Meksyk stolicą porwań. Tysiące uprowadzonych rocznie

Meksyk zdecydowanie kojarzy się z dobrym kierunkiem turystycznym – cudowne plaże w Cancun, nurkowanie w cenotach i azteckie budowle przyciągają miliony turystów. W 2022 r. kraj ten odwiedziło aż 38 mln zagranicznych podróżnych. Jednak Meksyk ma również swoją ciemną stronę – nazywany jest światową stolicą uprowadzeń.

Wyjeżdżając na wakacje, skupiamy się głównie na poznaniu lokalnej kultury, plażowaniu, imprezowaniu czy zwiedzaniu. Bierzemy do ręki przewodnik turystyczny, sprawdzamy, jakie miejsca warto odwiedzić, co polecają inni turyści, zadajemy pytania na portalach społecznościowych i nastawiamy się na wspaniałą przygodę.

Jednym z kryteriów, które bierzemy pod uwagę podczas wyboru podróżniczej destynacji, jest bezpieczeństwo. W wielu miejscach na świecie drobni przestępcy są w stanie popsuć nasz wyjazd – turyści często borykają się z kieszonkowcami, oszustami czy złodziejami, plądrującymi hotelowe pokoje podczas ich nieobecności. Jednak czy jest coś, co może być straszniejsze i bardziej popsuć wyjazd niż porwanie?

Niestety, jeśli planujemy wyjazd do tego kraju, musimy liczyć się z zaistnieniem takiej okoliczności. Łatka, która przylgnęła do tego państwa – światowa stolica uprowadzeń, nie wzięła się z niczego. Przeanalizujmy liczbę porwań, do których dochodzi w tym państwie, zanim przejdziemy do omówienia poszczególnych przypadków i obszarów, na których zagrożenie tego typu incydentami jest podwyższone.

Według portalu Statista liczba porwań w Meksyku w latach 2015-2019 wynosiła około 1300 przypadków rocznie. W 2015 r. było to 1311, w 2017 r. – 1390, w 2019 r. – 1323. Następnie wskaźnik zaczął spadać, w 2021 r. było to 625 porwań, w 2022 r. – 506. Czy można więc uznać, że przestępczość związana z uprowadzeniami spada? Zdecydowanie nie.

Pierwszym problemem jest to, że zdecydowana większość porwań w Meksyku nie jest zgłaszana. Rodziny osób porwanych bojąc się o życie swoich bliskich, wpłacają okup porywaczom i nie decydują się na pomoc ze strony organów ścigania. Znając brutalność karteli i gangów oraz bezradność meksykańskiej policji, wiele osób decyduje się rozwiązać problem samemu, więc takie przypadki nigdy nie trafiają do oficjalnych statystyk.

Kolejnym problemem jest to, że w Meksyku najczęstszym rodzajem uprowadzeń, które dotyczą często turystów, są tak zwane porwania ekspresowe, niebędące częścią statystyki dot. porwań, bowiem trafiają do statystyki napadów lub rozbojów.

Porwania ekspresowe to skoordynowane działania grup przestępczych, wymierzone w przypadkowych ludzi, którzy "wpadli w oko" porywaczom. Zdarzają się w miejscach turystycznych oraz z udziałem np. nielegalnych taksówkarzy.

Obserwator znajduje cel, który potencjalnie ma pieniądze – np. bogatego turystę, bawiącego się drogim telefonem, laptopem albo po prostu szastającego pieniędzmi publicznie. Grupa porywaczy wciąga takiego turystę do samochodu i kradnie jego rzeczy, czasami zawożąc osobnika do najbliższego bankomatu i wymuszając, by wypłacił z karty wszystkie pieniądze, jakie tylko się da.

W ten sam sposób działają fałszywi taksówkarze, którzy zamiast do miejsca docelowego, zawożą nieświadomego pasażera w miejsce, gdzie gangsterzy czekają na niego, by go obrabować, wyczyścić mu konto i po prostu wypuścić.

Pokazuje to zmianę, jaka dokonała się w Meksyku, jeśli chodzi o porwania. Kiedy przestudiujemy historię tego typu procederu przestępczego, zauważymy, że kartele w latach 80., 90. skupiały się głównie na porwaniach zamożnych osób, żądając następnie okupu, często wynoszącego miliony dolarów. W dzisiejszych czasach porwania dla okupu są zdecydowanie rzadsze, jednak nadal się zdarzają.

W 2024 r. przekonał się o tym, wizytujący rodzinę w Meksyku obywatel amerykański, Joseph Constantine Buonincontri. Na początku lutego policja meksykańska otrzymała telefony od mieszkańców Limones, donoszące o podejrzanych, uzbrojonych mężczyznach, kierujących się samochodem w kierunku pustyni. W samochodzie jadącym z Tulum, turystycznego kurortu, miał również znajdować się poszukiwany Amerykanin, którego przetrzymywano dla okupu – porywacze zażądali 200 tys. dol.

Na pomoc ruszyło wojsko i Meksykańska Gwardia Narodowa. Mężczyznę odnaleziono 4 lutego, związanego i wyczerpanego, w odosobnionej chatce, w której znaleziono również narkotyki i magazynki do karabinów AR-15. W momencie odnalezienia Bounincontriego nie ujęto porywaczy. Meksykańska Gwardia Narodowa opublikowała krótki film z akcji na stronie borderlandbeat.com.

W tym przypadku historia miała pozytywne zakończenie, jednak nie zawsze tak się dzieje.

W marcu 2023 r. czworo Amerykanów przyleciało z Karoliny Północnej, jedna z osób chciała skorzystać z usług medycznych w Meksyku, w przygranicznym mieście Matmoros, poddając się operacji plastycznej brzucha. Po przyjeździe znaleźli się w niewłaściwym miejscu o niewłaściwym czasie – trafili na strzelaninę pomiędzy rywalizującymi gangami.

Z przypadkowych nagrań wykonanych przez świadków, władze odkryły, że Amerykanie zostali wrzuceni na pakę pick-upa przez uzbrojonych mężczyzn, ubranych w kamizelki taktyczne, po tym, kiedy samochód turystów został ostrzelany.

Władze wkrótce zorganizowały misję ratunkową. Porwanych odnaleziono w chatce na zachód od Matamoros, na obszarze wiejskim znanym jako Ejido Tecolote. Dwoje nie żyło, jeden z ocalałych miał ranę postrzałową nogi, jednak jego życiu nie zagrażało niebezpieczeństwo. Ujęto również jednego z porywaczy, który pilnował Amerykanów.

Oprócz porwań turystów, w Meksyku dochodzi również do porwań imigrantów kierujących się do granicy ze Stanami Zjednoczonymi. Do takiego zdarzenia doszło m.in. 30 grudnia 2023 r.

Sześć osób z Hondurasu i 26 Wenezuelczyków przemierzało Meksyk, uciekając przed walkami karteli narkotykowych i biedą, szukając azylu w USA. Spędzili sporo czasu na południu Meksyku, następnie udali się do Monterrey, miasta położonego na północy, gdzie 30 grudnia wsiedli do komercyjnego autobusu jadącego do przygranicznej miejscowości Matamoros. Tam mieli czekać na wiadomość w amerykańskiej rządowej aplikacji CBP One, które umożliwiłyby im legalny wjazd do Stanów.

Jeden z porwanych, Honduranin o nazwisku Castillo, podróżujący do Stanów wraz z siostrą Dilcią, podczas rozmowy z Reutersem powiedział, że podczas jazdy autostradą nagle usłyszeli strzały, następnie zobaczyli, że autobus otaczają uzbrojeni napastnicy poruszający się niewielkimi ciężarówkami i pickupami. Porwano wtedy 32 osoby i zażądano od rodzin okupu.

Przewieziono ich na ranczo, gdzie tłoczyli się inni porwani. Odebrano im dokumenty, pieniądze, telefony i nawet buty, nie pozwalano jeść.

Rodzina Castillo sprzedała dom Dilcii i przelała porywaczom kwotę około 7 tys. dol. na kilka peruwiańskich kont. 3 stycznia 2024 r. wszystkich porwanych przewieziono na parking przy centrum handlowym niedaleko granicy i tam porzucono.

Meksykańskie władze oświadczyły, że co roku tysiące osób szukających azylu w Stanach narażają się na niebezpieczeństwo, przemierzając Meksyk, a na terenach przygranicznych tego typu porwania są "rutynowe", choć rzadko się zdarza, by jednocześnie uprowadzono aż tak dużą grupę.

Polacy również padali ofiarami meksykańskich gangów. W 2018 r. w meksykańskim stanie Chiapas zaginął polski podróżnik, Krzysztof Chmielewski oraz towarzyszący mu Niemiec, Rainer Hagenbusch.

Ciało Polaka znaleziono w rowie, miał odciętą głowę, ktoś maczetą odrąbał mu dłoń i stopę, oraz wycięto mu serce. Niemca znaleziono poćwiartowanego. W sprawie było wiele niewiadomych, nie do końca wiadomo czy był to napad rabunkowy, czy porwanie, a meksykańskie władze nie wykazywały większych chęci współpracy, wydając ogłoszenia, że stan Chiapas jest bezpieczny dla podróżnych.

Lokalna policja próbowała najpierw zatuszować sprawę, mówiąc, że Chmielewski zginął w wypadku drogowym.

Gdy kłamstwo wyszło na jaw, poinformowała, że tereny, gdzie zginął Polak, kontrolowane są przez kartel Jalisco i możliwe, że podróżnik zobaczył "coś, czego nie powinien".

Do porwań dochodzi znacznie częściej, niż podaje wspomniany na początku portal Statista. Według SESNSP – Meksykańskiego Krajowego Systemu Bezpieczeństwa Publicznego, w 2019 r. zostało zgłoszonych 2812 porwań (według Statista – 1323).

Najwyższy wskaźnik miał miejsce w Chihuahua, a za nim plasowały się Estado de México i Puebla. Liczby te sugerują, że przynajmniej na poziomie krajowym nastąpił znaczny wzrost w ostatnich latach. Niektórzy analitycy uważają jednak, że liczby te nie oddają prawdziwej skali problemu, ponieważ wiele zabójstw i zaginięć nie jest zgłaszanych. Na przykład badanie przeprowadzone przez UNAM (Universidad Nacional Autónoma de México) ujawniło, że w latach 2012–2018 w Meksyku zgłoszono ponad 325 tys. zaginięć, a jedynie 12 proc. spraw zostało rozwiązanych.

Od 2023 r. amerykańskie zalecenia dotyczące podróży do Meksyku ostrzegają turystów udających się do Meksyku przed brutalną przestępczością i działalnością kartelową. Zalecenie mówi: nie podróżuj do miejsc takich jak Colima, Guerrero, Michoacan, Zacatecas, Sinaloa i Tamaulipas – są to najniebezpieczniejsze stany, w jakich może znaleźć się turysta.

Podróżni powinni "ponownie rozważyć podróż" do Baja California, Durango, Jalisco, Morelos, Chihuahua, Sonora i Guanajuato — miejsca te nie są tak śmiercionośne, ale daleko im do bycia przyjaznymi dla turystów, ponieważ kartele są tam bardzo aktywne i brutalne.

Istnieje trzecia kategoria stanów, w których rząd USA zaleca turystom "zachowanie zwiększonej ostrożności". Są to stany Aguascalientes, Baja California Sur, Chiapas, Coahuila, Hidalgo, Meksyk, stan Meksyk, Nayarit, Nuevo Leon, Oaxaca, Puebla, Queretaro, Quintana Roo, San Luis Potosi, Tabasco, Tlaxcala i Veracruz — turyści mogą tu swobodnie podróżować, jednak również zdarzają się tam różnego rodzaje incydentów, jeśli nie będą wystarczająco ostrożni.

Wreszcie istnieje czwarta kategoria, w przypadku której turyści nie muszą robić nic więcej, niż zachować "zwyczajowe środki ostrożności". Kategoria ta obejmuje tylko dwa stany. Te stany to Jukatan i Campeche — jeśli chcesz spędzić najbezpieczniejsze wakacje w Meksyku, jedź do jednego z nich.

Źródło: Oent

#podroze #meksyk