#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

  • Miasto: Szklarska Poręba – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim. Prawa miejskie otrzymała 31 grudnia 1959 r. Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 5872 mieszkańców. Położone w dolinie rzeki Kamiennej i jej dopływów (Kamieńczyka i Szklarki ), na wys. 440–886 m n.p.m., od południa na stokach Karkonoszy z dominującą nad miastem Szrenicą (1362 m n.p.m.), od północy na stokach Gór Izerskich z Wysokim Kamieniem (1058 m n.p.m.) i Czarną Górą (965 m n.p.m.). Data założenia 1366 r. Szklarska Poręba jest największą stacją klimatyczną Dolnego Śląska , znaną i cenioną od połowy XIX wieku. Warunki klimatyczne miasta porównywalne są do walorów miejscowości alpejskich położonych na wysokości 2000 m n.p.m. Odkryli to sportowcy. Częste wiatry oraz ukształtowanie terenu doprowadzają do bardzo szybkiej wymiany mas powietrza. Specyficzny mikroklimat tworzą torfowiska Gór Izerskich. Pierwsze wzmianki o hucie szkła w Szklarskiej Porębie pochodzą z lat 1366–1372, przy czym wspomniane dokumenty mówią, że owa huta „stała tu od dawna” i że jej właścicielem był Konrad Kuncze. Rozwój tego rodzaju działalności powodował intensywny wyrąb lasów. Za potrzebnym do wytopu drewnem huty i związane z nimi osady ludzkie przesuwały się w górę dolin potoków. Z procesem tym wiąże się nazwa Szklarska Poręba, gdyż na szklarskich porębach powstawały osady pasterskie, które dał początek dzisiejszemu miastu. W 1617 r. w Białej Dolinie powstała nowa huta szkła, która nie tylko dała początek jeszcze jednej osadzie, ale zyskała europejską sławę jako miejsce produkcji wysokiej jakości szkła. W 1754 r., z powodu braku potażu i drewna, na polecanie władz pruskich Georg Siegmund Preussler przeniósł wspomnianą hutę do osady Orle, gdzie funkcjonowała ona do 1890 r. W jej miejscu powstał istniejący zajazd Georga Schneidera. Odnowienie przemysłu szklarskiego w dolinie Kamiennej wiąże się z powstaniem w 1842 huty nazywanej „Józefina”, a po 1945 r. „Julia”. Jej pierwotna nazwa pochodziła od imienia żony właściciela tych ziem Leopolda Schaffgotscha – Josephine Clementine von Zieten. Wyroby szklane pochodzące z „Józefiny” zasłynęły w całej Europie, a nawet w świecie, szczególnie gdy wystawiono je w 1851 r. na londyńskiej światowej wystawie przemysłowej. Zasłużoną sławę karkonoskiego szkła ugruntowały kolejne wystawy światowe w Paryżu w 1867 r. i w Wiedniu w 1873 r. Podczas II wojny światowej okolice Szklarskiej Poręby przekształciły się w kompleks leczniczo-wypoczynkowy dla rannych żołnierzy Wermachtu. Oddalone od głównych miast i pól bitewnych nie zanotowały także większych zniszczeń. W latach 1945–1946 dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec, na ich miejsce napłynęła ludność polska. Po przejęciu huty „Józefina” przez władze polskie – już w 1946 r. dzięki zatrudnieniu części starego personelu wznowiła produkcję, Następnie trzon załogi stanowili szklarze huty „Niemien” i innych hut położonych przed wojną na polskich kresach wschodnich. Z powodu wyjazdu starych pracowników huty i tym samym przerwania tradycji znacznie zmniejszył się asortyment wyrobów i obniżył poziom produkcji. Dzięki projektantom, takim jak Henryk A. Tomaszewski, Jan Owsiewski, małżeństwo Reginy i Aleksandra Puchałów, hucie w Szklarskiej Porębie udało się odzyskać poprzednią renomę i wznieść na wyżyny szklarskiego kunsztu. Produkcja huty “Julia” została zatrzymana po prywatyzacji zakładu, kiedy we wrześniu 1993 r. wygaszono ostatni piec. Udało się uratować zakład w Piechowicach, który działa do dziś. Zabytki: miasto, z XIX w./XX w., kościół pw. MB Różańcowej, z 1652 r., XIX w., kościół dawniej ewangelicki, obecnie filialny rzym.-kat. pw. Niepokalanego Serca NMP , z l. 1775-86, willa, obecnie Muzeum Mineralogiczne , ul. Kilińskiego 20, mur.-drewn., z 1885 r., młyn św. Łukasza , obecnie hotel i restauracja „Złota Jama”, mur.-szach., 1870 r., budynek fabryczny huty „Julia”, powstałej w XVIII w. i zamkniętej w 2000, obecnie niszczejący, kościół Bożego Ciała i wiele innych. Rozbudowana i różnorodna baza noclegowa oraz liczne atrakcje czynią ze Szklarskiej Poręby miejscowość atrakcyjną dla turystów.

  • Wieś: --

  • Data wykonania zdjęcia:

  • Opis zdjęcia: Heilstätte Moltkefels - główny budynek. Dnia 1.06.2002 utworzony został jako akcjonariat pracowniczy NZOZ Szpital Chorób Płuc i Nowotworów Spółka "IZER-MED", który był jedną z pierwszych udanych prywatyzacji instytucji służby zdrowia na Dolnym Śląsku. Źródło

  • Zwycięzca losowania: @bori

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

99ac3be9-b242-4081-807a-e9e4fc6b87f8

Komentarze (2)

Opis do zdjęcia:

Decyzję o budowie sanatorium w Szklarskiej Porębie podjął w 1899 roku zarząd pruskiej Robotniczej Kasy Emerytalnej, po konferencji poświęconej chorobom płuc i gruźlicy, na której stwierdzono, że gruźlica jest chorobą siejącą największe spustoszenie i że należy przedsięwziąć działania zapobiegające.

Na podstawie tych stwierdzeń podjęta została decyzja o budowie nowych ośrodków leczenia chorób płuc. Zatwierdzono budowę dwóch obiektów leczniczych; dla wschodniej części Prus w Szklarskiej Porębie Dolnej, a dla zachodniej w Melsungen pod Hannoverem. Ważnym momentem, którym kierowano się przy wyborze miejsc było malownicze położenie, co miało mieć korzystny wpływ na stan psychiczny pacjentów i przebieg kuracji. Według ówczesnych opinii sanatorium w Szklarskiej Porębie Dolnej było "jednym z najpiękniej położonych zakładów w Niemczech". Dnia 17.04.1904 r. otwarto sanatorium chorób płucnych o nazwie "Moltkefels" w Szklarskiej Porębie Dolnej, którego założycielem było "Prusko - Heskie Towarzystwo
Kolejowe". Obiekt zapożyczył nazwę od pobliskiego miejsca poświęconego pamięci marszałka Helmuta von Moltke, bohatera wojny francusko - pruskiej w 1870 r. Budynek sanatorium z fasadą o długości 110 m był największym obiektem w Szklarskiej Porębie. W1904r. powstały cztery zadaszone leżakownie - hale, które służyły do odbywania kuracji słonecznych. W 1913 r. wybudowano jeszcze dwa takie obiekty.

Podczas II wojny światowej sanatorium pełniło po raz kolejny funkcję szpitala wojskowego. Pod koniec działań wojennych starano się ograniczyć liczbę przyjmowanych pacjentów. Dnia 15 lutego 1945 r. 35 chorych, podstawowe wyposażenie i personel przewieziono do sanatorium w bawarskim Marquartstein. Po zakończeniu II wojny światowej sanatorium zostało przejęte przez Polskie Koleje Państwowe z przeznaczeniem dla celów lecznictwa chorób płucnych. Przejmowanie przez polskie odpowiedniki instytucji niemieckich właściwych przedsiębiorstw i zakładów było w tym czasie zasadą powszechnie stosowaną, która znalazła zastosowanie również w tym przypadku. W latach następnych zaczęli stopniowo przybywać kuracjusze z całej Polski, a właściwe funkcjonowanie budynku przywrócono w latach pięćdziesiątych. Przez lata obiekt znany był powszechnie jako
Szpital Kolejowy.

Zaloguj się aby komentować