miejsca pracy, osłabia naszą konkurencyjność gospodarczą i stawia nas w niekorzystnej sytuacji geopolitycznej”. Kilka z jej postanowień zostało włączonych do ustawy Omnibus Appropriations Bill na rok 2020 i dwupartyjnego aktu Infrastructure Investment and Jobs Act na rok 2021 (omówionego później). 5 We wrześniu 2020 r. Trump wydał rozporządzenie wykonawcze (EO) 13953, „Rozwiązywanie zagrożenia dla krajowego łańcucha dostaw wynikającego z zależności od kluczowych minerałów od zagranicznych przeciwników i wspieranie krajowego przemysłu wydobywczego i przetwórczego”. 6 EO nakazał agencjom „przyspieszyć wydawanie pozwoleń i realizację projektów”. Argonne Lab DOE rozszerzyło swoją rolę w łańcuchu dostaw baterii, od przyznawania grantów i nagród firmom wydobywającym lit na badania i rozwój po zakładanie centrum recyklingu baterii (Kunz 2019 ). 7 To jest zielona polityka przemysłowa: państwo i kapitał współpracują w celu zabezpieczenia wydobywczych surowców do technologii energii odnawialnej.

Prezydent Biden zintensyfikował te wysiłki. Jego administracja powiązała geoekonomiczne ramy Trumpa z wymogami klimatycznymi i zapoczątkowała międzyagencyjne działania mające na celu przeniesienie łańcucha dostaw baterii litowych na ląd. Biden podpisał „Rozporządzenie wykonawcze w sprawie amerykańskich łańcuchów dostaw”, wymagające 100-dniowego przeglądu łańcuchów dostaw dla czterech „kluczowych i niezbędnych towarów” 8 — z których dwa to „akumulatory o dużej pojemności, w tym pojazdy elektryczne” oraz „krytyczne minerały i inne zidentyfikowane strategiczne minerały”.9 W rezultacie powstał raport, który poświęcił prawie połowę ze swoich 250 stron tym sektorom (Biały Dom 2021 ). Dokument ten stanowił dowód trwającego dekadę procesu politycznego, który zdefiniował „krytyczne minerały” w kategoriach geoekonomicznych: „Bezpieczniejsze i bardziej odporne łańcuchy dostaw są niezbędne dla naszego bezpieczeństwa narodowego, naszego bezpieczeństwa gospodarczego i naszego przywództwa technologicznego”, a zatem „nie możemy sobie pozwolić na agnostycyzm co do tego, gdzie wytwarzane są technologie [czystej energii] i skąd pochodzą powiązane łańcuchy dostaw i materiały wejściowe” (Biały Dom 2021 , 6–8).

Władze wykonawcze i ustawodawcze wkrótce zaczęły wdrażać zalecenie dotyczące litu lądowego pod sztandarem bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Argonne ponownie było kluczową instytucją. Współpracując z międzynarodową firmą litową SQM, opublikowała analizę cyklu życia porównującą zrównoważony rozwój różnych metod wydobywania litu (Hansard 2021 ) — podtrzymując zielone referencje firmy pod presją ekologów i rdzennej ludności w zakresie jej działalności w Chile. Laboratorium uruchomiło również sojusz publiczno-prywatny, Li-Bridge („pierwsza tego typu współpraca w amerykańskim przemyśle akumulatorowym”), aby „[przyspieszyć] rozwój solidnego i bezpiecznego krajowego łańcucha dostaw akumulatorów litowych” (Burmahl 2021 ). Jednocześnie DOE ogłosiło 209 milionów dolarów finansowania na wypełnienie luk w krajowym łańcuchu dostaw akumulatorów litowych. 10 Ustawa o inwestycjach infrastrukturalnych i miejscach pracy przeznaczyła 6 miliardów dolarów (z 550 miliardów dolarów) na inwestycje związane z akumulatorami litowymi. 11 Ustawa finansuje USGS w celu mapowania „krytycznych minerałów” powiązanych z zielonymi technologiami; 12 zachęca do przenoszenia kluczowych minerałów do kraju poprzez wymóg, aby federalne procesy uzyskiwania pozwoleń były przeprowadzane „z maksymalną wydajnością i skutecznością”; 13 i ustanawia dotacje, nagrody i programy federalne w celu zachęcania do recyklingu baterii i odzyskiwania materiałów jako środka do „odporności łańcucha dostaw”, aby „[lepiej] wykorzystać krajowe zasoby; i … [wyeliminować] krajowe uzależnienie od minerałów i materiałów mineralnych, które podlegają zakłóceniom w dostawach”. 14

Te zasady odzwierciedlają ideologiczny konsensus obejmujący całe spektrum polityczne: onshoring jest drogą do krytycznego bezpieczeństwa mineralnego i zrównoważonego rozwoju. Francis Fannon, mianowany przez Trumpa na stanowisko zastępcy sekretarza Biura Zasobów Energetycznych w Departamencie Stanu, ożywił ten konsensus na Benchmark Mineral’s EV Fest w maju 2020 r. 15 Zauważył „poważne problemy” nękające sektory wydobywcze związane z transformacją energetyczną: naruszenia praw człowieka, degradację środowiska i korupcję polityczną. Obawiał się, że zagrażają one młodemu rynkowi pojazdów elektrycznych, potencjalnie „[plamiąc] całą branżę”. Fannon uważał, że Stany Zjednoczone odgrywają kluczową rolę w poprawie zrównoważonych referencji branży poprzez „długą historię odpowiedzialnego rozwoju minerałów” kraju i relacje z „odpowiedzialnymi” partnerami krajowymi.

Podczas przesłuchania potwierdzającego Jennifer Granholm, nominowana przez Bidena na sekretarza DOE, podzielała opinię Fannon: „Jeśli pozwolimy Chinom zdominować rynek litu lub Demokratycznej Republice Konga stać się miejscem, w którym każdy otrzymuje kobalt, gdy z dostawami tymi mogą wiązać się praca dzieci lub naruszenia praw człowieka, tracimy ogromną szansę na nasze własne bezpieczeństwo, ale także na nasz rynek” (Dillon i Clark 2021 ). Po zatwierdzeniu zastosowała tę logikę do litu, organizując „Okrągły stół Departamentu Energii USA: Narodowy projekt baterii litowej” (związany z wyżej wymienionym raportem). 16 Jak tam stwierdziła, „Chiny są jedynym krajem kontrolującym każdy szczebel łańcucha dostaw materiałów krytycznych, w tym litu i 80% zdolności rafinacji surowców — a tutaj ponownie Stany Zjednoczone praktycznie ich nie mają. A jeśli nadal będziemy uzależnieni od importu, po prostu nie będziemy w stanie konkurować na światowym rynku technologii czystej energii”. Pomimo napięć między onshoringiem a zachętami rządzącymi globalnym kapitałem (omówione później), uczestnicy branży przyjęli z zadowoleniem paradygmat onshoringu Bidena. Jak powiedział JB Straubel, współzałożyciel Tesli przed założeniem Redwood Materials, firmy zajmującej się recyklingiem baterii, „mamy przed sobą dość trudny problem łańcucha dostaw i jest to nie tylko kwestia krajowej konkurencyjności, ale także kwestia bezpieczeństwa narodowego. Ale jest to również kwestia ekonomiczna i środowiskowa”. Dla Straubela recykling zabezpiecza łańcuchy dostaw, chroni interesy narodowe i poprawia profil środowiskowy pojazdów elektrycznych. Dyrektorzy górniczy zgodzili się z tym. Glenn Merfield, wiceprezes i dyrektor techniczny Albemarle (które prowadzi jedyną kopalnię litu w Stanach Zjednoczonych, oprócz aktywów zagranicznych), połączył bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój — nie tracąc z oczu wyniku finansowego. Opowiadał się za tym, aby Stany Zjednoczone „w pełni [wykorzystały]” swoje zasoby litu w „konkurencyjny kosztowo” i „zrównoważony sposób”. Oprócz krajowego wydobycia, recykling utrzymałby lit „w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym w USA”.

Niezależnie od tego, czy poprzez onshoring, czy recykling, zmniejszenie „zależności” od innych krajów — zwłaszcza szczególnie niepokojących mocarstw zagranicznych — stało się najważniejsze. Jak ostrzegały Podkomisja ds. Energii Izby Reprezentantów oraz Podkomisja ds. Środowiska i Zmian Klimatu przed wspólnym przesłuchaniem zatytułowanym „Zabezpieczenie przyszłości Ameryki: rozwiązania łańcucha dostaw dla czystej gospodarki energetycznej”, „w niektórych przypadkach Stany Zjednoczone są niemal całkowicie zależne od krajów, takich jak Chiny, które rozwinęły bastiony łańcucha dostaw. Rozwój lub przeniesienie części tych łańcuchów dostaw do Stanów Zjednoczonych mogłoby zmniejszyć zależność od innych krajów, w tym tych o niedostatecznej ochronie praw człowieka lub normach środowiskowych” (Holzman 2021 ). Dyskusja ta krąży na szczeblu subnarodowym, wśród urzędników odpowiedzialnych za zarządzanie litem. Mark Visher, administrator Wydziału Minerałów w Nevadzie, przedstawił pozyskiwanie litu jako wybór etyczny: „Skąd chcesz, żeby pochodziły? Z miejsca, w którym jest to ściśle regulowane, czy z kraju trzeciego świata, w którym nikt nie zwraca uwagi? A co jest bardziej przyjazne dla środowiska na świecie?” (Dentzer 2021 ).

Pomimo pozornego odejścia od neoliberalnej globalizacji i dążenia do tanich nakładów, krajowa ekstrakcja ma swoją ekonomiczną logikę: decydenci polityczni USA i UE postrzegają zrównoważoną i etyczną produkcję jako ostatnią nadzieję „Zachodu” na odzyskanie jego potęgi produkcyjnej — jedynego terenu, na którym jego producenci mogą prześcignąć Chiny. Według wywiadów w znanej firmie zajmującej się analizą towarów, „agenda zrównoważonego rozwoju” uzasadnia dywersyfikację łańcucha dostaw poza Chiny i twierdzi, że istnieje oś konkurencji, wzdłuż której Stany Zjednoczone i UE mogą zwyciężyć: „był okres, w którym UE i USA próbowały stanąć twarzą w twarz z Chinami pod względem gospodarczym, ale to się nie udało. … Na co możemy się skupić? Na zrównoważony rozwój”. 17

Paradigmat bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju jest szczególnie zaawansowany w UE. Aby objąć łańcuchy dostaw baterii lądowych i poddać je normom zrównoważonego rozwoju, Komisja Europejska utworzyła EU Battery Alliance (w 2017 r.) i EU Raw Materials Alliance (ERMA; w 2020 r.). Oba przyjmują podejście wielostronne — choć z nieproporcjonalnie dużą rolą dla korporacji — i przekazują fundusze publiczne podmiotom prywatnym. W 2019 i 2021 r. Battery Alliance zatwierdziło pierwsze transze finansowania państw członkowskich: ponad 7 mld dolarów na rozbudowę łańcucha dostaw baterii, w tym wydobycie i przetwarzanie surowców, oraz ponad miliard dolarów z funduszu badawczo-rozwojowego Horizon Europe. 18 Ogłosiło nowe role Europejskiego Banku Inwestycyjnego: „od-[ryzykowne] projekty dotyczące surowców” i, przy użyciu funduszy prywatnych, zamknięcie „szacowanej luki finansowej [w inwestycjach w surowce] wynoszącej 15 mld euro do 2025 r.”. ERMA ma na celu zwiększenie regionalnej podaży „krytycznych minerałów”, w tym litu. Uruchamiając ERMA, komisarz Thierry Breton ogłosił ambitny cel, jakim jest „samowystarczalność UE w zakresie litu do naszych baterii” do 2025 r. (Willuhn 2020 ). W tym celu UE bezpośrednio zainwestowała w pilotażowe etapy kopalni litu (za pośrednictwem funduszu EIT InnoEnergy) w Hiszpanii, Niemczech, Portugalii i Republice Czeskiej. 19

Apoteozą powiązania bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem jest rozporządzenie Komisji Europejskiej w sprawie zrównoważonych baterii, oczekujące na ratyfikację przez parlament. Zgodnie z zobowiązaniami dotyczącymi gospodarki o obiegu zamkniętym i Zielonego Ładu, rozporządzenie wymaga, aby baterie były produkowane z coraz większą zawartością materiałów pochodzących z recyklingu i etykietami śladu węglowego; ostatecznie baterie będą podlegać celom emisji w całym cyklu życia. Te cele środowiskowe mają logikę geoekonomiczną. Jak stwierdza rozporządzenie, „to [krytyczne surowce] jest obszarem, w którym Europa musi zwiększyć swoją strategiczną autonomię i zwiększyć swoją odporność w przygotowaniu na potencjalne zakłócenia w dostawach spowodowane kryzysami zdrowotnymi lub innymi. Zwiększenie obiegu zamkniętego i efektywności wykorzystania zasobów dzięki zwiększonemu recyklingowi i odzyskowi tych surowców przyczyni się do osiągnięcia tego celu” (Komisja Europejska 2020 , klauzula 19). Oprócz onshoringu podejścia gospodarki o obiegu zamkniętym zmniejszają „wpływ na środowisko i społeczeństwo” oraz „zależność Unii od materiałów z państw trzecich”. Warto jednak zauważyć, że gdy pojawiają się napięcia między bezpieczeństwem a zrównoważonym rozwojem, bezpieczeństwo jest priorytetem: w przypadku ryzyka związanego z dostawami Komisja może „[zmienić] cele dotyczące minimalnego udziału materiałów akumulatorowych poddawanych recyklingowi” (Komisja Europejska 2020 , klauzula 21).

Te tematy pojawiają się w dyskursie najwyższych urzędników. Według Maroša Šefčoviča, wiceprzewodniczącego Komisji ds. stosunków międzyinstytucjonalnych, „te ambitne ramy dotyczące przejrzystego i etycznego pozyskiwania surowców, śladu węglowego baterii i recyklingu są niezbędnym elementem do osiągnięcia otwartej strategicznej autonomii w tym krytycznym sektorze i przyspieszenia naszej pracy w ramach Europejskiego Sojuszu Bateryjnego”. 20 Ogłaszając Strategiczne Partnerstwo UE–Kanada w zakresie surowców, przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen stwierdziła: „My, Europejczycy, chcemy zdywersyfikować nasze nakłady, odchodząc od producentów takich jak Chiny, ponieważ chcemy większej zrównoważoności, chcemy mniejszych szkód dla środowiska i chcemy przejrzystości w zakresie warunków pracy” (Aarup 2021 ). Słowa bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój powtarzają się w całym tekście partnerstwa. 21

Wywiady z urzędnikami UE dostarczają dodatkowych informacji. Rozmawiałem z Peterem Handleyem, szefem Jednostki Surowców Komisji Europejskiej, w grudniu 2019 r. 22 Na miesiąc przed pierwszym zgłoszonym przypadkiem COVID-19 w Europie Handley martwił się już globalnymi turbulencjami i uważał onshoring litu za rozwiązanie. Wymienił przyczyny onshoringu — wojny handlowe w sektorze energii słonecznej, niestabilne rynki litu i niestabilność wstrząsającą eksporterami z Ameryki Łacińskiej („Chile lub Boliwia, jednego dnia są najbardziej niezawodnym dostawcą, a następnego dnia pogrążają się w chaosie”) — oraz kuszące zalety: inwestycje, miejsca pracy i „suwerenność”. Wady braku działania były jaskrawe: „Istnieje ryzyko, że stracimy cały nasz łańcuch wartości… z ogromnymi konsekwencjami ekonomicznymi”. Handley umiejętnie połączył bezpieczeństwo i gospodarkę; to była geoekonomia w działaniu. Wplótł trzecią koncepcję: zrównoważony rozwój . Europa, jak zauważył, nie mogła konkurować z azjatyckimi bateriami litowymi pod względem kosztów. Ale, jak twierdził, Europa może być „bardziej ekologiczna niż konkurencja”, zwłaszcza pod względem pozyskiwania materiałów, takich jak lit. Wyobraził sobie przyszłość, w której Europa sama zaspokaja jedną czwartą swojego zapotrzebowania na wszystkie minerały do baterii, wydobywane i rafinowane zgodnie ze standardami UE, a resztę importuje zgodnie z równie rygorystycznymi protokołami — wszystko to przy jednoczesnym zwiększaniu ilości surowców pochodzących z recyklingu. Koledzy Handley’a się z tym zgodzili. Jak powiedziała mi Joanna Szychowska (szefowa działu Automotive and Mobility Industries Unit w Komisji Europejskiej), impuls do przenoszenia łańcuchów dostaw do kraju jest „zarówno projektem ekonomicznym, jak i politycznym”. 23 Przenoszenie łańcuchów dostaw do kraju umożliwia „kontrolę”: „im dłuższy jest łańcuch wartości i im bardziej odległy jest konkretny segment, tym mniejszą masz kontrolę” — szczególnie nad „zrównoważonym pozyskiwaniem” surowców, takich jak lit.

Andreas Klossek, dyrektor RawMaterial Community w EIT, wyjaśnił, w jaki sposób zrównoważone pozyskiwanie dałoby europejskim firmom przewagę konkurencyjną: „My [EIT] musimy promować firmy, które zachowują się w sposób zrównoważony, prezentować je, pokazywać historię sukcesu… jeśli masz mistrza w zrównoważonym pozyskiwaniu i otrzymujesz za to wartość, cieszysz się premią za ceny swoich produktów, to zobaczysz naśladowców. Właśnie tam Europa musi być na czele”. 24 Widział zrównoważone pozyskiwanie poprzez połączenie prywatnej „przedsiębiorczości” (wzmocnionej przez konkurencję) i przepisów UE — chociaż martwił się o możliwość, że nowe przepisy mogą „utrudnić” globalną konkurencyjność europejskich firm. Rok po tych wywiadach Komisja Europejska ogłosiła rozporządzenie w sprawie zrównoważonych baterii. Zrównoważony rozwój, niegdyś mantra kochających naturę utopistów, jest obecnie istotnym źródłem rentowności i strategicznym bastionem przeciwko zagrożeniom geoekonomicznym.

Napięcia na horyzoncie

Przedstawiciele korporacji przyjęli paradygmat bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Weźmy przykład Thacker Pass, projektu iłowca, który ma być drugą kopalnią litu na terytorium USA. Projekt należy do Lithium Nevada, spółki zależnej kanadyjskiej firmy Lithium Americas, która również rozwija projekt w Argentynie. W styczniu 2021 r. Biuro Zarządzania Ziemią ( 2021 ) przyznało Thacker Pass „rekord decyzji”, zatwierdzając ocenę oddziaływania na środowisko firmy. Powtarzając konsensus dotyczący minerałów krytycznych, prezes i dyrektor generalny Lithium Americas, Jon Evans, powiedział reporterom: „Thacker Pass ma potencjał, aby zapewnić… chemikalia litowe krytyczne dla ustanowienia silnego krajowego łańcucha dostaw litu”. 25 Retoryka bezpieczeństwa jest uzupełniana zrównoważonym rozwojem. Alexi Zawadski, prezes północnoamerykańskich operacji firmy, pozytywnie porównał Thacker Pass do południowoamerykańskich złóż solanki — które aktywiści wzięli na celownik ze względu na ich wpływ na wodę — zauważając: „Poddajemy recyklingowi dużo naszej wody. W rzeczywistości generujemy energię bezemisyjną z naszego procesu i będziemy mieć nadwyżkę, którą sprzedamy do sieci”. 26 Być może najwyraźniejsza korporacyjna artykulacja powiązania bezpieczeństwa ze zrównoważonym rozwojem pojawia się w raporcie Atlantic Council na temat minerałów w elektryfikacji transportu, finansowanym przez National Mining Association (Blakemore 2021 ). Sekcja zatytułowana „Bezpieczeństwo łańcucha dostaw i zrównoważony rozwój” podkreśla rolę sektora górniczego USA w dostarczaniu niezawodnych i odpowiedzialnych minerałów dla branży pojazdów elektrycznych i chwali skupienie się administracji Bidena na krajowym łańcuchu dostaw — zwłaszcza jej zobowiązanie do „usprawnienia” wydawania pozwoleń i „zarządzania ryzykiem” dla firm i inwestorów (Blakemore 2021 , 14–16).

Jednakże ten sojusz publiczno-prywatny jest obciążony napięciami. Urzędnicy USA i UE mają nadzieję na kwadraturę koła, obstawiając, że klienci zapłacą więcej za zielone i etyczne łańcuchy dostaw. Ważniejsze są jednak dotacje i de-risking, które łagodzą koszty wymogów zrównoważonego rozwoju (zwłaszcza w UE) i operacji w Globalnej Północy. Jednak te przyjazne korporacjom polityki nie rozwiązują sprzeczności między efektywnością ekonomiczną a zrównoważonym rozwojem środowiska ani między jastrzębią polityką przemysłową a globtroterskim kapitałem. Jak dowiedziałem się z wywiadów i obserwacji konwencji branżowych, menedżerowie i dyrektorzy z branży samochodowej, górniczej i recyklingu z zadowoleniem przyjęli wsparcie rządu, ale ostrzegali przed trudnościami z odłączeniem się od Chin. 27 Kolejnym punktem spornym jest regulacja: personel ten był sceptyczny co do nowych przepisów dotyczących ochrony środowiska, zamiast tego twierdząc, że motyw zysku i konkurencja pobudzą przyjęcie zrównoważonych praktyk. 28

Obawy dotyczące wymiaru regulacyjnego zielonej polityki przemysłowej przejawiają się w odpowiedzi przedsiębiorstw na unijne rozporządzenie w sprawie zrównoważonych baterii. Przemysł samochodowy, najpotężniejszy sektor dotknięty rozporządzeniem, retorycznie przyjmuje swoje cele zrównoważonego rozwoju, jednocześnie lobbując na rzecz ich osłabienia. W dokumencie stanowiska Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów (reprezentującego szesnastu największych europejskich producentów samochodów) pierwszym „kluczowym przesłaniem” jest to, że „akumulatory muszą stać się zrównoważone, wydajne i bezpieczne” — bezpośredni, choć nieprzypisany, cytat z komunikatu prasowego Komisji Europejskiej dotyczącego rozporządzenia (Europejskie Stowarzyszenie Producentów Samochodów [ACEA] 2021 , 1). 29 Jednak późniejsze komunikaty ostrzegają przed nadmiernym zakresem regulacji, który „utrudnia innowacje, ponieważ spowalnia proces elektryfikacji, zagrażając tym samym celom klimatycznym UE” (ACEA 2021 , 1). Takie ujęcie chroni interesy przemysłu i pozycjonuje sektor jako zbawcę klimatu. Jak powiedział mi Michael Rekordt z berlińskiej organizacji pozarządowej PowerShift, przemysł samochodowy „próbuje osłabić regulacje”, działając wspólnie, aby iść „z prędkością najwolniejszych”. 30 Szczególnie martwią się „zobowiązaniami”: chociaż są otwarci na normy, które tworzą „równe szanse” wśród konkurentów, sprzeciwiają się wiążącemu egzekwowaniu i odpowiedzialności prawnej (chcą, jak mówi Rekordt, „tygrysa bez zębów — lub ostrych zębów”), co zwiększa koszty. Obserwacje te zostały potwierdzone w wywiadach z firmami samochodowymi z siedzibą w UE; jeden z kierowników ds. zaopatrzenia skomentował, że śledzenie materiałów przewidziane w rozporządzeniu dotyczącym zrównoważonego rozwoju jest „bardzo ambitne” i „bardzo kosztowne dla producentów samochodów”. 31 Jednak kierownik zauważył również, że przemysł nie jest monolityczny: niektóre firmy już poddają swoje surowce standardom „zrównoważonego rozwoju”. Zazwyczaj są to firmy wiodące, które mogą pokryć koszty wdrożenia, ponieważ korzystają z efektu skali i mają większą przewagę nad dostawcami, co pozwala im na przerzucenie kosztów „akumulacji zielonego kapitału” na firmy z górnego biegu rzeki (Ponte 2020 ).

Te korporacyjne odpowiedzi ujawniają sprzeczności tkwiące w powiązaniu bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju oraz heterogeniczność interesów, władzy i rentowności wzdłuż łańcuchów dostaw baterii. Ostatecznie powinowactwa, jak również napięcia między strategią państwa i korporacji, jasno pokazują, że potężni decydenci działają w stanie zmienności i nieprzewidywalności. Wybory, których dokonują, ukształtują nadchodzącą trajektorię — kodując relacje władzy w ekstrakcyjnej materialności transformacji energetycznej.

Wnioski

W ramach powiązania bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju rządy krajów Globalnej Północy oraz międzynarodowe firmy górnicze i samochodowe promują onshoring litu, zmieniając tym samym ekonomiczną i polityczną geografię sektora. Decydenci polityczni zmieniają granice litu poprzez nowatorskie ramy polityczne łączące przyjazną dla korporacji politykę przemysłową — dotacje, inwestycje publiczne, przyspieszone procedury regulacyjne i koordynację łańcucha dostaw — ze szczególnym uwzględnieniem zrównoważonego pozyskiwania: ustawowych zachęt do recyklingu i odzyskiwania baterii w Stanach Zjednoczonych oraz oczekującego na przyjęcie przez UE rozporządzenia UE w sprawie zrównoważonych baterii. Dla decydentów politycznych i kadry kierowniczej „bezpieczny” lit to „zrównoważony” lit i odwrotnie. Dzięki temu dwutorowemu podejściu elitarny sojusz dąży do osiągnięcia zielonej sprawności przemysłowej w bezpośredniej konkurencji z Chinami.

Jest za wcześnie, aby stwierdzić, czy konkurencyjne cele bezpieczeństwa narodowego, zrównoważonego rozwoju środowiska i rentowności przedsiębiorstw będą współistnieć w równowadze, czy też jeden z nich przeważy nad pozostałymi. Kluczem do określenia wyniku tego dynamicznego procesu jest siła dotychczas pomijana w tym artykule: ruchy społeczne. Onshoring Globalnej Północy przesunął linie frontu wydobycia litu. Wraz z rozwojem sektora, protesty rdzennej ludności i ekologów wybuchają w głównych krajach eksportujących, takich jak Chile i Argentyna, obok nowych lokalizacji w Hiszpanii, Portugalii, Serbii i Stanach Zjednoczonych. Aktywiści ci działają w ramach koordynacji transnarodowej, za pośrednictwem sieci, takich jak Yes to Life, No to Mining i kampania Earthwork’s Making Clean Energy Clean, Just and Equitable. Ich wysiłki odzwierciedlają wspólne realia: od pustyni Atakama w Chile po zachodnie Stany Zjednoczone i północną Portugalię, aktywiści potępiają wpływ na wodę, ekosystemy i środki do życia i wzywają do egzekwowania zgody społeczności. Ku rozczarowaniu rządów i firm, zmiany te skomplikowały proces przenoszenia działalności poza granice kraju, albo poprzez spowolnienie procesu wydawania pozwoleń, albo poprzez całkowite wstrzymanie projektów.

Konflikty o materialne podstawy transformacji energetycznej zmieniają nierówności związane z sektorami wydobywczymi. Przez stulecia nierówna wymiana ekologiczna między globalną Północą a Południem kształtowała geografię wydobycia — czego dowodem są dzisiejsze „zielone strefy poświęceń” na peryferiach systemu światowego (Zografos i Robbins 2020 ). Jednak, jak jasno wynika z literatury na temat sprawiedliwości środowiskowej, toksyczne szkody dotykają również zmarginalizowane społeczności w globalnej Północy (Mohai i in. 2009 ). Powstająca mapa i sama skala wydobycia planetarnego zintensyfikują nierówną wymianę ekologiczną na wielu skalach: w krajach globalnej Północy, gdzie decydenci dążą do rozszerzenia wydobycia krajowego; między globalną Północą a Południem; oraz na terytoriach, których nie da się łatwo zaklasyfikować do żadnej z kategorii ponadnarodowych, takich jak między chińskimi zapleczem surowcowym a ich centrami przemysłowymi lub między Chinami a krajami o niskich dochodach. Te wydarzenia wymagają interdyscyplinarnego programu badawczego dotyczącego nowych aspektów geograficznych, geopolityki i ekonomii politycznej transformacji energetycznej.

2022 by the Massachusetts Institute of Technology. Opublikowano na licencji Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

To jest artykuł o otwartym dostępie rozpowszechniany na warunkach licencji Creative Commons Attribution 4.0 International License , która zezwala na nieograniczone wykorzystanie, dystrybucję i reprodukcję w dowolnym medium, pod warunkiem prawidłowego cytowania oryginalnego dzieła. Aby uzyskać pełny opis licencji, odwiedź stronę https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode .

Link do orginalnego artykułu: https://direct.mit.edu/glep/article/23/1/20/111308/The-Security-Sustainability-Nexus-Lithium

Powyższy artykuł pochodzi w całości ze strony: https://miesiecznik-wobec.pl/

#gospodarka #swiat #geopolityka #lit #wydobycie #energetyka #przemysl #gornictwo #globalizacja #onshoring #analiza